"Айқайшы" ("Ayqayshy")

Кіріспе

1955 жылы жазылған Ян Флемингтің романы, 1955 жылғы Ян Флемингтің түпнұсқа романы.

"Айшыл" – британдық автор Ян Флемингтің, оның құпия британдық қызметінің агенті Джеймс Бондты бейнелейтін үшінші романы. Роман 1955 жылдың 5 сәуірінде «Джонатан Кейп» баспасынан шықты және мұқаба дизайнын Флеминг өзі жасады. Сюжет Флемингтің толық романға жетпей қалған сценарийіне негізделген, сондықтан ол Бонд пен өнеркәсіпші Хьюго Дракстың арасындағы бридж ойынының эпизодын қосты. Романның соңғы бөлігінде Бонд Дракстың штабына жіберіледі, ол Англияны қорғауға арналған «Айшыл» зымыранының прототипін құрастырып жатыр. Бондқа беймәлім, Дракс – неміс, бұрынғы нацист, қазір кеңестіктерге жұмыс істейді; оның жоспары – зымыранды жасау, оны ядролық оқпен жарақтандыру және Лондонға бағыттап жіберу. Бонд романдарының ерекшелігі – "Айшыл" толығымен Ұлыбританияда өтеді, бұл кейбір оқырмандардың экзотикалық орындардың жетіспеуіне байланысты наразылығын тудырды. Флемингтің бұрынғы романдары сияқты, "Айшыл" да сыншылар тарапынан жақсы қабылдады. Ол 1950-ші жылдардағы бірнеше қауіптерді қамтиды, соның ішінде зымырандық шабуыл (Екінші дүниежүзілік соғыстағы V-2 шабуылдарынан кейін), ядролық қырып жою, кеңестік коммунизм, нацизмнің қайта жандануы және екі идеологияның тудырған "іштен келген қауіп". Флеминг ағылшындықты зерттейді және роман Англияның артықшылықтары мен күшін көрсетеді. Роман бойынша қойылымдарға 1956 жылы Оңтүстік Африка радиосында Боб Холнестің қатысуымен өткен хабар тарату және 1958 жылғы «Daily Express» комикс-жолағы кіреді. Романның аты 1979 жылы «Eon Productions» компаниясының Бонд сериясындағы он бірінші ресми фильмге және Роджер Мурды Бонд рөліндегі төртінші фильмге берілді; сюжет романдан айтарлықтай өзгеше болды және ғарышқа саяхаттар қосылды.

