Арлон: Люксембург провинциясының астанасы және тарихы
Arlon
Арлон, Бельгияның Люксембург провинциясының астанасы. 28 мыңнан астам халқы бар, Бельгияның ең кішкентай провинциялық орталығы. Арелерланд аймағының мәдени орталығы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Люксембург провинциясының астанасы, Бельгия
Capital of Luxembourg province, Belgium
the asteroid
Ароль (aʁlɔ̃; ; Aarlen ; Arel ;) – Арденн аймағындағы Бельгияның Люксембург провинциясының астанасы және Валониядағы қала. 28 000-нан астам халқы бар, бұл Бельгиядағы ең кішкентай провинциялық астана. Арлон сонымен қатар өзінің мәдени аймағының астанасы: Арелерланд (люксембург тілінде Арлон жері). Муниципалитет мынадай кіші муниципалитеттерден тұрады: Арлон қаласы, Аутельбас, Боннерт, Гирш, Хайнш және Тоерних. Басқа елді мекендер:
Arlon (aʁlɔ̃; ; Aarlen ; Arel ; ) is a city and municipality of Wallonia located in and capital of the province of Luxembourg in the Ardennes, Belgium. With a population of just over 28,000, it is the smallest provincial capital in Belgium. Arlon is also the capital of its cultural region: the Arelerland (Land of Arlon in Luxembourgish). The municipality consists of the following sub municipalities: Arlon proper, Autelbas, Bonnert, Guirsch, Heinsch, and Toernich. Other population centers include:
Римдіктер Галлияны жаулап алғанға дейін Арлон аймағын және оның оңтүстік-шығысындағы кең аумақты кельт тайпасы – треверлер мекендеген. Жергілікті халық Рим мәдениетіне салыстырмалы түрде оңай бейімделді. Аймақта қазылып алынған мүсіндер мен ескерткіштердің саны мен сапасы Ороланумның Рим өркениетінің сауда және әкімшілік орталығына тез айналғанын көрсетеді. 3-ғасырдағы германдық шабуылдар осы ерте жетістіктердің көп бөлігін жойды, бірақ викусты қорғау үшін Книпхен төбесінде салынған қорғаныс қабырғаларына қарамастан. Орта ғасырдың көп бөлігінде халық әлі де термалар сияқты бұрынғы ғимараттарды пайдаланды. 1060 жылы Лимбургтың графы Валер I Арлон қаласының орталығында Книпхен төбесінде қамал салдырды. Валер I, Лимбург герцогы, Арлон графтарының әулетінің негізін қалады. 1226 жылы герцог Валер III қайтыс болғаннан кейін, Арлон оның екінші некесінен туған ұлы Генрих V Әділге, Люксембург графына, өтті және Люксембург графтығының бір бөлігіне айналды. Осылайша, Шовенси турнирінде оның ұлы Генрих Арыстан Арлон маркизі атағын алды. 13-ғасырда Клерфонтенде әйелдерге арналған жалғыз цистерциандық аббат құрылды.
Before the Roman conquests of Gaul, the territory of Arlon and a vast area to the southeast were settled by the Treveri, a Celtic tribe. The local population adapted relatively easily to Roman culture. The number and quality of sculpted stones and monuments that have been unearthed in the area demonstrate that the vicus of Orolaunum quickly became a commercial and administrative centre of Roman civilization. The Germanic invasions of the 3rd century destroyed most of these early advances, despite the defensive walls that had been built on the Knipchen hill to protect the vicus. During most of the Middle Ages, the population still used the earlier buildings such as the thermae. In 1060, Waleran I of Limburg, Count of Arlon, built a castle on the Knipchen hill in the centre of the town. A dynasty of counts of Arlon began with Waleran I, Duke of Limburg. On the death of Duke Waleran III in 1226, Arlon passed to his son from the second marriage, Henry V the Fair, Count of Luxembourg, and became part of the county of Luxembourg. Thus, in the Tournament of Chauvency, his son Henry the Lion bore the title of Marquis of Arlon. In the 13th century, the only women's Cistercian abbey known to date was built in Clairefontaine.
