Кіріспе

Картриджге негізделген аркадалық жүйелік тақта және үй видео ойыны консолі – түпнұсқа Neo Geo аркадалық және консольдік жүйелері.

Neo Geo (ネオジオ), NEO•GEO деп стильделген және NEOGEO деп те жазылатын, ROM картриджге негізделген аркадалық жүйелік тақта және төртінші буын үй видео ойыны консолі, 1990 жылдың 26 сәуірінде жапондық SNK Corporation компаниясымен шығарылды. Бұл SNK Neo Geo отбасындағы алғашқы жүйе болды. Neo Geo бастапқыда Multi Video System (MVS) монетамен жұмыс істейтін аркада машинасы ретінде іске қосылды. Ойындар өздігінен қамтылған картридждерде сақталуы арқасында, ойын шкафын ойынның картриджін және шкафтың көркемдік безендірілуін ауыстыру арқылы басқа ойын атауына оңай өзгертуге болады. MVS иелеріне бір шкафқа алты түрлі картридж орнату мүмкіндігін ұсынады. Бұл ерекшелік шектеулі алаңы бар операторлар үшін маңызды экономикалық фактор болды, сонымен қатар ұзақ мерзімді перспективада ақша үнемдеуге мүмкіндік берді. Сондай-ақ, Advanced Entertainment System (AES) деп аталатын үй консолінің нұсқасы жасалды. Ол бастапқыда Жапониядағы бейне ойын дүкендері үшін жалға берілетін консоль ретінде, Neo Geo Rental System ретінде ғана шығарылды. Оның жоғары өндіріс шығындары SNK компаниясын бөлшек саудада сатуға шығармауға мәжбүр етті. Кейіннен жоғары сұранысқа байланысты бұл шешім өзгертілді және ол сәнді консоль ретінде саудаға түсті. Инфляцияға қарай түзетілген кезде, бұл ең қымбат үй видео ойыны консолі болды. AES-тің құны MVS-ке ұқсас болды, бұл үй пайдаланушыларына ойынды аркадалардағыдай ойнауға мүмкіндік берді. Neo Geo алғашқы 24 биттік жүйе ретінде таныстырылды; оның процессоры 16/32 биттік 68000, 8 биттік Z80 копроцессорымен жұмыс істейді, ал GPU чипсетінде 24 биттік графикалық деректер шинасы бар. Ол шығарылған кезде өте қуатты жүйе болды, сол кездегі кез келген бейне ойын консолінен де қуаттырақ болды, тіпті бәсекелес Capcom компаниясының CPS жүйесі де 1993 жылғы CP System II-ге дейін оны басып өтпеді. Neo Geo MVS 1990-шы жылдары шатырдың төмен бағасы, көптеген картридж ұялары және ықшам мөлшерінің арқасында сәтті болды. Платформа үшін Fatal Fury, Art of Fighting, Samurai Shodown, World Heroes, The King of Fighters және Metal Slug сияқты бірнеше табысты видео ойын сериялары шығарылды. AES Жапонияда өте тар нарыққа ие болды, бірақ аппараттық және бағдарламалық қамтамасыз етудің жоғары бағасы АҚШ-та сатуды өте төмендетті. Бірақ ол содан бері жанкүйерлердің сүйіктісіне айналды және қазір коллекциялық зат саналады. Neo Geo аппараттық өндірісі жеті жылға созылды, 1997 жылы тоқтатылды, ал ойын бағдарламалық жасақтамасы 2004 жылға дейін жалғасты, бұл Neo Geo-ны барлық уақытта ең ұзақ қолдау көрсетілген аркадалық жүйеге айналдырды. AES консолінің орнын Neo Geo CD, ал MVS аркадасының орнын Hyper Neo Geo 64 басты. 1997 жылдың наурыз айына дейін Neo Geo AES және Neo Geo CD бүкіл әлем бойынша 980,000 дана сатылды. 1997 жылдың сәуір айына дейін Neo Geo MVS-тің бір миллион данасы бүкіл әлем бойынша жеткізілді.

