Кіріспе

Чарльз Паркер (29 тамыз 1920 – 12 наурыз 1955), «Бирд» немесе «Ярдбёрд» деген лақап атымен белгілі, американдық джаз саксофонисі, топ жетекшісі және композитор болған. Паркер бибоптың дамуындағы аса ықпалды орындаушы және жетекші тұлға еді. Бибоп – бұл жылдам темп, виртуоздық техника және прогрессивті гармониямен сипатталатын джаздың бір түрі. Ол виртуоз болды және джазға революциялық ырғақты және гармониялық идеяларды енгізді, оның ішінде жылдам өтетін аккордтар, өзгертілген аккордтардың жаңа түрлері және аккордтарды алмастыру сияқты жаңалықтарды ұсынды. Негізінен альт саксофонда ойнаған Паркердің үні таза әрі терең, сонымен қатар жұмсақ әрі мұңды болатын. Паркер карьерасының басында Джей МакШаннмен бірге саяхаттап жүргенде «Ярдбирд» деген лақап ат алды. Бұл лақап, сондай-ақ қысқартылған «Бирд» түрі, өмірінің соңына дейін қолданылып, Паркердің көптеген композицияларының атауларына шабыт берді, мысалы «Yardbird Suite», «Ornithology», «Bird Gets the Worm» және «Bird of Paradise». Паркер хипстер субмәдениетінің және кейіннен Бит буынының символы болды, ол джаз музыкантын жай ғана ойын-сауықшы емес, принциптерінен айнымайтын суретші және интеллектуал ретінде бейнеледі.

Балалық шақ

Чарльз Паркер-кіші Канзас штатының Канзас-Сити қаласында, 852 Фримен даңғылында дүниеге келді, ал Канзас-Сити, Миссури штатында, Вестпорт маңында және кейіннен, жоғары мектепте 15-ші және Олив көшелеріне жақын жерде Чарльз Паркер-ағасы мен Аделаида "Эдди" Бейли отбасында өсті. Оның анасы шалқайып кеткен чокто және афроамерикандық тегінен шыққан еді. 1934 жылдың қыркүйегінде Линкольн орта мектебіне қабылданды, бірақ 1935 жылдың желтоқсанында жергілікті музыканттар одағына қосылып, музыкалық мансабын толық уақытты дамытуды шешті. Оның балалық шақтағы жақыны және болашақ әйелі Ребекка Руффин 1935 жылдың маусымында Линкольн орта мектебін бітірді. Паркер 11 жасында саксофон ойнауды бастады, ал 14 жасында мектептік оркестрге қосылып, оркестр жетекшісі Алонзо Льюиспен оқыды. Осы шамада анасы оған жаңа альт-саксофон сатып берді. Әкесі жұмысымен жиі сапарлап тұратын, бірақ ол пианист, биші және әнші болғандықтан музыкаға да белсенді әсер етті, содан кейін Театр иелерінің брондау қауымдастығы (T.O.B.A.) айналымында Пульман вагонындағы официант немесе теміржолдағы аспазшы болып жұмыс істеді. Паркердің анасы, Эдди, жергілікті "Western Union" кеңсесінде түнгі сменада жұмыс істеді. Ол кездегі ең үлкен ықпалы – жас тромбоншы Роберт Симпсон болды, ол оған импровизацияның негіздерін үйретті.