Сюжет

Британдық құпия қызмет агенті Джеймс Бондты оның бастығы М, М-ның клубындағы "Блейдс" клубына шақырады. Клуб мүшесі, көп миллиондық бизнесмен сэр Хьюго Дракс, бридж ойынында айтарлықтай ақша ұтып алады, бұл, көріне берсек, мүмкін емес сияқты. М Дракстың алдап ойнайтынына күдіктенеді, бірақ сырттай бейжайлық танытса да, миллионердің және ұлттық батырдың неге алдауы мүмкін екеніне алаңдайды. Бонд Дракстың алдауын растайды және жағдайды өзгертеді – жиналған карталардың көмегімен – 15 000 фунт стерлинг (өзінің жылдық жалақысынан жеті есеге жуық) ұтып алады. Дракс – құпия өмірдің өнімі, тіпті өзі де білмейтін нәрсе. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде британдық армия сарбазы болған деп есептеледі, бірақ неміс саботажшысы орнатқан бомба жарылысынан ауыр жарақат алып, есте сақтау қабілетін жоғалтқан. Әскери госпитальде ұзақ емделгеннен кейін, ол үйіне оралып, бай өнеркәсіпші болады. Байлық жинап, бизнесте және қоғамда өзін орнықтырғаннан кейін, Дракс "Мунрейкер" құрылысын бастайды, бұл Ұлыбританияның алғашқы ядролық зымыран жобасы, ол Ұлыбританияны суық соғыстағы жауларынан қорғауға арналған. "Мунрейкер" зымыран – сұйық сутегі мен фторды отын ретінде пайдаланатын жаңартылған V 2 зымыран; оның қозғалтқышының өте жоғары жану температурасына төтеп беру үшін Дракстың монополиясы болған колумбитті қолданады. Зымыранның қозғалтқышы жоғары температураға төтеп бере алатынына байланысты, "Мунрейкер" осы қуатты отынды пайдалана алады, бұл оның Еуропадағы қашықтығын арттырады. Жобада жұмыс істейтін Өнімдер министрлігінің қауіпсіздік қызметкері атып өлтірілгеннен кейін, М Бондты оны алмастыруға және Англияның оңтүстік жағалауындағы Довер мен Дил арасында орналасқан зымыран құрылысы базасында не болып жатқанын тексеруге тағайындайды. Жобаға қатысып жатқан ғалымдардың барлығы неміс. Комплекстегі орнында Бонд Гала Брэндпен кездеседі, ол Дракстың жеке көмекшісі ретінде жасырын жұмыс істейтін полицияның арнайы бөлімшесінің әдемі офицері. Бонд өзінің алдыңғысының өліміне қатысты белгілерді де ашады, ол жағалауда су асты қайығын көргендіктен өлтірілген болуы мүмкін деген қорытындыға келеді. Бонд Дракстың қолбасшысы Кребсті оның бөлмесінде тыңшылық жасап жатқанын байқайды. Кейін, жер сілкінісінен кейін Бонд пен Брэнд Дувер жартасының астында күн сәулесін түсіріп жатқанда, қаза табады. Дракс Брэндті Лондонға алып барады, онда ол "Мунрейкер" туралы шындықты Дракстың қалтасынан алынған дәптердегі деректермен өзінің ұшыру траекториясын салыстыра отырып біледі. Крэбс оны тұтқынға алып, Лондонның жүрегінде зымыранның бағдарлау жүйесіне маяк ретінде қызмет ететін құпия радиобағдарлау станциясында тұтқынға алады. Брэндті Дракс "Мунрейкер" нысанына алып бара жатқанда, Бонд оны қуады, бірақ оны Дракс пен Кребс ұстайды. Дракс Бондқа өзінің ешқашан британдық солдат болмағандығын және есте сақтау қабілетін жоғалтпағандығын айтады: оның шын аты – граф Уго фон дер Драх, ол Вервольф коммандосының неміс командирі. Ол одақтастардың киімінде маскировкаланған, оның командасы әскери штабқа бомба салынған машинаны орналастырды, бірақ жарылыста ол өзі жарақат алды. Амнезия туралы әңгіме ол ауруханада емделіп жатқан кезде танылудан қашу үшін қолданған жапсырма ғана еді, бірақ ол жаңа британдық жеке басына әкелетін еді. Дракс әлі күнге дейін адал нацист болып қала береді, ол Отанның соғыс кезіндегі жеңілісі үшін Англияға кек алуды және соғыс алдындағы ағылшын мектеп-интернатында өскен жасөспірім ретінде әлеуметтік кемсітулердің бұрынғы тарихымен күресті. Ол қазір Лондонды советтер берген ядролық оқпен жоюды жоспарлап отырғанын түсіндіреді. Оның компаниясы апаттан үлкен пайда табу үшін британдық фунтты қысқа бағаға сатады. Брэнд пен Бондты "Мунрейкер" қозғалтқыштарының жарылысы өртеп жібереді, зымыран ұшырылғаннан кейін олардың іздері қалмайды. Ұшыру алдында жұп қашып кетеді. Брэнд Бондқа гироскоптарды басқа жаққа бағыттап, "Мунрейкерді" теңізге жіберу үшін қажетті координаттарды береді. Ракетаның ұшырылуынан кейін, ол "Айқылаушы" кемесімен бірге суға түседі. Бас басқармада әңгімелесуден кейін Бонд Брэндпен кездеседі, бірақ ол өзінің арнайы бөлімнің офицерімен некеде екенін ашқаннан кейін олар жолдарын бөліседі.