Тарих

Neo Geo аппараттық жүйесі 1987 жылы Time Soldiers ойынында қолданылған SNK/Alpha Denshi M68000 аркадалық платформасының жетілдірілген нұсқасы болды, ал 1988 жылы P.O.W.: Prisoners of War ойынында қолданылған SNK M68000 аппараттық платформасында одан әрі дамытылды. Сол кездегі басқа танымал аркадалық жабдықтардан өзгеше, SNK/Alpha Denshi аппараттарында көп қолданылатын тайл карталардың орнына спрайт жолақтары қолданылды. Neo Geo аппараттық құралын негізінен Alpha Denshi компаниясының Eiji Fukatsu әзірледі, ол ROM-да сақталған масштабтау кестелерін пайдалану арқылы спрайттарды масштабтауды, сондай-ақ картридждердегі көп көлемдегі деректерді және жақсырақ дыбыс жабдығын қолдады. Жүйенің аппараттық сипаттамалары 1989 жылдың желтоқсанында бекітілді. Такаши Нишияма 1987 жылы Street Fighter ойынын жасаған Capcom компаниясынан кетіп, SNK-ге қосылды, оларды компанияға шақырғаннан кейін. Ол Neo Geo-ны дамытуға қатысты. Ол ойын консолі сияқты ROM картридждерін пайдаланатын аркадалық жүйе тұжырымдамасын ұсынды, сондай-ақ жүйенің үй консолі нұсқасын ұсынды. Оның бұл ұсыныстардың себебі – Қытай, Гонконг, Тайвань, Оңтүстік-Шығыс Азия, Орталық Америка және Оңтүстік Америка сияқты нарықтарда жүйенің бағасын төмендету болды, онда пираттық салдарынан арнайы аркадалық ойындарды сату қиын болды. Нишияма сондай-ақ түпнұсқа Street Fighter-дің рухани жалғасы ретінде Fatal Fury жекпе-жек ойындары франшизасын жасады. Ол Art of Fighting және The King of Fighters жекпе-жек ойындары франшизаларында, сондай-ақ Metal Slug видео ойындары сериясында жұмыс істеді. Neo Geo 1990 жылдың 31 қаңтарында Осака қаласында таныстырылды. SNK 1990 жылдың ақпан айында Жапонияның ойын автоматтары операторларының одағының (AOU) көрмесінде бірнеше Neo Geo ойындарын көрсетті, олардың ішінде NAM 1975, Magician Lord, Baseball Stars Professional, Top Player's Golf және Riding Hero болды. Neo Geo кейін 1990 жылдың наурызында Чикагодағы American Coin Machine Exposition (ACME) көрмесінде шетелде дебют жасады, онда бірнеше ойындар көрсетілді. Бастапқыда AES үй жүйесі тек коммерциялық мекемелерге, мысалы, қонақүйлер желілеріне, барлар мен мейрамханаларға жалға берілді. Кейбір ойыншылар консольді сатып алуға дайын екендігін көрсеткеннен кейін, SNK 1991 жылы үй консольдары нарығына сату мен маркетингті кеңейтті. Neo Geo-ның графикасы мен дыбысы басқа заманауи үй консольдарынан, компьютерлерден (мысалы, Sharp X68000) және тіпті кейбір аркадалық жүйелерден де жоғары болды. Бұрынғы жүйелерден айырмашылығы, Neo Geo AES ойынының сапасы аркадалық MVS жүйесімен бірдей болды. MVS сол кездегі ең қуатты аркадалық құрылғылардың бірі болды, бұл әр ойын үшін арнайы аппараттық шкафтарды пайдаланудың орнына ойын ROM-ын алмастырылатын картридждерден жүктеуге мүмкіндік берді. АҚШ-та консольдің бастапқы бағасы екі джойстик контроллері мен ойынды қамтыды: Baseball Stars Professional немесе NAM 1975. Алайда, баға көтеріліп, оның американдық шығарылымы «Алтын жүйе» ретінде дебют жасады (1991 жылғы 649,99 доллар шамамен соңғы жылдары <есептелген сома> теңгеге баламалы). Кейіннен «Алтын жүйеге» Magician Lord және Fatal Fury ойындары қосылды. Бір джойстик контроллері және қосымша ойын жоқ «Күміс жүйе» жиынтығы 2003 жылы шығарылды. Басқа ойындар шамамен және одан жоғары бағамен сатылды. Консоль мен оның ойындары тек нарықтың бір бөлігіне ғана қолжетімді болды. Алайда, оның толық үйлесімділігі AES-ті порттауға немесе маркетингке қосымша ақша жұмсалмағанын білдірді, өйткені MVS-тің табысы автоматты түрде AES-ті қамтамасыз етті, бұл консольді SNK үшін тиімді етті. 1991 жылдың қаңтар айында Romstar Neo Geo-ның аркадалық түрлендіру жиынтығын АҚШ-та шығарды, бұл аркадалық шкафты Neo Geo жүйесіне айналдыруға мүмкіндік берді. Сол айда Neo Geo үй консолі Солтүстік Америкада Тұтынушы электроникасы көрмесінде (CES) дебют жасады. SNK сондай-ақ Neo Geo ойындарының аркадалық және үй нұсқалары арасында шамамен алты айлық үзіліс болатынын мәлімдеді. Аркада индустриясында 3D графикалық бейнелер стандартқа айналған кезде, Neo Geo-ның 2D аппараттық құралы да солай істей алмады. Соған қарамастан, Neo Geo аркадалық ойындары 1990-шы жылдардың ортасына дейін табысты болды, ал жүйе 1995 жылы Америка ойын автоматтары қауымдастығының Diamond Awards сыйлығын алған үш жүйелің бірі болды (олар сату көрсеткіштеріне негізделген). SNK 1994 жылы Neo Geo CD деп аталатын жаңа үй консолін жасады. 1997 жылы Hyper Neo Geo 64 деп аталатын жаңа аркада жүйесі жасалды. Алайда, бұл екі жүйе аз танымал болды және бірнеше ойынға ие болды. 1997 жылдың соңында үй консольдарын шығаруды тоқтатқанмен, SNK бастапқы 2D Neo Geo үшін бағдарламалық жасақтаманы жасауды жалғастырды. Онжылдықтың соңында өте ескіргеніне қарамастан, Neo Geo танымал ойындарды шығаруды жалғастырды, мысалы, сынға ұшыраған The King of Fighters 2002. SNK-ның Neo Geo жүйесі үшін шығарған соңғы ойыны, Samurai Shodown V Special, 2004 жылы, жүйенің пайда болуынан кейін 14 жыл өткен соң шығарылды. 2007 жылдың 31 тамызында SNK Neo Geo үй консольдеріне, портативті құрылғыларға және ойындарға техникалық қолдау мен жөндеуді тоқтатты. Neo Geo X, TOMMO Inc. компаниясымен 2012 жылы шығарылған, алдын ала орнатылған Neo Geo ойындарының жинағы бар ресми лицензияланған құрылғы. Бірақ бір жылдан кейін және бағасы мен нашар эмуляция сапасынан кейін, 2013 жылдың 2 қазанында SNK Playmore лицензиялық келісімді бұзды және барлық лицензияланған өнімдердің таралуын және сатуын дереу тоқтатуды талап етті.

