Кіріспе
Неміс камера өндірушісі Minox (/m/iː/n/ɒ/k/ MEEnoks) – камералар өндіруші, әсіресе субминиатюралық камераларымен танымал. Minox деген атпен шыққан алғашқы өнім 1922 жылы жобаланып, 1936 жылы Балтық немісі Уолтер Запп өнертаптап, өндіріске енгізген шағын камера болды. 1937-1943 жылдары камераны Латвияның VEF (Valsts elektrotehniskā fabrika) зауыты өндірді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін камера жаңадан жобаланып, 1948 жылы Германияда қайта өндіріле бастады. Minox 1974 және 1976 жылдары 35 мм және 110 мм пленка форматтарында камералар шығаруға көшті. Minox бүгінгі күнге дейін оптикалық және фототехникалық құралдар өндіріп, брендтік таңбасын қолданып, қызметін жалғастыруда.
Minox (pronounced '/m//iː//n//ɒ//k//s/ MEEnoks) is a manufacturer of cameras, known especially for its subminiature camera. The first product to carry the Minox name was a subminiature camera, conceived in 1922, and finally invented and produced in 1936, by Baltic German Walter Zapp. The Latvian factory VEF (Valsts elektrotehniskā fabrika) manufactured the camera from 1937 to 1943. After World War II, the camera was redesigned and production resumed in Germany in 1948. Minox branched out into 35 mm film format and 110 film format cameras in 1974 and 1976, respectively. Minox continues to operate today, producing or branding optical and photographic equipment.
Тарих
1936 жылдан 1975 жылға дейін Minox брендінің тарихы, көбінесе Minox субминиатюралық камерасының тарихымен тығыз байланысты. 1975 жылдан бастап Minox атауы басқа да өнімдермен байланыстырылды, ең бастысы – 1975 жылдан 2004 жылға дейін өндірілген Minox 35 мм ықшам камералар. Minox компаниясы 1996 жылы Leica компаниясымен сатып алынды, бірақ 2001 жылғы 25 тамыздағы басқару құқығын сатып алу Minox компаниясын қайтадан тәуелсіз етуге мүмкіндік берді.
Субминикатуралы камералар тарихы
Алғашқы Minox субминиатюралық камерасын 1936 жылы Вальтер Запп ойлап тапты. Сонымен қатар, VEF Запптың өнертабыстарына патенттік қорғауды әлемнің кем дегенде 18 елінде алды. Minox таныстырылғаннан кейін көп ұзамай Еуропа және Америка нарықтарында кеңінен жарнамаланды. Ол 35 мм камералардың танымалдылығын басып өте алмады (сол кезде олар "Миниатюралық камералар" деп аталды), бірақ белгілі бір нарыққа қол жеткізді. Сонымен қатар, кішкентай мөлшері мен макрофокусқа қабілетінің арқасында Америка, Ұлыбритания және Германияның барлық құпия қызметтерінің назарын өзіне тартты. Қызығы, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Minox өндірісі бірнеше рет қауіпке ұшырады, себебі Латвия Кеңес Одағының, содан кейін Германияның, содан кейін тағы да Кеңес Одағының басып алуына ұшырады. Дегенмен, камералар ресейлік және неміс оккупациясы кезінде де өндірілді, ал камера нацистік көшбасшыларға сәнді сыйлық ретінде, сондай-ақ олардың тыңшыларына қару ретінде пайда болды. Осы уақыт аралығында Запп және оның серіктестері Германияда балама өндіріс орындарын іздеу арқылы өнімге деген қызығушылықтарын сақтады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін 1948 жылы Батыс Германияның Ветцлар қаласына жақын Гиссен/Хёхельхайм қаласында Minox GmbH деген жаңа компанияда Minox II өндірісі басталды. Жаңа камера түпнұсқасына өте ұқсас болды, бірақ алюминий қабығымен жабылған пластикалық шассиден жасалған. Бұл оның салмағын және белгілі бір дәрежеде құнын азайтты. Камера 1950 және 1960 жылдардың басында кеңейген сәнді "гаджет" нарығына сәйкес келді. Ол сондай-ақ, "суық соғыс" кезінде екі тараптың да тыңшылық камерасы ретінде қолданыла берді. Осы кезеңде Minox компаниясы камераны жетілдіруді