Ерте мансап

1930 жылдардың ортасында Паркер ынтасымен жаттығуға кірісті. Осы кезеңде ол импровизацияны меңгерді және кейіннен бибоптың дамуына ықпал еткен бірқатар идеяларды қалыптастырды. Пол Десмондпен болған сұхбатында Паркер үш-төрт жыл бойы күніне 15 сағатқа дейін жаттыққандығын айтты. Каунт Бейси мен Бенни Мотен басқарған топтар Паркерге әсер еткені даусыз. Ол Канзас-Сити, Миссури маңындағы джаз клубтарында жергілікті топтармен ойнады, онда өз техникасын жетілдірді. Бастер Смиттың динамикалық өтулері, уақытты екі және үш есеге жылдамдатуы Паркердің қалыптасып келе жатқан стиліне әсер етті. 1936 жылдың көктемінде Паркер Канзас-Ситидегі Рено клубында джем-сессияда өнер көрсетті. Аккордтардың өзгеруін шатастырып, импровизациялауға тырысқанда сәтсіздікке ұшырады. Бұл Каунт Бейси оркестрінің барабаншысы Джо Джонсты барабан жиынтығынан бір тарелканы алып, сахнадан кету белгісі ретінде оның аяқтарына лақтыруға итермеледі. Паркер көңілі қалып, қайтадан жаттығуға бейімделді; бұл оқиға оның мансабындағы шешуші сәт болды және ол бір жылдан кейін жаңа адам болып оралды. Паркер сол жылы Ребекка Раффинге үйлену ұсынысын жасады және екеуі 1936 жылдың 25 шілдесінде неке қиды. 1936 жылдың күзінде Паркер Канзас-Ситиден Миссури штатының Эльдон қаласынан оңтүстікке қарай орналасқан Кларенс Муссердің тавернасын ашу үшін Озарк тауына музыканттар тобымен сапар шекті. Жолда музыканттар кербуенің салдарынан апатқа ұшырады, Паркер үш қабырғасын сындырып, омыртқасын жарақаттады. Бұл апат Паркердің ауырсық басушы дәрілерге және опиоидтарға, әсіресе героинге тәуелді болуына әкелді. Паркер өмірінің соңына дейін есірткіге қарсы күресті. 1936 жылы Озарк тауына жол апатының нәтижесінде өлімге жуықтап кеткеніне қарамастан, Паркер 1937 жылы сол аймаққа оралды, онда ол көп уақытын жаттығулармен және өзінің ерекше үнін дамытумен өткізді. 1938 жылы Паркер пианист Джей МакШанның аймақтық тобына қосылды. Топ оңтүстік-батыстағы түнгі клубтар мен басқа да концерт алаңдарында, сондай-ақ Чикаго мен Нью-Йорк қалаларында гастрольдік сапарлар жасады. Паркер МакШан тобымен бірге кәсіби тұсаукесерін жасады.

Нью-Йорк қаласы

1939 жылы Паркер музыкадағы мансабын жалғастыру үшін Нью-Йорк қаласына көшіп барды. Ол басқа да бірнеше жұмыс істеді. Ол аптасына тоғыз доллар жалақымен Джиммидің тауық шаңырағында ыдыс жуушы болып жұмыс істеді, онда пианист Арт Тейтум өнер көрсетті. Паркердің музыкалық табысы 1939 жылы Нью-Йоркте болды, ал оның бастауы 1937 жылы Миссури Озарктарында жатқан еді. "Cherokee" әніндегі гармониялық өзгеристерді ойнап, Паркер музыка тарихының бағытын өзгерткен жаңа музыкалық тіл мен дыбысты ашты. 1940 жылы ол Канзас-Ситиге Джей МакШанмен бірге ойнауға және әкесі Чарльз ағаның қоштасу рәсіміне қатысуға оралды. Ол жаз айларында МакШаннның тобымен бірге 75-ші көше мен Проспект қиылысындағы Fairyland Park-та тек ақ адамдарға арналған концерттер берді. Жаздың жақсы жағы – 1940 жылдың жазында 19-шы және Вайн көшелерінің маңында Степ Бадди Андерсонның Диззи Гиллеспимен таныстыруы болды. 1942 жылы Паркер МакШаннның тобынан кетіп, бір жыл бойы Эрл Хайнспен бірге ойнады, оның тобында Диззи Гиллеспи де болды, ол кейін Паркермен дуэт ретінде өнер көрсетті. Бұл кезең 1942–1943 жылдардағы Америка Музыканттар Федерациясының ұйымдастырған ереуіліне байланысты жақсы жазбаға алынбаған, сол кезде кәсіби жазбалар жасау қиын болды. Паркер жас музыканттар тобына қосылып, Гарлемдегі түнгі клубтарда, мысалы Кларк Монроның Uptown House-ында ойнады. Бұл жас консерваторлардың арасында Гиллеспи, пианист Телониус Монк, гитарист Чарли Кристиан және барабаншы Кенни Кларк болды. Мэри Лу Уильямстың айтуынша, бұл топ «қала орталығынан келген музыканттардың қалаға келіп, музыканы ‘ұрлау’ салтына қарсы тұру үшін құрылды». Ол былай деп есіне алды: «Монах және ең зиялы жас музыканттар: ‘Біз жасап жатқан нәрсе үшін ешқашан мақтау алмаймыз’ деп шағымданатын. Олардың мұндай айтуларына себеп болды. Музыка бизнесінде талантты адамдар үшін жағдай қиын. Барлығы ақылы жарнама арқылы пайдаланылады және жеткілікті қаражаты болса, кез келген адам үлкен атаққа ие бола алады. Соңында, жұрт оқығандарына сенеді. Сондықтан да, нағыз талант иелерінің жолы қиын. Міне, Монк былай деді: ‘Біз үлкен топ құрамыз. Олар ойнай алмайтын нәрсені жасаймыз, сондықтан олар оны ұрлай алмайды’».

