Кіріспе

Неміс оптикалық компаниясы

The Blackstone Group (45%)
| кірісі = € 400 миллион
| өнімдері = Камералар, фотообъективтер, бинокльдер, офтальмологиялық линзалар және басқа оптикалық құралдар
| қызметкерлер саны = 1800, ол Leica Microsystems GmbH иеленген Danaher Corporation компаниясынан Leica тауарлық белгісінің лицензиясын алады.

Тарих

1907 жылдан 1950 жылдарға дейін Лейка фабрикасын құраған ғимараттар Ветцлар қаласындағы Эрнст Лейц көшесінде салынды және 1986 жылға дейін, фабрика Солм қаласына көшірілгенге дейін сонда болды. Ветцлар фабрикасы 1957 жылғы әкімшілік ғимараттың қарама-қарсы жағында орналасқан және ерекше қалалық сәулетті құрады; ол Кальзмундтың беткейінен жоғары орналасқан және аспан қақпақтарынан Кальзмунд қамалының қираған қалдықтарына дейін құрылымдық тұрғыдан тартымды градиентті құрайды. XIX ғасырдың соңғы онжылдықтарында Эрнст Лейц өзінің өндіріс орындарын жеткілікті тұрғын үйлермен және Лауфдорфер Вегтегі шеберханалармен Кальзмундтың беткейлеріне көшірді. Ғасырдың басында оптикалық құрылғылардың өндірісі осылайша өсті, нәтижесінде Ветцлар қаласындағы алғашқы аспан қақпақтары пайда болды. Бұл биік ғимараттардың ең көне бөлігі қазір Schützenstraße-дегі жаңа ғимараттың артында жасырылған. 1907 жылы архитектор Жан Шмидт жасаған алғашқы жобаларда тас негіздегі кірпіштен салынған ғимарат көрсетілген, оны көлбеу және шифер шатыр жапқан. Алайда сол жылы бетон қаңқасынан жасалған жаңа құрылыс пен қарапайым қасбет дизайнын пайдалану туралы шешім қабылданды. Төрт қабатты ғимарат алты терезелік топқа бөлінген, әр тобында үш терезе бар. Тар қабырғалық ою-өрнектер мен енді орнатылған парапеттер ең төменгі үш қабатты аяқтады. Төртінші қабат ғимараттың төменгі бөлігінен алыс орналасқан карнизбен визуалды түрде бөлінген. Орталық ғимараттың екі жағында биік төбелері бар, жантайған шатырлар орналасқан. Мансарда қабаты өндіріс пен жұмысшылар санының өсуімен кеңейді. Бірнеше жылдан кейін Лейц тағы да биік ғимарат салуды қалады. Жан Шмидт жобалағаннан кейін 1911 жылы мердігер Роберт Шнайдер төрт қабатты ғимарат салды. Жер астындағы бөлігі темір бетоннан, кірпіштен жасалған баспалдақтармен салынған. Тағы да, ғимараттың көлденең құрылымын қамтамасыз етуді көздеген бастапқы жоспардан бас тартып, қарапайым қасбет дизайны таңдалды. Он осьті ғимараттың ең көне аспан қақпақтарына ұқсас төменгі деңгейлері пилястрлармен топтастырылған. Екі аспан қақпақтың арасындағы кеңістік (алғашқыда кейінгі ғимараттармен толықтырылатын болған) 1930 жылдардың басында басқа ғимаратпен жабылуы тиіс болды. Бұл жолы да Ж. Шмидт жеті қабатты ғимараттың жобасын дайындады. Фасадтың әлі сақталған сызбаларында жертөледегі аркалы бағаналар көрсетілген, олар ұзақ терезе жолағының арасында орналасқан. Жалпы дизайнында өте графикалық элементтер мен Дармштадт қаласындағы Матильденхёхедегі Жозеф Мария Олбрихтің ғимараттарын еске түсіретін қисық модернистік формалардың қалдықтары үйлеседі. 1936 жылы архитектор толыққанды жаңа жобаны ұсынды. Жобада енді Лейка өндірісі үшін сегіз қабат болды. Ғимараттың бетон конструкциясы Рюссельсхаймдегі Opel, Йенадағы Zeiss және Берлиндегі Wernerwerk өндіріс залдарының үлгісімен салынды. Барлық қабаттарға екі баспалдақ арқылы кіруге болады. Қалалық және аудандық билік ақырында лоджиясы бар сегіз қабатты ғимаратты мақұлдады, кейіннен ол жабылды. Қалалық ландшафттың ерекшелігіне байланысты аудандық үкімет жоспарын бастапқыда қарапайым және қанағаттандырмайтын сыртқы дизайны үшін қабылдамады. Дегенмен, ғимарат 1938 жылы ең ескі екі аспан қақпақтың арасында салынды. 1950 жылы 1911 жылғы аспан қақпақтың батыс жағына ұқсас құрылыстағы тоғыз қабатты аспан қақпақ қосылды.

Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын

Алғашқы 35 мм-лік «Лейка» пленкасының прототиптерін 1913 жылы Оскар Барнак Ernst Leitz Optische Werke, Ветцлар қаласында жасаған. Кейбіреулер бастапқы «Лейканың» пейзаждық фотосуретке арналған ықшам камера ретінде, әсіресе тау саяхаттары кезінде жасалғанын айтады, бірақ басқа дереккөздер камераның 35 мм кинолентамен сынақ жүргізу үшін жасалғанын көрсетеді. «Лейка» – стандартты киноның 35 мм лентасын қолданған алғашқы практикалық 35 мм камера. «Лейка» пленканы көлденең жылжытады, кадр өлшемін 2:3 пропорциясымен 24×36 мм-ге дейін кеңейтеді, ал кинокамералар пленканы тік жылжытады, олардың өлшемі 18×24 мм. «Лейканың» бірнеше модельдік нұсқалары болды, ал 1923 жылы Барнак өзінің бастығы Эрнст Лейц II-ге фабрика мен тәуелсіз фотографтарға сынақтан өткізу үшін 31 камерадан тұратын алдын ала серия жасауға көндірді. Прототиптерге әртүрлі баға берілгеніне қарамастан, Эрнст Лейц 1924 жылы камераны өндіруге шешім қабылдады. Ол 1925 жылы Лейпциг көктемгі жәрмеңкесінде «Лейка I» (Leitz камерасы үшін) ретінде таныстырылып, бірден сәттілікке жетті. Фокалдық жазықтықтың жапқышы 1/20 секундтан 1/500 секундқа дейін жұмыс істейді, сонымен қатар «Уақыт» (Zeit) режимі де бар. Барнак «Лейканы» кішкентай негатив шығаратын кішкентай камера ретінде жобалады. Үлкен суреттерді үлкейту арқылы жасау («кішкентай негатив, үлкен сурет» тұжырымы) үшін камераның жоғары сапалы линзалары болуы керек, олар анық негативтер жасауға қабілетті. Барнак өзінің алғашқы прототипінде Zeiss Tessar линзасын сынап көрді, бірақ Tessar 18×24 мм кино форматына арналғандықтан, «Лейканың» 24×36 мм негативін толық жаба алмады. Барнак прототип үшін Leitz Mikro Summar 1:4.5/42 мм линзасын қолданды, бірақ қанағаттанарлық үлкейту үшін қажетті ажыратымдылыққа жету үшін 24x36 мм форматына арнайы жасалған линза қажет болды. «Лейканың» алғашқы линзасы 1893 жылғы Кук триплетінің негізінде жасалған 50 мм линза, оны Max Berek компаниясы Leitz-те бейімдеді. Линза үш топқа бөлінген бес элементтен тұрады, үшінші топ үш цементтелген элементтен тұрады және бастапқыда Leitz Anastigmat деп аталды. Басқа триплеттерден айырмасы, Leitz Anastigmat линзасында диафрагма бірінші және екінші элементтердің арасында орналасқан. «Лейка» алғаш рет сатылғанда, бұл линза E. Leitz және Max Berek құрметіне ELMAX деп аталды. 1925 жылы Leitz зертханалары жақсартылған оптикалық қасиеттері бар шыны өндірді, ал профессор Берек ELMAX-тың жақсартылған нұсқасын – ELMAR-ды жасады, ол үш топқа бөлінген төрт элементтен тұрады. Үшінші топ екі цементтелген элементке дейін оңайлатылды, оның өндірілуі оңай және арзан болды. Профессор Беректің екі иті болды – Гектор мен Рекс. Олардың біріншісі, Гектор, «Лейка» линзаларының сериясына атын берді, ал екіншісінің аты SummaREX линзасында пайда болды. 