Кіріспе

Американдық композитор және ән жазушы (1826–1864)

Стивен Коллинз Фостер (4 шілде, 1826 – 13 қаңтар, 1864), "американ музыкасының әкесі" деп белгілі, романтикалық дәуірде салондық және минестрель музыкасымен танымал американдық композитор болған. Ол 200-ден астам ән жазды, оның ішінде "О! Сузанна", "Қайтадан қиын заман келмес", "Кэмптаун жарыстары", "Ескі үй" ("Суони өзені"), "Менің ескі Кентукки үйім", "Ашық қоңыр шашты Джини", "Ескі Қара Джо" және "Сұлу арман" әндері бар, және оның көптеген шығармалары бүгінге дейін танымал.

Мансап

Фостер 1850 жылдың 22 шілдесінде Джейн Денни Макдауэллге үйленді және олар бал айына Нью-Йорк пен Балтимор қалаларына сапар жасады. Содан кейін Фостер Пенсильванияға оралып, өзінің ең танымал әндерінің көпшілігін жазды: "Кэмптаундағы жарыстар" (1850), "Нелли Блай" (1850), "Ринг де Банжо" (1851), "Үйдегі қарттар" (сонымен қатар "Свани Ривер", 1851), "Менің ескі Кентукки үйім" (1853), "Ескі Ит Трей" (1853) және "Ашық қоңыр шашы бар Жини" (1854), бұл ән әйелі Джейн үшін жазылған. Фостердің көптеген әндері сол кездегі танымал қара бетпен ойналатын минстрель шоуларында пайдаланылды. Ол "осы сияқты әндерге тән дөңгелек және шынымен ұятты сөздердің орнына, олардың талғамына сай сөздер жасап, мәдениетті адамдардың талғамын жетілдіруге тырысты". Дегенмен, 1850-ші жылдардың басынан бастап Фостердің минстрель әндерін шығаруы азайды, өйткені ол негізінен салондық музыкаға көшті. Оның көптеген әндері Оңтүстік тақырыбында болды, бірақ Фостер ешқашан Оңтүстікте тұрмады және 1852 жылғы бал айында бір рет қана сапар жасады. Қолжетімді мұрағаттық деректер Фостердің құлдыққа қарсы болғанын көрсететін ешқандай мәлімет жоқ.

Ауру және өлім

1864 жылдың қаңтар айында Фостер қызбаға шалдықты. Әлсірегендіктен, ол Боуэридегі қонақүйінде құлап, мойнын кесіп алуы мүмкін; сондай-ақ, ол өз өмірін өзіне қол жұмсауға тырысқан болуы да мүмкін. Оның әріптесі Джордж Купер оны әлі тірі, бірақ қанға малтығып жатқан күйде тапты. Фостер үш күннен кейін 37 жасында Беллвью ауруханасында қайтыс болды. Оның былғары әмиянында "Қымбат достар және мейірімді жандар" деген жазылған қағаз бөлігі, сонымен қатар Азамат соғысы кезеңіндегі 37 цент және үш мыс тиын болды. Басқа өмірбаяндар оның өлімі туралы әртүрлі нұсқаларды келтіреді. Тарихшы Джоанн О'Коннелл өзінің "Стивен Фостердің өмірі мен әндері" атты өмірбаянында Фостердің өз-өзіне қол жұмсаған болуы мүмкін деген болжам айтады. Фостердің әмиянындағы жазбаның Боб Хилллардтың 1949 жылғы "Dear Hearts and Gentle People" әнінің мәтініне шабыттандырғаны айтылады. Фостер Питтсбургтегі Аллегени зиратына жерленді. Оның қайтысынан кейін Моррисон Фостер оның "әдеби мұрагері" болды. Осы ретінде ол қолжазбалардың көшірмелерін, автографтарын және өмірбаяндық ақпаратты сұрағандарға жауап берді.

