Кіріспе
Джон Ангус Макфи (John Angus McPhee; 1931 жылдың 8 наурызында туған) – американдық жазушы. Ол көркем беймәлім әдебиеттің (creative nonfiction) негізін салушылардың бірі саналады. Ол «Пулитцер» сыйлығының «Жалпы танымдық әдебиет» (General Nonfiction) номинациясы бойынша төрт рет финалист болды және 1999 жылы «Ескі әлемнің жылнамасы» (Annals of the Former World) жинағы үшін (бес кітаптан тұратын жинақ, оның ішінде оның бұрынғы «Пулитцер» сыйлығының екі финалисі бар) төртінші рет осы сыйлықты жеңіп алды. 1974 жылдан бері Макфи Принстон университетінде журналистика профессоры болып жұмыс істейді.
John Angus McPhee (born March 8, 1931) is an American writer. He is considered one of the pioneers of creative nonfiction. He is a four time finalist for the Pulitzer Prize in the category General Nonfiction, and he won that award on the fourth occasion in 1999 for Annals of the Former World (a collection of five books, including two of his previous Pulitzer finalists). Since 1974, McPhee has been the Ferris Professor of Journalism at Princeton University.
Өмірбаян
Макфи өмірінің көп бөлігін Нью-Джерси штатының Принстон қаласында өткізді. Ол Принстон қаласында, Принстон университетінің спорт бөлімінің дәрігері доктор Гарри Макфидің ұлы ретінде дүниеге келді. Принстон орта мектебінде білім алғаннан кейін, ол 1953 жылы «Скиммер Бернс» деген тақырыптағы дипломдық жұмысымен Принстон университетін бітірді, сосын Кембридж университетінің Магдалена колледжінде бір жыл оқыды. Макфи Принстонда оқыған кезінде Университет Коттедж Клубының мүшесі болды. Принстонда оқып жүргенде, Макфи аптасына бір-екі рет Нью-Йоркке барып, радио және теледидардағы «Жиырма сұрақ» викториналық бағдарламасында жас сарапшы ретінде қатысты. Принстондағы бөлмедестерінің бірі 1951 жылғы Хейсман Трофейінің иегері Дик Казмаер болды. Екі рет үйленген Макфидің бірінші әйелі Прайд Брауннан төрт қызы бар: романдар жазушылары Дженни Макфи және Марта Макфи, фотограф Лора Макфи және сәулет тарихшысы Сара Макфи.
Жазушылық мансап
Макфидің жазушылық мансабы Time журналында басталды және 1963 жылдан қазіргі уақытқа дейін The New Yorker апталық журналымен тығыз байланысты болды. Оның отыз бір кітабының көпшілігі 1965 жылдан бері штаттық жазушысы болып жұмыс істеген The New Yorker журналы үшін жазылған материалдарды қамтиды. 1960-шы жылдардағы "жаңа журналистиканы" дамытуға көмектескен Том Вулф және Хантер Томпсоннан өзгеше, Макфи көркем әдебиеттен әдістерді толыққанды пайдаланған, көбірек әдеби стильде жазды. Макфи Вулф пен Томпсонның сана ағыны стилінен аулақ болды, бірақ кейіпкерлерді егжей-тегжейлі сипаттап, көрнекті тіл қолданып, тіпті тақырыптар күрделі немесе беймәлім болған кезде де жазуын жанды және жекелендірді. Оның шығармаларының сапасы, саны және жанрлық әртүрлілігі үшін әріптес жазушылар оны жоғары бағалайды. Жеке қызығушылықтарын көрсете отырып, Макфидің тақырыптары өте алуан түрлі. Ол көтеру корпусының дамуы ("Делтоидтық қауын тұқымы"), ядролық инженердің психологиясы мен тәжірибесі ("Байлау энергиясының қисығы"), Нью-Джерсидің шөлді аймағы ("Шыршалы орман"), АҚШ сауда флоты ("Кеме іздеу"), шаруалар базарлары ("Жақсы салмақ"), Америка бойынша көмір тасымалы ("Көмір пойызы" "Ерекше тасымалдаушыларда"), Миссисипи өзенінің ағысының өзгеруі ("Атчафалая" "Табиғатты бақылауда"), геология (бірнеше кітапта), сондай-ақ апельсин туралы жеке кітап жазды. Оның ең көп оқылатын кітаптарының бірі – "Елге кіру", ол Алясканың үш жағын: қалалық, ауылдық және Алясканың жабайы табиғатын көрсетеді. Макфи табиғатты қорғаушы Дэвид Броуэрді ("Архдруидпен кездесулерде") және жас Билл Брэдлиді, оның Принстон университетіндегі төрт жылдық баскетбол мансабын жақыннан бақылаған адамды бейнеледі.