1930 жылы «Лейка I Schraubgewinde» алғаш рет өндірілді. Онда 39 мм диаметрлі бұрандалы жіпке негізделген алмастырылатын линза жүйесі болды, оны көбінесе «Лейка жіптік ұстағышы» немесе LTM деп атайды. 50 мм стандартты линзадан басқа, бастапқыда 35 мм кең бұрышты және 135 мм телеобъективтер де қол жетімді болды. 1930 жылдардың ортасында легендарлы жұмсақ фокус линзасы – 90 мм Тамбар жобаланды және 1935-1949 жылдар аралығында 3000 данадан аспайтын шағын көлемде өндірілді. Қазір ол сирек кездесетін коллекциялық зат. 2017 жылы оның жаңа нұсқасы шығарылды, құны 6495 доллар. Алғашқы сериядағы линзаның бағасы жағдайына байланысты 3000-нан 8000 долларға дейін жетеді. «Лейка II» алғаш рет 1932 жылы өндірілді, оның құрамында линзаның фокус механизмімен байланыстырылған қашықтық өлшегіш болды. Бұл модельде жеке видоискатель (азайтылған суретті көрсетеді) және қашықтық өлшегіш бар. 1932 жылы фланц пен пленка арасындағы қашықтық 28.8 мм-ге стандартталды, алдымен «Leica C» моделінде, ал келесі жылы «Leica Standard» моделінде іске асырылды. «Leica III» моделіне 1 секундқа дейін баяу жапқыш жылдамдығы қосылды, ал «IIIa» моделіне 1/1000 секунд жапқыш жылдамдығы қосылды. «IIIa» – Барнак қайтыс болғанға дейін жасалған соңғы модель, сондықтан ол толыққанды жауапты болған соңғы модель. Leitz 1957 жылға дейін бастапқы дизайнды жетілдіре берді. Соңғы нұсқасы – «IIIg», бірнеше фрейм сызықтары бар үлкен видоискательді қамтиды. Бұл модельдердің барлығы функционалды дөңгелек циферблаттар мен шаршы терезелердің үйлесімін қамтиды. Алғашқы «Лейка» камераларында D.R.P. әріптері жазылған, бұл Deutsches Reichspatent дегенді білдіреді, бұл 1945 жылдың мамыр айына дейінгі неміс патенттерінің атауы. Бұл, әдетте, Эрнст Лейцке, Ветцлардағы оптикалық жұмысына 3 қараша 1923 жылы берілген неміс патенті № 384071 «Роллфильмкамераға» сілтеме. Компанияда әрқашан білікті жұмысшыларды сақтап қалуға ынталандыратын прогрессивті еңбек саясаты болды, олардың көпшілігі еврейлер болды. 1920 жылы компанияны басқаруды бастаған Эрнст Лейц II, 1933 жылы Гитлер сайланғаннан кейін еврейлердің Германиядан кетуіне көмектесті, жүздерше (тіпті олардың қызметкерлері болмаған жағдайда да) шетелдегі сату кеңселеріне «жіберді», онда олар жұмыс табуға көмектесті. Кристалл түнінен кейін бұл күш-жігер күшейді, 1939 жылдың қыркүйегінде шекара жабылғанға дейін. «Лейка бостандық пойзы» деп белгілі болған оқиғаның ауқымы оның өлімінен кейін ғана, соғыстан әлдеқайда кейін жарияланды.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін

Соғыстан кейін Leitz компаниясы 1950 жылдарға дейін Leica II және Leica III модельдерінің соңғы нұсқаларын шығаруын жалғастырды. Бірақ 1954 жылы Leitz жаңа Leica M байонетімен, линзаны бекітуге арналған байонет тәрізді құрылыммен Leica M3 моделін ұсынды. Жаңа камерада арақашықтық өлшегіш пен көру құралы біріктіріліп, ортасында екі суреттің анық көрінетін үлкен, жарық көру құралы жасалды. Бұл жүйе сонымен қатар параллакс компенсациясы жүйесі мен жаңа резеңкеленген, сенімді, фокустық жазықтықтағы жапқышты енгізді. Leica бұл модельді жетілдіруді жалғастыруда (соңғы нұсқалары MP және MA, екеуінде де 28, 35, 50, 75, 90 және 135 мм линзаларға арналған бағыттағыштар бар, олар линза орнатылғанда автоматты түрде пайда болады). 1952 жылы Günther Leitz Ontario штатының Midland қаласында Ernst Leitz Canada компаниясын құруға шешім қабылдады. Соғыстан кейінгі модельдерде соғысқа дейінгі модельдерде кездесетін DRP (Deutsches Reich патенті) орнына Deutsches Bundespatent (Федералды неміс патенті) дегенді білдіретін DBP әріптері болады. Бірнеше камера компаниясы Leica қашықтық өлшегіш дизайны негізінде модельдер жасады. Оларға Жапониядағы Leotax, Nicca және Canon модельдері, АҚШ-тағы Kardon, Англиядағы Reid және КСРО-дағы FED және Zorki кіреді. 1970 жылдары Walter Mandler оптикалық инженерияда компьютерлік көмекпен жобалауды енгізді. 1950 жылдардың ортасына дейін Leitz компаниясы бұрынғы Leica камераларын қазіргі модельдің сипаттамаларына сәйкес зауытта жаңарту мүмкіндігін ұсынды. Жаңартылған камералар өздерінің бастапқы сериялық нөмірін сақтап қалды. 1964 жылдан бастап Leica компаниясы Leicaflex-тен бастап, Leicaflex SL, Leicaflex SL2 және Minolta Corporation компаниясымен бірлесіп жасалған R3-тен R7-ге дейінгі R сериясы сияқты бір линзалы рефлекстік камералар сериясын шығарды. Leica R8 толығымен Leica компаниясымен жобаланып, өндірілді. Соңғы модель – Leica R9, ол Digital Module-мен жабдықталған. Leica автоэкспозициялық модельді жасауға асықпады және автофокусты қамтитын Leica R моделін жасаған жоқ. 2009 жылы R сериясы жаңа камералардың дамуына байланысты Leica сатылымын күрт төмендеткендіктен тоқтатылды. Leica Rangefinder Leicas және SLR Leicas арасындағы концептуалды аралықта Leica Visoflex жүйесі болды, ол Leica қашықтық өлшегіштерінің линзасына бекітілетін айналы рефлекторлы қорапша (бұрандалы және M сериялы корпус үшін жеке нұсқалар жасалды) және Visoflex жүйесі үшін арнайы жасалған линзаларды қабылдады. Камераның қашықтық өлшегішін пайдаланудың орнына фокус түсіру матовое стекло арқылы жасалды. Экспозиция жасау үшін айна мен жапқыш бірге босатылды. Камераның қашықтық өлшегіштері ұзын фокус аралықтары бар линзаларды дәл бағыттау мүмкіндігімен шектеледі; айналы рефлекторлы қорапша әлдеқайда ұзын линзаларды пайдалануға мүмкіндік берді. Тарихы бойында Leitz көптеген оптикалық жаңалықтарға жауапты болды, мысалы, асфералық линзалар, көп қабатты жабынталған линзалар және сирек кездесетін элементтерден жасалған линзалар. Ең алғашқы Leica рефлекторлы корпусы PLOOT (Leitz өнімдері үшін бес әріпті код) болды, ол 1935 жылы 200 мм Telyt линзасымен бірге жарияланды. Бұл күн маңызды, өйткені Leica 35 мм SLR пионерлерінің қатарына енді. 1964 жылы Leicaflex пайда болғанға дейін PLOOT және Visoflex Leica ұсынған жалғыз SLR модельдері болды. Leica 1951 жылы қайта жобаланған PLOOT-ты Visoflex I ретінде ұсынды. Одан кейін 1960 жылы әлдеқайда ықшам Visoflex II (ол LTM бұрандалы және M байонеттерінде қол жетімді жалғыз Visoflex нұсқасы болды) және 1964 жылы жылдам қайта оралатын айнасы бар Visoflex III пайда болды. Visoflex жүйесіне арналған Leica линзалары 65, 180 (сирек), 200, 280, 400, 560 және 800 мм фокус аралықтарын қамтыды. Сонымен қатар, көптеген қашықтық өлшегіш линзаларының оптикалық топтарын алып тастап, адаптерлер жүйесі арқылы Visoflex-ке бекітуге болады. Visoflex жүйесі 1984 жылы тоқтатылды. Leica M6, сол кезде компанияның M 35 мм қашықтық өлшегіш камералар желісінің флагмандық моделі, осы модельдің прототипі болды. Leica көптеген аксессуарларды ұсынды. Мысалы, LTM (бұрандалы) линзаларын адаптер арқылы M камераларында пайдалануға болады. Сол сияқты Visoflex линзаларын Leicaflex және R камераларында адаптермен пайдалануға болады. Сонымен қатар, кейбір LTM және M қашықтық өлшегіш линзалары Visoflex жүйесінде адаптерлер арқылы орнатылатын алынбалы оптикалық топтарға ие болды, осылайша оларды Visoflex жабдықталған Screwmount және M қашықтық өлшегіш камералары үшін қашықтық өлшегіш немесе SLR линзалары ретінде пайдалануға болады, сондай-ақ Leicaflex және R камераларында қолдануға болады. Leica сондай-ақ Focorapid және Televit сияқты спорттық және табиғат суретін түсіру үшін кейбір линзалардың геликоидты бекітулерін алмастыратын фокустау жүйелерін ұсынды.

