Кіріспе

Америкалық әнші Антонио Джуньюс "Тони" Джексон (25 қазан 1882 - 20 сәуір 1921) Принс Альберт Джексонмен бірге егіз болып дүниеге келді, ол 1884 жылдың 5 қаңтарында Нью-Орлеанда он төрт айлық шағында қайтыс болды, бұл 1882 жылдың қазан айында туғандығын растайды. 1900 жылғы АҚШ халық санағы оның туған жылы мен айы – қазан 1882 жыл екенін қосымша нақтылайды, ал 1918 жылғы әскерге шақыру тізімінде туған күні 25 қазан деп көрсетілген, бірақ жылы 1884 жыл деп жазылған. Оның ата-анасы бұрынғы құлдар еді. Джексон туғаннан бастап эпилепсиямен ауырды. Тони өте ерте жасында музыкалық қабілеттерін көрсетті. Шамамен 10 жасында ол үйінің ауласындағы қоқыстан жасалған, бірақ жұмыс істейтін және дұрыс келтірілген клавесин құрастырды, себебі оның отбасында фортепиано сатып алуға немесе жалға алуға қаржысы болмады. Осы құралмен жас Тони шіркеуде естіген әндерді орындай алды, бұл туралы хабар қып-қып жерге тарады және оған көршілердің фортепианолары мен аспаптарында жаттығуға рұқсат берілді. Джексон 13 жасында алғашқы музыкалық жұмысын тапты, ол топ жетекшісі Адам Оливье басқаратын "Тонк" клубында бос уақытында фортепианода ойнай бастады.

Мансап

Джексон Сторивиллдегі ең танымал және ізделіспен алынған әртіске айналды. Ол естіген әрбір әнді жадында сақтап, орындай алатыны айтылды, және сирек кездесетін өтініштер оны ешқашан шатастыра алмады. Оның репертуарына регтайм, кек-уок (оның ең әсерлі трюктерінің бірі – фортепианода ойнап, биіктеп билеу), АҚШ-тың және Еуропа мен Латын Америкасының түрлі елдерінің танымал әндері, блюз және жеңіл классикалық музыка кірді. Ол сондай-ақ "ашық, тіпті наразылықпен гомосексуалды" болған. Бос уақытында ол музыканттар мен киім ауыстыруды ұнататындар жиналатын «Француз» салонына достарымен баратын. Оның ән дауысы да ерекше болды, ол баритоннан сопраноға дейінгі опералық партияларды орындай алатындығы айтылды. Әріптес музыканттар мен әншілер Джексонды бірауыздан мақтады, көпшілігі оны «ең ұлы» деп атады, тіпті өзі де мақтанғақ емес Джелли Ролл Мортон Джексонды Мортоннан да жақсы музыкант деп санайтын. Мортон 1906 жылы Джексонмен танысқан. Джексон Мортонның ұстазы болды. Джексон көптеген түпнұсқа әндер жазды, олардың бірнешеуін бірнеше долларға сатты немесе олардан ұрлады; кейбір ескі Нью-Орлеан музыканттары сол дәуірдегі танымал Тин-Пэн аллеясының поп-әндерін Джексон жазғанын айтты. Кларенс Уильямс: «Ол керемет болды, өйткені ол барлық импровизацияларында өзгеше болды. Біздің бәріміз одан үлгі алдық». Джексонның музыкасы ғана емес, оның киім үлгісі де көшірілді: ол әрқашан әдемі киінген. Джексон өзіне жемшік сұрғылт дерби, клеткалы жилет, алмас қосқышпен жабдықталған галстук-аскот және ойнағанда манжеттерін ұстап тұру үшін қолына кигізетін қолғаптар тақты. Бұл регтайм және баррелхаус пианистерінің стандартты киіміне айналды; біреуі: «Егер сіз Тони Джексон сияқты ойнай алмасаңыз, кем дегенде оған ұқсауға тырысыңыз» деді.

Кейінгі мансабы және өлімі

Джексон мансабына көбірек әсер етуді үміттене отырып Чикагоға көшіп келді. Ол жеке өмірінде де көбірек еркіндік іздеді, себебі Нью-Орлеанда гомосексуалды болу қиын болды. Ол бірнеше отбасы мүшесімен бірге Уабаш даңғылындағы пәтерде тұрды, кейін барлығы Оңтүстік Штат көшесіне көшіп кетті. Джексонның атымен жарық көрген санаулы әндердің бірі – "Pretty Baby" 1916 жылы шықты, бірақ ол Нью-Орлеанды қысыр сөйлегенге дейін осы әнді орындағанын есінде сақтаған, және мүмкін 1911 жылы жазған болар. "Pretty Baby" әнінің түпнұсқалық мәтіні сол кездегі оның ер адамға деген махаббатына арналған деп айтылады. Бұл ән 1978 жылы Луи Мальдің осы аттас фильміне шабыт берді. Джексон Чикагодағы De Luxe және Pekin кафелерінде тұрақты орындаушы болды, бірақ өмірінің соңғы жылдары ауру оның дауысын және шеберлігін нашарлатты. Кейбіреулер бұл сифилис екенін айтса да, оның қайтыс болған кездегі диагнозы – жылдар бойы дамып келген бауыр циррозы және созылмалы эпилепсия болуы мүмкін. Оның достары денсаулығының нашар екенін білгендіктен, 1921 жылдың 17 ақпанында "All Star Tony Jackson Testimonial" атты қайырымдылық шарасын ұйымдастырып, Джексонға 325 доллар жинады. Ол 1921 жылдың 20 сәуірінде Чикагода қайтыс болды. Джексонның фортепианолық жазбалары бүгінге дейін естіледі, ал оның стилінің элементтері оған әсер еткен жас музыканттардың, мысалы, Джелли Ролл Мортон, Кларенс Уильямс және Стив Льюис сияқты жазбаларында кездеседі. 2011 жылы Чикаго гейлер мен лесбияндықтардың Даңқ залы Джексонды өз қатарына қабылдады. Джексон музыкалық еңбегі үшін және "ашық түрде гомосексуалды болып өмір сүргені үшін" құрметке ие болды, ондайда мұндай жағдай сирек кездесетін.

Шығармалық бейнелер

2008 жылдың қыркүйек айында Батыс Йоркшир театрында тұңғыш рет көрсетілген Клэр Браунның "Don't You Leave Me Here" пьесасы оның Джелли Ролл Мортонмен арақатынасын көрсетеді. Джексон Дэвид Фулмердің "Сторивилл" романындағы "Ібілістің құйрығын қуу" атты туындыда екінші дәрежелі кейіпкер ретінде бейнеленеді.