Австралияның "Waltzing Matilda" әні туралы

Кіріспе

"Waltzing Matilda" – австралиялық ән. Бұл ән австралиялық поэзия мен халық музыкасының стиліне негізделген, ол – бұта балладасы. Ол елдің "ресми емес ұлттық әнұраны" деп сипатталған. Бұл атау Австралияда "matilda" (сваг) – да жүктілікпен аяқпен (вальцпен) жүруді білдіретін жаргон. Ән көшпелі жұмысшының, немесе "свагменнің" баянын айтады: ол бұта лагерінде билли шайын дайындап, адасқан жумбукты (қойды) жеуге ұстап алады. Жумбак иесі, қожайын (малшы) және үш әскер (атты полиция) ұрлық үшін шұңқыршыны қуып бара жатқанда, ол: "Сендер мені ешқашан тірі ұстамайсыздар!" деп мәлімдейді және жақын маңдағы суға шомылып, өз-өзіне қол жұмсайды. Бастапқы сөздерді 1895 жылы австралиялық ақын Банжо Патерсон Кристина Макферсонның әуеніне жазған. "Waltzing Matilda" әні алғаш рет 1902 жылдың 20 желтоқсанында Гарри Нейтанның шығармасы ретінде жарық көрді. Нейтан Кристина Макферсонның әуенін жаңаша өңдеп, кейбір сөздерін өзгертті. Сиднейлік шай саудагері Джеймс Инглис "Waltzing Matilda" әнін Билли Tea жарнамалық джингл ретінде пайдалануды қалады. 1903 жылдың басында Инглис "Waltzing Matilda" әнінің құқығын сатып алып, менеджерлерінің бірінің әйелі Мария Коуэнге оны жарнамалық джинглге айналдыруды тапсырды. Коуэн сөздерді және Нейтанның әуенін сәл өзгертті, сондай-ақ әнге қарапайым, серпінді, үйлесімді сүйемелдеу берді, бұл оны өте тартымды етті. Оның 1903 жылы жарық көрген әні танымал болды және Коуэннің өңдеуі "Waltzing Matilda" әнінің ең танымал нұсқасы болып қала береді. Ән мен оның жаратылу процесін қоршаған кең фольклор бар, тіпті оның жеке мұражайы да бар – Квинсленд штатының аутбагындағы Винтондағы Уолтинг Матильда орталығы, мұнда Патерсон әннің сөздерін жазған. 2012 жылы австралиялықтарды әннің маңыздылығын еске түсіру үшін Винтон 6 сәуірде "Waltzing Matilda Day" атты алғашқы фестиваль ұйымдастырды. Бұл ән алғаш рет 1926 жылы Джон Коллинсон мен Рассел Каллоу орындаған. 2008 жылы "Waltzing Matilda" әнінің бұл жазбасы Ұлттық кино және дыбыс архивінің "Австралияның дыбыстары" тізіліміне қосылды, онда "Waltzing Matilda" әнінің басқа австралиялық әндерге қарағанда көбірек жазбасы бар екені айтылды. Патерсон тамыздың басында жұмысынан демалыс алды. Ол кем дегенде 5 күндік сапармен Квинслендтің батыс орталығында орналасқан Винтон қаласына, 7 жылдан бері тұрмысқа шыққан қалыңдығы Сара Райлиге барып, аудандағы үлкен, шалғай қой шаруашылықтарында адамдардың қалай өмір сүргенін көру үшін келді. Уинтонға келген соң Банжо Сараның мектепте оқыған досы Кристина Макферсонның өткізген кешін тамашалады. Бір әуен Банжоның назарын аударды. Кристинаның өз сөздері бойынша, "Патерсон мырза маған не екенін сұрады, мен оған айта алмадым, содан кейін ол оған бірнеше жол жаза аламын деп ойлағанын айтты. Ол сол кезде бірінші жолды жазды". Әннің қалған бөлігі тамыз айында және қыркүйек айының басында бірнеше жерлерде үш-төрт апта бойы жазылды және репетицияланды. Кейінгі тармақтар Макферсон отбасына тиесілі, Уинтоннан солтүстік-батысқа қарай 130 км жерде орналасқан қой шаруашылығы Дагворт станциясында жазылған деген сенімді деректер бар. Патерсон және басқалар әннің Дик Крикке Дагворт стансасынан Уинтонға бара жатқанда жазылғандығы туралы есеп қалдырды. Содан кейін әнді Винтондағы (Райли отбасы мүшелеріне тиесілі) үйде фортепиано сүйемелдеуімен шырқады. Оундуру станциясында әннің дамыған кезеңінде, тағы да фортепиано сүйемелдеуімен айтылғандығының фотосуреттері бар. Фортепианоның мүмкіндігі болмағандықтан, Кристина ойнайтын аспабы Германияда "вольксциттер" немесе "аккордциттер" деп аталатын аспаптың кішкентай, ерте үлгісі еді. Америкада ол өте танымал болды, оны автогарп деп атады. Дагворт пен Дик Крикте Кристина автогарп ойнаған болар. 