Кіріспе

Ғимарат қабырғасынан шығып тұрған платформа. Балкон ("қақпақ" деген сөзден келген) – ғимарат қабырғасынан шығып тұратын, бағаналармен немесе консольді тіреулермен сүйеніп, әдетте бірінші қабаттан жоғары балюстрадамен қоршалған платформа. Олар көбінесе көп қабатты үйлерде, пәтерлерде және круиздік кемелерде кездеседі.

Түрлері

Мальталықтардың дәстүрлі балконы – қабырғадан шығып тұратын ағаштан жасалған, жабық балкон. Ал, Джульетта балконы ғимараттан сыртқа шықпайды. Ол әдетте жоғарғы қабаттың бөлігі болып табылады және тек алдында балюстрадасы бар, шағын лоджияға ұқсайды. Заманауи Джульетта балконы көбінесе жоғары терезе алдына орнатылған металл тосқауылдан тұрады, оны ашуға болады. Ұлыбританияда 2020 жылдың тамызында мұндай балконның техникалық атауы ресми түрде «Джульетта күзеті» деп өзгертілді. Джульетта балкондары Уильям Шекспирдің Джульеттасының есімімен аталады, ол «Ромео мен Джульетта» пьесасының дәстүрлі қойылымдарында балконында тұрғанда Ромеомен кездеседі, бірақ пьесаның өзінде балкон туралы емес, тек Джульетта пайда болатын терезе туралы айтылады. Бұл әйгілі сахнаны бейнелеу үшін әртүрлі балкон түрлері қолданылған; алайда Веронадағы Вилла Капулеттидегі «Джульетта балконы» нағыз «Джульетта балконы» емес, себебі ол вилла қабырғасынан шығып тұрады (төмендегі суретке қараңыз).

Функциялар

Төбесі бар пәтердің есігі кішкентай алаңға, кішкентай бақшаға немесе тіктеп өсетін жасыл өсімдіктерге ашылады. Француз балконы – бұл жалған балкон, есіктері аулаға немесе төмендегі айналаға қарай ашылады. Кейде балкондар салтанатты мақсаттар үшін бейімделеді, мысалы, Римдегі Әулие Петр базиликасында, жаңа сайланған папа конклавтан кейін urbi et orbi нығметін бергенде. Шіркеулердің ішінде әншілер үшін, ал банкет залдарында және басқа да осындай орындарда музыканттар үшін балкондар жиі орнатылады. Театрларда балкон бұрын сахналық ложа болған, бірақ қазір бұл атау көбінесе көрермендер залының киім-кешек бөлігінен жоғары, галереядан төменгі бөлігін білдіреді. Балкондар ғимараттың архитектуралық пішінінің бір бөлігі болып табылады, бұл ішкі құрылымдардың құнына бармастан, қасбеттердің әртүрлі болуына мүмкіндік береді. Тұрғын үйдің сыртқы кеңістігі ретіндегі функциясынан өзге, балкондар ғимараттың тұрақтылығы мен ішкі ортаның сапасын (IEQ) жақсартуда да қосымша рөл атқара алады. Балконның күннен қорғап, ішкі температураның артуын болдырмауға, шуды азайтуға және пәтерлерде табиғи желдетуді жақсартуға көмектесетіні дәлелденді.

Материалдар

Балкондар әртүрлі материалдардан жасалуы мүмкін; тарихи жағынан алғанда, тас ең көп қолданылған материал болған. Технологияның дамуы мен қазіргі заманмен бірге балкондар енді шыны және тот баспайтын болат сияқты басқа материалдардан да салынуда, бұл ғимаратқа беріктік пен заманауи көрініс сыйлайды.

Белгілі балкондар

Шекспирдің "Ромео мен Джульетта" трагедиясындағы "балкондағы сахна" деп белгілі болған көріктің дәстүрлі сахналануы – балконды пайдаланудың ең танымал мысалдарының бірі. (Дегенмен, көрікте балкон есімделмейді, тек Джульетта пайда болатын терезе туралы айтылады.)

Балкон атаулары

Өндірушілер балкон қоршауларының дизайнына ат қойғанда, көбінесе дизайнның қай елден шыққандығын көрсетеді, мысалы, итальяндық балкон, испандық балкон, мексикалық балкон, эквадорлық балкон. Сондай-ақ, балкон қоршауларында қолданылатын тіреулердің пішіні мен түріне қатысты атаулар да беріледі, мысалы, түймелі балкон. Құрылыс саласында балконды сипаттамалық түрде атау қалыпты жағдай. Мысалы, алюминий балконды орнатудың заманауи әдісін көрсететін жылғыш кассеталы балкон немесе құрылыс алаңында құйылған бетон балконды білдіретін орнында құйылған балкон.