"Лейка" "Лейцке"

1986 жылы Leitz компаниясы өзінің атауын Leica (LEItz CAmera) деп өзгертті, себебі Leica тауарлық аталымының даңқы артып еді. Осы кезде Leica өндіріс орнын Ветцлардан (Германия) жақын орналасқан Солмс қаласына (Германия) көшірді. 1996 жылы Leica Camera компаниясы Leica Group-тан бөлініп, акционерлік қоғамға айналды. 1998 жылы Leica тобы екі тәуелсіз бөлімге бөлінді: Leica Microsystems және Leica Geosystems. 2012 жылдың 1 қазанында Lisa Germany Holding GmbH компаниясы қалған акцияларды сатып алғаннан кейін Leica Camera AG Франкфурт қор биржасынан алып тасталды, нәтижесінде компания жеке меншікке көшті. 2013 жылдың 26 қарашасында Leica Camera AG швейцариялық Sinar Photography AG (Цюрих) компаниясын, көрініс камераларын өндірушісін сатып алғанын хабарлады. 2014 жылдың мамыр айында Leica Camera AG Ветцлар қаласының жаңа индустриалдық аймағындағы Leitz Park 1-де жаңа зауыт құрылысын аяқтап, бастапқы орнына қайта көшті. 2019 жылдың сәуірінде «The Hunt» атты Leica телеарнасы онлайн режимінде жарияланды. Рөлде соғыс аймақтарында және саяси тұрақсыздық аймақтарында жұмыс істейтін фотожурналистер бейнеленген; олардың бірі 1989 жылғы Тяньаньмэнь алаңындағы наразылықтар кезінде «Танкшы» суретін түсірген. Sina Weibo әлеуметтік желісінде Leica брендіне цензуралық шектеулер қойылғаннан кейін, Leica жарнаманы тоқтатты және компания оның өндірісіне рұқсат бермегенін мәлімдеп, одан алшақтауға тырысты. 2022 жылдың қыркүйегінде Leica 2023 жылы шығарылатын Cine 1 лазерлік проекторын жариялады. Бұл модель – Leica компаниясының Pradovit брендімен шығарылған цифрлық проекторларға қайта оралуы.