1894 жылдың 24 сәуірінде Кристина Викторияның оңтүстік-батысындағы Уоррнамболдағы жыл сайынғы стиплчезе кездесуіне қатысты. Кездесуде музыканы Уоррнамбол гарнизонының артиллериялық оркестрі орындады. Топтың алғашқы орындауы 1891 жылы немесе одан бұрын Годфри Паркер деген псевдонимді пайдаланып, ағылшын туылған австралиялық Томас Булч құрастырған "Крейгили" атты жылдам маршы болды. "Крейгили" - үш күйлі әдеттегі шеру. Негізгі бөлімдегі алғашқы сап Глазго музыканты Джеймс Баррдың 1818 жылы Роберт Таннахиллдің 1806 жылға дейін жазылған "Ты Бонни Вуд о Крейгли" поэмасы үшін жарияланған "Крейглидің Бонни Вуд" шығармасына негізделген. Кристина әндерді жақсы есте сақтайтын, сондықтан мүмкіндік туғанда, алғашқы сапты құлағына үйретіп, пианинода ойнауға тырысатын. Кристинаның есте сақтау қабілеті мүлдем жақсы болмады. "Крейгили" маршының алғашқы сабы AABC музыкалық формасына ие болды. Кристина AAB бөлігін есінде сақтап, оны әнінің 1-12 тақтарына енгізді. Бір себепті ол 13-16 тақтарын қоспады. Әуенін аяқтау үшін Кристина екінші A бөлігін қайталады. Кристинаның әні AABA музыкалық формасына ие болды. Бұл бүгін орындалатын "Waltzing Matilda" әнінің музыкалық формасы. Кристина 1895 жылдың маусымында Дагвортқа келгенде, кітапкесі Джон Тейт Уилсонға тиесілі үш-төрт аккорд таяқшасы бар автогарп тапты. Дагвортта фортепиано болмағандықтан, Кристина осы автогарпты ойнауға үйренді. Жеті апта ішінде ол Уоррнамболда естіген әуенді Банжо Патерсонның назарын аудару үшін жеткілікті деңгейде ойнай алды. Дагвортта болған қалған уақытында ол оны жақсы меңгерді. Дагвортқа келгенінен шамамен жеті аптадан кейін Кристина мен оның бауырлары бір аптадай Винтонға барды. Бұл Банжо Патерсонның Сара Райлимен кездесу үшін келген уақытына сәйкес келді. Банжо мен Сара бірден Дагворт станциясына қайтып бара жатқан топқа қосылуға шақырылды. Бұл алғаш рет аутбагқа барушы адам үшін тартымды ұсыныс болды. Ол онда болған кезде Патерсон орындарды көріп, әңгімелерді естіп, түпнұсқа "Waltzing Matilda" әнінің сөздеріне шабыттандырған адамдармен кездесті. "Waltzing Matilda" әнінің сөздеріне шабыттандырған кейбір оқиғалар төменде келтірілген. Квинслендте 1891 жылы Ұлы Шерингерлер ереуілі колонияны азаматтық соғысқа жақын әкелді және Квинсленд премьер-министрі Сэмюэл Гриффит әскерді шақырғаннан кейін ғана тоқтатылды. 1994 жылдың шілдесінде және тамызында, шерингер маусымы жақындағанда, ереуіл қайта басталды, себебі 'малшылар' ұсынған жалақы мен келісімшарт туралы келісімге наразылық білдірілді. Шілде және тамыз айларында орталық Квинслендтегі жеті шерингер шатырлары шерингерлер ереуілімен өртке ұшырады. 2 қыркүйек күні таңның басында, мылтықтар мен тапаншалармен қаруланған ереуілдегі шерингерлер тобы Дагворттағы шерингер шатырын өртке салған. Өрт жүзден астам қойды өлтірді. Шатыр констебль Майкл Дейли, Боб Макферсон және оның бауырлары мен қызметкерлерімен қорғалды. Сол күні түстен кейін, Кинунадағы аға констебль Остин Кафферти, Кинунадан 4 шақырым және Дагворттан 15 шақырым жердегі шерингерлер ереуілінің лагерінде өзін-өзі атқан адам туралы хабар алды. Лагерге келгенде, Кафферти "Француз" деп те белгілі Сэмюэл Хоффмайстердің денесін, аузынан оқпен жараланған күйде тапты. Хоффмайстер ереуілдегі шерингерлердің белгілі көшбасшысы және Дагворттағы өртке қатысқан деген күдік болды. Кейін Каффертиге Дагворттан келген констебль Майкл Дейли қосылды. Үш күннен кейін Кинуна станциясында Хоффмайстердің өлімі бойынша сот тергеуі өтті. Полиция судьясы Эрнест Эглингтон тергеуді жүргізу үшін Винтоннан келді. Оны доктор Уэлфорд сүйемелдеп, мәйіттерді қарап тексеру үшін келді. Шерингерлер куәлік берді...

