Кіріспе

Миссури тарихы шамамен б.з.д. 12 000 жылдан басталатын Палео-үнді кезеңіндегі жергілікті халықтардың аймақты қоныстандыруымен басталады. 17 ғасырға дейін туа біту өмірінің кезеңдері пайда болды. Жаңа Франция шағын елді мекендер құрды, ал 1803 жылы Наполеон Франциясы Луизиананы сатып алу аясында аймақты АҚШ-қа сатты. Миссури штатының мәртебесі 1820 жылы Миссури келісімінен кейін құрылды, ол құлдыққа рұқсат берді. 1820 жылдан кейін Сент-Луис қаласындағы кемелер жүретін өзендер желісінің көмегімен қоныстану жылдам дамыды. Бұл еуропалық иммигранттарды, әсіресе немістерді тартты; бизнес қауымдастығында да үлкен «янки» элементі болды. Азамат соғысында көптеген ұсақ шайқастар болды және аймақ Одақтың бақылауында болды. Соғыстан кейін экономика әртараптанды, ал Канзас-Ситидегі теміржолдар батыста жаңа егістік жерлерді ашты. Прогрессивтік дәуір реформалары 20 ғасырдың басында мемлекеттік және жергілікті басқаруды жаңғыртуға және саяси жемқорлықты азайтуға бағытталды. 20 ғасырда Миссури экономикасы одан әрі әртараптанды және теңгерімді ауыл шаруашылығы және экономикалық секторды дамытты. 21 ғасырда өндіріс төмендеді, ал қызмет көрсету салалары, әсіресе медицина, білім беру және туризм өсті. Ауыл шаруашылығы табысты экономикалық сектор болып қала берді, өйткені механикаландырудың арқасында шаруашылықтар кеңейді.

Колумбқа дейінгі дәуір

Жергілікті халықтар Миссуриде мыңдаған жылдар бойы, еуропалықтардың зерттеулері мен қоныстануынан бұрын мекен еткен. Өзендер бойындағы археологиялық қазбалар 7000 жылдан астам уақыт бойы үздірілмейтін қоныстанғандығын көрсетті. 1000 жылға дейін Миссисип мәдениеті дамыды, оның халқы қазіргі Сент-Луис қаласында және Миссисипи өзенінің арғы жағында, Иллинойс штатындағы Коллинсвилл қаласының жанындағы Кахокияда аймақтық саяси орталықтар құрды. Олардың ірі қалаларында мыңдаған жеке тұрғын үйлер болған, бірақ олар діни, саяси және әлеуметтік мақсаттармен салынған, қазірге дейін сақталған алып топырақ үйінділерімен танымал – олар платформа, қырқа және конус пішіндес. Кахокия Ұлы көлдерден Мексика шығанағына дейінгі аймақтық сауда желісінің орталығы болды. Бұл өркениет 1400 жылға қарай құлдырады, ал көптеген ұрпақтары еуропалықтар келгенге дейін бұл аймақты тастап кетті. Еуропалық американдықтар Сент-Луисті бір кезде қала құрылысының салдарынан жоғалып кеткен көптеген ежелгі үйінділерге байланысты "Үйінді қаласы" деп атаған. Миссисип мәдениеті Миссисипи және Огайо өзендерінің орталық аңғарларында, сондай-ақ оңтүстік-шығыста және жоғары ағыста үйінділер қалдырды.

Еуропалық зерттеулер, жаулап алулар және отарлау (16731803)

1673 жылдың мамыр айында француз иезуит діни қызметкері Жак Маркетт пен француз саудагері Луи Джолье каноэмен Миссисипи өзені бойымен, кейін Миссури штаты болып табылатын аймаққа дейін жүзіп өтті. 1680-ші жылдардың соңы мен 1690-шы жылдары француздар Солтүстік Американың орталық бөлігін отарлауға тырысты – сауданы дамыту үшін ғана емес, сонымен қатар континентте Англияның күш-жігерін тойтарыс ету үшін. 1700 жылдың соңында иезуит діни қызметкері Пьер Габриэль Марест Миссисипи өзенінің батыс жағалауында, Де-Перес өзенінің сағасында миссия орнатты. Марест өзінің миссиялық станциясын бірнеше француз қоныс терушілерімен және Каскаския тайпасының көп тобымен құрды, олар Иллинойс аймағының шығысынан ирокездерден француз қорғанысын алу үмітімен станцияға қашты. Бойсбриян Каскаскиядан солтүстікке қарай он сегіз шақырым жерде компанияның операциялық базасы және штаб-пәтері ретінде Форт-де-Шартр құрылысын салуды бұйырды. Форт-де-Шартр құрылысынан кейін компания қазіргі Мэдисон, Сент-Франсуа және Вашингтон округтеріндегі Миссисипи өзенінен батысқа қарай 30 шақырым жерде іздестіру экспедицияларын жүргізді. 1723 жылдың қарашасында Бургмонт және оның серіктері қазіргі Миссуридің солтүстігіндегі Каролл округіне келді, онда олар Орлеан фортын салды. Бір жыл ішінде Бургмонт Миссури өзені бойындағы жергілікті тайпалармен одақтар жасасты. Форттың құрылысынан кейін одан тез бас тарту 1720 жылғы қаржылық шығындардан кейін компанияның жалпы шегінуімен байланысты болды, ал 1731 жылы компания өзінің жарғысын және Луизиананы басқару құқығын патша билігіне қайтарды. 1730 және 1740 жылдары Миссуридегі француз билігі әлсіз болды және Миссисипи өзенінің батыс жағалауында тұрақты қоныстар болған жоқ.

