Кіріспе

Ағылшын актері (1927–2017)

Сэр Роджер Джордж Мур (14 қазан 1927 – 23 мамыр 2017) – ағылшын актері. Ол Eon Productions/MGM Studios фильмдеріндегі ойдан шығарылған құпия агент Джеймс Бонд рөлін сомдаған актер, 1973 және 1985 жылдар аралығында жеті толық метражды фильмде осы кейіпкерді ойнады. Мурдың Бонд рөліндегі жеті пайда болуы, "Live and Let Die" фильмінен бастап "A View to a Kill" дейін, Eon туындыларындағы кез келген актердің ең көп рөлі болып табылады. Телевизияда Мур британдық құпия триллер сериалы "The Saint" (1962–1969) басты рөліндегі Саймон Темплерді ойнады. Ол сондай-ақ американдық сериалдарда да ойнады, оның ішінде "Maverick" (1960–1961) батыстық сериалындағы Бо Маверик рөлінде, онда ол Джеймс Гарнердың орнын басты, және "The Persuaders!" (1971–1972) әрекет-комедиясында Тони Кертиспен бірге ойнады. Бонд франшизасынан зейнеткерлікке шыққаннан кейін де экрандағы актерлік қызметін жалғастырған Мурдың соңғы жұмысы 2017 жылы телефильмге айналған жаңа "The Saint" сериалының пилоты болды. Мур 1991 жылы ЮНИСЕФ-тің ізгі ниет елшісі болып тағайындалды және 2003 жылы қайырымдылық қызметтері үшін Елизавета II патшайымынан рыцарь атағын алды. 2007 жылы ол кино индустриясына қосқан үлесі үшін Голливудтың Даңқ аллеясында жұлдызға ие болды. 2008 жылы Франция үкіметі оны Өнер және әдебиет орденінің командирі етіп тағайындады.

Ерте өмір

Роджер Джордж Мур 1927 жылғы 14 қазанда Лондонның Стоквелл қаласында дүниеге келген. Ол Джордж Альфред Мурдың (1904–1997) жалғыз баласы, ол Лондонның Боу-стритте орналасқан полиция қызметкері, және Лилиан "Лили" Поптың (1904–1986) баласы. Оның анасы Үндістанның Калькутта қаласында ағылшын отбасында туған. Ол Баттерси грамматикалық мектебінде оқыды, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Девонның Холсворти қаласына эвакуацияланды және Корнуоллдағы Лансестон колледжінде білім алды. Содан кейін Букингемширдің Амершам қаласындағы доктор Чаллонердің грамматикалық мектебінде оқыды. Мур анимация студиясында оқушы болып жұмыс істеді, бірақ анимациялық пленкалармен қателік жасағаннан кейін жұмыстан шығарылды. Ол жұмыс істеген кезде, камерадан тыс әйел жанкүйерлер пайда болды, сонда Хёрст Мурдың Корольдік драмалық өнер академиясындағы оқу ақысын төлеуге шешім қабылдады. Мур RADA-да үш семестр оқыды, онда ол болашақ Бонд әріптесі Лоис Максвеллмен бірге оқыды, ол түпнұсқа Мисс Монипенни рөлін сомдаған. Ол оқып жүрген кезінде, оның экрандық бейнесіне тән болған орталық Атлантика акцентін және бос мінез-құлқын қалыптастырды. Ол Біріккен қызметтердегі ойын-сауық бөлімінде офицер болып, соңында капитан атанды.

MGM (19541956)