15 ғасырдан Француз төңкерісіне дейін
Арлонның бағынышты болған Люксембург герцогтігі 1441 жылы Филипп Ізгідің билігімен Бургундиялық Нидерландының құрамына кірді. 1556 жылы Карл V өзінің империясын Испанияның Филипп II-ге тапсырғаннан кейін, Франция, Испания және Оңтүстік Нидерландының қатысуымен бүкіл аймақта тынышсыз кезең басталды, үздіксіз соғыстар болды. 1558 жылы қаланың жартысына жуығы, оның ішінде қаласы, Гиз герцогы Францисктің француз әскерлерімен қиратылды. 17 ғасырда капуцин монахтары қамалдың орнында монастырь салды, ал француздар Вобанның жобалары бойынша қорғаныс қабырғаларын нығайтты. 1785 жылы қаланың үлкен бөлігі тағы да өрт салдарынан жойылды.
The Duchy of Luxembourg itself, of which Arlon was dependent, became part of the Burgundian Netherlands under Philip the Good in 1441. After Charles V's abdication of his empire to his son Philip II of Spain in 1556, a troubled period started for the whole region with continuous wars involving France, Spain and the Southern Netherlands. In 1558, nearly half of the city, including its castle, was destroyed by the French troops of Francis, Duke of Guise. In the 17th century, Capuchin friars built a convent on the ruins of the castle and the French strengthened the defensive walls according to Vauban's designs. An accidental fire destroyed a large part of the city again in 1785.
Қазіргі заман
1793 жылғы 9 маусымда француз революциялық әскерлері Арлон қаласының жанында австриялықтарға қарсы тұрды. Француздар жеңіске жетіп, қаланы австриялық үкімшіліктен алып, өз басқаруларына көшірді. Олар капуцин монахтарын қуды да, олардың монастырын аурухана ретінде пайдаланды. 1815 жылғы маусымда Ватерлоо шайқасында Наполеон жеңілгеннен кейін Арлон қайтадан Ұлы Герцогтіктің билігіне көшті. 1839 жылғы Лондон шарты бойынша Ұлы Герцогтік толық тәуелсіздік алды, ал герцогтіктің географиялық тұрғыдан үлкен батыс бөлігі, яғни Арлон қаласын қоса Люксембург провинциясы, жаңа құрылған Бельгия Корольдігіне берілді. Арлон 1914 жылы неміс басқыншылығының бірінші құрбандарының бірі болды, полковник Рихард Карл фон Тессмардың бұйрығымен 26 тамызда 121 тұрғын атылып өлтірді. Оның аумағы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда тағы да бірінші болып басылып алынды. 1940 жылғы 10 мамырда одақтас әскерлер Бельгияға кірді, Арлонды француз әскерлері қорғады, бірақ олар неміс басқыншылығын тоқтатуға күш жеткізбеді.
On 9 June 1793 the French Revolutionary troops opposed the Austrians just outside Arlon. The French emerged victorious and took over the city from Austrian rule. They expelled the Capuchin friars and used their convent as a hospital. In June 1815, after the defeat of Napoleon in the Battle of Waterloo, Arlon went back to government of the Grand Duchy. By the Treaty of London in 1839, the grand duchy became fully sovereign and in turn geographically larger western part of the duchy, i. e. the province de Luxembourg including Arlon city was given to newly created Kingdom of Belgium. Arlon was one of the first victims of the German invasion in 1914 as 121 inhabitants were executed on 26 August, on the orders of Colonel Richard Karl von Tessmar. Its territory was again among the first to be invaded at the onset of World War II. Allies moved into Belgium on 10 May 1940 and Arlon was defended by French troops, but they were not able to stop the German invasion.