Бейбоп

1939 жылы бір түні Паркер гитарист Уильям "Бидди" Флитпен бірге репетиция кезінде "Cherokee" әнін ойнап жатқанда, өзінің негізгі музыкалық жаңалықтарының біріне жол ашқан сололарын дамыту әдісін тапты. Ол хроматикалық гамманың 12 жарты тоннан тұратынын және олардың мелодиялық түрде кез келген тональностьқа жете алатынын, соның салдарынан жай ғана джаз сололарының шектерін бұзатынын түсінді. Ол былай деп еске алады: "139-шы және 140-шы көшелердің арасындағы жетінші авенюдегі чилихаус тамақханасында джем сессиясы жасап отырдым. Ол 1939 жылдың желтоқсан айы еді. Мен сол кездегі барлық уақытта қолданылып келген стереотиптік гармониялық тізбектерден жалыққан едім, және басқа нәрсе болуы керек деп ойладым. Мен кейде оны еститінмін, бірақ ойнай алмайтынмын. Сол түні мен "Cherokee" әнімен жұмыс істеп жатқанда, аккордтың жоғары интервалдарын мелодиялық желі ретінде пайдаланып, оларды тиісті гармониялық өзгерістермен үйлестіргенімде, мен естігенімді ойнай алатынымды түсіндім. Мен жаңа өмірге келдім". Бұл жаңа джаз түрін көптеген белгілі, дәстүрлі джаз музыканттары, жас музыканттарды мойындамай, қабылдамады. Бибоп музыканттары осындай дәстүршілдерді "ешнәрседен жасалған" (moldy figs) деп атады. Дегенмен, Коулмен Хокинс және Тэтум сияқты кейбір музыканттар оның дамуына жағымды көзқараспен қарады және жаңа тәсілдегі оның жақтастарымен бірге джем сессияларына және жазу күндеріне қатысты. 1942 жылдан 1944 жылға дейін Музыканттар одағының барлық коммерциялық жазбаларды тыйым салуынан кейін, бибоптың алғашқы дамуының көп бөлігі кейінгі ұрпаққа жетпеді. Соның салдарынан, радиода оның көрсетілуі шектеулі болды. Бибоп музыканттарының кеңінен танылуы қиын болды. 1945 жылға дейін, жазуға тыйым салу алынғаннан кейін ғана, Паркердің Диззи Гиллеспи, Макс Роуч, Бад Пауэлл және басқалармен бірлескен жұмысы джаз әлеміне маңызды әсер етті. (Олардың алғашқы шағын топтық орындарының бірі 2005 жылы қайта жарияланды: 1945 жылдың 22 маусымында Нью-Йорктегі қалалық залда өткен концерт). Бибоп музыканттар мен жанкүйерлер арасында тез арада кең танымал болды. 1945 жылдың 26 қарашасында Паркер "Savoy" лейблі үшін "қазіргі ең ұлы джаз сессиясы" деп аталған жазба күнін өткізді. Charlie Parker's Reboppers атынан жазған Паркерге трубада Гиллеспи мен Майлз Дэвис, бас гитарада Керли Рассел және барабанда Макс Роуч қатысты. Бұл сессияда жазылған тректерге "Ko Ko", "Billie's Bounce" және "Now's the Time" кіреді. 1945 жылдың желтоқсанында Паркер тобы Лос-Анджелестегі Билли Берг клубында сәтсіз өнер көрсетуге барды. Топтың көп бөлігі Нью-Йоркке оралды, бірақ Паркер Калифорнияда қалды, кері билетін героин сатып алу үшін сатты. Ол Калифорнияда үлкен қиындықтарға тап болды және Лос-Анджелестегі қонақ үй бөлмесінің төсек жаймаларын өртеп, мас күйінде лобби арқылы жалаңаш жүгіргеннен кейін қысқа мерзімге қамалды, содан кейін ол алты айға Камарилло мемлекеттік психикалық ауруханасына жатқызылды. Паркер ауруханадан шыққаннан кейін таза және денсау болды. Калифорниядан кетер алдында ол психиатриялық ауруханада болған уақытына сілтеме жасай отырып, "Relaxin' at Camarillo" әнін жазды. Алайда, Нью-Йоркқа оралғаннан кейін ол героинді қайта қолдана бастады. Осы кезеңде ол Savoy және Dial лейблдері үшін ондаған әндерді жазды, олар оның жазылған туындыларының ең биік нүктелері болып саналады. Олардың көпшілігі Дэвис пен Роучтан құралған оның "классикалық квинтетімен" бірге жазылды. 1952 жылы Паркер мен Гиллеспи "Bird and Diz" атты альбом шығарды.