1954 жылдың наурыз айында MGM Мурмен жеті жылдық келісімшартқа қол қойды. Ол MGM келісімшартын «The Last Time I Saw Paris» (1954) фильмінде шағын рөлмен бастады, онда Элизабет Тейлормен әдемі тілдесті. Ол опера әншісі Марджори Лоуренстің полиомиелиттен айығуы туралы «Бұзылған ән» (Interrupted Melody) фильмінде Гленн Форд пен Элеонор Паркерден кейін, Лоуренстің ағасы Сирил рөлінде үшінші болып тізілді. Сол жылы ол Энн Блайт, Эдмунд Пурдом, Дэвид Нивен және Джордж Сандерс ойнаған «Корольдің ұрысы» (The King's Thief) фильмінде қосалқы рөл ойнады. 1956 жылғы «Диана» (Diane) фильмінде Мур тағы да үшінші орынға ие болды, бұл жолы Лана Тернер мен Педро Армендариспен бірге, Францияда өтетін 16 ғасырлық тарихи фильмде болашақ король, ханзада Анри рөлін ойнады. Фильмнің сынға ұшырауы мен коммерциялық сәтсіздігінен кейін екі жылдан соң Мур MGM келісімшартынан босатылды. Оның сөздерімен айтқанда, «MGM-де RGM [Роджер Джордж Мур] NBG [ешқандай жақсылық жоқ] еді». Кристофер Ли және Джон Шлезингер шоудың қонақ жұлдыздары болды, ал тұрақты актер құрамында Роберт Браун (1980-ші жылдары бірнеше Джеймс Бонд фильмдерінде М рөлін ойнаған) – сквайр Гурт, Питер Гилмор – Уолдо Иванхо, Эндрю Кир – зұлым ханзада Джон және Брюс Сетон – асыл король Ричард кірді. Мур 39 жарты сағаттық эпизодты түсіргенде өзінің трюктерін орындау кезінде қабырғасы сынды және қалқанға соққы алды. Кейін ол: «Мен өзімді толыққанды Чарлидей сезіндім, барлық осы қару-жарақтар мен ақымақ борышталған шоқылы шлемде. Өрт сөндірушідей сезіндім» деді.

Warner Bros. (19591961)

Содан кейін Мур бірнеше жыл көбінесе телесериалдарда эпизодтық рөлдерді ойнады, соның ішінде 1959 жылы «Альфред Хичкок таныстырады» сериалының «Авон зәрдәрі» атты эпизодында. Ол тағы бір студиямен ұзақ мерзімді келісімшартқа қол қойды, бұл жолы Warner Bros. студиясымен. 1959 жылы ол «The Miracle» фильмінде басты рөлді сомдады. Сонымен қатар, ол Гарнермен екі маусым бұрын «Маверик» эпизодын түсірді, онда Мур Ричард Бринсли Шериданның 1775 жылғы «Ривалдар» комедиясының жаңа өңделуінде басқа кейіпкерді ойнады. Мур Бо Маверик рөлінде 1960–61 жылғы төртінші маусымның «Британдық жұмсақ орамасы» атты бірінші эпизодында дебют жасады, бұл эпизодта ол кузен Бартпен (Джек Келли) бірге түскен төрт эпизодтың бірі болды. Роберт Альтман «Көктемнен түскен жарқын» эпизодын жазып, режиссерлік етті, онда Уилл Хатчинс «Sugarfoot» сериалындағы кейіпкеріне ұқсас шекаралық адвокат рөлінде ойнады, ал «Қызыл иттің ізі» эпизодында Бо қылмысты банк тонаушылары Ли Ван Клиф пен Джон Каррадинмен араласты. Кэтлин Кроули Мурдың екі эпизодындағы («Мұғалімге арналған оқ» және «Киз») басты әйел рөлін сомдады, ал тағы да Мала Пауэрс, Роксана Берард, Фей Испания, Мерри Андерс, Андра Мартин және Жанна Купер секілді актрисалар ойнады. Сериалдан кеткеннен кейін Мур Гарнер дәуірінен бері сценарий сапасының төмендеуін өзінің шешімінің басты себебі деп атады, сонымен қатар шоудың рейтингісі де төмендеді. Мур бастапқыда сериалда Джек Келли мен Роберт Колбертпен бірге түсуге жоспарланған, бірақ Колберт алғашқы эпизодында ойнаған кезде Мур сериалды тастап кеткен еді. Дегенмен, Келли, Мур және Колберт бірге түскен көптеген ерте жарнамалық суреттер сақталған. Мур әлі де Warner компаниясымен келісімшартта болды, ол оны «Рейчел Кейдтің күнәлары» (1961) фильмінде Анджи Дикинсон сомдаған монахқа ғашық етіп, және Клинт Уокерге көмектесе отырып «Жеті қасиетті алтын» (1961) фильмінде ойнатты. Ол сондай-ақ Италияға «Ромул мен сабиндар» (1961) атты оқиғалық комедияны түсіру үшін барды.

