Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Белиздің солтүстік-батыс ауданы
Northwestern district of Belize
Оранж-Уолк ауданы – Белиз мемлекетінің солтүстік-батысында орналасқан аудан, оның аудан орталығы Оранж-Уолк қаласы.
Orange Walk District is a district in the northwest of the nation of Belize, with its district capital in Orange Walk Town.
Негізгі елді мекендер
Оранж-Волк ауданы 1,829 шаршы миль (4,636 шаршы км) аумақты алып жатыр және Белиз ауданының солтүстік-батысында орналасқан. Белиздегі басқа аудандармен салыстырғанда, ол жалпы аумағы бойынша екінші орында. Аудан шығысында Белиз және Коросал аудандарымен, солтүстігінде Мексикамен, ал батысында Гватемаламен шектеседі. Оранж-Волк ауданындағы ауылдар: Август Пайн Ридж, Блю Крик, Кармелита, Чан Пайн Ридж, Дуглас, Индиан Чёрч, Гвинея Грас, Сан-Антонио, Сан-Карлос, Сан-Эстеван, Сан-Фелипе, Сан-Хосе, Сан-Хосе Палмар, Нуэво-Сан-Хуан, Сан-Лазаро, Сан-Луис, Сан-Пабло, Сан-Роман, Санта-Крус, Санта-Марта, Шипъярд, Триал Фарм, Тринидад және Йо Крик. Тұрғындары аз басқа да елді мекендер, сондай-ақ Куэлло, Ламанаи, Но Муль және Чан Чич сияқты ежелгі майя орындары да кездеседі. Бұл ауданда Яльбак төбелерінде орналасқан үлкен жеке табиғат қорығы – Рио Браво табиғатты сақтау және басқару аймағы да бар. Ауданның жері қант қамысы, сорго, күріш, жүгері және көкөністерге көптеп өңделген, осы ауыл шаруашылығының маңызды бөлігі меннонит шаруаларымен жүзеге асырылады. Белиздің Статистикалық институтының мәліметтері бойынша, 2010 жылғы халық санағында Оранж-Волк ауданында 45 419 адам тұрды; олардың 13 400-і Оранж-Волк қалашығының қалалық аймағында, ал 32 019-ы ауылдық жерлерде тұрды.
The Orange Walk District, with an area of 1,829 square miles (4,636 square km), is located north northwest of the Belize District. This is the second largest district in terms of total area in comparison to other districts in Belize, and lies between the Belize and Corozal districts to the east, Mexico to the north and Guatemala to the west. Villages in Orange Walk District include August Pine Ridge, Blue Creek, Carmelita, Chan Pine Ridge, Douglas, Indian Church, Guinea Grass, San Antonio, San Carlos, San Estevan, San Felipe, San José, San Jose Palmar, Nuevo San Juan, San Lazaro, San Luis, San Pablo, San Román, Santa Cruz, Santa Martha, Shipyard, Trial Farm, Trinidad and Yo Creek. Other settlements with smaller numbers of inhabitants may also be found, as well as ancient Mayan sites such as Cuello, Lamanai, Noh Mul and Chan Chich. The Rio Bravo Conservation and Management Area, a large private nature reserve in the Yalbac Hills, is also located in this district. The land is highly cultivated with sugar cane, sorghum, rice, corn and vegetables, with a significant amount of this agriculture done by Mennonite farmers. According to the Statistical Institute of Belize, the Orange Walk District had an estimated population of 45,419 persons for the 2010 population and housing census; 13,400 of these persons lived in the urban area of Orange Walk Town while 32,019 lived in rural areas.
Экономика
Ауданның астанасы Оранж Уок қаласы, халқы шамамен 13 400 адамды құрайды. Ауданды негізінен 1840 жылғы Каста соғысынан қашқан мексикалық босқындардың майя-метис ұрпақтары мекендейді. Ауданның негізгі экономикалық базасы ауыл шаруашылығына негіделген, ал негізгі өнім – қант қамысы. Бірақ бұл өнім картоп, пияз және соя сияқты басқа да дақылдармен бірте-бірте алмастырылуда. Оранж Уок сүт өнімдері, цитрус жемістері, сиыр еті және ром өндірісінде де маңызды рөл атқарады. Тропикалық жануарлардың мол популяциясы және қазіргі кезде табылған бай археологиялық ескерткіштердің арқасында туризм саласы да қарқынды дамуда. Аудан аумағында 400-ден астам құс түрі тіркелген, сондықтан Оранж Уок құс бақылаушылар үшін жұмаққа айналған. Ауданның бірнеше елді мекенінде неміс тілді амиш-меннониттер де тұрады. Аудан екі өзеннің де орналасқан жері – Рио-Хондо, ол Мексикамен шекараның бір бөлігін құрайды, және Жаңа өзен, оның бастауы Белиздің ең ірі су қоймасы – Жаңа өзен лагунасы.
The capital of the district is Orange Walk Town, with an estimated population of 13,400. The district is home to mostly Maya mestizo descendants of Mexican refugees who fled from the 1840 Caste War. The district's main economic base is drawn from agriculture, with sugar cane being the primary crop. This is slowly being replaced by a combination of alternative crops such potatoes, onions and soya beans. Orange Walk is also important for its production of dairy products, citrus fruits, beef and rum production. Another emerging industry is tourism due to healthy populations of tropical wildlife and the rich archaeological sites now coming to light. There are over 400 recorded bird species in the district, making Orange Walk a birdwatcher's paradise. Several settlements in the district are also home to German speaking Amish Mennonites. The district is also the home of two rivers, the Rio Hondo, which also forms part of the border with Mexico, and the New River, which has as its source Belize's largest body of water, the New River Lagoon.