Шарли Паркердің сымдары

Паркердің ұзақ жылдар бойы армандаған нәрсесі – струнный квартетпен бірге орындау еді. Ол классикалық музыканы мұқият зерттеген, және оның құрбылары Игорь Стравинскийдің музыкасы мен формальды жаңалықтарына ерекше қызығушылық танытқанын айтады. Ол кейіннен «үшінші ағым» деп аталған, джаз бен классикалық элементтерді біріктіретін жаңа музыка түріне ұқсас жобаға қатысуды қалаған, тек джаз стандарттарын орындау кезінде струнный квартетті қосу емес. 1949 жылдың 30 қарашасында Норман Гранц Паркерге джаз және камералық оркестр музыканттарының қосымша тобымен балладалар альбомын жазуға мүмкіндік берді. Осы жазудан алынған алты үздік үлгі «Just Friends», «Everything Happens to Me», «April in Paris», «Summertime», «I Didn't Know What Time It Was» және «If I Should Lose You» әндері «Charlie Parker with Strings» альбомына енді.

Масси Холлдағы джаз

1953 жылы Паркер Торонтодағы Масси Холлда Гиллеспи, Мингус, Пауэлл және Роучпен бірге өнер көрсетті. Концерт Рокки Марчано мен Джерси Джо Уолкот арасындағы ауыр салмақтағы телекөрсету арқылы көрсетілген бокс матчымен бір уақытта болғандықтан, музыкалық шараға көрермендер аз келді. Мингус концертті жазды, соның нәтижесінде "Масси Холлдағы джаз" альбомы жарық көрді. Осы концертте Паркер пластикалық Графтон саксофонында орындады.

Өлім

Паркер 1955 жылғы 12 наурызда Нью-Йорктегі Стэнхоп қонақ үйінде, досы және демеушісі баронша Панноника де Кенигсвартердің пәтерінде Дорси ағайындыларының эстрадалық шоуын теледидардан тамашалап отырғанда қайтыс болды. Өлімнің ресми себебі – лобар пневмония және қан кетуі, бірақ Паркердің соңғы сатыдағы циррозы болған және ол жүрек талмасын көтерген. Оның мәйітін қараған патолог Паркердің 34 жастағы денесін 50-60 жас аралығында деп жаңылысты. 1950 жылдан бері Паркер Нью-Йоркте заңды әйелі Чан Бергпен бірге тұрды, ол оның ұлы Бэрдтің (1952-2014) және қызы Придің (3 жасында қайтыс болған) анасы болды. Ол сондай-ақ, қабірге қойылған жатқан жерді ұйымдастырды, Гарлемдегі шеруді Конгрессмен және пастор Адам Клейтон Пауэлл басқарды, сондай-ақ естелік концерт өткізді. Паркердің денесі анасының тілегі бойынша Миссури штатына жеткізілді. Берг Дорис пен Паркердің отбасын оның атеист екенін білсе де, христиандық жоралық рәсімін өткізгені үшін сынады. Паркер Миссуридегі Линкольн зиратында, I-435 және Шығыс Трумэн жолының жанында орналасқан Блю Саммит деген шағын елді мекенде жерленді. Паркердің мүлігін Jampol Artist Management басқарады. Паркердің Канзас-Сити аймағындағы жерлеуінен кейін де даулар тоқтамады. Оның қабіріне тенор саксофонының суреті салынған, бірақ Паркер көбінесе альт саксофонымен байланысты. Кейіннен кейбір адамдар Паркердің денесін тарихи 18-ші және Вайн аймағының қайта құрылуын күшейту үшін жылжытуды ұсынды.

