Кіріспе

Сплин функциясы

Сандық талдау математикасының бір саласында, B-сплині немесе негізгі сплині – берілген дәрежеге, тегістікке және доменге бөлуге қатысты ең аз қолдауға ие сплин функциясы. Кез келген дәрежедегі сплин функциясын сол дәрежедегі B-сплиндерінің сызықтық комбинациясы түрінде көрсетуге болады. Кардиналдық B-сплиндерінің түйіндері бір-бірінен тең қашықтықта орналасқан. B-сплиндерін эксперименттік деректерге қисық сызықтарды келтіру және сандық дифференциалдау үшін қолдануға болады. Компьютерлік дизайн және компьютерлік графикада сплин функциялары B-сплиндерінің бақылау нүктелері жиынтығымен сызықтық комбинациясы ретінде құрастырылады.

Кіріспе

"B сплині" термині 1978 жылы Исаак Якоб Шенбергпен енгізілді және ол "негіздік сплині" деген сөздің қысқартылған түрі. Сплині функциясы – бұл белгілі дәрежедегі бөліктік полиномдық функция. Бөліктердің қосылатын жерлері түйіндер деп аталады. Сплині функцияларының маңызды қасиеті – олардың өзі және олардың туындылары түйіндердің көптігіне байланысты үздіксіз болуы мүмкін. Бірдей түйіндер жиынында анықталған бірдей реттіліктегі сплині функциялары үшін B сплині – негіздік функциялар болып табылады, яғни барлық мүмкін сплині функцияларын B сплинінің сызықтық комбинациясы арқылы құруға болады, және әрбір сплині функциясы үшін тек бір ғана бірегей комбинация бар.

P-шлюз

P сплайны термині "жазаланған B сплайны" дегенді білдіреді. Ол B сплайнының деректерге сәйкес келу үшін коэффициенттерінің бір бөлігі деректермен, екінші бөлігі болса, артық сәйкестікті (overfitting) болдырмау үшін тегіс болуға бағытталған қосымша жазалау функциясымен анықталатын бейнелеуін пайдалануды білдіреді. Екі және көп өлшемді P сплайны деректерді жуықтау үшін есептеу операцияларын азайту мақсатында матрицалардың бетін бөлу өнімін қолдана алады.

Бөлшек / композиттік Безиерге қатынасы

Безиер қисығы – сол кластағы төменгі дәрежелі қисықтардан рекурсия арқылы анықталатын және бақылау нүктелері арқылы кодталатын полиномдық қисық. Бірақ, басты айырмашылық – Безиер қисығы сегментінің рекурсиясындағы барлық мүшелердің анықталу домені бірдей болады (әдетте ), ал B-сплайнының рекурсиясындағы екі мүшенің қолдаулары әртүрлі (ең сыртқы субинтервалдар ортақ емес). Бұл, берілген дәрежелі Безиер қисығы шамамен тәуелсіз сегменттерден тұрады, ал B-сплайны бірдей параметрлермен субинтервалдар арасында біртегіс өтеді. Безиер қисығынан соған ұқсас нәрсе алу үшін сегменттер арасындағы өтулерге тегістік шартын қою қажет, нәтижесінде Безиер сплайны пайда болады (мұнда көптеген бақылау нүктелері тегістік талабымен анықталады). Бөлшектелген/композиттік Безиер қисығы – кем дегенде C0 сабақтастығымен біріктірілген Безиер қисықтарының тізбегі (бір қисықтың соңғы нүктесі келесі қисықтың бастапқы нүктесімен сәйкес келеді). Қолданылуына қарай, қосымша тегістік талаптары (мысалы, C1 немесе C2 үздіксіздігі) қосылуы мүмкін. C1 үздіксіз қисықтардың үзіліс нүктесінде (екі қисықтың кездесетін жерінде) жанамалары бірдей болады. C2 үздіксіз қисықтардың үзіліс нүктесінде қисықтықтары бірдей болады.

Бұрыштық орнату

Көбінесе қисықтарды сәйкестендіруде деректер нүктелерінің жиынтығы математикалық функциямен анықталған қисыққа сәйкестендіріледі. Мысалы, қисықтарды сәйкестендірудің кең таралған түрлері көпмүшелік немесе экспоненциалдық функциялар жиынтығын пайдаланады. Егер сәйкес функцияны таңдау үшін теориялық негіз болмаса, қисық ең кіші квадраттар әдісін қолдана отырып, B-сплиндерінің қосындысынан құралған сплайн функциясымен сәйкестендірілуі мүмкін. Осылайша, k дәрежелі сплайн функциясы үшін ең кіші квадраттарды азайтудың мақсаттық функциясы:

мұнда W(x) – салмақ, ал y(x) – x нүктесіндегі дерек мәні. Коэффициенттер – анықталуға тиіс параметрлер. Түйіндердің мәндері бекітілген немесе параметрлер ретінде қарастырылуы мүмкін. Бұл процесті қолданудағы басты қиындық – қолданылатын түйіндердің санын және олардың орналасуын анықтау. Де Бур осы мәселені шешу үшін әртүрлі стратегиялар ұсынады. Мысалы, түйіндер арасындағы арақашықтық деректердің қисықтығына (екінші туынды) пропорционалды түрде азаяды. Бірнеше қолданыс жарияланды. Мысалы, B-сплиндерін жеке Лоренц және Гаусс қисықтарына сәйкестендіру зерттелді. 5, 6 және 7 түйіннің симметриялық орналасуына негізделген 3–7 дәрежелі оптималды сплайн функциялары есептелді және әдіс спектроскопиялық қисықтарды тегістеу және дифференциациялау үшін қолданылды. Салыстырмалы зерттеуде Савицки–Голай фильтрлеуінің екі өлшемді нұсқасы және сплайн әдісі жылжымалы орташа немесе Чебышев фильтрлеуінен жақсы нәтижелер көрсетті.