жалғастырды, Gossen компаниясымен бірлесіп миниатюралық экспозиция өлшегішін және Minox B сияқты жақсартылған модельдерді жасады, олар Gossen компаниясының кішірек өлшегішін өзіне енгізді. Minox B желісінің ең танымал және көп өндірілген моделі болды. Оның ішінде автоэкспозиция және компанияның кең ауқымды аксессуарлар жинағы да бар еді. Оларға флэш-пистолеттер, видоискательді қосымшалар, үш аяқты тұғырлар және көшіру стендтері кірді, олардың барлығы камераның әртүрлі қолдану салаларындағы тиімділігін арттырды. Бір аксессуар камераға бинокльді телеобъектив ретінде пайдалануға мүмкіндік берді (суретті қараңыз). Камераның шектеулі саны алтын жалатылған сияқты әртүрлі сәнді жабындармен шығарылды. Стандартты камералар қара анодталған жабынмен де қол жетімді болды. Рига Minox камерасы, сондай-ақ соғыстан кейінгі сәнді камералар қазір коллекционерлердің бағалы заттары болып табылады. Барлық механикалық A және B модельдері хоббишілердің арасында әлі де қолданыста. 1969 жылы C моделі өзінің түрінде электрондық экспозицияны басқаруды енгізген алғашқы камера болды. LX моделінің шығуымен бірге камераның негізгі басқару элементтері қайта құрылды. Соңынан TLX сериясының соңғы моделі шығарылды. Сондай-ақ, толық электронды бастапқы деңгейлі модель, EC, әлдеқандай ерекше ішкі дизайнымен және бекітілген фокус линзасымен болды. Алайда, осы камералардың өндіріс деңгейі бұрынғы жылдармен салыстырғанда айтарлықтай төмендеді, себебі жоғары өндіріс шығындары және Жапониядан келген бәсекелестіктің күшеюі сату мен кірістерді күрт азайтты. 1981 жылдан бастап MINOX қиындықтарға тап болды. Бастапқыда 750 қызметкердің төрттен бірі жұмыстан босатылды. 1988 жылдың 21 қарашасында Гизен аудандық сотына келісім туралы өтініш берілді. Рецепторлық басқарушылардың басшылығымен жұмысшылар саны 300-ден азырақ болды, ал бизнес кеңінен қайта ұйымдастырылды. MINOX TLX камерасы 2014 жылдың қыркүйегіне дейін қол жетімді болды. Minox қазір Blazer Group GmBH құрамына кіреді, оның өндіріс орындары Германияның оңтүстігіндегі Isny im Allgäu қаласында орналасқан, ал Wetzlar қаласында қызмет көрсету орталығы бар. 8x11 пленкасының өндірісі 2015 жылы тоқтатылды. Компания қазір жоғары сапалы спорттық оптика және түнгі көру құрылғыларын шығарады, оның жалғыз камера модельдері - соқпақ камералар.
Шымкенттік камера
Минокс субминиатюралық камерасы кішкентай көлемі мен макрофокустау мүмкіндігіне байланысты Америка, Ұлыбритания, Германия және Шығыс блогының көп бөлігіндегі (Шығыс Германия, Румыния) барлау қызметтерінің назарын өзіне тартты. 1942 жылы АҚШ Стратегиялық қызметтер кеңсесінің барлау ұйымы 25 Minox камерасын сатып алғаны туралы кем дегенде бір құжат сақталған. Камераның жақыннан фокусқа түсіру линзасы және кішігірім мөлшері оны қадағалау немесе құжаттарды көшіру сияқты құпия мақсаттар үшін өте қолайлы етті. Минокс Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Осістік және одақтас елдердің барлау агенттері қолданды. Кейінгі үлгілері 1980-ші жылдарға дейін қолданылып келді. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің криптографиялық бағдарламаларына қарсы әрекеттерімен АҚШ-қа қарсы ең зиянды барлау операцияларын жасаған кеңес тыңшысы Джон А. Уокер кіші, құжаттар мен шифрларды фотоға түсіру үшін Minox C камерасын пайдаланды. Көптеген Minox субминиатюралық камераларымен өлшеу тізбегі берілетін, ол хат көлеміндегі құжаттарды оңай көшіруге мүмкіндік берді. Минокс камерасының тыңшылыққа қолданылуы Голливуд фильмдері мен телешоуларында бейнеленген, ал 1980-ші жылдардағы Minox жарнамалары кейде "тыңшы камерасы" туралы әңгімені күшейтіп көрсетті.