Испанияның қоныстануы мен басқаруы

Огайо алқабындағы Франция мен Англия арасындағы даулар 1754 жылы француз және үндістер соғысының басталуына себеп болды. Британдықтар жеңіске жетіп, Франция барлық иеліктерінен айырылды. 1762 жылғы қарашада Фонтенбло шарты бойынша Франция Луизиананы Испанияның басқаруына берді. Осы арада Луизиананың француз губернаторы Миссисипи өзенінің батысында орналасқан Иллинойс аймағының бөліктеріне сауда монополиясын Нью-Орлеан саудагері Гилберт Антуан де Сент-Максентке және оның серігі Пьер Лакледеге берді. 1763 жылғы тамызда Лакледе және оның күйеу баласы Огюст Шото Нью-Орлеаннан Иллинойс аймағына қоныс аудару үшін кетіп, 1764 жылғы ақпанда Миссисипиге қарай биік жартастарда Сент-Луис қаласын құрды. 1770 жылдарға қарай аймақтағы еуропалықтардың көпшілігі бұл аймақты «Жоғарғы Луизиана» деп атады. Британдық үкімшілікке түсуден қорқып, Миссисипи өзенінің шығысында тұратын көптеген француз қоныс аударушылары Миссисипи өзенінің батыс жағалауындағы Луизианаға көшіп келді. Миссуридегі алғашқы қоныстар: Майн-ла-Мотт (1717), Сент-Женевьева (1735–1785, 1750), Жаңа Мадрид (1783, 1789), Флориссант (1786), Коммерс (1788), Кейп Жирардо (1792), Волк аралы (1792), Сен-Мишель (1799, қазір Фредериктаунда). Сент-Женевьева мен Сент-Луис, француз иммиграциясының және құл африкалық американдықтар мен үндістердің мәжбүрлі түрде көші-қонының нәтижесінде өркендеді. Сент-Женевьева мерзім-мерзімде су тасқынынан зардап шекті, бірақ 1770 жылдары оның 600 тұрғыны оны Сент-Луистен сәл үлкен етті. Сент-Луистің оңтүстігінде 1767 жылы Каронделет деп аталатын серіктес қала құрылды, бірақ ол ешқашан дамымады. Үшінші ірі қоныс 1769 жылы құрылды, ол кезде канадалық саудагер Луи Бланшетт Миссури өзенінің солтүстік-батыс жағалауында сауда бекетін құрды, ол ақырында Сент-Чарльз қаласына айналды. 1770 жылы Педро Пьернас колония әкімшісі ретінде Сент-Анджды толықтай алмастырды, бірақ ол француздың тәжірибелі кеңесшісі ретінде қалды. Британдық саудагерлердің ықпалын азайту үшін Испания француз қоныс аударушыларын Иллинойстан Миссуриге көшіруге шақырды. 1778 жылы испандар Миссисипи өзенінің шығыс жағалауындағы католик иммигранттарына кеңпейілді жер гранттарын, негізгі жабдықтарды және құл африкалық американдықтарға қолжетімділікті ұсынды. Алайда, тек аз ғана иллинойс француздары Миссисипидің арғы жағына қоныстануды жалғастырды. Британдықтарға қарсы испандықтардың екінші әрекеті үлкен жетістікке жетті: 1770 жылдардың соңында испандық шенеуніктер Америка Тәуелсіздік соғысында британдықтарға қарсы күрескен американдық көтерілісшілерді ашық қолдады. Сент-Луис және Сент-Женевьева қалаларындағы испандық шенеуніктер 1779 жылғы Иллинойс кампаниясы кезінде Джордж Роджерс Кларкты жабдықтауда маңызды рөл атқарды. Бірақ испандықтардың көтерілісшілерге көмегі қымбатқа түсті: 1779 жылғы маусымда Испания Англияға соғыс жариялады, ал 1780 жылғы ақпанда Миссуриге соғыс туралы хабар жетті. 1780 жылғы наурызда Сент-Луиске британдық шабуыл жасалуы мүмкін екені туралы ескертілді, ал испан үкіметі қалада форт салуға дайындық бастады, ол Форт Сан-Карлос деп аталды. Мамыр айының соңында британдық әскери топ Сент-Луис қаласына шабуыл жасады; қала құтқарылғанымен, 21 адам қаза тапты, 7 адам жараланды, ал 25 адам тұтқынға алынды. Америка тәуелсіздік соғысында жеңіске жеткеннен кейін, Еуропа елдері Париж бейбітшілігі деп аталатын келісімдер жиынтығын келісті. Луизиананы сақтап қалған испандар шығыстан Миссуриге кіретін көптеген американдық иммигранттармен күресуге мәжбүр болды. Алайда испандық дипломаттар американдық протестанттардың көшіп келуін тоқтатуға тырыспай, оларды экономикалық жағынан табысты провинция құру үшін ынталандыра бастады. Осы күш-жігердің бір бөлігі ретінде 1789 жылы Филадельфиядағы испан дипломаттары американдық әскери офицер Джордж Морганды Огайо өзенінің сағасынан оңтүстік Миссуриде жартылай автономды колония құруға шақырды. Жаңа Мадрид деп аталған колония сәтті басталып, бірақ Луизиананың губернаторы Эстебан Родригес Миро оны Испанияға адалдығын қамтамасыз ету ережелерінің болмауына байланысты кемшілік деп санады. Жаңа Мадридтің алғашқы американдық қоныс аударушылары кетіп қалды, Морган да кетіп, Жаңа Мадрид толыққанды ауылшаруашылық қаласы емес, аң аулау және сауда бекетіне айналды. Испандық дипломаттардың күш-жігеріне қарамастан, 1790 жылдардың басында губернатор Миро және оның ізбасары Франсиско Луис Эктор де Каронделет Миссуриге американдық иммиграцияға салқын қарайтын. Алайда, 1796 жылы ағыл-испан соғысы басталғанда, Испания аймалды қорғау үшін қоныс аударушылардың келуіне қайтадан мұқтаж болды. Бес әкімшілік ауданның ең жаңасы 1792 жылы саудагер Луи Лоример құрған Кейп Жирардо, жаңа келген американдықтар үшін сауда бекеті және қоныс болды. Ең ірі аудан Сент-Луис провинциялық астана және сауда орталығы болды; 1800 жылға қарай оның аудандық халқы шамамен 2500 адамды құрады. Үш қоныс та АҚШ-тан келген иммигранттар үшін танымал болды. Католиктерге ғана иммиграцияны шектеуге жасалған қысқа ғана әрекетке қарамастан, АҚШ-тан көптеп келген иммигранттар Миссуридің өмір салтын және тілінің негізгі бөлігін өзгертті; 1804 жылға қарай халықтың үштен бірінен астамы, қара және ақ, еркін және құл АҚШ-тан келген иммигранттар еді. 1800 жылға қарай Жоғарғы Луизиананың үндістер емес халқының шамамен 20 пайызы құл болды және олар негізінен қазіргі Миссуридегі Миссисипи бойындағы бірнеше қоныстарда шоғырланды. Миссури жерінің көп бөлігі үндістердің бақылауында болды. Қалалар арасындағы саяхат өзен арқылы жүзеге асырылды. Ауылшаруашылық негізгі экономикалық қызмет болды. Көптеген шаруалар артық өнім өндіріп, оларды Натчез және Луизианадағы плантациялық қоныстарға жіберілетін азық-түлік тасымалдайтын саудагерлерге сатты. Жүнін сату, қоршаған ортаны қазу және тұз өндіру 1790 жылдары тұрғындар үшін маңызды экономикалық қызметтер болды. Құлдық еңбек Миссуридегі экономикалық өмірдің орталық бөлігі болды, ал халықтың шамамен жиырма пайызы қара және құл болды. Испандық Миссуридегі алғашқы қоныс аударушылар, қара және ақ, негізінен француз тілінде сөйледі, ал католик шіркеуі өмірдің маңызды бөлігі болды. 1773 жылға дейін Миссури приходтарында тұрақты дін қызметкерлері болған жоқ, тұрғындар Миссисипи өзенінің шығыс жағынан келген дін қызметкерлерімен қамтамасыз етілді. Аристократия болған жоқ. Ең жоғары топ байлыққа негізделген және туыстық байланыс арқылы байланысқан креол саудагерлерінен тұрды. Олардан кейін қоғамның шеберлері мен қолөнершілері, содан кейін барлық түрдегі жұмысшылар, соның ішінде қайықшылар, аңшылар және әскерлер келді. Әлеуметтік жүйенің ең төменгі сатысында еркін қаралар, қызметшілер және орманшылар болды, ал құл болған үндістер мен африкалықтар ең төменгі топты құрады. Аймақтағы әйелдер тамақ дайындау және киім тігу сияқты әртүрлі шаруашылық жұмыстарға жауапты болды. Француз әйелдері ас дайындау өнерімен әйгілі болды, олар француздың сорпа және фрикасе сияқты негізгі тағамдарын, сондай-ақ африкалық және креол тағамдарын, мысалы, гумбоны қосты. Колонистер сонымен қатар тышқан, қоян және аю сияқты жергілікті еттерді жеді, бірақ олар говядина, шошқа және құс етін ұнатты. Көптеген тағамдар жергілікті болды, бірақ қант және алкогольді ішімдіктер Испания кезеңінің соңына дейін импортталды. Сент-Женевьева сияқты төмен жатқан қоныстарда безгекке шалдығу жиі болды.