Музыка

Фостер Питтсбург қаласының қазіргі ауданы Лоуренсвилльде өсті. Бұл жерге көптеген еуропалық иммигранттар қоныстанды және итальяндықтардың, шотланд-ирландтықтардың және немістердің музыкасын естуге үйренді. Ол 14 жасында алғашқы әнін жазып, оны "Тиога вальсі" деп атады. Оның жарияланған алғашқы әні "Open thy Lattice Love" (1844) болды. Ол "Менің әйелім білімді әйел", "Мырза және ханым Браун" және "Кезегіңіз келгенде" сияқты ішуді қолдайтын әндер жазды, сонымен қатар "Достар маған стақан толтырмаңдар" немесе "Жұбайы" сияқты тыйым салу әндерін де жазды. "Біз Иса үшін еңбек еткенде әлем жарық және әдемі", және "Көзінен жас шығарып, күйінгендерді кінәламаңыз". Фостердің Азамат соғысы кезеңіне қатысты бірнеше сирек әнұраны "The Old Stoughton Musical Society Chorus" тобымен орындалды, олардың ішінде "Таза, жарқын, сұлу", "Өзен арғы бетінде", "Бізге бүгінгі күнді беріңіз" және "Егін қандай болады?" әндері бар. Ол сондай-ақ Моцарт, Бетховен, Доницетти, Ланнер, Вебер және Шуберттің көптеген шығармаларын флейта мен гитараға бейімдеді. Фостер әдетте қолмен жазған ноталарын тікелей баспагерлерге жіберетін. Баспагерлер ноталық қолжазбаларды сақтап, оларды кітапханаларға бермей, оның мұрагерлеріне де қайтармайтын. Оның қолмен жазылған түпнұсқа партитураларының бір бөлігі сатып алынып, жеке коллекцияларға және Конгресс кітапханасына қойылды. Ол 1970 жылы Әнші-күйшілердің Даңқ залына, ал 2010 жылы Нэшвилл Әнші-күйшілердің Даңқ залына енгізілді.

Халық әндері

"My Old Kentucky Home" – 1928 жылғы 19 наурызда Бас Ассамблея бекіткен Кентукки штатының ресми әні. Фостердің әндері, өлеңдері мен мелодиялары баспагерлер мен орындаушылар тарапынан жиі өзгертіліп келген. 1957 жылы Рей Чарльз "Old Folks at Home" әнінің "Swanee River Rock (Talkin’ ’Bout That River)" деп аталған нұсқасын шығарды, ол қараша айында оның алғашқы поп-хитіне айналды. 2000 жылдары "Old Folks at Home" әні, 1935 жылы Флорида штатының ресми әні деп жарияланған, әннің мәтініндегі кейбір сөздерді ұятты деп санағандардың сыныптарына ұшырады. Стивен Фостер ескерткішінің келісімімен оларға өзгерістер енгізілді. Өзгертілген ән ресми штат әні ретінде сақталды, ал "Florida (Where the Sawgrass Meets the Sky)" штат гимні ретінде қосылды. 1974 жылы жарық көрген "Стивен Фостер әндерінің жинағы; 40 әннің түпнұсқалық ноталары" (Нью-Йорк: Dover Publications, Inc.) атты жинақтың редакторы музыкатанушы Ричард Джексон болды.