Тарих
Оранж-Уолк аймағындағы өнеркәсіп бұрын жүз жылдан астам уақыт бойы ағаш өңдеумен басым болды, содан кейін 19 ғасырдың соңында Каста соғысынан келген босқындар қоныстанды. Ағаш өңдеу кезінде барлық ағаштар Жаңа өзен арқылы Корозал шығанағына, одан Белиз қаласына және шетелге жеткізілді. Каста соғысы босқындары келген кезде ағаш өңдеу саласы төмендеді және ақырында қант өнеркәсібі құрылды. Британдықтар Оранж-Уолк аймағына келген кезде, ауданның Ялбак төбелерінің шалғай аймағында әлі де кейбір юкатек майялары тұрғандығына куәліктер бар. Оранж-Уолк аймағының жағалауы болмаса да, ол екі бекіністің қалдықтарымен мақтана алады: Мунди және Кейнс бекіністері, оларды Британдық Гондурас Батыс Үндістан полкінің әскерлері салған. Бұл бекіністер 19 ғасырда ауданның ертедегі майя тұрғындары, әсіресе Маркус Канул және оның Икайше индейлері мен қоныс аударушылар арасындағы шайқастардан кейін салынды.
Industry in Orange Walk was previously dominated by logging for over a hundred years until the refugees of the Caste War arrived in the late 19th century. At the time of logging, all the timber was floated down the New River into the Corozal Bay, then to Belize City and shipped abroad. At the time of the arrival of the Caste War refugees, the logging industry was in decline and eventually the sugar industry was established. There has been evidence that some Yucatec Maya were still living in a remote area of Yalbac hills of the district when the British arrived in the Orange walk District. Although the Orange Walk District has no coast because it is locked inland, it boasts the remains of two forts, Forts Mundy and Cairns, built by soldiers of the British Honduras West India Regiment. The forts were built in the 19th century after battles between earlier Mayan inhabitants of the district, most notably Marcus Canul and his Icaiche Indians, and settlers.
Саяси бөліну
Саяси тұрғыдан алғанда, Оранж-Уолк 4 сайлау округіне бөлінеді, олардың үшеуі қазіргі уақытта Халықтың Біріккен партиясы (PUP) және біреуі Біріккен демократиялық партия (UDP) бағынысында. Orange Walk Central: Orange Walk Central әдетте Оранж-Уолк қаласының маңы мен Сан-Эстеван ауылын қамтиды. 1993 жылдан бері бұл орынды PUP партиясының Джон Брисено иеленіп келеді. Брисено 2015 жылғы сайлауда қайта сайланды. Orange Walk East: Orange Walk East Оранж-Уолк қаласының шығыс бөлігін және ауданның ең шығысқа орналасқан ауылдарын, атап айтқанда Сан-Хосе Палмар, Чан Пайн Ридж, Тауэр Хилл, Кармелита және Санта Марта ауылдарын қамтиды. Бұл орынды 2015 жылғы сайлауда UDP партиясының Элодио Арагон жеңіп алды. Orange Walk North: Гаспар Вега бұл орынды 2015 жылғы сайлауда UDP партиясынан жеңіп алды. Аймаққа Оранж-Уолк қаласының Отру Бенке ауданы және Триал Ферма, Сан-Хосе, Сан-Пабло, Дуглас, Сан-Роман, Сан-Луис, Нуэво-Сан-Хуан, Сан-Антонио және Санта-Крус ауылдары кіреді. Orange Walk South: Orange Walk South Сан-Лазаро, Йо-Крик, Тринидад, Август Пайн-Ридж, Сан-Фелипе, Гвинея Грасс, Блю-Крик, Кеме жасау орны және басқа да бірнеше ауылдарды қамтиды. Жозе Абелардо Май 2015 жылғы сайлауда PUP партиясынан аймақтық өкіл болып сайланды.
Politically, Orange Walk is divided into 4 constituencies, three currently under the People's United Party (PUP) and one under the United Democratic Party (UDP). Orange Walk Central: Orange Walk Central generally includes the vicinity of Orange Walk Town and the village of San Estevan. Since 1993, this seat has been held by the PUP's John Briceno. Briceno was re elected in the 2015 elections. Orange Walk East: Orange Walk East includes the eastern area of Orange Walk Town and the easternmost villages in the district, particularly San Jose Palmar, Chan Pine Ridge, Tower Hill, Carmelita and Santa Martha. Elodio Aragon of the UDP won this seat in the 2015 elections. Orange Walk North: Gaspar Vega won this seat for the UDP in the 2015 elections. The area includes the Otro Benque area of Orange Walk Town and the villages of Trial Farm, San Jose, San Pablo, Douglas, San Roman, San Luis, Nuevo San Juan, San Antonio and Santa Cruz. Orange Walk South: Orange Walk South contains the villages of San Lazaro, Yo Creek, Trinidad, August Pine Ridge, San Felipe, Guinea Grass, Blue Creek, Shipyard and a number of other villages. Jose Abelardo Mai for the PUP is the recently elected area representative in the 2015 elections.
Тіл
Оранж-Уолк ауданында испан, криол және ағылшын тілдері ең көп қолданылатын тілдер. Аудан халқының шамамен 37,5% құрайтын меннонит қауымы негізінен неміс тілінде сөйлейді. Көптеген ауылдарда егдеулер әлі де юкатек майя тілінде сөйлейді.
In the Orange Walk District, Spanish, Kriol and English are the most spoken languages. The Mennonite community, which is around 37.5% of the district's population, speaks primarily German. In many villages Yucatec Maya is still spoken by elders.