Аумақтық үкімет және 1812 жылғы соғыс

Наполеон мен Франция 1800 жылы испан Миссуриін заңды түрде өз бақылауына алса да, бұл трансфер құпия болып қалды; испандық шенеуніктер француз иелігі кезеңінде Миссисипидің батыс жағалауындағы еуропалық елді мекендерді басқаруды жалғастырды. 1802 жылдың ақпан айында француздар Жаңа Францияны бақылауға алу үшін Сан-Домьингті қайтадан басып алу үшін әскери күш жіберді, бірақ жыл бойы аурулар мен жалғасып жатқан Гаити революциясы француз экспедициясын аяқтады. 1802 жылдың қазан айында бұл лауазымды адамдар Нью-Орлеан портында сыртқы сауданы тоқтатты, бұл АҚШ-ты 1803 жылдың наурыз айында Нью-Орлеанды сатып алу үшін Франциямен келіссөздерге баруға мәжбүр етті. Алайда, француз әскерлерін бұрын құл болған гаитиліктермен жойып, Ұлыбританиямен соғысу үшін ақша табуға деген құмарлық Наполеонды Луизиана сатып алу кезінде бүкіл Луизиананы, оның ішінде Миссуриді де АҚШ-қа сатуға мәжбүр етті. Луизиананың бүкіл жерін беру 1803 жылдың желтоқсан айында Нью-Орлеандағы рәсімде ресми түрде жүзеге асырылса да, 1804 жылдың наурыз айында Сент-Луисте Верхняя Луизиананың француздардан АҚШ-тың отарлау мәртебесіне өтуін атап өту үшін бөлек рәсім өтті. Алайда, Миссуридің көпшілігі бұл шараны ұнатпады, өйткені Винсенс (Индиана штатындағы) аумақтық астана тым алыс екенін, ал құлдық заңмен қорғалмайды деп дәлелдеді. Азаматтар әр 500 ерікті ақ нәсілді еркек үшін аумақтық екі палаталы заң шығарушы органның төменгі палатасы ретінде әрекет ететін аумақтық өкілдер палатасына бір өкілді сайлады. Вилкинсон Миссуриде өзінің өкілеттігі кезінде көптеген одақтастар жасаған жоқ, ол ішімдік ішуі және креол терісі саудагерлерінің бизнесін ұрлауға тырысқанымен танылды. Мериуэтер Льюис губернатор ретінде жаңа рөлге жақсы орналаспады. Ол жақсы өнер көрсеткенмен, жаңа танымалдығы мен дәрежесі оның ішімдікке салынуына және көңіл-күйінің өзгеруіне әкелді. Луизиананы сатып алғаннан кейін көп ұзамай АҚШ әскері аумақты басқару және сауданы дамыту үшін әскери бекіністер салды. Бельфонтейн форты 1804 жылы Сент-Луиске жақын жердегі әскер посты болды. Осадж тайпасына ықпал ету және оны бақылау үшін үкімет штаттың батыс бөлігіндегі Миссури өзенінің бойындағы қазіргі Сиблиге жақын жерде Форт Осадж қаласын салды. Миссури 1812 жылғы соғыс кезінде батыс шекарада болды, ал соғыс кезінде британдықтар мен американдықтар арасында аймақта ірі шайқастар болған жоқ. Алайда, ашық қақтығысқа дейін және соғыс жариялағаннан кейін бір жыл ішінде жергілікті халықтар мен шекаралық қоныстанушылар арасында бірнеше шайқастар болды. 1811 жылы Индиананың аумақтық губернаторы Харрисон Типпекано шайқасында Шоуни басшысы Текумсехтің күштеріне ерте шабуыл жасады, бұл Миссисипидің шығысындағы тайпалар мен американдық қоныстанушылар арасындағы ұрысқа себеп болды. Бірақ Миссури қоныстанушылары Иллинойстан келген Сак және Фокс тайпаларының бірнеше шабуылдарынан зардап шекті. Барлық шабуылдар штаттың орталық бөлігіндегі, Миссури өзенінің солтүстігіндегі немесе Миссисипи мен Миссури өзендерінің бойындағы елді мекендерге қарсы жасалды. Бұл бөлімшелерді жергілікті азаматтар федералды үкіметтің аумақты қорғауға күш жұмсамағаны туралы алаңдаушылықпен құрды. Олар негізінен қорғаныс қабілетіне қызмет етсе де, кейде шабуылға шығатын экспедициялық күштердің арқасын жасады. Алайда, әдеттегідей қабылдау ұлттық дау-дамайға ұшырады, себебі құлдықтың өсуі мен кеңеюіне қарсы Солтүстік АҚШ қарсылық білдірді, бұл құлдықты қорғаудың оңтүстік ақ нәсілді адамдарымен қайшылыққа ұшырады. Миссури штатының конституциясын жазуға рұқсат беретін заң жобасы Өкілдер палатасына келіп жеткенде, Нью-Йорктегі Джеймс Таллмадж бастаған құлдыққа қарсы конгресс мүшелері заңнамаға түзетулер енгізді: i) Миссуриге басқа штаттардан құлдарды әкелуге тыйым салды; ii) штаттық болып шыққаннан кейін Миссуриде туған барлық құлдарды 25 жасқа толғанда босатуды талап етті. Шын мәнінде, құлдыққа қарсы конгрессмендер штатты болудың шарты ретінде Миссури штатын біртіндеп құлдыруды жою жоспарын жасауға тырысты. Алдыңғы елу жылда солтүстік штаттарда құлдықты жойған біртіндеп жою заңдарына ұқсас, бұл біртіндеп жою ережелері келесі елу жылда Миссуриде құлдықты баяу және біртіндеп жоюға әкелді. Құлдыққа қатысты шектеулер Өкілдер палатасында қабылданды, бірақ Сенатта сәтсіз аяқталды, онда оңтүстік сенаторлар бірнеше рет бұл шараны тоқтатты. "Миссури дағдарысы" алғаш рет 1820 жылы Миссури келісімінің негізінде Миссуридің одаққа құл штат ретінде кіруіне жол ашты. Миссури келісімі Луизиана территориясының 36°30′ сызығынан жоғары орналасқан қалған бөлігі құлдықтан бос болуы керектігін айтты. Осы жылы Миссуридің бірінші конституциясы қабылданды. Келесі жылы, 1821 жылы Миссури 24-ші штат ретінде қабылданды, штат астанасы уақытша Сент-Чарльсте орналасқан, тұрақты астана салынғанша. Миссури Миссисипи өзенінің батысындағы толығымен кірген бірінші штат болды. Штат астанасы 1826 жылы Джефферсон-Ситиге көшті. Одаққа қабылданған кезде Миссуридің батыс шекарасы Канзас-Ситидің Батыс Төмендігіндегі Кав өзенінің Миссури өзенімен қосылған жерінен Айоваға дейінгі түзу сызық болды. Қазіргі Солтүстік-Батыс Миссуридегі жер Айова тайпасына және біріккен Сак тайпасына және Фокс тайпасына берілді. Ақ қоныстанушылардың жерге жасаған енулерінен кейін – ең танымал Джозеф Робиду – Уильям Кларк тайпаларды 1836 жылғы Платт сатып алуда 7 500 доллар алғанына келісуге көндірді. Сатып алынған жер 1837 жылы Конгресс бекітті. Бұл сатып алу Оңтүстік Конгрессмендерінен кең қолдау алды, өйткені бұл Миссуридің оңтүстік шекарасының солтүстігіндегі жалғыз құл штатқа аумақ қосуды білдірді. Миссуриге Род-Айленд пен Делавэрдің біріктірілген ауданынан сәл кішкентай аудан қосылды. Оған Эндрю, Атчисон, Бьюкенен, Холт, Нодауэй және Платт округтері кірді.

Байланыстар және сауда

1804-1821 жылдары плантаторлардың оңтүстік ақ халқы Миссури территориясына құйылып кірді, осының салдарынан көптеген құл африкалық американдықтар олармен бірге көшіп кетуге мәжбүр болды. Халықтың қарқынды өсуіне үнділердің жер иелігін жоюға бағытталған шарттар көмектесті, ал қоныс аударушылардың ынтасын жоғары сапалы және арзан жердің көптігі, сондай-ақ Миссисипи және Миссури өзендеріне оңай қол жеткізілуі күшейтті. 1803 жылға дейін берілген испан жер гранттарының, АҚШ әскерлеріне берілген жер гранттарының және 1811 жылғы Нью-Мадрид жер сілкінісіне жауап ретінде федералды үкіметтен берілген жәрдем гранттарының айналымы жерге қол жеткізуді жеңілдетті. 1810 жылға қарай еуропалық американдықтар Миссури өзенінің аңғарларындағы халықтың құрамы және қаржылық жағдайы бойынша басымдыққа ие болды. Олар аз ғана француз тілді халықты ығыстырып, үндістерді батысқа қарай жылжытты. Жер мемлекеттік меншікте болғандықтан, ол тез арада зерттеліп, шаруаларға, құл иелеріне және құл иелері болуға ниеттенгендерге сатылды. Миссуридегі ауыл шаруашылығы өндірісінің көп бөлігі құл африкалық американдықтардың еңбегіне байланысты болды. Миссури фермаларында өндірілген ауыл шаруашылығы өнімдерінің артығы көбінесе Миссисипи өзенінің төменгі ағысындағы плантациялық қоғамдарға сатылды. Ең жақсы егіншілік жерлер Миссури өзенінің бойында орналасқан, олар бай фермерлерді, көбінесе Вирджиния, Кентукки және Теннесси штаттарынан келген құл иелерін тартты, олар коммерциялық ауыл шаруашылығын дамытуды жоспарлады, өнімді нарыққа жеткізу үшін өте жақсы өзен көлігі жүйесін пайдаланды. Д.Хурттың Джефф Бремердің зерттеулеріне сүйене отырып айтуынша, жер иелігі қаржылық мүмкіндіктен гөрі маңыздырақ болды: жер иелігі экономикалық тұрақтылықты қамтамасыз етті, тәуелсіздік пен азаматтықтың белгісі болды және фермерлерге балалар, әйелдер мен құлдардан тұратын тәуелді еңбек күшін басқаруға мүмкіндік берді. Жоғарғы аумақтың бас қаласы Сент-Луис маңызды солтүстік және батыс су жолдарының тоғысқан жерінде орналасқан; екіншіден, онда экспедицияны жабдықтауға болатын бірнеше саудагерлер болды; үшіншіден, ол ақпарат пен тәжірибелі саяхатшылардың жиынтығы болды, оларды кез келген топқа көмектесу үшін жалдауға болар еді. Льюис пен Кларк батысқа аттанғаннан кейін, Зебулон Пайк басқарған екінші экспедиция 1805 жылы Миссисипи өзенінің солтүстік бөлігін зерттеді; 1806 жылы қайтып келгеннен кейін Пайк Арканзас өзенінің оңтүстік және батыс бөлігіне тағы бір экспедиция ұйымдастырды. 1806 жылғы Пайк экспедициясы Колорадо тауларында қыстады, содан кейін испан аумағына бет бұрды, онда топ 1808 жылға дейін тұтқынға алынды. Темір жолдар 1850-ші жылдардың соңында маңызды бола бастаған кезде, өзен кемелері көліктік және сауда әлемінде басымдыққа ие болды, ал Сент-Луис Огайо, Иллинойс, Камберленд және Теннесси өзендері бойындағы шығысқа, Миссури өзенінің батысына және Миссисипи өзенінің солтүстік және оңтүстігіне байланысты гүлденді. 1845 жылы Сент-Луис телеграф арқылы шығыс жағалаумен байланысты. Сол жылы Миссисипидің батысында алғашқы банктер мен колледждер ашылды. Сент-Луистің бизнес басшылығы негізінен шығыстан келген янкилерден, сондай-ақ кейбір оңтүстік тұрғындарынан тұрды. Жұмысшы табының көп бөлігі, әсіресе шеберлер, неміс иммигранттарынан құралды. Саясаткерлер оңтүстік және ирландтық католик иммигранттарынан шықты. 1848 жылы Калифорниядағы алтын ахуалы басталғаннан кейін Сент-Луис, Тәуелсіздік, Вестпорт және әсіресе Сент-Джозеф батысқа вагондармен аттанатын адамдар үшін шығу нүктелеріне айналды. Олар осы қалалардан Калифорнияға алты айлық сапарға қажетті жабдықтар мен киім-кешек сатып алды, осылайша Миссури "Батысқа ашылатын қақпа" деген лақап атқа ие болды. Бұл туралы Сент-Луистегі Gateway Arch ескерткіші айтуда. 1848 жылы Канзас-Сити Миссури өзенінің жағалауында құрылды. 1860 жылы Пони Экспрессі Сент-Джозефтен Калифорнияның Сакраменто қаласына пошта тасымалдауды бастады. 1820 жылдары Миссуридің солтүстік-шығысында, әсіресе Кентуккидің Блюграсс аймағынан келген фермерлердің көптеп қоныс аударуы болды. Олар шошқа және жүгері өндірісімен айналысатын шағын фермерлер мен ірі қара және темекі өндірісімен айналысатын ірі фермерлердің араласуын қамтамасыз ететін Оңтүстіктің ауыл шаруашылығының экономикалық үлгісін енгізді. Отбасылар әдетте аймаққа жеке-жеке емес, географиялық тұтастығын сақтау үшін жердің жақын жерлерде орналасқан учаскелерін сатып алатын үлкен туыстық желілердің бір бөлігі ретінде көшіп келді. Миссури еліндегі өте сапалы мысықтармен әйгілі болды. Штат мексикалық және шығыс тұқымдарынан жоғары сапалы тұқымды өндірді. Олардың кейбіреулері батыс жолдарында пайдаланылды, ал көбінесе оңтүстік плантацияларында қолданылды. Бұл сала бірнеше саудагерлерге, шошқа өсірушілерге және тұқымдық мал өсірушілерге тұрақты табыс әкелді, бірақ көптеген фермерлердің табысын толықтырды. Көбірек жұмыс істей алатын, бірақ күтіміне қымбат тұратын жылқы Миссури фермаларындағы сүйікті жануар болып қала берді.