Australian song

"Waltzing Matilda" is a song developed in the Australian style of poetry and folk music called a bush ballad. It has been described as the country's "unofficial national anthem". The title was Australian slang for travelling on foot (waltzing) with one's belongings in a "matilda" (swag) slung over one's back. The song narrates the story of an itinerant worker, or "swagman", making a drink of billy tea at a bush camp and capturing a stray jumbuck (sheep) to eat. When the jumbuck's owner, a squatter (grazier), and three troopers (mounted policemen) pursue the swagman for theft, he declares "You'll never catch me alive!" and commits suicide by drowning himself in a nearby billabong (watering hole), after which his ghost haunts the site. The original lyrics were composed in 1895 by Australian poet Banjo Paterson, to a tune played by Christina MacPherson. The first published setting of "Waltzing Matilda" was Harry Nathan's on 20 December 1902. Nathan wrote a new variation of Christina MacPherson's melody and changed some of the words. Sydney tea merchant, James Inglis, wanted to use "Waltzing Matilda" as an advertising jingle for Billy Tea. In early 1903, Inglis purchased the rights to 'Waltzing Matilda' and asked Marie Cowan, the wife of one of his managers, to try her hand at turning it into an advertising jingle. Cowan made some more changes to the words and some very minor changes to Nathan's melody and gave the song a simple, brisk, harmonious accompaniment which made it very catchy. Her song, published in 1903, grew in popularity, and Cowan's arrangement remains the best known version of "Waltzing Matilda". Extensive folklore surrounds the song and the process of its creation, to the extent that it has its own museum, the Waltzing Matilda Centre in Winton, in the Queensland outback, where Paterson wrote the lyrics. In 2012, to remind Australians of the song's significance, Winton organised the inaugural Waltzing Matilda Day to be held on 6 April, wrongly thought at the time to be the anniversary of its first performance. The song was first recorded in 1926 as performed by John Collinson and Russell Callow. In 2008, this recording of "Waltzing Matilda" was added to the Sounds of Australia registry in the National Film and Sound Archive, which says that there are more recordings of "Waltzing Matilda" than any other Australian song. Paterson took a holiday from his day job, probably in early August. He made a journey of at least 5 days to visit Sarah Riley, his fiancée of 7 years, in Winton, central western Queensland and to see how people lived on the enormous, remote sheep stations in the district. On arriving in Winton, Banjo attended a gathering where Christina Macpherson, Sarah’s friend from school days in St Kilda, Melbourne, played some music to entertain those present. One tune caught Banjo’s attention. In Christina’s own words, “Mr Paterson asked me what it was – I could not tell him & he then said that that he thought that he could write some lines to it. He then and there wrote the first verse.” The rest of the song was written and rehearsed over a period of some three or four weeks in August and early September at a number of locations. Credible accounts exist of the later verses being written at Dagworth Station, a sheep station 130 km northwest of Winton in Central West Queensland, owned by the Macpherson family. Paterson and others have left accounts of the song being written at Dick's Creek, en route to Winton from Dagworth Station. The song was then sung, with piano accompaniment, in a house in Winton (owned by members of the Riley family). There is photographic evidence of the song, at an advanced stage, being sung at Oondooroo Station, again with piano accompaniment. When no piano was available, the instrument that Christina played was a small, very early model of an instrument called a volkszither or akkordzither in Germany. In America, where it became very popular, it was called an autoharp At Dagworth and Dick's Creek, Christina would have played the autoharp. On 24 April 1894, Christina had attended the annual Warrnambool steeplechase meeting in south western Victoria. The music at the meeting was provided by the Warrnambool Garrison Artillery Band. The first item played by the band was the quick march "Craigielee", composed by English born Australian Thomas Bulch, in or before 1891, using the pseudonym Godfrey Parker. 'Craigielee' was a typical march with three strains. The first strain in the main section was based on "Bonnie Wood of Craigielee", composed by Glasgow musician James Barr, published in 1818 for Robert Tannahill's poem "Thou Bonnie Wood o Craigielee" which was written prior to 1806. Christina had a good memory for songs and, when she had the opportunity, tried to play the first strain by ear on piano. Christina's memory was not perfect. The first strain of "Craigielee" had the musical form AABC. Christina remembered the AAB section and put it into her tune as bars 1 12. For some reason she did not add the C section to her song as bars 13 16. To complete her tune, Christina repeated the second A section. Christina's tune had the musical form AABA. This is the musical form of "Waltzing Matilda" sung today. When Christina arrived at Dagworth in June 1895 she found an autoharp with three or four chord bars, which belonged to the bookkeeper, John Tait Wilson. As there was no piano at Dagworth, Christina learned to play this autoharp. Within 7 weeks she was able to play the tune that she heard at Warrnambool, well enough to catch the attention of Banjo Paterson. During the rest of her stay at Dagworth she mastered it. About seven weeks after she arrived at Dagworth, Christina and her brothers went into Winton for a week or so. This coincided with the time that Banjo Paterson arrived to meet Sarah Riley. Banjo and Sarah were immediately invited to join the group returning to Dagworth Station. This was an irresistible temptation for a man venturing into the outback, the ‘never never’ for the first time. During his stay, Paterson would have seen the places, heard the stories and encountered the people who inspired the lyrics of the original "Waltzing Matilda". Some of the stories and events that may have inspired the lyrics of "Waltzing Matilda" are below. In Queensland, in 1891, the Great Shearers' Strike brought the colony close to civil war and was broken only after the Premier of Queensland, Samuel Griffith, called in the military. In July and August 1894, as the shearing season approached, the strike broke out again in protest at a wage and contract agreement proposed by the 'squatters'. During July and August, seven shearing sheds in central Queensland were burned by striking union shearers before shearing could begin with 'scab' labour. Early on the morning of 2 September, a group of striking union shearers, firing rifles and pistols, set fire to the shearing shed at Dagworth. The fire killed over a hundred sheep. The shed was defended by Constable Michael Daly, Bob Macpherson and his brothers and employees. In the early afternoon of the same day, Senior Constable Austin Cafferty, in Kynuna, was informed that a man had shot himself at a striking shearers' camp in a billabong 4 miles from Kynuna and about 15 miles from Dagworth. When he arrived at the camp, S/C Cafferty found the body of Samuel Hoffmeister, also known as "Frenchy", with a bullet wound through the mouth, in an apparent suicide. Hoffmeister was a known leader of the striking unionists and suspected of being involved in the arson attack at Dagworth on the night before. Later S/C Cafferty was joined by Constable Michael Daly, who had travelled from Dagworth. Three days later, a Coronial inquest into Hoffmeister's death was held at Kynuna Station. Police Magistrate, Ernest Eglington, travelled from Winton to conduct it. Dr Welford accompanied him to carry out a post mortem. Evidence was given by shearers who were in the camp when Hoffmeister died. The coroner found that the cause of Hoffmeister’s death was “suicide” – a single gunshot to the mouth. That finding has, in 2010, been questioned. Banjo Paterson was a first class horseman and loved riding. It is likely that he would have seized any opportunity to go riding at Dagworth. Bob Macpherson (the brother of Christina) and Paterson went riding together and, in Christina's words, "they came to a waterhole (or billabong) & found the skin of a sheep which had been recently killed—all that had been left by a swagman". This incident may have inspired the second verse. Tom Ryan worked at Dagworth in 1895 and recorded an incident in which Paterson accompanied Dagworth horse breaker, Jack Lawton, when he went to the Combo to bring in a mob of horses. They brought them part of the way in and then put them against a fence running into a waterhole. Lawton then took the saddle from his horse and gave it a swim. He then stripped off and dived from a gum tree into the waterhole. Paterson followed suit. Jack then noticed that the mob of horses were walking away and would probably go back to their starting point. He jumped on his own horse without waiting to don any clothes and galloped after the mob. He was surprised, on looking around, to find his companion had again followed his example. On reaching the station that night, Paterson told him it was the best day's outing he had ever had. Banjo’s stay at Dagworth Station was short. He would have spent at least 16 days travelling during his absence from Sydney. While claims are made that he attended Combo Waterhole, they are not confirmed by Banjo or others who were present at the time of any visit there. There is no evidence that Banjo made the 52 km round trip to the Four Mile Billabong where Hoffmeister’s body was found. It is highly unlikely that he would have had time to do so during his short stay at Dagworth Station.