Қасиетті (19621969)

Лью Грейд Мурды Лесли Чартеристің романдары негізінде "The Saint" туындысының жаңа нұсқасында Саймон Темплер рөліне шақырды. Мур 1963 жылы берген сұхбатында Лесли Чартеристің кейіпкерінің және тауарлық белгілерінің құқықтарын сатып алуға ниеттенгенін айтты. Телесериал 1962 және 1969 жылдар аралығында Ұлыбританияда ITV арнасында көрсетілді, және оның шетелдегі сәттілігі Мурды көпшілікке танымал есімге айналдырды. АҚШ-та алғашқы екі маусымның табысты көрсетілімінен кейін, NBC 1966 жылы осы шоуды сатып алды. 1967 жылдың басына қарай Мур халықаралық жұлдызға айналды. Осы сериал оның әдемі, әзілге толы стилін қалыптастырды, осы стильді ол кейін Джеймс Бонд рөлінде де сақтап қалды, сонымен қатар оның айқын белгісі – көтерілген қасы да көрінді. Франсис Блэгберн The Telegraph газетінде былай жазады:

"Көтерілген қас – әдепті адамның арсеналында жетілдіруге ең қиын бет әрекеті. Оны дұрыс жасасаңыз, сіз толық бақылаудағы адамдай көрінесіз; егер дұрыс жасамасаңыз, Дуэйн "Рок" Джонсон сияқты болып көрінесіз (және ешкім мұндайды қаламайды). Сэр Роджер Саймон Темплер рөлінде қасты қалай көтеру керектігін көрсетті, ол білетінін және сіз оның білетінін білетінін салқынқанды түрде білдіреді." Бірнеше эпизодтар біріктіріліп екі фильм жасалды: "The Saint and the Fiction Makers" (1968) және "Vendetta for the Saint" (1969). Мур: The Saint (Bond) Луэлла 1964 теле және Негізінен Милисент 1964 Джеймс Бонд 007 теледебюті 7 фильмге дейін.

Пост-Сент фильмдері және The Persuaders! (1969-1972)

Ол сериал аяқталғаннан кейін бірден екі фильм түсірді: "Кросплот" (1969) – жеңіл "шпиондық оқиға" фильмі, және "Өзін-өзі қуған адам" (1970) – көбірек сынға ұшырайтын фильм. Базил Дирденнің режиссерлігімен түсірілген бұл фильм Мурға Саймон Темплер рөлінде көрсеткенге қарағанда әлдеқайда көп қырлылығын көрсетуге мүмкіндік берді. Кертис түсірілім алаңында қажетті уақыттан артық болмайтындыққа тырысты, ал Мур әрқашан қосымша жұмыс істеуге дайын болды. ITV арнасында көрсетілген премьерасы кезінде, ол BBC One арнасындағы "Монти Пайтонның Flying Circus" қайталамасынан рейтинг бойынша жеңіліп қалды. Дегенмен, ол 1971 жыл бойы Ұлыбританиядағы ең көп тамашаланған 20 телесериалдың қатарына кірді. АҚШ-тағы сәтсіздікті, онда ол ABC арнасына сатылған болатын, Кертис сенбі күні кешкі сағат 10-да көрсетілген кезімен байланыстырды, бірақ ол континенттік Еуропа мен Австралияда сәтті болды.

Өліп, өмір сүр (1973)

Бірнеше телешоуға, әсіресе "The Saint" сериалдарына қатысқандықтан, Роджер Мур Джеймс Бонд фильмдеріне ұзақ уақыт бойы қол жетімді болмады. Ол "The Saint" сериалдарында актер, продюсер және режиссер ретінде жұмыс істеді, сондай-ақ "The Persuaders!" сериалын дамытуға қатысты. 1964 жылы ол "Mainly Millicent" комедиялық сериалында Джеймс Бонд рөлінде пайда болды. Мур өзінің "Менің сөзім – менің келісімім" (2008) автобиографиясында "Др. Но" рөліне шақырылмағанын және оны ешқашан қарастырмағанын айтты. Тек 1966 жылы Шон Коннери енді Бонд рөлін ойнамайтынын мәлімдегеннен кейін ғана Мур бұл рөлге үміткер болатынын білді. Содан кейін Мур продюсер Майкл Клингер мен режиссер Питер Р. Хант үшін Уилбур Смит романы негізінде "Алтын" (1974) фильмін түсірді. Оған 200 000 АҚШ доллары және пайданың бір пайызы төленді.