The British Secret Service agent James Bond is asked by his superior, M, to join him at M's club, Blades. A club member, the multi millionaire businessman Sir Hugo Drax, is winning considerable money playing bridge, seemingly against the odds. M suspects Drax is cheating, and while claiming indifference, is concerned as to why a multi millionaire and national hero would cheat. Bond confirms Drax's deception and manages to turn the tables—aided by a stacked deck of cards—and wins £15,000 (about seven times his own annual salary). Drax is the product of a mysterious background, purportedly unknown even to himself. Presumed to have been a British Army soldier during the Second World War, he was badly injured and stricken with amnesia in the explosion of a bomb planted by a German saboteur at a British field headquarters. After extensive rehabilitation in an army hospital, he returned home to become a wealthy industrialist. After building his fortune and establishing himself in business and society, Drax started building the "Moonraker", Britain's first nuclear missile project, intended to defend Britain against its Cold War enemies. The Moonraker rocket is an upgraded V 2 rocket using liquid hydrogen and fluorine as propellants; to withstand the ultra high combustion temperatures of its engine, it uses columbite, in which Drax had a monopoly. Because the rocket's engine can withstand high heat, the Moonraker is able to use these powerful fuels, expanding its range across Europe. After a Ministry of Supply security officer working at the project is shot dead, M assigns Bond to replace him and also to investigate what has been going on at the missile building base, located between Dover and Deal on the south coast of England. All the rocket scientists working on the project are German. At his post on the complex, Bond meets Gala Brand, a beautiful police Special Branch officer working undercover as Drax's personal assistant. Bond also uncovers clues concerning his predecessor's death, concluding that the man may have been killed for witnessing a submarine off the coast. Bond catches Drax's henchman Krebs snooping through his room. Later, an attempted assassination by triggering a landslide nearly kills Bond and Brand, as they sunbathe beneath the Dover cliffs. Drax takes Brand to London, where she discovers the truth about the Moonraker by comparing her own launch trajectory figures with those in a notebook picked from Drax's pocket. She is captured by Krebs, and finds herself captive in a secret radio homing station—intended to serve as a beacon for the missile's guidance system—in the heart of London. While Brand is being taken back to the Moonraker facility by Drax, Bond gives chase, but is also captured by Drax and Krebs. Drax tells Bond that he was never a British soldier and has never suffered from amnesia: his real name is Graf Hugo von der Drache, the German commander of a Werwolf commando unit. Disguised in an Allied uniform, he was the saboteur whose team placed the car bomb at the army field headquarters, only to be injured himself in the detonation. The amnesia story was simply a cover he used while recovering in hospital to avoid recognition, although it would lead to a whole new British identity. Drax remains a dedicated Nazi, bent on revenge against England for the wartime defeat of his Fatherland and his prior history of social slights suffered as a youth growing up in an English boarding school before the war. He explains that he now means to destroy London, with a Soviet supplied nuclear warhead that has been secretly fitted to the Moonraker. His company is also selling the British pound short in order to make a huge profit from the disaster. Brand and Bond are imprisoned where the blast from the Moonraker's engines will incinerate them, to leave no trace of them once the missile is launched. Before the launch, the couple escape. Brand gives Bond the coordinates he needs to redirect the gyros and send the Moonraker into the sea. Having been in collaboration with Soviet Intelligence all along, Drax and his henchmen escape by Soviet submarine—only to be killed as the vessel makes its escape through the waters onto which the Moonraker has been re targeted. After their debriefing at headquarters, Bond meets up with Brand, expecting her company—but they part ways after she reveals that she is engaged to a fellow Special Branch officer.