Басқа арнайы пайдаланулар
Ашықтан басқарылатын және арнайы қоршауда сақталған Minox B камерасы 1961 жылы АҚШ армиясының SL 1 тәжірибелік ядролық реакторында ішкі бу жарылысы болғаннан кейін оның ішін тексеру үшін қолданылды. Осы камера мен қоршауы апатты тергеу нәтижесінде жарияланған фильмде көрсетілген.
Minox 8×11 камераларының техникалық мәліметтері
Ригада жасалған Minox-тың түпнұсқасында зымсыз болат қабықшамен жабылған мыс шасси болды, ол линзаны және видоискатель терезесін ашу немесе жабу үшін, сондай-ақ пленканы жылжыту үшін телескоптайтын. Ол параллакс түзетуі бар видоискательмен жабдықталған, ол Cooke triplet типіндегі Minostigmat 15 мм f/3.5 линзасымен үйлесімді болды. Линза 20 см-ге дейін назар аудара алатын және кішкентай кескінінің өлшеміне байланысты толық апертурадағы тереңдік мөлшерін қамтамасыз еткендіктен, диафрагма қажет емес деп есептелді. Ең үлкен назар аудару аймағы шамамен бір метрден шексіздікке дейін болды. Линзаның алдында металл фольгадан жасалған жалюзилік терезесі болды, ол өз кезегінде тереземен қорғалған. Бұл сол кездегі кез келген камера үшін, оның өлшеміне қарамастан, озық мүмкіндіктер еді. Minox субминиатюралық камерасының өлшемдері: 80 мм × 27 мм x 16 мм; салмағы: 130 г.
Minox камералары негативке 8×11 мм кескінді түсіреді. Пленка 9,2 мм енді жолақтарда болады, бұл 35 мм пленкадан төрттен бір бөлігіне тең, және 35 мм пленкадан айырмашылығы, оның тісті тесіктері жоқ. Бұл пленка жолағы екі бөлімді кішкентай картридждің пленка беретін бөлімінде оралады, пленканың басы қабылдау бөліміндегі катушкаға бекітіледі. Riga Minox және Minox II, III, IIIs және B камералары үшін пленка жолағы 50 кадрға дейін болуы мүмкін. Minox BL және C камераларынан бастап Minox пленкалық картриджі 15, 30 немесе 36 кадрға арналған. VEF Riga үш элементті жалпақ пленкалық жазық линзаға ие. Оның өнімділігін жақсартуға болады, сондықтан қысқа ғұмырлы Minox II (1948–1951) жаңа 5 элементті линзаға (Complan деп аталды) ие болды, оның соңғы элементі пленканы линзаға қысым тақтасы итергенде пленканың өзіне жанасатын. Клиенттер бұл жаңа конструкциямен пленкада сызаттар пайда болады деп шағымданды, сондықтан осы линзалардың көпшілігі MINOX-пен кейінірек қисық өрісті түзету линзасымен ауыстырылды. Сондықтан түпнұсқа "пленкалық линзалы" Minox II өте сирек кездеседі. Minox A/III-ден Minox B-ге дейінгі алғашқы Minox камералары бұрынғы Leica линза дизайнері Артур Зайберт жасаған төрт элементті, үш топты Complan (линза) жиынтығымен жабдықталған. Complan линзасының қисық пленка жазықтығы бар, сондықтан бұл камераларда кескіннің шеттерінің қалыпты болуын жақсарту үшін негативті доғада ұстау қажет. Minox ұлғайтқышы да негативті осы доғада ұстайды. Кейінгі модельдер, соңғы модель Minox B-ден бастап қазіргі модель TLX-қа дейін, 15 мм f/3.5 төрт элементті, үш топты жалпақ алаңдағы Minox линзасын қолданады, негативті тегіс ұстайды. Ролф Каземайер (Small MINOX Big Pictures 1971 басылымы) бұл жетістікті жаңа сирек жер элементтерінің, жоғары көрсеткішті, төмен дисперсиялы оптикалық шыныларының қолжетімділігімен байланыстырды (вероятно, Schott Glass, Йенадан). MINOX өзі ескі және жаңа Complan/Minox линзаларының өнімділігі бірдей екенін бағалады. Осы себепті MINOX ескі Complan