Қабылдау

Neo Geo MVS ойын автоматтары бүкіл әлем бойынша коммерциялық сәттілікке қол жеткізіп, 1990 жылы Солтүстік Америка және Австралия сияқты нарықтардағы ең табысты ойын автоматтарының біріне айналды. Солтүстік Америкада үш Neo Geo ойыны 1992 жылдың желтоқсанында ең көп табыс әкелген он ойын автоматтарын конверсиялау жиынтығының ішіне кірді: Art of Fighting бірінші орында, World Heroes екінші орында және King of the Monsters 2 оныншы орында. Neo Geo MVS Америкалық ойын автоматтары қауымдастығынан (AAMA) екі жыл қатарынан Diamond сыйлығын алды, себебі ол 1992 (Street Fighter II: Champion Edition, Mortal Kombat және Terminator 2 ойындарымен бірге) және 1993 жылдары Америкадағы ең көп сатылған төрт ойын автоматының қатарында болды. 1994 жылы Neo Geo MVS бүкіл әлемде ең көп сатылған аркадтық баспа тізбекті тақтасы (PCB) атанды. 1990 жылғы Gamest Awards жүлдесінде Neo Geo арнайы сыйлыққа ие болды. 1991 жылғы Амоа (Amusement & Music Operators Association) ұйымдық сыйлығында Neo Geo "Ең инновациялық жаңа технология" жүлдесін жеңіп алды. 1993 жылғы шолуда GamePro Neo Geo-ға "жақсы" деген баға берді. Олар бірнеше сын айтқанмен, жүйенің жақын арада шығатын 3DO-дан кем қуатты екенін және көптеген ойындарының жекпе-жек жанрында еместігін атап өтті, бірақ аппараттық және ойын кітапханасын жоғары бағалады және консольді алуға шамасы келмейтін ойыншыларға (ол әлі де 649,99 доллар тұратын) ойындарды аркадада ойнауды ұсынды.