Кристинаның қолжазбалары

Патерсон қыркүйек айының басында Сиднейге оралды. Кейіннен Банжо Кристинаға хат жазып, әндерінің музыкасын жіберіп беруін сұрады. Бұл Кристинаның алдында қиын мәселе туды: Кристина музыканы құлағымен ойнайтын, нотаға жазбаша түсірмейтін. Музыканы жадынан жазу, тіпті жақсы оқитын музыканттар үшін де қиын. Нота оқи алмайтын адам үшін бұл тіпті қиынырақ. Кристинаның өзі айтқандай: "Мен музыкант емеспін, бірақ қолымнан келгеннің бәрін жасадым". Кристина 12 жолдан тұратын қолжазба қағазын тауып алып, алғашқы нұсқасын жазды. Әнінің ноталарын жолдарға, кішкентай ашық шеңберлер түрінде, оларды есте сақтаған ретпен түсірді. Кристина бірінші жолдағы таңбалардың арақашықтығын қате салғанда, екінші жолды қайтадан бастады. Кристина бұл жұмысты жасау үшін пианинодан көмек алған болар. Ол ноталардың ұзақтығын көрсетуге тырыспады. Кристинаның құлағы өте жақсы болды. 9-шы және 10-шы жолдардан басқа, оның нұсқасындағы ноталардың биіктігі 'Craigielea' әніндегі сәйкес ноталармен бірдей. 9-шы жолда Кристина алғашқы екі нотаны До нотасы ретінде жазды. Бұл қателік еді: олар Ре-бемоль болуы керек еді. Кристина бұл қателікті кейінірек жазған нұсқасында түзеді. 10-шы жолда Кристинаның есте сақтауы сәл жаңылысты: ол мелодияны гаммадан емес, Ми-бемоль мажорлық 6-шы аккорды бойынша түсірді. Бұл оның 10-шы күйіне сәл арманды дыбыс берді. Кристинаның алғашқы нұсқасынан кез келген музыкант, өлеңді оқып, ноталардың ұзақтығын білетін болса, мәтіннің өлшеміне сәйкес ноталардың мәнін қосып, толық нұсқаны тез жаза алады. Алайда, Кристинаның ноталардың ұзақтығын көрсету қабілеті өте шектеулі болды. Оның толық нұсқаларында көптеген қателер бар. Кейбіреулері ұсақ және оңай түзетіледі. Ал кейбіреулері түбірлі қателіктер. 8-ші, 9-шы және 10-шы жолдарда әр нұсқада пайда болатын жұмбақ нүкте бар. Бұл Кристина үшін мағыналы болған, бірақ басқалар үшін түсініксіз. Кристинаның соңғы нұсқалары оның айтқанын дәл көрсетпейді және жазылған күйінде ойнату мүмкін емес. Осыған қарамастан, Кристина қолжазбаны жазып жатқанда есінде болған әуенді айтарлықтай дәлдікпен анықтауға болады, бұл әннің шотландтық тегін анықтады. Банжо Кристинаға қашан хат жазғаны немесе қолжазбалар жазылған кезде Кристина қайда болғаны белгісіз. Кристина әлі де Квинслендте болған немесе Мельбурнға оралған болуы мүмкін. Кристина әннің кем дегенде 3 толық нұсқасын жазды. Ол біреуін сақтап қалды, ол қазір Макферсон қолжазбасы деп аталады. Ол біреуін Банжоға жіберді, ал екіншісін сол кезде Дагвортқа жақын орналасқан шаруашылықтың басқарушысы В. Б. Бартламға берді. Бұл нұсқа қазір Бартлам Роулстон қолжазбасы деп аталады. Бартлам Роулстон қолжазбасының 9-шы жолының басында дұрыс ноталар бар, бұл оның Макферсон қолжазбасынан кейін жазылғандығын көрсетеді. Ол сақтап қалған қолжазбаны оның әпкесі Маргарет (МакАртур) берді, ол оны өз кезегінде қызы Дианаға (Байлиу) тапсырды. 1992 жылы ол көпшілікке таныстырылды және кейін Австралия Ұлттық кітапханасына сыйға берілді. Бартламдар өздерінің қолжазбаларын білген, бірақ 1971 жылға дейін ешкім оларға сенген жоқ. Бұл ән туралы кейбір мифтердің пайда болуына әкелді. Толық және алғашқы нұсқалардың екеуі де Австралия Ұлттық кітапханасында сақталады. Патерсонға жіберілген қолжазба жоғалып кетті.

Paterson returned to Sydney in early September. Sometime later, Banjo wrote to Christina and asked her to send him a copy of the music of their song. This presented Christina with a serious problem: Christina played music by ear: she did not use sheet music. Writing down music from memory is quite challenging, even for musicians who read music well. It is extremely challenging for one who does not. In Christina's own words, "I am no musician but did my best." Christina managed to get hold of some 12 stave manuscript paper and wrote a first draft, writing down the notes of her song on the stave, as little open circles, at the pitch, and in the order that she remembered them. When Christina messed up the spacing of the bars in the first line, she started again on the second. Christina would have used a piano to help her do this. She made no effort to indicate the lengths of the notes. Christina had a very good ear. Except for bars 9 and 10, the pitch of the notes in her draft is the same as the corresponding notes in 'Craigielea'. In bar 9, Christina wrote the first 2 notes as a C. This was a mistake: they should have been B flat. Christina corrected this in a later manuscript. In bar 10, Christina's memory let down slightly: she ran the melody down the E flat major6 chord instead of down the scale. This gave bar 10 in her tune a slightly dreamier sound. From Christina's first draft, any musician who can scan a poem and knows how to represent the time value of notes, can quickly write a full draft by matching the note values to the meter of the lyrics. Unfortunately, Christina had very limited ability to represent the time value of notes. Her full drafts have many mistakes. Some are minor and easily corrected. Some are fundamentally wrong. In bars 8, 9 and 10 there is a mysterious dot that appears in every draft. It meant something to Christina but is a mystery to everyone else. Christina's final drafts do not accurately represent what she sang, and as written, they are unplayable. Despite this, it is possible to infer, with considerable accuracy, the tune that Christina recalled when she eventually drafted the manuscript and it established the Scottish origin of the song. It is not known when Banjo wrote to Christina or where Christina was when the manuscripts were written. Christina may have still been in Queensland or she may have returned to Melbourne. Christina wrote at least 3 full drafts of the song. She kept one, now known as the Macpherson manuscript. She sent one to Banjo and gave another to W. B. Bartlam, the manager of a station adjoining Dagworth at the time. This one is now known as the Bartlam Roulston manuscript. The Bartlam Roulson manuscript has the correct notes at the beginning of bar 9, indicating that it was written after the Macpherson manuscript. The manuscript that she kept was passed down to her sister, Margaret (McArthur) who in turn passed it down to her daughter, Diana (Baillieu). It was made public in 1992 and was later donated it to the National Library of Australia. The Bartlams knew what their manuscript was, but no one believed them until 1971. This allowed some myths about the song to grow. Both full drafts and the first draft are held at the National Library of Australia. The manuscript sent to Paterson was lost.