Жеке өмір

Паркердің өмірі психикалық денсаулық мәселелерімен және героинге тәуелділікпен күреске толы болды. Қайсысы бірінші болып пайда болғаны нақты емес, бірақ оның опиаттарға тәуелділігі 16 жасында, көлік апатында жарақат алғанда басталды, дәрігер оған ауруды басу үшін морфин тағайындады. Осы оқиғадан туындаған тәуелділік оны өнер көрсетулерді өткізіп алуға және сенімсіз болып саналатын жағдайға жеткізді. Джаз ортасында героин қолдану кең таралған, затты алу да қиын болмады. Осы кезеңде ол көптеген керемет жазбаларды жасағанымен, Паркердің мінез-құлқы күрт өзгерді. Ол Калифорнияға көшкеннен кейін героин табу қиын болды, себебі онда есірткі аз болды, сондықтан ол алкогольді ауыстыру ретінде қолданды. 1946 жылдың 29 шілдесіндегі Dial лейблінің жазбасы оның жағдайының куәсі болып табылады. Бұл сессиядан бұрын Паркер бір кварт виски ішкен. "Charlie Parker on Dial Volume 1" жинағының қосымша жазбаларына сәйкес, Паркер "Max Making Wax" трегіндегі бірінші бөлімінің алғашқы екі тактын көп бөлігін жіберіп алды. Ол, соңғы ақталғаннан кейін, қатты дірілдеді және бір рет микрофонынан алысқа айналып кетті. Келесі "Lover Man" пьесасында продюсер Росс Рассел Паркерді қолдады. "Bebop" (Паркердің сол кеште жазған соңғы трегі) солосын берік алғашқы сегіз тактпен бастайды; бірақ екінші сегіз тактта ол күресуге кіріседі, ал осы сессияның трубашысы Ховард МакГи оған "Шығар!" деп айқайлайды. Чарльз Мингус "Lover Man" әнінің осы нұсқасын Паркердің ең ұлы жазбаларының бірі деп санайды, кемшіліктеріне қарамастан. Дегенмен Паркер бұл жазбаны жек көріп, Росс Расселдің оны шығарғаны үшін ешқашан кешірмеді. Ол 1951 жылы Verve үшін қайта жазды. Паркердің өмірі 1954 жылдың наурыз айында оның үш жасар қызы При өкпе қабынуы және кілегейлі фиброз салдарынан қайтыс болғанда нашарлап кетті. 1954 жылы ол екі рет өзіне қол жұмсауға тырысты, бұл оны тағы да психиатриялық ауруханаға түсірді.

Өнер

Паркердің композициялық стилі қазіргі джаз формалары мен стандарттарына түпнұсқа әуендерді енгізуді қамтиды, бұл тәсіл контрафакт деп аталады және бүгінгі джазда әлі де кең таралған. Мысалдарға "Орнитология" (жаз стандарты "How High the Moon" аккорд тізбегін пайдаланады және трубашы Литтл Бенни Харриспен бірлесіп жазылғаны айтылады) және "Moose The Mooche" ("I Got Rhythm" аккорд тізбегіне негізделген Паркердің көптеген композицияларының бірі) жатады. Бұл тәсіл бибоптан бұрын да кездесетін, бірақ ол осы қозғалыстың ерекше белгісіне айналды, өйткені музыканттар танымал стандарттарды орындаудан бас тартып, өз шығармаларын жазуға көшкен кезде. Паркердің ең танымал контрафакты – Рей Нобл жазған танымал "Cherokee" бибоп пьесасының аккорд өзгерулеріне негізделген "Koko". "Now's The Time", "Billie's Bounce", "Au Privave", "Barbados", "Relaxin' at Camarillo", "Bloomdido" және "Cool Blues" сияқты пьесалар дәстүрлі 12-такты блюз аккордтарына негізделген болса, Паркер "Blues for Alice", "Laird Baird" және "Si Si" сияқты пьесалар үшін 12-такты блюздің ерекше нұсқасын жасады. Бұл ерекше аккордтар "Бёрд өзгерістері" деп белгілі. Оның сололары сияқты, оның кейбір композициялары да ұзақ, күрделі мелодиялық желілермен және минималды қайталаумен сипатталады, бірақ ол кейбір пьесаларда, әсіресе "Now's The Time" пьесасында қайталауды қолданды. Паркер қазіргі заманғы джаз солосына үлкен үлес қосты, онда үштіктер мен көтеріңкі ноталар аккордтық дыбыстарға қалыптан тыс жолдармен алып келіп, солистерге бұрын қашқан өтпелі дыбыстарды қолдануға көбірек еркіндік берді. Паркер өзінің ерекше фразировка стилі мен ритмді жаңаша пайдаланғаны үшін құрметке ие болды. Оның жазбалары және Чарли Паркердің постхумалды жарияланған "Омнибук" жинағы арқылы Паркердің ерекше стилі көп жылдар бойы джазға үстемдік етті. Паркердің басқа да танымал композицияларына "Ah Leu Cha", "Anthropology" (Гиллеспимен бірлесіп жазылған), "Confirmation", "Constellation", "Moose the Mooche", "Scrapple from the Apple" және "Yardbird Suite" кіреді, оның вокалдық нұсқасы Паркердің сөздерімен "What Price Love" деп аталады. Майлс Дэвис бірде: "Джаз тарихын төрт сөзбен айтуға болады: Луи Армстронг. Чарли Паркер" деді.