Ертедегі Миссуридегі дін және қоғам

Луизиана Құрама Штаттарға өткеннен кейін католик шіркеуіне мемлекеттік қолдау тоқтатылды, сонымен қатар протестанттық топтарға қойылған шектеулер де алынып тасталды. Қаржылық қолдау тоқтатылғаннан кейін, дін қызметкерлерінің көпшілігі аумақтан кетіп, католик шіркеуінің жамағаттары 1804 жылдан 1818 жылға дейін басшысыз қалды. Алайда, 1818 жылы Луи Уильям Валентин Дюбур католик епископы болып тағайындалғаннан кейін, католицизм аумақта қайта жанданды, бұл Қасиетті Жүрек Қоғамы, Миссия Конгрегациясы және Иса Қоғамы ордендерінің құрылуымен сипатталды. Ол келгеннен кейін бірнеше ай өткен соң, Дюбур Сент-Луистегі жаңа кафедральдің іргетасын салуға бұйрық берді, ол қазір Франция патшасы Сент-Луистің базиликасы деп аталады. Дюбурдың ізбасары Джозеф Розати Миссуридегі католик шіркеуінің кеңеюін жалғастырды; 1828 жылы Қайырымдылық қарындастары Миссуриде (және Миссисипи өзенінің батысында) алғашқы аурухананы ашты, ал Сент-Жозеф қарындастары 1838 жылы Каронделетте естімейтін және сөйлей алмайтын адамдарға арналған алғашқы бейімдеу орталығын ашты. Баптистер, пресвитериандар және методистердің көшпелі дін қызметкерлері толқындармен келіп, жазда ашық ауада қызмет өткізіп, тұрақты құлшыныс үшін шіркеулер ұйымдастырды. Миссуридің ауылдық жерлерінде шіркеулер құрумен қатар, олар 1818 жылы Сент-Луисте ақ нәсілділер үшін бірінші жексенбілік мектепті және қара нәсілділер үшін тағы бір мектепті ашты. Баптист шіркеуінің өсуі соғысқа дейінгі кезеңде жалғасты; 1834 жылы 150 баптист шіркеуі құрылды, ал 1860 жылы 750-ге жетті. Олар методистер мен баптистердей тез өспеді, бірақ олар мемлекетке білім беру және мәдени өмір саласында үлес қосты. 1830 жылдары келген лютерандар және 1836 жылы қызмет етуді бастаған еврейлер тобы. 1819 жылы шіркеу салу үшін қаражат жинаған алғашқы епископ шіркеуі 1821 жылы пастор кеткеннен кейін қиындықтарға тап болды; 1825 жылы Томас Хоррел пастор болып келгенге дейін шіркеу қайтадан кеңейе бастады. Екі жыл ішінде мормондар мен мормон еместер арасындағы қарым-қатынас шиеленісті болып кетті. Мормон қауымы бұл жарияланымды қабылдаудан бас тартқандықтан, наразылық білдіргендер жергілікті мормон баспасөзіне шабуыл жасады, ал екі мормон басшысы, Эдвард Партридж мен Чарльз Алленге қара тілме жасалды. Осы жолы мормондық лоббистер штаттың солтүстігіндегі Колдуэлл округін мормондарға пана ретінде құруға қол жеткізді, онда мормондар Фар-Вест қаласын құрды. Дейвис округінде мормон еместер мормон дауысын басуға тырысқан сайлау даусынан басталып, ашық ұрыс шықты, онда бірнеше адам, соның ішінде бейбіт тұрғындар қаза тапты. Штат милициясының қатысқандығын білгеннен кейін мормондық күштері капитуляциялады және көптеген мормондық діни басшылары, соның ішінде Джозеф Смит түрмеге қамалды. Мормондарға Миссури тұрғындарының қарым-қатынасы өте төзімсіз болды және тарихшы Дюэн Г. Мейер оны "штат тарихындағы ең қайғылы эпизодтардың бірі" деп санайды. Штат болып құрылғаннан кейін Миссуриде газет және кітап басылымының қарқынды өсуі байқалды. 1820 жылдан 1860 жылға дейін штаттағы газеттердің саны 5-тен 148-ге дейін өсті, ең үлкен өсім 1850 жылдары болды. Алайда, газеттерде баяу жұмыс істеу мәселесі жиі кездесетін, бұл мәселе тек 1847 жылы телеграфтың пайда болуымен шешілді. Газеттерде көбінесе ұзақ нұсқаулық лекциялар, поэзия, сериялық әңгімелер және басқа газеттерден алынған үзінділер жарияланды. 1847 жылдан кейін газеттер бір күнде бүкіл елден жаңалықтарды жеткізді. 1825 жылдан кейін Миссуридің көптеген газеттері президент Эндрю Джексон мен оның саясатын қолдау немесе қарсылық білдіру үшін ашық түрде жақтаушылық таныта бастады. Бұл кезеңдегі екі маңызды газет – Уильям Свицлер Колумбияда басып шығарған Миссури штатының азаматы және Сент-Луисте жарық көрген Миссури демократы. The Statesman орталық Миссуридегі қуатты саяси күш болды және ол Уиг партиясын қатты қолдады, ал Демократ 1850 жылдарға дейін Джексондық Демократиялық саясатты қолдады, содан кейін қолдауын өзгертіп, жаңадан пайда болған Республикалық партияны қолдады. Демократиялық газеттер Томас Харт Бентонды қолдады, соның ішінде Сент-Луис Юнион және Джефферсон Сити Энквайеррі. "Ханнибал журналы" Самуэль Клеменсті баспаға түсіруші ретінде жұмысқа алды. Сент-Луис обсерваторы, ол бостандықты жоюшы Илия Лавджойдың баспасы болды. Көбінесе Сент-Луисте неміс немесе француз тілдерінде басылған бірнеше газет болды. Олардың ішіндегі ең алғашқысы 1835 жылы құрылған және Бентонның саясатын қолдаған Anzeiger des Westens атты неміс басылымы болды. Басқа да ықпалды басылымдарға 1857 жылы Сент-Луисте жарық көрген неміс тілді Westliche Post, 1854 жылы құрылған Hermann Volksblatt және 1854 жылы Сент-Луисте жарық көрген француз тілді La Revue de l'Ouest кірді. Миссуридегі әдебиет көбінесе беймәлім саяхаттар мен өмірбаян түрінде немесе шекарадағы өмірге арналған әңгімелер жинағы түрінде болды. Томас Харт Бентонның үкіметтегі отыз жылдық өмірі туралы өмірбаян танымал болды, ал Генри Боернштейннің "Сент-Луис сырлары" атты туындысы жергілікті басылымдарда мақала жарияланды. Штат халқындағы құлдардың үлесі 1830 жылы 18 пайызға жетті; 1860 жылы 1840 жылдардан бастап ірланд және неміс иммиграциясының арқасында бұл көрсеткіш 9,8 пайызға төмендеді. Сент-Луисте 1840 жылы 14 000 тұрғынның 9 пайызы құл болса, 1860 жылы 57 000 тұрғынның тек 1 пайызы құл болды. 1830 жылға дейін Миссуридегі құлдардың құны 500 доллардан төмен болды, бірақ плантациялық Оңтүстікте құлдарға деген сұраныс артқандықтан, 1850 жылдары егіншілік жұмыс істейтін құлдар әдетте әрқайсысы 1000 доллардан астамға сатылды. Джексон мен Прайс тез жефферсон қаласына қайтып, әрекеттерін жоспарлады және тек Гасконаде және Осаж өзендеріндегі көпірлерді өртеді. Штат гвардиясын соғысқа дайындық шараларын қайта жаңартуға бұйрық берген Прайс Бунвиллдегі астананың жефферсон қаласынан гөрі жақсы қорғалатынын анықтады және мемлекеттік үкімет 13 маусымда ол жерге көшірілді. 15 маусымда Лион 2000 әскермен бос жефферсон қаласын басып алды. Лион дереу 300 әскерді астананы ұстап тұру үшін бөліп алды және Бунвиллге штат гвардиясын қуалауды бастады. Прайс және конфедерациялық милицияның басым бөлігі, олар Ликстон, Миссуриге, конфедерацияның табысына қажет деп ойлаған орынға, олардың қозғалысын байқағаннан кейін Бунвилльден кетті. Прайс сонымен қатар ауырғандықтан, губернатор Джексон және штат гвардиясының полковнигі Бунвиллді ұстап тұру үшін 400 адамдық шағын милиция күшін басқару үшін қалды. Лион және негізгі одақтық күштер штат гвардиясының қалдықтарымен кездесіп, Бунвилл шайқасында сепаратистерді жеңіске жеткізді. Осыған байланысты Сигель Тынық теміржолы арқылы Роллаға, содан кейін Спрингфилдке барып, 23 маусымда оны басып алды. Спрингфилдтен батысқа қарай жылжыған Сигельдің күштері 7 шілдеде Карфадж шайқасында Джексон мен оның қайтарылып келе жатқан армиясымен кездесті. Прайс басқаратын штат гвардиясы күштері Гранбиге жақын Ковскин Прайриде орналасты. Солтүстік-батыста Форт Ливенуорттан Самуэль Старджис одақтық әскерлерін Сент-Жозефке, содан кейін Прайсты қуалау үшін Ликстонға басқарып әкелді. Бірден кейін Миссури штатының гвардиясы, Арканзас штатының гвардиясы және конфедерациялық регулярлы әскерлерінің біріккен күштері Уилсон Кригінде немесе "Эйк Хиллс" шайқасында Натанэль Лионның одақтық армиясын ойсырата жеңді. Уилсон Кригіндегі жеңістен кейін оңтүстік күштері солтүстікке жылжып, бірінші Ликстон шайқасында 3500 адамдық гарнизонды басып алды. Одақтық күштер Миссуриді қайта басып алу үшін науқан ұйымдастырды, нәтижесінде оңтүстік күштері штаттан шығып, Арканзасқа және кейінірек Миссисипиге бас қойды. Арканзаста Миссуриліктер Пи-Ридж шайқасында күресті, жеңіліске ұшырады. Миссисипиде Миссури штатының гвардиясының элементтері Коринф және Иука шайқастарында қатысты, онда олар ауыр шығынға ұшырады.