Арлонның бүгінгі күні
Люксембург Ұлы Герцогтығымен шекараға өте жақын орналасқан Арлон қаласы жаңа тұрғын аудандармен және коммерциялық даму аймақтарымен үнемі кеңейіп келеді, көптеген адамдар күн сайын Ұлы Герцогтықта жұмыс істеу үшін шекараны кесіп өтеді. Барлық халықаралық экспресс пойыздары Арлон қаласында тоқтайды, себебі бұл Брюссель – Люксембург қаласы бағытындағы негізгі теміржол желісінің соңғы стансасы.
Being situated very close to the border with the Grand Duchy of Luxembourg, Arlon has continued to expand with new residential areas and commercial development zones, and many people cross the border everyday to work in the Grand Duchy. All international express trains make a stop in Arlon, as it is the last station on the main Brussels—Luxembourg City railway line.
Көрікті жерлер
Арлон Бельгиядағы ең бай археологиялық мұражайлардың бірімен танымал. Онда рим мүсіндері мен Меровингтердің жерлеу өнерінің көптеген мысалдары сақталған. Арлон қаласында III ғасырда салынған галло-римдік қорғаныс қабырғасының фрагменті әлі де тұр. Гаспар мұражайы Жан-Мари Гаспар мен оның бауырларының өнеріне арналған, сондай-ақ аймақтық өнердің жинағын қамтиды, оның ішінде бастапқыда Физенн ауылында орналасқан 16 ғасырға жататын Ретабель де Физенн алтарі бар. Қазір Кипхен төбесінде Кипхен шіркеуі орналасқан, бұл жерде Лимбургтың Валер I қасқыр салған және капуцин монахтары монастырь салған. Арлон зиратында Валлониядағы барлық зираттардың ішіндегі ең ірі еврейлер бөлімі бар.
Arlon is best known for holding one of the richest archeological museums in Belgium. It houses numerous examples of Roman sculpture and Merovingian funerary art. A fragment of the Gallo Roman defensive wall that was built in the 3rd century still stands in Arlon. The Gaspar Museum is dedicated to the art of Jean Marie Gaspar and fr, and also holds a collection of regional art including the Retable de Fisenne, an altarpiece from the 16th century originally located in the village Fisenne. Saint Donat's church now stands on the Knipchen hill, where Waleran I of Limburg once built his castle and the Capuchin friars built their convent. Arlon cemetery has the largest Jewish section of all Walloon cemeteries.
Жергілікті әдет-ғұрыптар
Арлон карнавалы оразаның ортасында өтеді. Онда қала кілттерін карнавал князіне салтанатты түрде табыс ету және түрлі халықтық би тобынан құралған көшпелі шерулер ұйымдастырылады. Майтранк (неміс тілінде "мамыр сусыны") – қаланың ең танымал сусындары. Ол ақ шарапқа жергілікті гүл – иісті асперула (Asperula odorata) салып дайындалады. Кейбір рецепттерде коньяк қосылады немесе асперуланың орнына жусан қолданылады. Майтранк мерекесі май айының төртінші жексенбісінде қаланың әр жерінде өткізіледі.
The carnival of Arlon takes place at mid Lent. It includes the traditional handing of the city keys to the carnival prince and a colourful parade composed of various folk dance groups. The Maitrank (German for "drink of May") is the city's most popular refreshment. It is made of white wine in which a local flower, the Asperula odorata, has macerated. Some recipes also add cognac or substitute woodruff for the Asperula. The Maitrank festivities take place in the city every fourth Sunday of May.
Демография
Арлон қаласы Люксембург провинциясындағы муниципалитеттердің арасында Марш-ан-Фаменне және Обанж қалаларынан гөрі ең көп халқы бар. Алайда, ол елдің он провинциясының арасында ең азы халық тұратын провинция болып табылады. 2019 жылдың 31 желтоқсанында Арлон қаласының жалпы халқы 30 047 адамды құрады.
The town of Arlon is the most populated of the municipalities in the province of Luxembourg, ahead of Marche en Famenne and Aubange. On the other hand, it is the least populated of the country's ten provinces. On 31 December 2019, the city of Arlon had a total population of 30,047 inhabitants.