Кіріспе
Американдық палеоантрополог Дональд Карл Йохансон (28 маусым 1943 жылы туған) – американдық палеоантрополог. Ол Ив Коппенс және Морис Тайбпен бірге Эфиопияның Хадар аймағындағы Афар үшбұрышында "Люси" деп аталатын әйел гоминид австралопитегінің қазба қалдықтарын тапқанымен белгілі.
Donald Carl Johanson (born June 28, 1943) is an American paleoanthropologist. He is known for discovering, with Yves Coppens and Maurice Taieb, the fossil of a female hominin australopithecine known as "Lucy" in the Afar Triangle region of Hadar, Ethiopia.
Ерте өмір және білім
Йохансон Чикаго қаласында, Иллинойс штатында швед ата-анасының отбасында дүниеге келген. Ол күрескер Ивар Йоханссонның сіңілі баласы. 1966 жылы Иллинойс университетінің Урбана-Шампейн бөлімшесінде бакалавр дәрежесін, ал 1970 жылы магистр, 1974 жылы доктор ғылымын Чикаго университетінде қорғады. Люсиді тапқан кезде ол Кейс-Уэстерн Резерв университетінде антропология пәнінің доценті болған. 1981 жылы ол Калифорния штатындағы Беркли қаласында Адам тегі институтын құрды, оны 1997 жылы Аризона мемлекеттік университетіне көшірді. Йохансон Кейс-Уэстерн Резерв университетінен құрметті доктор дәрежесін алды және 2008 жылы Вестфилд мемлекеттік колледжі де оған құрметті доктор дәрежесін берді.
"Люси"
Люси 1974 жылғы 24 қарашада Эфиопияның Хадар аймағында табылды. Сол кезде Жохансон, аспирант Том Грейдің шақыруымен қағаздардан көңіл бөліп, кездің бұрышынан ақ түсті тас сүйектің жылтылдауын байқап, оны гоминид екенін анықтады. Скелетінің 40 пайызы кейін табылып, ол австралопитек афаренсис түрінің алғашқы өкілі ретінде сипатталды. Жохансон оның скелетінің көп бөлігін бірден тапқанына таң қалды. Экспедиция мүшесі Памела Алдерман оны "Люси" деп атауды ұсынды, бұл атау "The Beatles" тобының "Lucy in the Sky with Diamonds" әнінен алынған, ол жаңалық табылған түні қайта-қайта ойнатылды. Екі аяқпен жүретін гоминид Люси шамамен үш жарым фут биіктікте болды; оның екі аяқпен жүруі Реймонд Дарттың австралопитектер тік жүріп жүргені туралы теориясын растады. Жохансонды қоса алғанда, барлық команда Люсидің қабырғасынан оның өсімдіктермен қоректенгенін және қисайған саусақ сүйектерінен ол әлі де ағаштарда жайлы сезінгенін болжады. Олар Люсиді бірден жеке түр ретінде қарастырмады, оны австралопитек африканус түрінің ескі өкілі деп есептеді. Кейіннен ұқсас морфологиялық бірнеше бас сүйектері табылды, бұл көптеген палеонтологтарды оны афаренсис деп аталатын түрге жатқызуға итерді. Жохансон мен Мэйтленд А. Эдей осы жұмысқа арналған алғашқы танымал кітабы "Люси: Адамзаттың бастауы" үшін 1982 жылы АҚШ Ұлттық кітап сыйлығын жеңіп алды.
"Бірінші отбасы"
AL 333, көбінесе "Бірінші отбасы" деп аталады, ол кем дегенде он үш жеке тұлғаға тиесілі ежелгі гоминид тістері мен сүйектерінің жиынтығы. Бұл қазбаларды да 1975 жылы Йохансонның тобы Хадар аймағында тапқан. Көптеген ғалымдардың пікірінше, бұл қазбалар австралопитек афаренсис (Australopithecus afarensis) түлінің өкілдеріне жатады және олардың жасы шамамен 3,2 миллион жылға жуық деп есептеледі.
Марапаттар мен құрметтер
1976 жылы Йохансон Америка жетістіктері академиясының Алтын тақта сыйлығымен марапатталды. 1991 жылы Скептикалық зерттеулер комитеті (CSICOP) Йохансонға ең жоғары наградасын, "Ақылды мақтау" сыйлығын табыс етті. 2014 жылдың 19 қазанында Йохансон екінші жылдық Патруски лекциясын оқыды. 2014 жылдың 24 қазанында Йохансон "Діннен бостандық" қорының 37-ші жылдық конференциясында "Императордың киімдері жоқ" сыйлығын қабылдады.