Соғыс кезіндегі саяси толқулар

1861 жылы Одақ генералы Джон С. Фремонт Одаққа қарсы қару көтергендердің құлдарын босату туралы жарлық шығарды. Линкольн бұл рұқсатсыз әрекетті дереу кері қайтарды. Сецессионистер өздерінің мемлекеттік үкіметін құруға тырысты, Конфедерацияға қосылып, алдымен Миссури штатындағы Неошо қаласында, кейін Техас штатындағы Маршалл қаласында Конфедерация үкіметін құрды. Соғыс аяқталғанға дейін Миссури Одақ әскеріне 110 000, ал Конфедерация әскеріне 40 000 әскер жіберді. Азамат соғысы кезінде бұрынғы демократ Чарльз Д. Дрейк құлдыққа қарсы күрестің белсенді жақтасы болды және Радикалдық республикашылдардың жетекшісі атанды. 1861-1863 жылдары ол құлдарды тез арада, ешқандай өтеусіз босатуды ұсынды, бірақ бұл әрекеттері сәтсіз аяқталды. Ол губернатор Гамильтон Гэмбл бастаған консервативті республикашылдардан жеңіліп, президент Авраам Линкольн тарапынан қолдау көрді. 1863 жылға қарай Дрейк өзінің Радикалдық фракциясын нығайтып, дереу бостандыққа шығару, жаңа конституция қабылдау және Миссуридегі Конфедерацияға жақын тұрғандардың сайлау құқығын жүйелі түрде шектеуді талап етті.

Миссуридегі кейінгі шайқастар мен партизандық соғыс

1864 жылы Стерлинг Прайс Миссуриге шабуыл жасауды жоспарлап, 1864 жылы штатқа жорық ұйымдастырды. Штаттың оңтүстік-шығыс бөлігінде шабуыл жасап, Прайс солтүстікке қарай жылжиды және Форт-Дэвидсонды басып алуға тырысты, бірақ сәтсіз аяқтады. Содан кейін Прайс Сент-Луиске шабуыл жасауды көздеді, бірақ қала тым күшті қорғалған екен. Ол батысқа қарай, Миссури өзенімен қатарласып жылжуды жалғастырды. Федералды әскерлер Глазго және Лексингтон сияқты ұсақ және ірі шайқастар арқылы Прайс шабуылын тоқтатуға тырысты. Прайс штаттың батыс бөлігіне жетіп, Литтл Блю, Индипенденс және Байрамс Фордтағы қаһарлы шайқастарға қатысты. Оның Миссуридегі жорығы Вестпорт шайқасымен аяқталды, онда 30 000-нан астам әскер қатысып, Оңтүстік армиясының жеңілісіне әкелді. Миссуриліктер Канзас және Оклахома арқылы Арканзасқа шегінді, сонда соғыс аяқталғанға дейін қалды. 1865 жылы Миссури АҚШ Конституциясының Он үшінші түзетуі қабылданбас бұрын, дереу бостандық беру туралы жарлық арқылы құлдықты жойды. Миссури жаңа конституцияны қабылдады, ол бұрынғы Конфедерация жақтастарына дауыс беру құқығынан айырып, олардың белгілі бір кәсіптеріне тыйым салды. Миссуриде әскери қақтығыстармен қатар партизандық соғыс та болды. Мұндай жік-жікке бөлінген штатта көршілер соғысты жеке кекшілдіктерді білдіру үшін сылтау ретінде пайдаланып, бір-біріне қарсы қару қолданатын. Квантрилдің жасақтары және Қанды Билл Андерсонның жақтастары сияқты көшпелі бүлікшілер елді қорқытып, әскери нысандарға және азаматтық елді мекендерге шабуыл жасады. Шекаралық округтердегі азаматтардың қолдауына байланысты, Федералды басшылар 1863 жылы №11 жарлық шығарып, Джексон, Касс және Бейтс округтерінің аумақтарын эвакуациялады. Олар тұрғындарды партизандарға қолдау көрсетуді азайту үшін үйлерінен кетуге мәжбүр етті. Одақтың атты әскері партизандардың жасырынған жерлері мен оларды қолдауға болатын адамдар мен инфрақұрылым болмағандықтан, конфедерациялық партизандарды іздеп табуға мүмкіндік алды. Көп ұзамай әскер 20 000-ға жуық адамды, көбінесе әйелдерді, балаларды және қарттарды үйлерінен кетуге мәжбүр етті. Көптеген адамдар ешқашан қайтып оралмады, ал соғыстан кейін зардап шеккен округтер жылдар бойы экономикалық қиындыққа тап болды. Отбасылар өте ауыр тәжірибелері туралы әңгімелерді ұрпақтан-ұрпаққа жеткізіп келді. Батыс Миссури Азамат соғысы кезінде қатыгез партизандық соғыстың ошағы болды, ал кейбір қарақшылық жасақтар соғыстан кейін ұйымдасқан қылмыстық топтарға айналды. 1882 жылы банк тонаушысы және бұрынғы конфедерациялық партизан Джесси Джеймс Сент-Джозефте қаза тапты. Партизандық соғыстың салдарынан құқық тәртібі нашар болған шалғай аймақтарда ақталушылар топтары пайда болды. Мысалы, Озарк таулы аймақтағы бірнеше құқық қорғаушы топтарын "Балд Нобберлер" деп атады. Кейде олар да заңсыз топтарға қосылып жүрді.

Қауіпсіздік

Батыс санитарлық комиссиясы – АҚШ санитарлық комиссиясымен бәсекелес болған, Сент-Луис қаласындағы жеке агенттік. Ол соғыс кезеңінде АҚШ армиясына ауру және жараланған әскерлерге көмектесу үшін жұмыс істеді. Комиссияны күлдіреушілер басқарды, және соғыстан кейін, әсіресе, босатылған құлдардың қажеттіліктеріне көбірек назар аударды. Ол 1861 жылдың тамызында, Янки болған пастор Уильям Гринлиф Элиоттың (1811–1887) басшылығымен, алғашқы шайқастардан кейін жараланған сарбаздарға көмек көрсету мақсатында құрылды. Комиссия Сент-Луис қаласындағы жеке қайырымдастықтар есебінен, сондай-ақ Калифорния және Жаңа Англиядағы демеушілерден қаржылық қолдау алды. Парриштің мәлімдемесіне сәйкес, комиссия медбикелерді іріктеді, ауруханаларға қажетті жабдықтармен қамтамасыз етті, бірнеше аурухана ашты және бірнеше аурухана кемелерін жабдықтады. Бұдан өзге, босатылғандар мен қашқынға киім-кешек және тұруға орын берді, қара балалар үшін мектептер ашты. Комиссия 1886 жылға дейін түрлі қайырымдастық жобаларын қаржыландыруды жалғастырды.