Жазу тарихы мен тарихы

1953 жылдың басында кинопродюсер Александр Корда «Тіріл және өлімге жібер» кітабының баспаға дайын түпнұсқасын оқып, авторы Ян Флемингке кітап оны қатты қуантқанын, бірақ фильмге жақсы негіз бола алмайтынын мәлімдеді. Флеминг продюсерге келесі кітабының Лондон мен Кентте түсірілетін сценарий идеясын дамытатынын, ал бұл жердің «керемет фильмдер түсіруге» қолайлы болатынын айтты. «Айшық» романын жазуға дайындық барысында Флеминг көптеген зерттеулер жүргізді; ол The Sunday Times газетінің тілшісі Энтони Терриден Екінші дүниежүзілік соғыстағы неміс қарсылық күштері – «Қасқырлар» және неміс V-2 зымырандары туралы ақпарат сұрады. Ол бұл тақырып бойынша ғылыми-фантастика жазушысы Артур Кларк пен Британдық планетааралық қоғамға хат жазды. Флеминг сондай-ақ Уимпол-стриттегі психиатр Эрик Штраусқа барып, мегаломанияның ерекшеліктерін талқылады; Штраус оған «Даналар» кітабын берді, ол мегаломания мен балалық шақта бас бармақты сору арасындағы байланысты көрсетті. Флеминг бұл ақпаратты Дракстың бас бармағын сорудың жиі кездесетін салдары – диастемамен ауруын көрсету үшін пайдаланды. Оның өмірбаясын жазған Эндрю Лайсетттің айтуынша, Флеминг «Айшықты» өзінің ең амбициялық және жеке романы еткісі келді. Карта ойнауға құштар Флеминг 1890 жылғы патшалық бакарадағы дауға қатысты мән-жайларға қызығушылық танытты. 1954 жылдың қаңтар айында Флеминг әйелі Эннмен бірге Ямайкадағы Голденай қонысына екі айлық демалысқа барды. Ол бұған дейін екі Бонд романын жазған: «Казино Рояль», ол 1953 жылдың сәуір айында жарық көрген, және «Тіріл және өлімге жібер», оның жариялануына дайындық жүріп жатқан. Ол Кариб теңізіне келгеннен кейін «Айшық» романын жаза бастады. Кейін ол өзінің жазу әдісін сипаттайтын «Кітаптар және кітапханалар» журналына мақала жазды, онда былай деді: «Мен таңертең үш сағат жазамын және кешке сағат алты мен жеті аралығында тағы бір сағат жұмыс істеймін. Мен ешқашан ештеңені түзетпеймін және жазғандарымды қайта қарап шықпаймын. Менің формуламы бойынша сіз күніне 2000 сөз жаза аласыз». 24 ақпанға дейін ол 30 000-нан астам сөз жазды, бірақ ол досына бұрынғы екі Бонд романын пародизациялап жатқандай сезінгенін жазды. Флемингтің жеке данасында мынадай жазу бар: «Бұл 1954 жылдың қаңтар-ақпанында жазылған және бір жылдан кейін жарияланған. Бұл мен көп жылдар бойы ойлап келген фильм сценарийіне негізделген». Кейін ол фильм идеясы толық роман үшін тым қысқа болғанын және «кітаптың бірінші жартысын қажетті көлемге жеткізу үшін менің идеяма аздап немесе көптеп сіңіруге тура келді» деді. Флеминг оқиғаға бірнеше атауларды қарастырды; оның алғашқы таңдауы «Айшық» болды, бірақ Ноэль Ковард оны Ф. Теннисон Джессидің осы аттас романына еске салды. Флеминг кейін «Айшық құпиясы», «Айшық жоспары», «Адамдық емес элемент», «Белгіден тыс», «Жаман машина», «Дүйсенбі – тозақ» және «Ашық аспаннан тыс» атауларын қарастырды. Джонатан Кейптің Джордж Рен Ховард «Бонд және Айшық», «Айшық қорқынышы» және «Айшық жоспары» атауларын ұсынды, ал оның досы, жазушы Уильям Пломмер «Тозақ осында» деген атауды ұсынды; «Айшық» атауын Рен Ховард ұсынды. Флеминг романдарында ешқандай даталар көрсетпесе де, екі жазушы романдар сериясындағы оқиғалар мен жағдайларға негізделген әртүрлі уақыт белгілерін анықтады. Джон Грисуолд пен Генри Канцлер – екеуі де Ян Флеминг Publications атынан кітаптар жазған – «Айшық» оқиғаларын 1953 жылға жатқызды; Грисуолд толығырақ, оқиға сол жылдың мамыр айында болды деп санайды.