Белгілі ұстаздары мен суретшілер

Лейка камералары, әсіресе, екінші жартысы XX ғасырда көше фотосуретімен тығыз байланысты; оларды Анри Картье-Брессон және Себастьян Сальгадо сияқты фотографтар пайдаланды.

Антикварлар саудасы және коллекциялау

Лейка камералары, объективтер, аксессуарлар және сату материалдары коллекцияға жиналады. Оннан астам Лейка кітабы және коллекционерлерге арналған нұсқаулықтар бар, олардың ішінде Джеймс Л. Лагердің үш томдық "Лейка, суретпен түсіндірілген тарихы" ең танымал. Ертедегі немесе сирек кездесетін камералар мен аксессуарлар өте жоғары бағаға сатылуы мүмкін. Мысалы, аты-жөні жарияланбаған сатып алушы Венада өткен аукционда 1923 жылғы сирек Лейка камерасын 2,6 миллион еуроға (2,8 миллион долларға тең) сатып алды. Әскери белгілері бар Лейка камералары ерекше құнды; осының нәтижесінде, жалған белгілер қойылған, жаңартылған советтік көшірмелер нарығы пайда болды.

Камералар

Leica-ның алғашқы прототиптерін 20 ғасырдың басында Ernst Leitz GmbH компаниясы жасады, бірақ сату 1920 жылдардың ортасынан ғана басталды. Leica камералары 35 мм пленкаға суреттің шекарасын кинокамералардың дәстүрлі бағытына қарама-қарсы, бүйірге бұрып орналастыру арқылы жаңашылдыққа ие болды. Камералар ықшам, жиналмалы линзалармен жабдықталған, жаяу және велосипедпен саяхаттауға ыңғайлы болды. 1932 жылы Leica II моделіне қашықтық өлшегіш қосылды, сондай-ақ сол жылы қашықтық өлшегішті және видоискательді камералар алмастырылатын линзалармен қолжетімді болды. 1933 жылы Leica III баяу жылдамдықпен және 1/1000 секундтық жоғары жылдамдықпен жұмыс істейтін сөрелерді ұсынды, ал III (a,b,c,d,f,&g) сериясының түрлі нұсқалары 1950 жылдардың соңына дейін флагмандық модельдер мен ең көп сатылатын камераларға айналды. I және II модельдерінің тағы да бірнеше нұсқалары ұсынылды, бірақ олар жақсы сатылмады. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Leica және Zeiss Ikon компаниясының бәсекелесі Contax камералары ең жақсы 35 мм камералар деп есептелді, бірақ соғыстан кейін бұл компаниялар советтік және жапондық көшірмелерімен бәсекелесті. 1950 жылдары жапондық сапа мен жаңалықтар, сондай-ақ төмен бағалар еуропалық камера индустриясын құлдыратты. Leica – кәсіби немесе жақсы фотографтардың сатып алатын қымбат камераға айналды. Алайда, рефлекстік камера технологиясының пайда болуы қашықтық өлшегіштерді қолданудан шығарды, нәтижесінде Leica нарықтың азайып бара жатқан сегментінің басты өніміне айналды. Leica 21 ғасырда да танымал бренд болып қала береді. Камералардың бастапқы өндірушісі Ernst Leitz GmbH қазір үш тәуелсіз компанияға бөлінді: Leica Camera AG, Leica Geosystems AG және Leica Microsystems GmbH, олар тиісінше камералар, геодезиялық жабдықтар және микроскоптар шығарады. Leica Microsystems GmbH Leica брендіне ие және оны пайдалану құқығын басқа екі компанияға лицензиялайды.

Қаржылық

Leica 2012 жылдың қазанына дейін Франкфурт қор биржасында LCA1 таңбасымен саудаланды.