Естеліктер және басқа да

40 жыл өткен соң, Кристина қайтыс болғанға дейін көп ұзамай, Кристина мен Банжо «Waltzing Matilda» әнін жазу оқиғаларын еске түсіру туралы әртүрлі естеліктер қалдырды. 1930 жылдардың басында ағылшын музыканты доктор Томас Вуд Австралияда музыка сарапшысы болып жұмыс істеді және австралиялық халық әндерін іздеді. Ол «Матильданың вальсі» әніне қызығушылық танытты. 1931 жылы «Аргус» газеті оның «Матильда вальсін» Бенжо Патерсонның шабыттанған сәтте жазғанын, ал оның әпкесі музыканы да сол кезде спонтанды түрде құрастырғанын айтқандығын жазды. 1934 жылы Вуд өзінің «Cobbers» кітабында «Вальц Матильда» әнінің композициясы туралы қысқа, көрнекті, бірақ толық емес есеп берді. Кристина оған хат жазып, шындықты айтуға тырысты, бірақ күнін көрсетпеді де, жібермеді. Онда Кристина бірінші шумақ жазылған кезде ағаларымен бірге Уинтонға барғанын және Воррнамболдағы бір музыкалық тобының орындауын естігенін мәлімдеді. Содан кейін Кристина 1895 жылдан бастап, әннің 1911 жылы жарық көрген «Австралазиялық студенттер әндері кітабына» енгізілуіне дейінгі қосымша ақпараттарды берді. Кристинаның жақсы есте сақтау қабілеті болды және ол әнді жасаудағы өз рөлімен мақтанды. Сол кезде, ABC радиосында сөйлеген сөзінде Патерсон 1894 жылы қырқындар өздерін білдіру үшін ереуіл ұйымдастырғанын, ал Макферсонның қырқыс үйі өртеніп, бір адамның денесі табылғанын айтты. Түскі асқа демалып немесе төрт атпен саяхаттап бара жатқанда, Макферсон мыс, кейін қаржы магнаты Дж. Макколл Маккоуэннің әйелі, цитрада шотланд әуенін орындайтын, мен оған сөздер қосып, «Вальц Матильда» деп атадым. Бұл мәлімет Кристинаның айтқандарын толықтырады, бірақ ән оған аса маңызды болғанын көрсетпейді. Патерсон музыканы орындауды дұрыс емес Макферсон әпкесіне жатқызды. Кристинаның әпкесі Жан Макколл Маккоуэнге үйленді. Кристина ешқашан үйленбеді. Уақыт өте келе Банжоның Дагвортқа жасаған сапары туралы естеліктері жоғалып кетті. Шамамен 30 жылдан кейін, тағы да ABC радиосында сөйлеу үшін, Хью Паттерсон, Банжоның ұлы, «Вальц Матильда» әнінің композициясында автогарптың қандай рөл атқарғанын Банжо оған айтқандарын еске алды. Кристина «Крейгилеаның Бонни Вуд» әнінен алынған күйін орындағанда, Банжо: «Мен оған әуеннің маған ұнайтын кейіпкерлерін жаза аламын деп ойлағанымды айттым. Бірақ Мисс Макферсон оны автогарпта орындады, мен оның сөздерін жаздым, бұл маған оның қиялшылдығы мен арманшылдығын білдірді» деді. Пәтерлерде пианино болмағандықтан, Мисс Макферсон оны автогарпта орындады, мен оның сөздерін жаздым, бұл маған оның қиялшылдығы мен арманшылдығын білдірді.

Some 40 years later, and not long before Christina died, Christina and Banjo each left different accounts of their recollection of the events surrounding the writing of "Waltzing Matilda". In the early 1930s, English musician Dr Thomas Wood worked his way around Australia as a music examiner and searched for Australian folk songs. He was captivated by "Waltzing Matilda". In 1931, the Argus newspaper reported him saying that 'Waltzing Matilda' was written on a moment's inspiration by Banjo Paterson, his sister composing the music equally spontaneously. In 1934, in his book "Cobbers", Wood wrote a brief, colourful, but very incomplete account of the composition of "Waltzing Matilda". Christina carefully drafted a letter to him to set the record straight but did not date or send it. In it, Christina stated that when the first verse was written, she had travelled to Winton with her brothers and that she had heard the music played by a band at Warrnambool. Christina then added more information from 1895 through to the song's inclusion in the "Australasian Students Song Book", which was published in 1911. Christina had a comprehensive memory and was proud of her role in producing the song. About the same time, for a talk on ABC radio, Paterson wrote that in 1894 the shearers staged a strike by way of expressing themselves, and Macpherson's shearing shed was burnt down, and a man was picked up dead. while resting for lunch or changing horses on our four in hand journeys, Miss Macpherson, afterwards the wife of financial magnate, J McCall McCowan, used to play a little Scottish tune on a zither, and I put words to the tune and called it "Waltzing Matilda". These scanty details complement Christina's account but do not suggest that the song meant a lot to him. Paterson also attributed the playing of the music to the wrong Macpherson sister. Christina's sister Jean married McCall McCowan. Christina never married. As time passed, Banjo’s memories of his trip to Dagworth faded. Some 30 years later again and also for a talk on ABC radio, Hugh Paterson, Banjo’s son, wrote his recollection of what Banjo had told him about the role that the autoharp played in the composition of “Waltzing Matilda”. When Christina played her tune derived from “Bonnie Wood of Craigielea”, Banjo said, “I told her that I thought I could write some whimsical words to match the tune’s appeal to me We were too far out in the ‘never never’ for pianos. But Miss Macpherson played it for me on an autoharp while I wrote the words that seemed to me to express its whimsicality and dreaminess.”