Фильм

Фостердің өміріне арналған үш голливудтық фильм түсірілді: «Гармония-Лейн» (1935) Дуглас Монтгомеримен, «Суани-Ривер» (1939) Дон Амечпен және «Джинни туралы арманым» (1952) Билл Ширлимен. 1939 жылғы түсілім – Technicolor форматында түсірілген Twentieth Century Fox компаниясының ең маңызды жобаларының бірі; ал қалған екеуі – B киностудияларының аз бюджетпен түсірген фильмдері. «Тумбстоун» (1993) фильмінде Билли Клантон (Томас Хаден Черч ойнады) Шопеннің ноктюрнін пианинода ойнап жатқан Док Холлидейді (Вал Килмер) ызаландыруға тырысып, «Бұл «Олд Дог Трей» ма? Маған «Ескі ит табасы» сияқты естіледі» дейді. Клантонның әрекеті сәтсіз аяқталып, ол Док Холлидей басқа да әндер біледі ме деп сұрайды: ««Камптаун жарысы»? «Ой, Сюзанна»? Сен Стивен Фостерді білесің бе?!». «Батыста өлудің миллион жолы» фильмінде Сет Макфарлейннің кейіпкері Альберт алдыңғы сахнадағы Фостердің «Егер сақалың болса ғана» әнін есінен шығара алмайды. Шарлиз Теронның кейіпкері басқа ән айтуды ұсынады, ол «Тек үш ән бар сияқты» деп жауап береді, ал ол «Олардың бәрі Стивен Фостерге тиесілі» деп қосады. 1949 жылғы «Мықты Джо Янг» фильмінде Джилл Янг (Терри Мур) кейіпкері 12 фут биіктігіндегі горилласын сыбызғымен немесе «Керемет арман» әнін ойнап тыныштандыра алады.

Басқа іс-шаралар

"Стефан Фостер! "Супер сенбі" – Кентукки штатының Луисвилл қаласындағы Черчилль Даунста көктем/жаз маусымындағы таза қанды аттардың жарыс күні. Жарнаға шақыру кезінде тректің кернейшісі Стив Баттлмен Стивен Фостер әндерінен үзінділер орындайды. Күндің басты оқиғасы – 9 фурлонг (шамамен 1811 метр) қашықтықтағы ересек аттарға арналған І санаттағы Стивен Фостер мүшелік жарысы. 36 U.S.C. §140 13 қаңтарды Стивен Фостерді еске алу күні, АҚШ Ұлттық мерекесі деп белгілейді. 1936 жылы Конгресс Цинциннати музыкалық орталығының құрметіне күміс жарты доллар монетасын соғуға рұқсат берді. Фостер монетаның алдыңғы бетінде бейнеленген. "Стефан Фостер музыкалық лагері" – Кентукки штатының Ричмонд қаласындағы ЭКУ кампусында өткізілетін жазғы музыка лагері. Лагерь фортепиано, хор, ансамбль, сондай-ақ оркестр курстарын ұсынады.

Өнер

Джузеппе Мореттидің Фостерді құрметтейтін және оның "Олтты Нэд аға" әнін еске алатын қоғамдық мүсіні 2018 жылға дейін Стивен Фостер ескерткішіне жақын орналасқан болатын. Фосстердің жанында банжо тартып отырған құл бейнесіне байланысты шағымдар түскеннен кейін мүсін алынып тасталды. Цинциннатидегі Аймс паркінде, Огайо өзеніне қарап, оның отырған мүсіні орнатылған. Бронкстағы Ұлы американдықтардың Даңқ залында, Гарлем өзеніне қарап, суретші Уокер Хэнкоктың қоладан жасалған бюсті бар. 1940 жылы қосылған ол, 15 топтағы ең көрнекті ерлер мен әйелдердің ішіндегі 98 құрметті тұлғаның бірі. Кентукки штатының Бардстаун қаласындағы My Old Kentucky Home Мемлекеттік паркінде 1958 жылдан бері "Стивен Фостердің тарихы" атты мюзикл қойылып келеді. Оның Федералдық төбедегі үйдің жанында мүсіні де бар, ол туыстарын осы жерде көріп, "Менің ескі Кентукки үйім" әніне шабыттандырған. Говард Чандлер Кристидің "Стивен Фостер және Дарынды Періште" атты картинасы парктің өнер коллекциясында көрсетілген. Бұл картина Флоренс Фостер Дженкинсті Кристи картинасында бейнеленген періштенің рөлін өзі ойнайтын қойылым жасауға шабыттандырды. Бұл көрініс 2016 жылы "Флоренс Фостер Дженкинс" фильмінде көрсетілді.