Техникалық мәліметтер

Әрбір джойстик контроллері 280 мм (ені) × 190 мм (тереңдігі) × 95 мм (биіктігі) (11 × 8 × 2,5 дюйм) және аркадалық MVS шкафындағыдай төрт түймелі орналасуды қамтиды. Аркада машиналарында ойыншы кейін оралу үшін ойынды сақтай алатын, сондай-ақ сол аттас SNK үй консолінде ойнауды жалғастыру үшін пайдалана алатын жад картасы жүйесі болған. Видео ойынның аркадалық аппараттық нұсқасы көбінесе "MVS" немесе "Мульти Видео Систем" деп аталады (машинаға бір уақытта орнатылған ойын картридждерінің санына қарай 1, 2, 4 және 6 слоттық нұсқалары бар), ал оның консольдік әріқатары "AES" немесе "Advanced Entertainment System" деп аталады. Алғашқы аналық платалардың редакцияларында бейне шығарудың сапасын жақсарту үшін қолданылатын қосымша платалар бар. MVS және AES аппараттық құралдары бірдей машиналық кодты орындай алады. Иелері EPROM-ды бір түрден екіншісіне көшіре алады, және ойын бәрібір жұмыс істейді. MVS және AES ойындарының бағдарламалық ерекшеліктері әрбір ойын ROM-да сақталады, картридж үйде немесе аркадада қолдануға арналған болсын. Дегенмен, аркадалық және үй картридждерінің қосқыштары әртүрлі. Олар ойын автоматтары операторларының арзан картридждерді сатып алып, оларды ойын автоматтарында пайдалануына жол бермеу үшін осылай жасалған. Кейбір үй нұсқаларындағы ойындарда арнайы кодты енгізу арқылы ойынның аркадалық нұсқасын ашуға болады.

ROM өлшемдері мен бастау экрандары

ROM-ның бастапқы көлемі 330 мегабитқа дейін болғандықтан, жүйе қосылғанда "Max 330 Mega Pro Gear Spec" деген хабар көрсетіледі. Бұл үшін ешқандай техникалық жетістіктер қажет болмаса да, Top Hunter сияқты 100 мегабиттен асатын кейбір ойындар осы экраннан кейін "100Mega Shock!" деп жариялайтын анимацияны көрсетті. ROM-ның бастапқы көлемі спецификациясы кейіннен банк ауыстыру технологиясы бар картридждерде жақсартылып, картридждің максималды көлемі шамамен 716 мегабитқа дейін арттырылды. Бұл жаңа картридждер жүйені қосылғанда немесе демонстрациялық режимде "Giga Power Pro Gear Spec" хабарын көрсетуге мүмкіндік берді, бұл жақсартуды көрсетеді.

Сипаттамалар

Жүйе жеті түрлі мамандандырылған процессорды қолданады, олар графикалық, дыбыстық және ойын процесіне жүктемені бөліп береді.

Мұра

Neo Geo – сақталған ойындар үшін алмалы-салмалы жад картасы бар алғашқы үй ойын консолі. GameTap абоненттік қызметі Neo Geo эмуляторын және Neo Geo ойындарының шағын кітапханасын қамтыды. 2007 жылы Nintendo, Neo Geo ойындары Wii консолінің Virtual Console-іне шығатынын хабарлады, бастапқыда Fatal Fury: King of Fighters, Art of Fighting, The King of Fighters '94 және World Heroes ойындарымен. Neo Geo ойындары Xbox Live Arcade және PlayStation Network арқылы жарық көрді (PlayStation 3/PlayStation Network үшін қызмет NEOGEO Station деп аталды), олардың ішінде Fatal Fury Special, Samurai Shodown II, Metal Slug 3, Garou: Mark of the Wolves және The King of Fighters '98 болды. Көптеген Neo Geo ойындары PlayStation 4, Xbox One, Windows және Nintendo Switch платформаларында Arcade Archives қызметі арқылы қолжетімді болды. Консоль өндірілістен тоқтатылғаннан кейін, коммерциялық емес хоббистер де, коммерциялық жобалар да homebrew әрекеттерін бастады. Neo Geo-ның коллекционерлер қауымдастығы бар. Аркадалық кітапхананың кең ауқымындағы картридждердің өндірісі шектеулі болғандықтан, ең сирек Neo Geo ойындары $1,000-нан астам бағамен сатылуы мүмкін. Ең құнды ойын – Kizuna Encounter: Super Tag Battle ойынының Еуропалық AES нұсқасы. MVS нарығы қымбат және сирек кездесетін үй картридждеріне арзан балама ұсынады, ал толық аркада жиынтықтары жоғары бағаланады. MVS картридждерін, әдетте арзанға тұратынын, адаптерлерді пайдалану арқылы AES үй жүйесінде ойнатуға болады. 2009 жылы IGN видео ойындар сайты Neo Geo консолін барлық уақыттағы 25 үздік видео ойын консолінің ішінде 19-шы орынға қойды.