Көп жылдар бойы ән алғаш рет 6 сәуірде 1895 жылы сэр Герберт Рамзи, 5 баронет, Квинсленд штатындағы Уинтон қаласындағы Солтүстік Грегори қонақ үйінде орындалды деп сендірілді. Бұл Квинсленд премьер-министрі үшін өткізілген банкет болды. Бұл күн әлі күнге дейін «Вальц Матильда күні» ретінде аталып өтеді. Шындығында, Кристина, Жан және Эвен Макферсон 1895 жылдың 1 маусымында Мельбурннан SS Wodonga кемесімен кетіп қалды және ән тамыздың соңына дейін жазылмады. «Матильда вальсі» 1895 жылдың 6 сәуірінде орындалмады. Сэр Герберт Рамзи «Вальц Матильда» әнін Боб Макферсон, Кристина және Банжо 1895 жылдың қыркүйек айының бірінші аптасында Рамзи отбасына тиесілі Оундуру станциясына барған кезде орындады. Герберт байлық сатушы ретінде киініп, суретке түсірілді. Адвокат Тревор Монти Самуэль Хоффмайстердің өліміне қатысты сот тергеуінің транскриптін зерттеді. 2010 жылдың ақпан айында ABC News оның Хоффмайстердің өлімі өзін-өзі өлтіруден гөрі бандиттермен өлтіруге көбірек ұқсайды деген пікірін жариялады.

Меншік

1903 жылғы 12 қаңтарда Патерсон «Вальц Матильда» және «басқа да бірнеше шығармалар» авторлық құқығын «Ангус және Робертсон» фирмасына «бес фунт» үшін сатты. Жақсы қырқыш бір апта ішінде одан да көп табыс таба алатын. Ұзақ өтпей, «Инглис және Ко» компаниясының иесі, шай саудагері Джеймс Инглис «Waltzing Matilda» әнінің музыкалық құқықтарын Ангус пен Робертсоннан 5 гинеяға (5 фунт және 5 шиллинг) сатып алды. Инглис өзінің бухгалтеріне үйленген Мари Коуэннен «Billy Tea» компаниясы үшін жарнамалық ән ретінде пайдалану үшін әнді өңдеуді сұрады, соның арқасында ән бүкіл елге танымал болды. Патерсон авторлық құқықты сатқаннан кейін екі айдың ішінде музыканттар Мари Коуэннің өңдеген мәтінін, Кристинаның музыкасына жаңадан қойылған ноталармен бірге 9 пенске сатып ала алды. 1996 жылға қарай Австралияда және көптеген басқа елдерде әнге авторлық құқық қолданылмаса да, Австралия Олимпиадасын ұйымдастырушылар ән 1996 жылғы Атлантада өткен жазғы Олимпиадада орындалғаннан кейін американдық баспагер Карл Фишер Музик компаниясына авторлық төлемдерді қарыз болды. Кейбір мәліметтерге сәйкес, Карл Фишер Музик компаниясы 1941 жылы әнді түпнұсқалық композиция ретінде авторлық құқыққа тіркеген. Алайда, «The Sydney Morning Herald» газеті Карл Фишер Музик компаниясы австралиялық баспагер «Аллан және Ко» компаниясы үшін авторлық төлемдерді жинағандығын хабарлады, бірақ Алланның бұл талабы «нақты емес». Ричард Д. Магоффин сияқты жасалған әрлеулер Америкада авторлық құқықпен қорғалған күйінде қалады.

Коуанның әуені

Уақыт өте келе және саяхаттаған сайын халық әндері өзгеріске ұшырайды. Осыған Банджо мен Кристинаның «Вальсшы Матильда» әні де тап болды. 1901 жылдың 23 қарашасында N. Q. Herald газетінің Hughenden қаласындағы тілшісі «Вальсшы Матильда» қазірдің өзінде осы жерде өте танымал, ал бір білгір адам осы әуенге ерекше тартымды мелодия қосуға қол жеткізді» деп хабарлады. Хабарламада әннің сөздері болған, бірақ әуені жоқ. Кейбір сөздер өзгертілген еді. Банджоның саяхатшысы қуанышты саяхатшыға айналды, ал 1-ші шумақтың екінші жолы әр шумақтан кейін қайталанып, хордың екінші жолы болып берілді. «Вальсшы Матильда» әнінің алғаш рет жарияланған нұсқасы Гарри Нейтанға тиесілі болды, ол 1902 жылдың 20 желтоқсанында Сиднейдегі Palings баспасының Брисбендегі кеңсесі арқылы шығарылды. Бұл Патерсон «Вальсшы Матильда» әнінің құқығын Ангус пен Робертсонға сатудан екі апта бұрын болды. Нейтан әннің сөздерін Банджоға жатқызып, музыкасын Гарри А. Нейтан өңдеп, үйлестірді. Нейтан әннің кейбір сөздерін өзгертті және түпнұсқа әуеннің жаңа нұсқасын жасады. Банджоның саяхатшысы биллисі қайнағанша ән салайтын қуанышты саяхатшыға айналды. Патерсон құқығын 1903 жылдың 12 қаңтарында сатқаннан кейін көп ұзамай, оны шай саудагері Джеймс Инглис сатып алды, ол «Вальсшы Матильда» әнін Билли шайының жарнамалық әні ретінде пайдалануды жоспарлаған. Осы кезде Нейтанның «Вальсшы Матильда» әнінің аранжировкасы бірнеше аптадан бері Palings Сидней дүкенінде сатылып жатқандықтан, Инглис оны сатып алуға мүмкіндік алған болар еді. Инглис қолдағы бар аранжировкалардың ешқайсысынан қанағаттанбады және өзінің менеджерлерінің бірінің әйелі Мари Коуэнге осы әнді өңдеуді ұсынды. Гарри Нейтан мен Мари Коуэннің аранжировкаларының әуені соншалықты ұқсас, олардың бірін екіншісінен көшіргені анық көрінеді. Мари Коуэн Нейтанның әуеніне шағын өзгерістер енгізіп, бірнеше сөздерін өзгертті. 3-ші шумақта полицейлер әскерге айналды, ал саяхатшы 4-ші шумақта: «Мені тірі ұстай алмайсыздар!» деп айғайлады. Коуэн әр шумақтың екінші жолын тиісті хормен қайталады. Ол әнге қарапайым, жылдам, үйлесімді қосымша берді, бұл оны өте тартымды етті. Оның 1903 жылы жарық көрген әні тез танымал болды және Коуэннің аранжировкасы «Вальсшы Матильда» әнінің ең танымал нұсқасы болып қала береді. Көз дерегі.