In early 1953 the film producer Alexander Korda read a proof copy of Live and Let Die, and informed its author, Ian Fleming, that he was excited by the book, but that it would not make a good basis for a film. Fleming told the producer that his next book was to be an expansion of an idea for a screenplay, set in London and Kent, adding that the location would allow "for some wonderful film settings". Fleming undertook a significant amount of background research in preparation for writing Moonraker; he asked his fellow correspondent on The Sunday Times, Anthony Terry, for information on the Second World War German resistance force—the Werewolves—and German V 2 rockets. The latter was a subject on which he wrote to the science fiction writer Arthur C. Clarke and the British Interplanetary Society. Fleming also visited the Wimpole Street psychiatrist Eric Strauss to discuss the traits of megalomaniacs; Strauss lent him the book Men of Genius, which provided the link between megalomania and childhood thumb sucking. Fleming used this information to give Drax diastema, a common result of thumb sucking. According to his biographer Andrew Lycett, Fleming "wanted to make Moonraker his most ambitious and personal novel yet." Fleming, a keen card player, was fascinated by the background to the 1890 royal baccarat scandal, and when in 1953 he met a woman who had been present at the game, he questioned her so intently that she burst into tears. In January 1954 Fleming and his wife, Ann, travelled to their Goldeneye estate in Jamaica for their annual two month holiday. He had already written two Bond novels, Casino Royale, which had been published in April 1953, and Live and Let Die, whose publication was imminent. He began writing Moonraker on his arrival in the Caribbean. He later wrote an article for Books and Bookmen magazine describing his approach to writing, in which he said: "I write for about three hours in the morning and I do another hour's work between six and seven in the evening. I never correct anything and I never go back to see what I have written By following my formula, you write 2,000 words a day." By 24 February he had written over 30,000 words, although he wrote to a friend that he felt like he was already parodying the two earlier Bond novels. Fleming's own copy bears the following inscription, "This was written in January and February 1954 and published a year later. It is based on a film script I have had in my mind for many years." He later said that the idea for the film had been too short for a full novel, and that he "had to more or less graft the first half of the book onto my film idea in order to bring it up to the necessary length". Fleming considered several titles for the story; his first choice had been The Moonraker, until Noël Coward reminded him of a novel of the same name by F. Tennyson Jesse. Fleming then considered The Moonraker Secret, The Moonraker Plot, The Inhuman Element, Wide of the Mark, The Infernal Machine, Mondays are Hell and Out of the Clear Sky. George Wren Howard of Jonathan Cape suggested Bond & the Moonraker, The Moonraker Scare and The Moonraker Plan, while his friend, the writer William Plomer, suggested Hell is Here; the final choice of Moonraker was a suggestion by Wren Howard. Although Fleming provided no dates within his novels, two writers have identified different timelines based on events and situations within the novel series as a whole. John Griswold and Henry Chancellor—both of whom have written books on behalf of Ian Fleming Publications—put the events of Moonraker in 1953; Griswold is more precise, and considers the story to have taken place in May of that year.

Сюжеттік ойлар

Орындар Флемингтің жеке тәжірибелерінен алынған. «Moonraker» – Бондтың тек Ұлыбританияда өтетін жалғыз романы, бұл Флемингке ол қадір тұтқан Англия туралы жазуға мүмкіндік берді, мысалы, Кент аймағы, оның ішінде Довердің ақ жартастары және лондондық клубтар. Флемингтің Довердің жанындағы Клиффтегі Сент-Маргаретте шағын үйі болды, ол аймақтың егжей-тегжейін дұрыс көрсету үшін көп күш жұмсады, тіпті Лондоннан Дилге автомобиль қуу жолының уақытын өлшеу үшін машинасымен күйеу баласын жіберді. Флеминг «Блэйдс» сахнасының тұсына лондондық клубтардағы тәжірибесін пайдаланды. Ол клуб мүшесі ретінде Будл, Уайт және Портленд клубтарының мүшесі болды, ал Будл мен Портленд клубтарының үйлесімі «Блэйдс» үшін үлгі саналды; автор Майкл Дибдин клубтағы сахнаны «Иан Флеминг жасаған ең керемет нәрселердің бірі» деп атады. Романның алғашқы тараулары Бондтың жеке өміріне арналған, Флеминг Бондтың өмір салтын құру үшін өзінің өмір салтын негіз ретінде пайдаланды. Флеминг бұрынғы романдары сияқты, өзінің жеке өмірінің басқа да аспектілерін, мысалы, достарын пайдаланды: Хьюго Дракс өзінің інісі Хьюго Чартерис және флоттағы танысы адмирал сэр Реджинальд Айлмер Ранфурли Планкетт Эрнл Эрл Дракстың есімімен аталады, ал Флемингтің досы Дафф Сазерленд («сырт келбеті шалақы жігіт») «Блэйдс» клубындағы бридж ойыншыларының бірі болды. Шотландия Ярдының бастығы Ронни Валланс аты, Ярдағы нақты комиссардың көмекшісі Рональд Хоу және Флемингтің бухгалтерлік фирмасы Валланс Лодж және Ко. есімдерінен құрастырылған. Сюжеттің басқа да элементтері Флемингтің 30-шы шабуылдық бөлімшесінің жұмысын жалғастыру үшін құрылған құпия британдық армия бөлімшесі – T Force жүргізген соғыс кезеңіндегі операциялар туралы білімінен туындады.

