Кіріспе

Генк – Бельгияның Лимбург провинциясында, Хасселт қаласына жақын орналасқан қала және муниципалитет. Бұл муниципалитет Генк қаласынан ғана тұрады. Генк – Антверпен мен Льеж арасындағы Альбер каналының жанында орналасқан Фландрияның маңызды өнеркәсіптік орталықтарының бірі.

Кельт және ортағасырлық шығу тегі

Генк, бәлкім, кельт ауылы ретінде пайда болған және 10-шы ғасырда христиан дініне көшкен. Осы аймақта сол кезеңге жататын кішкентай ағаш шіркеудің қалдықтары табылды. Генк алғаш рет 1108 жылы «Генче» деген атпен Рольдук аббаттығына берілген құжатта еске алынады. Саяси жағынан алғанда, Генк 1365 жылы Льеж князь-епископтығына қосылғанға дейін Луон графтығының құрамында болды.

19 ғасыр

Бельгияның оңтүстігінде бір ғасыр бойы үздірілмей дамыған индустрияландыру барысында Лимбург аймағы тек қана баяу жаңарды: Генк қаласы маңыздылығын жоғалтқан күйінде кішкентай болып қалды және 1900 жылға қарай халық саны 2000 адамға дейін бірте-бірте өсті. Тыныш ауыл пейзаж суретшілері мен Нейл Дофф сияқты жазушылардың туған жері болды.

ХХ ғасырдағы даму

1901 жылы Андре Дюмонт жақын маңдағы Ас ауылында көп мөлшерде көмір тапты. Көп ұзамай "Қара алтын" Генкте де табылды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін ауыл бельгиялық және шетелдік иммигранттарды көптеп тарта бастады және Лимбургтегі ең ірі қалаға айналды, халқы 70 000-ға жетті. Бірақ 1966 жылы Звартберг көмір кені жабылды, және Генк жаңа өнеркәсіптерді дамытуға мәжбүр болды, негізінен Альберт каналы мен тас жолдар бойында. 1980-жылдардың соңында Винтерслаг және Уотершейдегі қалған екі көмір шахтасы да жабылды. 2000 жылы Генк ресми түрде қала мәртебесін алды.

Экономика

Генк Лимбург провинциясының өнеркәсіп орталығы болып табылады және 45 000-нан астам жұмыс орнын ұсынады, бұл оны Фландриядағы үшінші ең маңызды қалаға айналдырады. 1900 жылы Генк 2000 тұрғыны бар тыныш ауыл болды. Ол кезде Генк табиғи ортасымен танымал болды, суретшілер мен кескіншілер Генкті туындыларының көрінісі ретінде пайдаланып, оны өте бағалады. 1901 жылы Генкте көмір кені табылды және үш кен орны ашылды: Звартберг, Ватершеи және Винтерслаг (қазіргі C шахтасы). Осының нәтижесінде халық саны үлкен өсімді басынан өтті: бүгінде Генкте 107 түрлі этникалық топтан 65 000-ға жуық адам тұрады. Кен орындарында жақсы жылдар болды, бірақ 1966 жылы Звартберг кені, 1986 жылы Винтерслаг (қазіргі C кені) және 1987 жылы Ватершеи жабылды. Ford Motor Company компаниясының Генктегі кузов пен құрастыру зауыты жақында ғана Генктегі ең ірі және маңызды жұмыс беруші болды, онда 5000-ға жуық адам жұмыс істеді және Mondeo седан мен хэтчбек, Galaxy (екінші буын, 2006 жылдан бастап) MPV/минивэн және S MAX кішкентай MPV өндірілді. Зауыт 2014 жылы жабылды.