Радикализм және қайта құру

1864 жылдың қарашасында ұлттық және штаттық сайлаулар радикалды республикашылдарға күшті басымдық берді. Бас Ассамблеяда жаңадан сайланған өкілдердің көпшілігі салыстырмалы түрде жас фермерлер болды; радикалдардың 56 пайызы 45 жасқа дейін болған, ал 36 пайызы ауыл шаруашылығында жұмыс істеді. Конгресс сайлауында бір жеңімпаздан басқа барлығы республикашыл болды, ал сайлаушылар штат конституциясын жаңадан жазу үшін штаттық конвенцияны құру туралы ұсынысты қабылдады. Конфедерацияға кез келген түрде тікелей немесе жанама қолдау көрсеткен адам дауыс беру құқығынан және лауазымға тағайындалу немесе кәсіппен айналысу құқығынан айырылды. Штаттық конвенция 1865 жылдың 7 қаңтарында Сент-Луисте жұмысын бастады; бұл топ, Бас Ассамблея сияқты, жас радикалды республикашылдармен басым болды. Конвенция қабылдаған алғашқы шаралардың бірі – 11 қаңтарда күшіне енген азат ету жарлығын қабылдау болды. Ол Миссуридегі барлық құлдарды иелеріне ешқандай өтемақы төленбестен босатты. Жаңа Конституция қабылданды және «Дрейк конституциясы» деп аталды. Радикалдар 1865 жылдан 1871 жылға дейін Дрейк басшылығымен штатты толық бақылауда ұстады. Жаңа үкімет жүздеген жергілікті сайланған лауазым иелерін алмастырып, жергілікті істерді басқару үшін өздерінің адамдарын тағайындады. Радикалдар Конфедерацияны қолдаған әрбір адамды, тіпті жанама түрде де, сайлау құқығынан айырды. Олар сайлау құқығынан айыруға әкеп соғатын 81 пункттен тұратын тізім жасады және барлық кәсіби мамандар мен мемлекеттік қызметкерлерге «темір қап» ант беруді міндеттеді. 1867 жылы АҚШ Жоғарғы Соты адвокаттарға арналған федералдық «темір қап» антты және министрлер, заңгерлер, мұғалімдер және басқа да мамандарға арналған Миссури штатының ұқсас антын конституциялық емес деп тапты, өйткені олар заңға қарсы конституциялық тыйымдарды бұзды. Дауыс беру базасын одан әрі нығайту үшін радикалдар Миссуридегі барлық афроамерикалық ер адамдарға сайлау құқығын беруді көздеді. 1868 жылы өткен штаттағы референдумда демократтар мүлдем қарсы болды, ал республикашылдар дауыстарын бөлісті, нәтижесінде афроамерикалықтарға сайлау құқығын беру 55 000 дауыспен 74 000 дауысқа қарсы нәтижемен жеңіліске ұшырады. Миссуридегі афроамерикалық ер адамдар 1870 жылы 15-ші түзетуді қабылдағаннан кейін ғана дауыс беру құқығына ие болды. Осы уақытта радикалдық фракция Миссуриде сенатор Карл Шурц пен губернатор Бенджамин Грац Браун басқаратын либералды республикашылдарға қолдауын жоғалта бастады.

Саяси консерватизмге қайта оралу

Радикалды билік топтарды бірінен-бірі бөліп, Республикалық партияның күшін әлсіретті. Маңызды элементтердің бірі – 1860 жылы Линкольнге дауысының 80 пайызын берген және соғысқа белсенді қолдау көрсеткен неміс-американдықтар еді. Олар Сент-Луис және басқа да иммигранттар көп шоғырланған жерлердегі Республикалық партияның тірегі болды. Неміс-американдықтар католиктер мен атеистерге қарсы кемсітушілік жасайтын штат конституциясының ұсынысынан ашуланды. Пасторлар мен дін қызметкерлерінен арнайы адалдық серт беру талабы қиындық тудырды. Олардың қарсылығына қарамастан, конституция 1865 жылы қабылданды. Қара нәсілділер арасындағы шиеленіс, әсіресе біліктілігі төмен жұмыс орындары үшін бәсекелестікке байланысты, көріне бастады. 1868 жылы немістер қара нәсілділердің сайлау құқығын алудан қорқып, олардың пуритандық заңдарды, әсіресе жексенбі күндері сыра бақшаларын жабу туралы заңдарды қолдайды деп есептеді. 1872 жылы шиеленіс неміс халқының үлкен бөлігін бөліп алды, олар 1870 жылы Бенджамин Гратц Браун басқаратын Либералды Республикалық партияны губернаторлыққа, ал 1872 жылы президенттікке Хорас Грилиді қолдады. Радикалды және Либералды Республикалықтар арасындағы жарылыс партия үшін өлім жазасы болды. Көптеген адамдар Демократтарға дауыс бере бастады. Сонымен қатар, 1873 жылғы жалпы экономикалық дағдарыс Республикалықтардың гүлдену туралы уәделерін күйретіп жіберді. Банктер мен пойызға жасалған көптеген шабуылдармен зорлық-зомбылық күшейді. Фермерлер өз мүдделерін қорғау үшін ұйымдаса бастады. 1874 жылдың тамызында Демократиялық партия губернаторлыққа келісімді кандидат ретінде Чарльз Генри Хардинді ұсынды. Олар Норман Джей Колманды, ауыл шаруашылығы маманын, вице-губернаторлыққа ұсынды. Ол "Азат күміс" қолдауы және Ұлттық банк заңын жою ниеті арқасында ауылдық жерлерден қолдау тапты. Команда үлкен артықшылықпен сайланды және Республикалық дәуір аяқталуға жақын еді. 1875 жылдың мамырында делегаттар 1865 жылғы Радикалдық конституцияны алмастыру үшін консервативті конституцияның жобасын жасады. Делегаттардың көпшілігі консервативті, білімді және көбінесе Оңтүстікпен байланысы бар адамдар еді. 68 делегаттың 35-і Конфедерацияда қызмет еткен немесе оның ісіне одақтас болған; төраға Уолдо П. Джонсон 1862 жылы Конфедерацияға қосылғаннан кейін АҚШ Сенатынан қуылды. Жаңа конституция 1860 және 1870 жылдардағы радикализмге қарсы реакция болды және жергілікті басқаруды күшейтуге және штаттың билігін азайтуға бағытталды. Ол штат пен жергілікті биліктің салық салу қабілетін шектеді және шіркеулердің мүліктік құқығына шектеулерді азайтты. Бұл заң жергілікті билік облигацияларын шығаруға рұқсат беру үшін азаматтардың үштен екісінің дауысын қажет етті және штат заң шығарушыларының өздерінің аймақтарына пайда әкелетін заңдарды қабылдау қабілетін шектеді. Ұсыныс 1875 жылдың 2 тамызында халықтың дауысына ұсынылды және конституция көп дауыспен қабылданды.

Индустрияландыру және жаңғырту (18721919)

Миссури экономикасы соғыс аяқталғаннан бастап 20 ғасырдың басына дейін тұрақты өсімді бастан кешірді. Темір жолдар өзендердің орнын басып, пойыздар кемелердің орнын иеленді. 1860 жылы 817 миль болатын теміржол желісі 1870 жылы 2000 мильге, ал 1909 жылы 8000 мильге жетті. Темір жолдар жөндеу және қызмет көрсету орталықтары үшін қажет болған жаңа қалаларды құрды; бұрынғы өзен бойындағы қалалар құлдырады. Навигациялық өзені жоқ Канзас-Сити Батыстың теміржол орталығына айналып, 1860 жылы 4400 халқынан 1890 жылы 133 000-ға дейін өсті. 2000-нан астам халқы бар елді мекендерде тұратын Миссури халқының үлесі 1860 жылы 17 пайыздан 1900 жылы 38 пайызға дейін өсті. Локомотивтерді, фабрикаларды, дүкендерді және үйлерді отынмен қамтамасыз ететін көмір өндіру, сондай-ақ Озарк тауларындағы ағаш өңдеу өнеркәсібі, теміржол үшін қабырғалар мен кіші көпірлерге қажетті ағашпен бірге, қарқынды дамыды. Сент-Луис 1870 жылы 21 000 вагондағы, 1890 жылы 324 000, ал 1910 жылы 710 000 тауарлық жүктің түсірілген орталығы болып қала берді. Миссуридегі барлық теміржолдарда тасымалданған жүк көлемі 1881 жылы 20 миллион тоннадан 1904 жылы 130 миллион тоннаға дейін екі есеге артты.