Over time and as they travel, folk songs tend to change. This happened to Banjo and Christina's 'Waltzing Matilda'. On 23/11/1901, the Hughenden representative of the N. Q. Herald reported that, Waltzing Matilda' is all the rage here just now and some clever fellow has managed to fit the quaint trifle with an exceedingly catchy air". The report contained the words, but not the tune. Some of the words had been changed. Banjo's swagman had become a jolly swagman and the second line of verse 1 was repeated as the second line of the chorus following each of the verses. The first setting of 'Waltzing Matilda' that was published was Harry Nathan's, with Sydney publisher Palings' Brisbane office on 20/12/1902. This was two weeks before Paterson sold the rights to 'Waltzing Matilda' to Angus and Robertson. Nathan credited Banjo for the lyrics, with the music arranged and harmonized by Harry A. Nathan. Nathan changed some of the lyrics and wrote a new variation of the original tune. Banjo's swagman had become a jolly swagman who sang as he waited till his billy boiled. Very soon after Paterson sold his rights on 12/01/1903, they were purchased by tea merchant James Inglis, who wanted to use 'Waltzing Matilda' as an advertising jingle for Billy Tea. By this time, Nathan's arrangement of 'Waltzing Matilda' would have been on sale at Palings Sydney shop for several weeks and Inglis would have had the opportunity to purchase it. Inglis did not find any of the existing settings satisfactory and invited Marie Cowan, the wife of one of his managers, to try her hand at it. The melody of Harry Nathan's and Marie Cowan's arrangements are so similar that one is clearly a copy of the other. Marie Cowan made some minor changes to Nathan's tune and changed a few of the lyrics. The policemen became troopers in verse 3 and the swagman cried, "You'll never take me alive." in verse 4. Cowan repeated the second line of each verse in the corresponding chorus. She gave the song a simple, brisk, harmonious accompaniment which made it very catchy. Her song, published in 1903, quickly grew in popularity and Cowan's arrangement remains the best known version of "Waltzing Matilda". Source.

Мәртебе

1988 жылдың мамырында Австралиялық орындау құқығы қауымдастығының (APRA) бас директоры Джон Стурман Австралияның екі жүз жылдығын тойлау аясында өткен APRA жылдық марапаттау салтанатында "Австралия мәдениетінің маңызды бөлігіне айналған, ұзақ сақталатын туындылардың авторларын мойындаған" бес платиналық сыйлықты табыс етті. Платиналық сыйлықтардың бірі Патерсон мен Коуэннің "Waltzing Matilda" әніне жасаған нұсқасы үшін берілді.

Ресми пайдалану

Бұл ән Австралияның ресми түрде мойындалған ұлттық әнұраны болған емес. Дегенмен, ол ресми емес жағдайларда жиі қолданылады. Ән 1977 жылғы 21 мамырда Фрейзер үкіметі Австралияның ұлттық әнін анықтау үшін өткізген ұлттық референдумға енгізілген төрт әннің бірі болды. "Waltzing Matilda" дауыстардың 28%-ын алды, ал "Advance Australia Fair" 43%-ын, "God Save the Queen" 19%-ын және "Song of Australia" 10%-ын алды. 2003 жылдан бері шығарылған Австралиялық паспорттардың визалар мен кіру/шығу мөрлері бар көптеген беттерінде "Waltzing Matilda" әнінің мәтіні микроскоптық деңгейде жасырылған.

Спорт

"Waltzing Matilda" 1974 жылғы ФИФА әлем чемпионатында және 1976 жылғы Монреаль Олимпиадасында қолданылды. Жаңа Зеландияның All Blacks хакасына жауап ретінде ол Австралия ұлттық регби құрамасының спорттық ән ретінде танымал болды. Бұл ән жыл сайынғы AFL Grand Final-да "Advance Australia Fair" әнімен бірге орындалады. 1982 жылы Квинсленд штатының Брисбен қаласында өткен Достастық ойындарының талисманы Матильда кенгуру болды. Матильда – мультфильмдегі кенгуру, ол ашылу салтанатында үлкен механикалық кенгуру түрінде пайда болды, ал Рольф Харрис "Waltzing Matilda" әнін орындады. Австралия әйелдер құрамасы футболдан осы әннің құрметіне "Матильда" деп аталды. Джессика Маубой мен Стэн Уокер 2012 жылғы Жазғы Олимпиаданы Австралияда насихаттау үшін "Waltzing Matilda" әнін жазды. Ән 2012 жылдың 3 тамызында жеке ән ретінде жарық көрді.

Әскери бөлімдер

Ол Австралия Корольдік полкінің 1-ші батальонының жылдам маршы ретінде және АҚШ Теңіз жаяу әскерінің 1-ші дивизиясының ресми әні ретінде қолданылады, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бөлім Австралияда өткізген уақытты еске алу мақсатында. Бұл әуенің бір бөлігі Ұлыбритания Корольдік танк полкінің баяу маршында пайдаланылады, себебі алғашқы британдық танк моделі "Матильда" деп аталған.

Жылдық күн

6 сәуір Австралияда 2012 жылдан бері жыл сайын «Вальсинг Матильда» күні ретінде тойланады.