Марапаттар мен марапаттар

Фостер Питтсбург университетінің кампусында Стивен Фостер мемориалымен құрметтеледі, бұл Стивен Фостер мемориалдық мұражайына, Америка музыкасы орталығына, сондай-ақ екі театрға – Қайырымдылық Рэндалл театры мен Генри Хейманн театрына үй ие болған ескеретік ғимарат. Бұл театрлар Питтсбург университетінің Театр өнері кафедрасының қойылымдары үшін пайдаланылады. Мұнда Стивен Фостердің түпнұсқа композицияларының, жазбаларының және оның әндерінен шабыттанған естеліктердің ең ірі жиынтығы сақталған. Фостердің құрметіне екі мемлекеттік саябақ аталды: Флорида штатының Уайт-Спрингс қаласындағы Стивен Фостер халық мәдениеті орталығы мемлекеттік паркі және Джорджия штатындағы Стивен С. Фостер мемлекеттік паркі. Екі парк те Суанни өзенінің жағасында орналасқан. Пенсильвания штатындағы Маунт-Писга мемлекеттік саябағындағы Стивен Фостер көліне оның есімі берілген. Тағы бір мемлекеттік саябақ – My Old Kentucky Home State Park, бұрын Федеральді төбе деп аталған тарихи сарай, Кентукки штатының Бардстаун қаласында орналасқан. Фостердің ағасы Моррисон Фостердің айтуынша, ол бұл жерге кейде қонақ болып келген. Парк Стивеннің еңбектерін құрметтеу үшін қоладан жасалған мүсінді орнатты. Лоуренсвилл (Питтсбург) тарихи қоғамы мен Аллегей зираты тарихи қауымдастығы бірлесіп жыл сайын Стивен Фостер музыка және мұра фестивалін (Doo Dah Days!) өткізеді. Шілде айының бірінші демалыс күндері өткізілетін Doo Dah Days! Америка тарихындағы ең беделді ән жазушылардың бірінің өмірін және музыкасын тойлайды. Оның Питтсбургтің Лоуренсвилл ауданындағы Пенн даңғылындағы үйі әлі де Стивен Фостер қоғамдық орталығының жанында сақталған.

Аңкестік және кейінгі көзқарастар

Джузеппе Мореттидің 1900 жылғы Фостердің мүсіні 1940 жылдан бастап 2018 жылға дейін Питтсбургтегі Шенли Плазада орналасқан. Питтсбург өнер комиссиясының бірауыздан ұсынған ұсынысы бойынша мүсін 2018 жылдың 26 сәуірінде алынып тасталды. Оның жаңа орны әлі анықталған жоқ. Бұл мүсін Питтсбургтегі ең көп дау тудырған қоғамдық өнер туындысы ретінде танымал, себебі ол "африкалық-американдық банджошыны композитордың аяғына отырған күйде бейнелейді. Сыншылар мүсіннің ақ нәсілділердің қара мәдениетін қанағаттандыруын дәріптейді және музыкантты ең жақсы жағдайда кемсіз, ең жаман жағдайда нәсілшілдік көзқараспен бейнелейді" дейді. Қалалық "Қоғамдық өнердегі әйелдер жөніндегі жұмыс тобы" мүсінді Питтсбург қауымымен байланысы бар афроамерикан әйелінің құрметіне қоюды ұсынды. Жұмыс тобы мүсінді алмастыру туралы халықтың пікірін білу үшін Питтсбургте бірнеше қоғамдық форумдар өткізді және онлайн форма таратты, онда халық бұрын іріктелген жеті кандидаттың біріне дауыс бере алатын немесе басқа ұсыныс жасай алатын. Дегенмен, "Қоғамдық өнердегі әйелдер жөніндегі жұмыс тобы" мен Питтсбург өнер комиссиясы кімді еске алу керектігі және мүсін Шенли Плазада қала ма, жоқ па деген мәселеде келісімге келген жоқ. Музыка зерттеушісі Кен Эмерсон Фостердің кейбір әндерінің мәтіндерінде нәсілшілдік көріністер бар екенін айтты.