Коммерциялық жаңғыру және қалалардың өсуі

19-ғасырдың соңында Миссури штатының ең маңызды экономикалық өзгерісі – теміржолдардың пайда болуы және дамуы болды. Теміржол арқылы Миссуридің ұлттық нарыққа ашылуы дерлік барлық коммерциялық секторларда мамандануға түрткіс берді. Бұл негізгі трафиктерді өзен жүйесінен шығыс-батыс аңғары жүйесіне ықпалдастырды. 1850-ші жылдары Миссуриде алғашқы теміржолдар салынғанмен, 1870-ші жылдары айтарлықтай кеңейу басталды: 1870 мен 1880 жылдар аралығында Миссуридегі теміржол желісінің ұзындығы 2000 шақырымнан 3965 шақырымға жуық екі есеге өсті. Теміржол жер үсті жолдарының дамуына көмектесті; 1870 жылы Спрингфилдке Сент-Луис-Сан-Франциско теміржолының келуі 100 мильден астам аумақты байланыстыратын бірнеше жолдардың салынуына әкелді. Теміржолдың кеңеюінің тағы бір салдары – Миссури қалаларының халқы мен байлығының күрт өсуі болды. Джефферсон-Ситиде Тынық мұхиты теміржолының локомотивтер депосына жақын маңдағы аудан, Дулл Миллс, Джефферсон-Сити Газ зауыты және Джефферсон-Сити Өнімдер компаниясы сияқты жаңа кәсіпорындардың ашылуының арқасында гүлденді. Седалия қаласы Тынық мұхиты теміржолына жақын орналасқандықтан құрылды, ал Миссури-Канзас-Техас теміржолының ашылуы қаладағы өсімді жылдамдатты. Осы кезеңдегі маңызды оқиға – АҚШ армиясының өзендерді басқару мәселелеріне, мысалы, кеме жүргізуге, су тасқынының алдын алуға және саудаға салған инвестициялары. 1872 жылдың 19 ақпанында Сент-Луисте АҚШ Армиясының инженерлік корпусының ресми құрылуы Азамат соғысынан кейінгі кезеңде аймақтық басшылықты қамтамасыз ету үшін федералды үкіметтің маңызды күш-жігерін білдірді. Миссуридің ауылдық қалаларының ішінде Джоплин 19-ғасырдың соңында ең үлкен өсімді бастан кешірді, бұл негізінен 1870-ші жылдардың басында қала маңында темір кенінің табылуының нәтижесінде болды. 1877 жылы Джоплин инвесторларының тобы темір мен көмірді аудандарға тасымалдауды жеңілдету үшін теміржол желісін құрды; 1879 жылы Джоплин және Жирард теміржолы Сент-Луис-Сан-Франциско теміржолына сатылды. 1870 жылы халқы болмаған Джоплиннің халқы 1880 жылы 7000-ға, ал 1890 жылы 10000-ға жетті. Теміржолдың жылдам дамуының тағы бір мысалы – Кейп Жирадо. 1873 жылғы экономикалық дағдарыстың салдарынан, құрылыс басталғанға дейін ерте теміржол жобасы сәтсіз аяқталды; алайда, теміржолды ілгерілетуші және заңгер Луи Хоук компанияны қайта құру үшін жұмысқа алынды, ал 1880 жылдың соңында Хоук Кейп Жирадоны Айрон Маунтин теміржолымен байланыстыратын 14,4 мильдік учаскені аяқтады. Хоук жолды сәтті кеңейтуді жалғастырды, нәтижесінде Миссуридің оңтүстік-шығысында 500 мильден астам жол салды. Сент-Луис және Канзас-Сити Азамат соғысынан кейінгі онжылдықтарда күрт өсті. Әсіресе Сент-Луис 1874 жылы Миссисипи өзені арқылы Ейдс көпірінің салынуынан кейін теміржол байланыстарының жақсаруынан пайдаланды. 1870-ші жылдардың өзінде Сент-Луисте өндірілген тауарлардың құны 27 миллион доллардан 114 миллион долларға дейін өсті, ал 1880-ші жылдары қайтадан 228 миллион долларға дейін екі есеге көбейді. Сент-Луистің ең үлкен жетістіктерінің бірі – 1860-шы жылдары Эберхард Анхейзер құрған және оның күйеу баласы Адольф Бушпен серіктес болған Анхейзер Буш сыра зауыты еді. Буш пивоның жаңа болуын сақтау үшін пастеризация жасауды ұсынды және Anheuser Busch өнімдерін бүкіл ел бойынша суытқыш вагондарды пайдалана отырып және барларды компанияның жарнамасын қамтитын суреттермен тегін қамтамасыз ете отырып сатты. Канзас-Сити де осы кезеңде тез өсті; оның халқы 1865 жылы 3500 адамнан 1870 жылы 32000-нан астамға дейін өсті, бұл негізінен Джозеф Г. Маккойдың жарнамалық күш-жігерінің нәтижесінде болды. Канзас-Сити ет және бидай ұнтақтау өнеркәсібінің орталығы болды, ал Armour & Company қаладағы ірі жұмыс берушілердің біріне айналды. Канзас-Ситидегі консервіленген сиыр етінің өндірісі 1880 жылы 800 000-ға жуық банкаға жетті, ал 1890 жылы 4 миллионнан астам банкаға дейін өсті. 1878 жылға қарай қала жылына 9 миллион бушельден астам бидай өңдеді, ал 1880 жылы қалада он бір теміржол желісі жұмыс істеді.

Оңтүстік саудасының құлдырауы

Азамат соғысы кезінде Федералдық үкімет Миссисипи өзенін жалпы сауда үшін жапты, осылайша әскери көліктер тезірек жүре алды. Соғыс аяқталғаннан кейін Оңтүстіктің гүлденуі құлдырады. Жүздеген бу кемелері жойылды, ал бөгеттер соғыс пен су тасқынынан зардап шекті. Соғысқа дейін Нью-Орлеанға, Миссисипи арқылы бағытталған Батыс саудасының көп бөлігі енді Шығыс жағалауына, Ұлы көлдер арқылы және Чикагодан өтетін, жылдам өсіп келе жатқан теміржол желілері арқылы жүре бастады. Соғыстан кейін Миссисипиде сауда жандануы мүмкін болды, бірақ Мексика шығанағындағы Оңтүстік-Батыс арнасының дельтасындағы құмды тосқауыл бұған кедергі келтірді. Эдтің кеме қабылдағыштары 1879 жылы Оңтүстік арнасының аузында жаңа кеме қатынасы жасады, бірақ Нью-Орлеандағы жүк тасымалына арналған мүмкіндіктер теміржолдардағыдан әлдеқайда нашар болды, сондықтан бу кеме компаниялары гүлдене алмады.