линзасымен түсірілген негативтер мен кейінгі Minox линзасымен түсірілген негативтерді ажырату үшін негативке жиек коды енгізді. MINOX C (жаңа Minox линзасымен шығарылған алғашқы камера) кез келген 8x11 мм камераны анықтау үшін ерекше жиек кодына ие болды. Себебі коммерциялық өңдеушілер MINOX ұлғайтқыштарын қолданды. Minox линзасы Complan-ды алмастырғандықтан, ұлғайтқыштар да линзаларды ауыстыруға мәжбүр болды: MINOX II ұлғайтқыштары қисық негатив жолымен және Complan линзаларымен, ал MINOX III ұлғайтқыштары тура негатив жолымен және Minox линзаларымен жабдықталған. Бір қызығы, Riga және II модель камераларының иелері MINOX III ұлғайтқышынан MINOX II ұлғайтқышына қарағанда жақсы нәтиже алады. Minox-тың алғашқы Riga-дан Minox B, BL және AX-қа дейінгі камералары механикалық затвормен жабдықталған, ал кейінгі модельдегі Minox (C, LX, EC, TLX) камераларында электромагниттік затвор бар. Жабық болған кезде видоискатель мен линзаның терезелері қорғалады. Complan және Minox линзалары – камераның үстіндегі фокус диалға байланысты дәлдік құрылғысы арқылы 8 дюймнен (20 см) шексіздікке дейін назар аударатын бірлік фокус линзалары. EC және MX камераларынан басқа барлық Minox камераларында параллакс түзетуі бар видоискатель: фокус диалдары қозғалғанда, видоискатель параллакс түзетуі үшін синхронды түрде қозғалады. Riga-дан Minox B-ға дейін пленка санағы 50-ге дейін, ал Minox BL, C-дан TLX-қа дейін пленка санағы 36/30/15-тен төмендейді. Механикалық Minox 8x11 камералары үшін бөлек жылдамдық диал затвор жылдамдығын 1/2-ден 1/1000 секундқа дейін, сондай-ақ B және T (BL үлгісінде T туралы мәлімет жоқ) ретінде белгілейді. Электромагниттік затвор камералары үшін затвор диал 1/15 секундтан басталып, 1/1000 (Minox C) немесе 1/30-дан басталып 1/2000 (Minox LX/TLX/CLX) секундқа дейін аяқталады; электромагниттік Minox камерасында автоматты экспозиция үшін "A" параметрі бар, ол құрылған CdS (Minox C) немесе Spd (Minox LX/TLX) экспозиция өлшегішімен басқарылады. Видоискательдің үстінде линзаның алдына сары, жасыл немесе қызыл сүзгіні жылдыруға арналған сүзгі тақтасы орналасқан; BL-ден бастап тек бейтарап сүзгі бар. Riga Minox-тан Minox B-ға дейін, камера жабылатын сайын пленка жылжиды, сурет түсірілгеніне қарамастан. Камераны ашу пленканы иілген немесе тегіс (модельге байланысты) бетке басу үшін қысым тақтасын итермелейді, бұл жұқа эмульсияларды жақсырақ анықтау үшін қатайтады. Камера жабылатын кезде қысым тақтасы пленка жазықтығынан кері тартылады, осылайша пленка жолағы келесі кадрға жылжу үшін еркін қозғалады. Minox BL-ден бастап камера "бос айналу" механизмімен жабдықталған, сондықтан пленка тек сурет түсірілген кезде бір кадрға жылжиды, әйтпесе камераны жабу кадрды жылдырмайды. Minox BL CdS экспозиция өлшегішін қуаттау үшін PX625 түймелі батареяны пайдаланады; Minox C, LX, EC экспозиция өлшегішін және электромагниттік затворды қуаттау үшін 5,6 В PX27 сынап батареясын пайдаланды. TLX, CLX, ECX адаптерде төрт 1,5 В 386 күміс оксидті түймелі батареяны пайдаланады; бұл адаптер комбинациясын Minox C, LX және EC үшін тоқтатылған 5,6 В PX27 батареясын ауыстыру үшін де пайдалануға болады. 8×11 мм TLX арнайы тапсырыс модельдері 2014 жылдың қыркүйегіне дейін жаңа түрінде қол жетімді болды.