Көрікті жерлер

Генктің ең үлкен туристік тартылысы – Бокрик, Фландрияның түкпір-түкпірінен көшірілген нағыз ғимараттардан (көбінесе 17-19 ғасырларға дейін салынған) тұратын ашық аспан астындағы мұражай. Жаз айларында Бокрикте көптеген актерлер мен қайта жаңғырту шаралары арқылы тарихи Фландрия қайта тіріледі. Генк 2006 жылы ашылған Фландриядағы алғашқы ұлттық саябақ – Хоге Кемпен ұлттық саябағының кіреберіс "қақпаларының" бірі ретінде құрылды. Звартберг, Ватершей және Винтерслаг сияқты ескі көмір шахталары да назар аударуға лайық, олардың төңірегінде қазылған топырақ пен көмір қалдықтарынан құралған үлкен қара үйінділер бар. Шахта ғимараттары мен тұрғын үйлерінің кейбірін аралап көруге болады. Өнеркәсіптік өткені мен қазіргі уақытына қарамастан, Генк "De Groene Stad" (Жасыл қала) деп аталады. Онда "De Maten" табиғи қорығы, үлкен демалыс аймағы Каттевеннен (Еуропланетариуммен бірге), Бокрик және басқа да бірнеше жасыл аймақтар орналасқан. Асқын күнде күн сағаттары саябағына (Zonnewijzerpark) барып көруге болады. 1840-1940 жылдар аралығында Генкке келген пейзаж суретшілерінің тарихын Эмиль Ван Дорен мұражайында таба аласыз. Генк Еуропланетариумында планетарий мен обсерватория бар.

Оқиғалар

Генк қаласы "Мотивтер фестивалінің" үйі болды, бұл жыл сайын қараша айында өтетін және "джаздың жаңа үнін" мерекелейтін шара. Жақындағы өнерпаздардың ішінде Esbjörn Svensson Trio тобының құйылысқан фортепиано джазы, фанки саксофонист Джошуа Редман және футуристикалық электроника шебері Leafcutter John болды. Тағы бір музыкалық шара – "Genk on Stage" жаз айларында үш күн бойы өтеді. Бұл фестиваль енді өткізілмейді. Генк сонымен қатар дәстүрлерге бай, оның ішінде Күлді түстермен боялған карнавал, Май патшайымы мерекесі, гүлдер шеруі және әсем фейерверктермен аяқталады. Сонымен қатар, Фландриядағы ең танымал қасиеттілердің бірі – Тур қаласының Мартиннің құрметіне Сент-Мартин шеруі ұйымдастырылады. 2012 жылы Генк қаласы қазіргі заманғы өнердің көшпелі Еуропалық биенналы – "Манифестаға" төңкерілді. Венеция биенналесі және Кассельдегі Documenta сияқты шаралармен бірге, "Манифеста" Еуропаның маңызды өнер оқиғаларының бірі болып табылады.

Көлік

Альберт каналынан басқа, Генкте Хасселтке дейін теміржол қатынасы және қала орталығының солтүстік-шығысында шағын әуежай (EBZW) орналасқан. De Lijn Генкте автобус тасымалын жүзеге асыратын жалғыз оператор болып табылады.

Спорт

Генктің ірі футбол клубы KRC Genk 1996 жылы екінші дивизионнан көтеріліп, тез арада Бельгияның үздік клубтарының біріне айналды. Олар 1999, 2002, 2011 және 2019 жылдары жоғары футбол лигасының бірінші орындарын жеңіп алды, ал 1998, 2000, 2009, 2013 және 2021 жылдары Бельгия кубогын ұтып алды. Осы жетістіктерінің арқасында KRC Genk-тің Luminus Arena стадионы (бұрын Fenix Stadium және Cristal Arena деп аталатын, 25 500 жанкүйерге арналған) соңғы жылдары спорттық және басқа да іс-шаралардың маңызды орталығына айналды. 2016–2017 маусымында Генк екі ойынның қорытындысы бойынша Бельгиялық К.А.А. Гент клубын жеңіп, УЕФА Еуропа лигасының ширек финалына өтті, олардың бірі 5–2 есебімен аяқталды. Karting Genk – картинг жарыстарына арналған CIK FIA трассасы. 2011 жылы ол Картингтен әлем чемпионатының өтуіне таңдалды.

Демография

Тұрғындардың 24% -ы 85-ке жуық ұлттан шыққан шетелдіктер, олардың көп бөлігі итальяндықтар, түріктер және гректер. Генк қаласының халқына шаққанда, Бельгиядағы ең ірі түрік қауымы осы қалада орналасқан деп есептеледі.