Мемлекеттік марапаттар

1995 жылы АҚШ пошта қызметі Паркердің құрметіне 32 центтік естелік пошта маркасын шығарды. 2002 жылы Конгресс кітапханасы оның 1945 жылғы "Ко Ко" атты үнтаспасын Ұлттық үнтаспалар тізіліміне енгізу арқылы құрметтеді.

Чарли Паркердің үйі

1950 жылдан 1954 жылға дейін Паркер Чан Бергпен Манхэттеннің төменгі шығыс жағындағы Томпкинс сквер паркінің қарсы бетінде орналасқан 151 Авеню Б-дегі қала үйінің бірінші қабатында тұрды. Шамамен 1849 жылы салынған готикалық жаңарту стиліндегі ғимарат 1994 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді және 1999 жылы Нью-Йорк қаласының ескерткіші деп жарияланды. 1992 жылы Шығыс 9-шы және Шығыс 10-шы көшелер арасындағы B даңғылына «Чарли Паркер алаңы» деген құрметті атақ берілді.

Басқа да сыйлықтар

1949 жылы Нью-Йорктегі түнгі клубқа оның құрметіне Birdland деп ат қойылды. Үш жылдан кейін Джордж Ширинг Паркер мен түнгі клубтың атын алған "Құстың тылсымы" ("Lullaby of Birdland") әнін жазды. 1957 жылы Джеймс Болдуиннің "Соннидің көкірегі" ("Sonny's Blues") әңгімесінде джаз/блюз орындайтын виртуоз бар, ол Бердті "ең ұлы" джаз музыканты деп атайды және оның стилін еліктеуге тырысады. 1959 жылы Джек Керуак өзінің жалғыз толық поэзиялық туындысы "Мексика қаласы блюзі" ("Mexico City Blues") жұмысын Паркердің маңыздылығы туралы екі өлеңмен аяқтады, онда Паркердің музыкаға қосқан үлесі Людвиг ван Бетховенмен теңестіріледі. 1959 жылы комедия актерлері Дел Клоуз бен Джон Бренттің "Жаргонмен сөйлеу қалай?" ("How to Speak Hip") комедиялық альбомында ең "керексіз" үш әрекет (аудиода да, альбом мұқабасында да) былай тізілген: "Бердпен бір бөлмеде тұрғаныңды айту кереметсіз. Бердтің аспабың бар деу әдепсіздік. "Берд кім?" деп сұрау одан да жаман". 1999 жылы Паркерге арналған ескерткіш Канзас-Ситиде 17-ші терраса мен Пасео көшесінің қиылысында, 18-ші және Вайн көшелерінде орналасқан Америка джаз мұражайының жанында ашылды. Бұл Роберт Грэм жасаған 3 метрлік қола бас мүсіні. Чарли Паркер джаз фестивалі – жыл сайынғы тегін музыкалық фестиваль, ол әр жазда тамыз айының соңғы демалыс күндері Манхэттенде, Нью-Йорк қаласындағы Гарлемдегі Маркус Гарви паркі мен Төменгі Шығыс жағындағы Томпкинс сквері паркінде өтеді. Фестивальді коммерциялық емес "City Parks Foundation" ұйымы демеушілік етеді. Жыл сайынғы Чарли Паркер мерекесі 2014 жылдан бері Канзас штатының Канзас қаласында өткізіледі. Ол 10 күнге созылады және Паркердің өмірінің барлық қырларын қамтиды: тікелей джаз музыкасы, оқу лагерлері, қаладағы оның сүйікті орындарына экскурсиялар және Америка джаз мұражайындағы көрмелер. Хулио Кортазар "Құпия қарулар" ("Las armas secretas") әңгімелер жинағында "Аңдаушы" ("El perseguidor") әңгімесін Чарли Паркерге арнады. Бұл әңгіме есірткіге тәуелді саксофонистің соңғы күндерін оның өмірбаянының көзқарасынан зерттейді. 