Кейіпкерлер

Реймонд Бенсонның сөзінше, «Ай саяхатшысы» Флемингтің бұрынғы туындыларына қарағанда тереңірек және ойлырақ кітап, бұл авторға кейіпкерлерді одан әрі дамытуға мүмкіндік береді. Осылайша, Бонд алдыңғы екі романдағы қағазбен жасалған қуыршақтан гөрі әлдеқайда көп нәрсеге айналады. Кітаптың басында Бондтың үйдегі күнделікті өмірі мен әдеттері суреттеледі, Флеминг мұны «күннің шамамен оннан сағат алтыға дейінгі икемді жұмыс уақыты, кешкі уақытты бірнеше жақын достарымен карта ойнап немесе үш үйленген әйелдің бірімен салқын құштарлықпен махаббатқа берілу» деп сипаттайды. Бұл өмір салты көбінесе Флемингтің өзінің өміріне негізделген, журналист және жазушы Мэтью Паркер автордың мінезіндегі «қымсықтаулықты» көрсетеді деп санайды. Канцлердің айтуынша, кітапта Бондтың тағы екі кемшілігі де көрсетілген: құмар ойындарға құштарлығы – 1955 жылы жеке клубтардан басқа жерде заңсыз болған, – және шамадан тыс ішімдік ішу мен есірткі қолдану, екеуі де соғыстан кейінгі жоғарғы сынып шеңберінде кінәланбаған. Драксты картада жеңуге дайындалу үшін Бонд водка мартини, М-мен бөліскен водка құмырасы, екі бөтелке шампан және бренди ішеді; сондай-ақ ол шампанның бір стаканына бензедрин, амфетамин қосады. «Таймс» газетінің журналисі және тарихшысы Бен Макинтайрдың сөзінше, Флеминг үшін алкогольді ішу «демалыс, рәсім және сенімділік» дегенді білдіреді. Бензедрин соғыс кезінде әскерлердің сергек болуы үшін жиі қолданылған, ал Флеминг оны кейде ішіп отырған. Дракс физикалық жағынан ерекше, Бондтың кейінгі қарсыластарының көпшілігі сияқты. Оның иықтары өте кең, басы үлкен, тістері шығып тұр және беті соғыста болған жарылыстан қатты зардап шеккен. Жазушылар Кингсли Амис пен Бенсон (екісі де кейін Бонд романдарын жазған) Драксты Бонд туындыларындағы ең сәтті жаман адам деп санайды. Амис мұны «оның бейнесіне ең көп қиял мен күш жұмсалғандықтан» деп түсіндіреді. Ол нақты әлемде өмір сүреді [және] оның физикалық келбеті «Ай саяхатшысын» толтырады. Канцлер де осы пікірмен келіседі, ол Драксты Флемингтің барлық жаман адамдарының ішіндегі «әлдеқайда сенімдісі» деп есептейді. Мәдениет тарихшысы Джереми Блэк Ле Шифре мен Мистер Биг сияқты – алғашқы екі Бонд романындағы жаман адамдардың – Дракстың тегі мен соғыс тарихы кейіпкерді түсіну үшін маңызды екенін жазады. Бонд туындыларындағы басқа да көптеген қарсыластар сияқты, Дракс неміс болды, оқырмандарға 1950 жылдардағы Ұлыбританиядағы таныс қауіпті еске түсірді. Дракстың қарындасы немесе әйелі болмағандықтан, Флемингтің нормалары мен оның туындылары бойынша ол Бондтың әлемінде ерекше болып табылады. Бенсон Брэндті Бонд туындыларындағы ең әлсіз әйел рөлдерінің бірі деп санайды және оны «Казино Рояльдағы» Веспер Линдтің қатаң бейнесіне «қайта оралу» деп сипаттайды. Брэндтің Бондқа қызығушылық танытпауы романнан сексуалдық шиеленісті алып тастайды; ол Бондтың азғырмаған жалғыз әйел болғандықтан туындының бірегейі. Мәдениет тарихшылары Джанет Вуллаккотт пен Тони Беннетт Брэндтің Бондқа көрсеткен сақтығының себебі салқындық емес, полиция офицерімен құдаласуы екенін жазады. М – бұрынғы романдардағыдан гөрі толыққанды бейнеленген тағы бір кейіпкер, және серияда алғаш рет ол жұмыстан тыс «Блейдс» клубында көрсетілген. Ол клубқа қалай мүше болғаны және мүшелік ақысын қалай төлегені түсіндірілмейді, клубтың мүшелігі тек 200 джентльменмен шектелген, олардың барлығы қолма-қол ақша немесе алтынмен қамтамасыз етілген бағалы қағаздар түрінде 100 000 фунт стерлинг көрсетуі керек еді. Амис өзінің «Джеймс Бонд ісі» атты зерттеуінде М-нің жалақысы бойынша оның клубқа мүшелігі таңғажайып болар еді деп санайды; Амис 1963 жылғы «Оның Ұлылық Қызметінің құпия қызметі» кітабында М-нің құпия қызмет басшысы ретінде жылына 6500 фунт стерлинг алатыны айтылған.