"Алтын тапаншасы бар адам" (1974)

Мур өзінің екінші Бонд фильмі "Алтын қаруы бар адам" (1974) фильмін түсірді, ол табысқа ие болды, бірақ "Өлсін де, өмір сүрсін" фильмінен кем сәттілікке қол жеткізді. Басты қарсыласы ретінде Кристофер Ли ойнады. Бритт Экланд, Херв Вильчеиз және Мод Адамс та фильмде ойнады. Одан кейін ол "That Lucky Touch" (1975) комедиясын түсірді, ол кассада сәтсіздікке ұшырады. Мур итальяндық түсірілімдегі "Street People" (1976) фильмін жасады, содан кейін Вилбур Смит романы бойынша Клингер Хант фильмінің тағы бір түрі үшін Оңтүстік Африкаға оралды, ол "Шайтанға айқайла" (1976) деп аталды және Ұлыбританияда сәтті болды, бірақ АҚШ-та одан да аз табыс әкелді. Ли Марвин негізгі актерлік құрамға кірді. Иан Холм және Барбара Паркинс та фильмде ойнады.

Мені сүйген тыңшы (1977)

Мур үшінші рет Бонд рөлінде "Менді жақсы көрген тыңшы" (1977) фильмінде оралды, ол үлкен кассалық табысқа ие болды. Сондай-ақ, Барбара Бах пен Ричард Киль оның алғашқы рөлінде жауыз "Жауыз" ретінде ойнады. Ол үшінші әрекет фильмін түсіру үшін Оңтүстік Африкаға қайта оралды – "Жабайы қаздар" (1978), оны Юан Ллойд өндірді, ал Эндрю В. МакЛаглен режиссерлік етті. Бұл фильм Ұлыбритания мен Еуропада сәтті болды, бірақ "Асқыр жыланға" ұқсас, АҚШ-та оның табысы төмен болды. Актерлік құрамында Ричард Бертон, ең көп жарна алған актер, және Ричард Харрис болды. Мур Лью Грейд ішінара қаржылаған "Афинаға қашу" (1979) фильмінде басты рөлді ойнады. Бұл соғыс уақытындағы Грекиядағы тонау оқиғасы, және Телли Савалас пен Дэвид Нивен сияқты актерлермен қатар, Эллиотт Гулд, Стефани Пауэрс, Ричард Раундтри, Сонни Боно және итальяндық актриса Клаудия Кардинале сынды көптеген американдық актерлер де ойнады. Роджер Мур (ең көп жарнамен) сүйкімді бұрынғы австриялық антиквариат сатушысы, алдамшы лагерь командирі рөлін ойнайды, ол үшінші рейхке қажет грек антиквариаттарын күзетуге және осы заттарды табу үшін мәжбүр болған археологтардың жинағын күзетуге шақырылады, бірақ ол күзетіп отырған қазына мен өзінің бақылауындағы адамдар үшін басқа жоспарлары бар.

Айлық шашушы (1979)

Мур өзінің төртінші Бонд фильмі, "Moonraker" (1979) сәттілігінен кейін, "North Sea Hijack" (1980) әрекет фильмімен, сондай-ақ "ffolkes" деген атпен де танылды. Мур Энтони Перкинспен бірге Бондқа ешқандай ұқсамайтын басты рөлді ойнады. Фильм кассада көңіл көншілік тудырмады. "The Sea Wolves" (1980) көрермендер тарапынан жақсы қабылдады, бұл Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі тағы бір шытырман оқиға, ол "The Wild Geese" фильмінің көптеген актерлерін, оның ішінде Юан Ллойд пен МакЛагленді қайта біріктірді. Фильм 1943 жылғы наурыз айында Британдық Үндістан мен Португалияның Гоа қаласындағы нағыз оқиғаға негізделген. Оқиғада Дэвид Нивеннің кейіпкері басқарған Калькутта жеңіл атты әскерінің отставкадағы мүшелері Мур мен Грегори Пек ойнаған британдық армия офицерлеріне, бейтарап Мормугао портындағы неміс кемелерін жоюға көмектеседі, ал олардың айналасында неміс тыңшылары мен үнді ұлтшылдарының қастандықтары жүреді. Тревор Ховард, Патрик Макни және Барбара Келлерман да британдық актерлердің кім екенін білетін актерлермен бірге ойнады. Мур екі комедияда ойнады: "Жексенбілік ғашықтар" (1980), ол кассада сәтсіз аяқталды, және "Канонболл" (1981), ол табысқа ие болды. Соңғы фильмде Джеки Чан, Берт Рейнольдс, Дин Мартин, Дом Делуиз, Сэмми Дэвис және Фарра Фосетт сияқты актерлердің ансамблі болды.

Тек сенің көзің үшін (1981)

Мур "For Your Eyes Only" (1981) фильмінде Бонд рөлінде бесінші рет ойнады.