Қаптамалар және олардан алынған жұмыстар

1995 жылы Австралияда және шетелде кем дегенде 500 суретші "Waltzing Matilda" әнін жазғаны хабарланды, ал Ұлттық кино және дыбыс архивінің қызметкері Питер Бургистің айтуынша, ол "әлемдегі ең көп жазылған әндердің бірі". Бұл ән хорларға, оның ішінде Мормондық шатыр хорына да орындалды. Джимми Роджерс 1959 жылы АҚШ-та бұл әнмен 41-орынды иеленді. 1981 жылдың 14 сәуірінде "Колумбия" ғарыш кемесінің алғашқы миссиясы барысында кантри әншісі Слим Дастидің орындауы Жерге таратылды.

Фильмдер

Әннің нұсқалары бірнеше фильмдер мен телебағдарламалардың атауы ретінде немесе оларда маңызды орын алған. «Вальсинг Матильда» — 1933 жылғы австралиялық фильм, режиссерлік және басты рөлде Пат Ханна ойнаған. Фильмде жас Корал Браун да бар. Әннің алғашқы сөздері Дирк Богардтың қатысуымен 1949 жылы түсірілген «Once a Jolly Swagman» британдық фильмінің атауын берді, бірақ фильмнің Австралиямен немесе ән айтатын оқиғамен еш байланысы жоқ. 1958 жылы Австралия теледидары үшін анимациялық қысқа фильм түсірілді. Эрнест Голд 1959 жылғы «On the Beach» фильмінде әнді және оның әртүрлі нұсқаларын кеңінен пайдаланды. 2017 жылғы «Waltzing Tilda» қысқа фильмінде әннің түрлі нұсқалары, соның ішінде басты кейіпкер орындаған нұсқасы да бар. Ән 2019 жылғы «Deadwood: The Movie» фильмінде де пайда болды, фильм 1889 жылы түсірілген, ән жазылғаннан алты жыл бұрын.

Телесериалдар

1980 жылғы австралиялық телесериал «Secret Valley»-дің тақырып әні «Waltzing Matilda» әуенінің жылдамдатылған нұсқасымен орындалады.

Бейне ойындар

Бұл Civilization VI видео ойынында Австралияның тақырып әні. Ән 2K Australia компаниясы жасаған Borderlands: The Pre Sequel ойынындағы "The Empty Billabong" қосымша тапсырмасының негізі болып табылады. Ойыншы суық кулиба ағашының астындағы лагерінде тек "Қуанышпен жүретін саяхатшы" деп танылатын бір адамды іздеуге тапсырылады, онда олар оның тамақ қалтасын және Қуанышпен жүретін саяхатшының әнге сәйкес келетін оқиғаларды баяндайтын аудиожазбаны табады.

Сахна

2009 жылы Квинслендтің 150 жылдығын тойлауға орай, Opera Queensland "Waltzing Our Matilda" ревюін қойды, ол Консерватория театрында сахналанды және кейін Квинслендтің он екі аймақтық орталығында гастрольдік сапарға шықты. Шоудың авторлары – Джейсон және Лейза Барри Смит, сондай-ақ Нарелл Френч. Сюжет желісі Банжо Паттерсонның 1895 жылы Квинслендке сапары кезінде аталған өлеңді жазу процесін қияли түрде бейнелейді, соның арқылы төрт белгілі австралиялықтың өмірінен эпизодтар ұсынылады: бас-баритон Питер Доусон (1882–1961), сопрано Дам Нелли Мелба (1861–1931), Бундаберг қаласында туған тенор Дональд Смит (1922–1998) және сопрано Глэдис Монкрифф, ол да Бундабергтен шыққан. Рөлдерді орындағандар: Джейсон Барри Смит – Банжо Паттерсон, Гай Бут – Доусон, Дэвид Кидд – Смит, Эмили Берк – Мелба, Зои Трейлор – Монкрифф және Донна Балсон (фортепиано, вокал). Бұл қойылым кейіннен бірнеше жылдан соң қайта гастрольдік сапарға шықты. 2014 жылы Queen + Адам Ламберттің Австралиялық турнесі барысында британдық гитарист Брайан Мей әннің акустикалық нұсқасын жеке орындады.

Туынды музыкалық шығармалар

1950 жылдары "Бір кезде білімді дәрігер" атты пароди́я Австралия университеттерінде кең тарады. Ол 1954-1957 жылдар аралығында Австралия Еңбек партиясының жарылуына сілтеме жасайтын жаңа сөздермен жазылған ән болды. 1961 жылы австралиялық әнші-әндер авторы Джек О’Хаган дәстүрлі әуенге жаңа сөздер жазды, оны "Австралияны Құдай жарылқасын" деп атады (оның сөздері осы мақалада келтірілген), және оның Австралияның ұлттық әнұранына айналуын үміттенеді. Эрик Боглдың 1971 жылғы "And the Band Played Waltzing Matilda" әні бұрынғы swagman туралы, оның серіктері Галлиполи шайқасында қаза тапқан және өзі аяқтарынан айырылған оқиғаны баяндайды. Әннің соңында "Waltzing Matilda" фрагменті бар. 1960 жылдардың соңында BBC радио бағдарламасы Round the Horne-дағы Rambling Syd Rumpo (Кеннет Уильямс сомдаған) "Waltzing Matilda" пароди́ясын орындады, ол "Ескі заманда, көлеңкеде..." деп басталады. The Family Car Songbook (1983) әннің сол әуенді пайдалана отырып, "америкалық" нұсқасына "аудармасын" ұсынады. Том Уэйтстің 1976 жылғы "Tom Traubert's Blues" әнінде "Waltzing Matilda" элементтері бар. Австралиялық композитор Гарри Сдраулигтің "Фантазия "Waltzing Matilda" тақыбында" (2020) Йо-Йо Ма мен Кэтрин Стотт үшін жазылған. Австралиялық скрипкашы Рэй Ченнің ARIA Music Award сыйлығына ие болған "Алтын ғасыр" альбомы "Made in Berlin" квартетінің мүшесі Стефан Конц жасаған струнный квартет аранжировкасымен аяқталады.