According to the author Raymond Benson, Moonraker is a deeper and more introspective book than Fleming's previous work, which allows the author to develop the characters further. As such, Bond "becomes something more than [the] cardboard figure" that he had been in the previous two novels. The start of the book concentrates on Bond at home and his daily routines, which Fleming describes as "Elastic office hours from around ten until six, evenings spent playing cards in the company of a few close friends, or making love, with rather cold passion, to one of three similarly disposed married women." This lifestyle was largely modelled on Fleming's own, which the journalist and writer Matthew Parker sees as showing "a sourness" in the author's character. According to Chancellor, two of Bond's other vices were also displayed in the book: his fondness for gambling—illegal except in private members clubs in 1955—and excessive drink and drug taking, neither of which were frowned upon in post war upper class circles. In preparation for beating Drax at cards, Bond consumes a vodka martini, a carafe of vodka shared with M, two bottles of champagne and a brandy; he also mixes a quantity of Benzedrine, an amphetamine, into a glass of the champagne. According to The Times journalist and historian Ben Macintyre, to Fleming the alcohol consumption "meant relaxation, ritual and reliability". Benzedrine was regularly taken by troops during the war to remain awake and alert, and Fleming was an occasional consumer. Drax is physically abnormal, as are many of Bond's later adversaries. He has very broad shoulders, a large head and protruding teeth with diastema; his face is badly scarred from a wartime explosion. According to the writers Kingsley Amis and Benson—both of whom subsequently wrote Bond novels—Drax is the most successful villain in the Bond canon. Amis considers this to be "because the most imagination and energy has gone into his portrayal. He lives in the real world [and] his physical presence fills Moonraker. The view is shared by Chancellor, who considers Drax "perhaps the most believable" of all Fleming's villains. The cultural historian Jeremy Black writes that as with Le Chiffre and Mr Big—the villains of the first two Bond novels—Drax's origins and war history are vital to an understanding of the character. Like several other antagonists in the Bond canon, Drax was German, reminding readers of a familiar threat in 1950s Britain. Because Drax is without a girlfriend or wife he is, according to the norms of Fleming and his works, abnormal in Bond's world. Benson considers Brand to be one of the weakest female roles in the Bond canon and "a throwback to the rather stiff characterization of Vesper Lynd" from Casino Royale. Brand's lack of interest in Bond removes sexual tension from the novel; she is unique in the canon for being the one woman that Bond does not seduce. The cultural historians Janet Woollacott and Tony Bennett write that the perceived reserve shown by Brand to Bond was not due to frigidity, but to her engagement to a fellow police officer. M is another character who is more fully realised than in the previous novels, and for the first time in the series he is shown outside a work setting at the Blades club. It is never explained how he received or could afford his membership of the club, which had a restricted membership of only 200 gentlemen, all of whom had to show £100,000 in cash or gilt edged securities. Amis, in his study The James Bond Dossier, considers that on M's salary his membership of the club would have been puzzling; Amis points out that in the 1963 book On Her Majesty's Secret Service it is revealed that M's pay as head of the Secret Service is £6,500 a year.