1981 жылы джаз тарихшысы Фил Шаап Паркердің музыкасына толық арналған "Bird Flight" радио бағдарламасын WKCR Нью-Йорк радиосында бастады. Бағдарлама 2022 жылға дейін WKCR арнасында трансляцияланып келеді. 1984 жылы заманауи би хореографы Элвин Эйли Паркердің құрметіне "For Bird – With Love" биін қойды. Бұл би оның өмірін, алғашқы мансабынан бастап денсаулығының нашарлауына дейін көрсетеді. 1988 жылы Паркер рөлінде Форест Уитакер ойнаған және Клинт Иствуд режиссерлік еткен "Кош" ("Bird") атты тамыр тарихы фильмі шықты. 1999 жылы испандық металл тобы Saratoga "Charlie se Fue" әнін Паркерге арнап, "Соғыс желдері" ("Vientos de Guerra") альбомына енгізді. 2005 жылы Selmer Paris саксофон компаниясы Паркердің қайтыс болғанының 50 жылдығына арналған ("1955–2005") арнайы "Bird-ке тағзым" ("Tribute to Bird") альт саксофонын жасады. Паркердің "I Remember You" (1953 жылы Clef Records студиясында жазылған, Чарли Паркер төрттігімен: Паркер альт-саксофонда, Аль Хейг фортепианода, Перси Хит бас-гитарада және Макс Роуч барабанда) және "Parker's Mood" (1948 жылы Savoy лейблында жазылған, Паркер альт-саксофонда, Джон Льюис фортепианода, Керли Рассел бас-гитарада және Макс Роуч барабанда) орындаулары әдеби сыншы Гарольд Блумның "ХХ ғасыр американдық сублима" ("twentieth century American Sublime") тізіміне енгізілді. King Pleasure үшін "Parker's Mood" әнінің вокальдық нұсқасы үлкен сәттілікке жетті. Жан Мишель Баскиат Чарли Паркерді құрметтеу үшін көптеген картиналар жасады, соның ішінде "Чарльз Бірінші" ("Charles the First"), "CPRKR", "Ақшадағы құс" ("Bird on Money"), "Жұмақтық құс" ("Bird of Paradise") және "Дискография I" ("Discography I"). Rolling Stones тобының барабаншысы Чарли Уоттс Паркерге арнап "Жоғары ұшқан құсқа арналған мақтау" ("Ode to a High Flying Bird") атты балалар кітабын жазды. Уоттс Паркердің бала кезінде джаз үйренген кезде оның өміріне үлкен әсер еткенін айтты. 2014 жылғы "Whiplash" фильмі 1937 жылғы Рено клубындағы оқиғаға жиі сілтеме жасайды, цимбалдардың бағытын оның басына бұрып, оны гениальдылық туылмайтынын, оны қажырлы еңбек пен аяусыз жарыстар жасайтынын көрсетеді. Паркер 2023 жылғы "Marvel's Spider Man 2" видео ойынында еске алынады. Ойында Майлс Моралес/Жәндікті адам Паркердің саксофонын ұрлап алып, оны қайтарып алуы керек. Саксофонды қайтарғаннан кейін кейіпкер Паркердің музыкасын талқылайды, оның "Орнитология" ("Ornithology") әнін еске алады және джаз мен хип-хопқа оның тигізген әсерін бағалайды.