Minox 8x11 форматындағы слайд проекторы
MINOX 8×11 MINOX камераларына арналған слайд пленкасының мөлшерімен үйлесімді, MINOX HP24 автофокустық моделімен аяқталатын слайд проекторларын да өндірді.
Minox 35 мм компакт-камералар
1974 жылы Minox Вена университетінің профессоры Фишер жобалаған, өте ықшам (100 мм × 61 мм × 31 мм), шыны талшықпен күшейтілген Makrolon корпусты 35 мм пленкалық камераны ұсынды: Minox EL, Minox 35 мм сериясының тұңғыш өкілі. Бұл ықшам камералар 35 мм фокус арақашықтығы f/2.8, төрт линзалық, үш топты Tessar типті Minotar/Minoxar объективімен жабдықталған. Объективтің жапырақшасы мен диафрагмасы арасында орналасқан, орталықта орналасқан видоискатель, екі рет тартылатын пленка орауыш рычагі және пленканы кері орау түймегі болды. Minox 35 камерасының артқы бөлігін пленканы салу немесе алу үшін шығарып тастау қажет. Камерада диафрагмалық басымдықты экспозиция және қолмен баптау опциясы бар. Minox 35ML және Minox M. D. C үлгілері диафрагмалық басымдылықтан өзге, бағдарламалық режимде (P режимінде) экспозиция мүмкіндігін ұсынады. 35 мм/2.8 Minotar/Minoxar объективі өте өткір, аз бұрмалануы бар еді, ал камераның экспонометрлік жүйесі, әсіресе нашар жарық жағдайында, екі минутқа дейінгі экспозиция уақытын қолдану арқылы тамаша нәтижелер беруге қабілетті болды. Кейбір үлгілерде 2x артқы жарықпен экспозицияны қосу және 10 секундтық таймерлік қосқыштары бар. Таймер іске қосылғанда, жыпылықтайтын LED таймердің санауын көрсетеді, ал соңғы екі секундта жыпылықтау жиілігі төмендейді. 1995 жылға дейін Minox 35 камералары стандартты 35 мм пленка форматындағы ең кішкентай камералар деп есептелді. Дизайн сегіз жыл бойы ең кішкентай 35 мм камера болған Rollei 35 камерасынан шабыттанды. Rollei 35 камерасы сәл үлкен, бірақ Minox 35 камераларынан әлдеқайда ауыр. Дегенмен, 1996 жылы ұсынылған Minolta TC 1 одан кішірек.
Minox 110 камерасы
MINOX 110S, 110 форматты пленкаға арналған камера да сатылған. Minox 110S Carl Zeiss Tessar 25 мм/2.8 фокустау линзасымен және magicube спынымен жабдықталған. Бұл Minox компаниясы жасаған қашықтық өлшегіші бар жалғыз камера. Сыртқы электронды спын да қолжетімді болған. Пайдаланушылардың айтуынша, 110S қазіргі заманғы 110 пленкасында ерекше жақсы нәтижелер береді.
Minox сандық камералары
Кейін, түрлі сандық камералар ұсынылды.
Minox DSC шағын сандық камерасы
2008 жылы фотокина көрмесінде Minox компаниясы 3 мегапикселдік сенсоры бар және 5 мегапикселдік интерполяцияланған суреттер шығаратын DSC (Digital Spy Camera) деп аталатын жаңа субминиатюралық цифрлық камераны таныстырды. Ол Minox LX-тің кейбір дизайн элементтерін сақтайды, бірақ түпнұсқа камералардан ерекшеленеді. Minox DSC күміс түсті, 9,0 мм / F2.0 фокустау линзасы, 0,6 м, 1 м және шексіздік.