Стиль

Бенсон Флемингтің жазу стилін талдап, ол "Флемингтің сыпырылысы" деп атаған стильдік тәсілді анықтады: әр тараудың соңындағы "ілмектерді" пайдаланып, оқырманды бір тараудан екінші тарауға жетелеп, кернеуді күшейтеді және келесі тарауға тартады. Бенсон "Мунрейкерде" Флемингтің бұрынғы туындыларындағыдай айқын сыпырылыс болмағанын, негізінен романның іс-қимылдарға тоқтығы жоқ болуына байланысты санайды. Әдебиет сарапшысы Лерой Л. Панектің 20 ғасыр британдық тыңшы ромалдарын зерттеуі бойынша, Флеминг "Мунрейкерде" триллер жанрына қарағанда детективтік стильді қолданған. Бұл Флемингтің сюжетке қатысты маңызды ақпаратты бүкіл оқиға бойынша таратып, Дракстің жоспарын кейінгі тарауларға қалдыруы арқылы көрінеді. Блэк романның қарқынын ракетаның ұшырылуымен байланыстырады (Бондтың М-мен кездесуі мен ұшырылу арасында төрт күн өтеді), ал Амис оқиғаның соңы "бірқатар асығыс" болғанын айтады. "Мунрейкерде" Флеминг басқа туындыларында да қолданатын әдеби тәсіл пайдаланылған, яғни басты кейіпкерлер арасындағы сырттай қарағанда маңызсыз оқиға – карта ойыны – ірі оқиғаның, яғни ракетаға байланысты сюжеттің ашылуына әкеледі. Дибдин құмар ойындарды ортақ байланыс деп санайды, сондықтан карта ойыны "одан да жоғары ставкалары бар келесі кездесуге кіріспе" болып табылады. Савой Бонд пен жаудың арасындағы бәсекелестіктің бұл тұжырымын "ойын ұғымы және тәртіп пен тәртіпсіздік арасындағы мәңгілік күрес" деп қарастырады, бұл Бонд оқиғаларында жиі кездеседі.

Тақырыптар

Паркер романды «Англияға арналған гимн» деп сипаттайды және Флемингтің Довердің ақ жартастарын және Лондонның ортасын сипаттауын дәлел ретінде келтіреді. Тіпті неміс Крэбс өзі жек көретін елдің Кент аймағын көргенде әсерленеді. Роман Англияны, әсіресе Лондон мен Кентті суық соғыстың алдыңғы қатарына қояды, ал осы аймаққа төнген қауіп оның маңыздылығын одан да арттырады. Беннетт пен Вуллакотт «Мунрейкер» Англияның және ағылшын ұлттық сипаттарының күшті жақтары мен артықшылықтарын «ағылшын институттарының тыныш және реттелген аясы» ретінде анықтайды деп санайды, ал Дракстың келтірген бұзылысы оларға қауіп төндіреді. Әдеби сыншы Мейр Стернберг ағылшын ұлттық ерекшелігі тақырыбын Дракс пен Бонд арасындағы қақтығыста көруге болады деп есептейді. Дракс – оның нағыз аты Драке, неміс тілінде «дракон» деген мағынаны білдіреді – Бондқа қарсы тұрады, ол бұл қақтығыста Әулие Георгий рөлін сомдайды.