Ауыл шаруашылығының өзгеруі мен кеңейуі

1880 жылдарға дейін Миссури штатының Оңтүстік-Шығысындағы алты округ – Бутхель – батпақты, су тасқынына жиі ұшырайтын, тығыз орманды, дамылмаған және сирек халықтандырылған аймақ болып келді. 1880 жылдары теміржол Бутхельді орман шаруашылығы үшін ашты. 1905 жылы Кіші Өзен Су Бұру Аудандық басқармасы батпақты жерлерді кептіру үшін кеңейтілген арық, канал және бөгет жүйесін салды. Осының нәтижесінде 1880 жылдан 1930 жылға дейін халық саны үш еседен астамға өсті, ал мақта өсіру гүлденді. 1920 жылға қарай мақта – басты өнімге айналды, Арканзас және Теннессиден келген жаңа қоныс аударушыларды шаруашылықтарға тартты. Теміржол 19 ғасырдың соңында Миссури ауыл шаруашылығына маңызды өзгерістер әкелді, жергілікті дақылдар үшін сыртқы нарықтарды ашты және АҚШ-тың басқа аймақтарындағы өндірушілермен бәсекелестікті күшейтті. 1867 жылдан 1903 жылға дейін штаттық Ауыл шаруашылығы кеңесінде қызмет еткен агроном Норман Дж. Колман Миссури фермерлерін ұлттық нарықта бәсекелесу үшін ғылыми шаруашылық әдістерін қабылдауға шақырды. 1870 жылы Колман Бас Ассамблеяны Колумбиядағы Миссури университетінде Ауыл шаруашылығы колледжін құруға көндірді, бұл процеске мемлекеттік заң шығарушы және университет кураторы Джеймс С. Роллинс көмектесті. Белгілі ауыл шаруашылығы зерттеушісі Джеремая У. Санборн 1882 жылдан бастап колледждің екінші деканы болды, ал 1883 жылы колледж Миссури штанында ондаған ауыл шаруашылығы институттарын ұйымдастырып, фермерлерді заманауи тәжірибелермен таныстырды. Колман 1885 жылы АҚШ Ауыл шаруашылығы комиссары болып тағайындалғаннан кейін Миссуридегі ауыл шаруашылығын дамытуды жалғастырды (1888 жылы департамент кабинет деңгейіндегі агенттікке айналғанда Колман Ауыл шаруашылығы министрі болды). Миссури университетіндегі Колман, Санборн және басқалардың күш-жігерінің нәтижесінде 1870 жылдары Миссуридегі шаруашылықтардың саны айтарлықтай өсті. Онжылдықтың басында штатта 150 000-нан астам шаруашылық және 9,1 миллион акр егістік жер болды; 1880 жылы 215 000-нан астам шаруашылық және 16,7 миллион акр егістік жер тіркелді. Теміржолдың келуімен кейбір округтер мен қалалар қарқынды өсімді бастан өткерді: 1870 жылы Уэйн округінің ауылдық аймақтарында теміржол байланысы болмады, 27 500 акр егістік жері және 290 000 бушель жүгері өндірілді. 1870 жылдардың басында Уэйн округіне қарасты Пидмонт қаласы Темір тау теміржолының торабы болды және өндіріс күрт өсті; 1880 жылға қарай округте 47 000 акр егістік жері және 525 000 бушель жүгері өндірілді. Пиемонт 1871 жылы 700 тұрғыны бар қалаға айналды, 1880 жылы кәсіби және бөлшек сауда жұмысшылары фермерлерге қаланың тартымдылығын арттырды. +Миссуридегі шаруашылықтарЖылШаруашылықтар саны (мыңдаған)Егістік жерлердің көлемі (млн акр)Ауылдық халықтың үлесі (%)18701489,1—188021516,774,8189023819,868190028522,967Теміржолдар мен жаңа технологиялардың нәтижесінде болған өсімге қарамастан, Миссури 19 ғасырдың соңында қалалану процесін жалғастырды. Жұмыс күшін үнемдейтін құралдар – ерінш, жүгері себу машинасы, шабу машинасы және орақ – шаруашылық еңбеккерлерінің өнімділігін арттырды, ал бос күштер қалаға көшті. Сонымен қатар, теміржолдың бәсекелестігі 1873 жылдан кейін ауыл шаруашылығы өнімдерінің бағасының төмендеуіне әкелді; 1874 жылы Миссури жүгерісінің бушелі 67 центке сатылды, бірақ 1875 жылы оның бағасы 24 центке дейін төмендеді және 1870-ші және 1880-ші жылдардың көп бөлігінде 20-дан 40 цент аралығында сақталды. Нәтижесінде, Миссуридегі егістік жерлердің көлемі 1870 жылдан 1880 жылға дейін ұлғайғанмен, өндірілген өнімнің құны сол кезеңде 103 миллион доллардан 96 миллион долларға дейін төмендеді. Бағаның төмендеуіне және жаңа ғылыми әдістердің пайда болуына жауап ретінде фермерлер «Гранж» ұйымдарын құра бастады. АҚШ Ауыл шаруашылығы бюросының қызметкері Оливер Хадсон 1870 жылы алғашқы Миссури Грандж бөлімін құрды, ал 1875 жылы Миссури 2000-нан астам бөліммен елде көшбасшы болды. Фермерлер мен олардың әйелдері үшін әлеуметтік шараларды ұйымдастырудан басқа, Гранж оларды сауда жәрмеңкелерін ұйымдастыру және ауыл шаруашылығы өнімдерін ұжымдық сату арқылы экономикалық тұрғыдан дамытты, ал ұйым кемінде сегіз кооперативтік дүкендер ашты, онда Грандж мүшелері тауарларды қолжетімді бағада сатып ала алатын. Грандж дүкендері бірнеше базар қалаларында жұмыс істеді. Гранджтың күш-жігеріне қарамастан, Миссуридің көптеген фермерлері 1880 және 1890 жылдары экономикалық қиындықтарға тап болды. 1870 жылдары болғандай, 1880 және 1890 жылдары шаруашылықтардың саны мен өңделген жерлердің көлемі қайтадан өсті. Алайда, 1900 жылы мемлекеттік жерлердің жартысына жуығы игерілмеген болып қалды, ал 1903 жылы мемлекет әлі де Homestead Act бойынша 400 000 акрдан астам талап етілмеген федералды жерге ие болды. 1900 жылға қарай қалалану ауылдық халықтың мемлекеттік жалпы санының үштен екі бөлігіне дейін төмендетті, бұл Азамат соғысының соңындағы 75 пайыздан төмендеді. 1880 жылдары бағаның күрт төмендеуінен кейін, 1890 жылдары жер бағасы біршама қалпына келді, бірақ нарық тұрақсыз болып қалды және шаруашылықтың ерекшеліктеріне көп тәуелді болды. Фермерлердің жалпы экономикалық қиындықтарының тағы бір факторы – шығыс банктерінен несие алудың жеңілдеуі болды; жоғары пайыздық ставкалар 1890 жылдары шаруашылық жерлерін алып қоюға және сот арқылы сатуға жиі әкелді. 19 ғасырдың соңы Миссуриде өндірілетін дақылдар тұрақтылығымен сипатталды, егістік жерінің көп бөлігі жүгері мен бидай өндірісіне берілді. 1900 жылы фермерлер 7,5 миллион акрдан астам жерді (жақында 23 миллион акрдың ішінде) жүгеріге арнады, бірақ өнімділік жалпы төмендеді, өйткені аз өнімді және құнарлы емес жерлер пайдалануға енгізілді. Миссуриде өндірілген жүгерінің көп бөлігі штат ішінде малға берілді, ал малға арналған шабындық және жайылымдық жерлер 1900 жылы 10,5 миллион акр егістік жерді құрады. Мал өнімдері 1900 жылы шаруашылық табысының 55 пайызын құрады, шамамен 142 миллион доллар. Малдың ең ірі тобы шошқалар болды, 1900 жылы 4,5 миллионға жетті, одан кейін 1899 жылы шамамен 3 миллионға жеткен сиырлар келді. Миссури фермерлері 1900 жылы ұлттық шошқа санының 7 пайызын өндірді, тек Иллинойс және Айова ірі сауаттылыққа ие болды. Қойлар, ешкілер және түйелер маңызсыз болды, бірақ тауық шаруашылығы 1890 жылдары фермерлер үшін маңызды қосымша табыс көзі болды; шошқалар сияқты, штат құс шаруашылығы бойынша үшінші орында болды. Миссури өгіздері ұлттық деңгейде әйгілі болды. 1890 жылдан 1900 жылға дейін штаттағы өгіздердің саны 196 000-нан шамамен 250 000-ға дейін өсті. 1899 жылдан 1902 жылға дейінгі Бур соғысы кезінде штат Ұлыбританияға 100 000-нан астам өгіздерді жіберді, ал АҚШ үкіметі 1898 және 1899 жылдардағы Испан-Америка соғысы кезінде маңызды өгіз қорын сатып алды.

Озарк шаруашылығы

1870 жылға дейін штаттың оңтүстік-батыс бөлігіндегі алғашқы Озарк қоныс жайлаушылары жартылай уақытты фермерлер, мал өсірушілер және аңшылар болды. 1870–1900 жылдары аймақ әртүрлі егін мен мал шаруашылығымен айналысатын толық уақытты шағын шаруашылықтарға айналды. Аң аулау мен балық аулау енді күнкөріс үшін қажеттілік емес, демалысқа арналған шараға айналды. 1900 жылдан кейін коммерциялық ауыл шаруашылығы кеңейді және мал өсіру егін шаруашылығынан басым түсті. Ескі кездердегі шаруашылықтар жойылды. Мал өсірудің қысымына тек сүт шаруашылығы ғана төтеп берді. Бірақ 1970 жылдарға қарай Озарк аймағындағы ауыл шаруашылығы толық айналым жасады. Көптеген қазіргі заманғы фермерлер тек жартылай уақытты фермерлер болып тірі қалды. Халықтың көп бөлігі табыс табу үшін жұмысқа барып, жалақы алады, бұл ізашарлардың күштерін әртүрлі салаға сала білуге мәжбүр болған жағдайымен ұқсас.

Әйелдер, отбасы және қоғам

XIX ғасырдың басында Миссуриде екі ерекше отбасылық стиль болды – француз және американдық. Француздар ананы үйдің төріне қойды, ал американдықтар ананы көбінесе отбасыдағы еркектерден кейін екінші орынға қоятын, серіктес жұмыскер ретінде қарастырды. XIX ғасырда Миссуриге көшіп келгендердің көп бөлігі отбасылар болды, және әйелдер сапарға дайындық, Атлант мұхитынан өтудің қиындықтары, Нью-Йорктен Сент-Луиске және соңғы пункттеріне пойызбен ұзақ сапар туралы күнделіктер, хаттар мен естеліктер қалдырды. Көбінесе олар Германиядан, сондай-ақ Ирландия, Богемия, Венгрия, Италия, Польша және Шығыс Еуропадағы еврей қоныстарынан келді. Ірі топтар католик, лютеран және неміс халқынан құралды. Келген соң, әйелдер – көбінесе жиырма жастағылар – жаңа және кейде жаушыл ортада күнделікті өмірдің қиындықтарымен күресті, көмектесе алатын туыстардың шектеулі желісі болды. Неміс-американдық әйелдер үшін қалыпты стандарт – жақсы, еңбекқор, мойынсұнушы және үнсіз үй шаруасымен айналысушы болу еді. Тарихи жазбалар көбінесе олардың тікелей, шағымданушы және бағынуға келмейтін болғандығын көрсетеді. Осындай бұрыс көзқарастар, жалпы қабылданған мінез-құлыққа қатаң бағынудан гөрі, қоғамдық өмірге үлкен әсер етті.

Жаңғырту

Ғасыр бойы ауылдық отбасылардың көпшілігі ерлердің үстемдігіне негізделген дәстүрлі өмір салтын ұстанды. Ауылдық өмірді жаңғырту және әйелдердің мәртебесін арттыру мақсатында көптеген қозғалыстар туды, оның ішінде мемлекеттік мектептер, әйелдердің шіркеудегі қызметі, тыйым салу реформасы және әйелдердің сайлау құқығы үшін күрес болды. Реформаторлар ауылдық үйді жаңғыртуға тырысты, әйелдерді өндірушілерден тұтынушыларға айналдыру арқылы. Миссури әйелдер фермерлер клубы (MWFC) және оның басқаруы ерекше белсенділік танытты. Әйелдердің басым көпшілігі толық уақытты үй шаруасымен айналысып, отбасыларына қажетті материалдар, киім, азық-түлік, ауыл шаруашылығы өнімдері және тіршілік құралдарын жасады. Азамат соғысынан кейін кейбір әйелдер индустрияланған қалаларда жалақылы жұмыс істеді. Жесірлердің пансион ұстауы немесе шағын дүкен ашуы жиі кездесетін жағдай еді, ал жас әйелдер темекі, аяқ киім және киім фабрикаларында жұмыс істеді. Кейбір әйелдер күйеулеріне жергілікті газеттерді шығаруға көмектесті, ол газеттер округ орталықтарында және кішкентай қалаларда кеңінен таралды. 1876 жылы әйелдер Миссури баспасөз қауымдастығының мәжілістеріне қатыса бастады, ал 1896 жылы өздерінің баспасөз қауымдастығын құрды. Ғасыр соңында Миссуридегі 25 газетті әйелдер редакциялады немесе жариялады. Олар әсіресе әйел оқырмандарына қызықты материалдар дайындауға және үй шаруасында, бала тәрбиесінде көмектесуге белсенділік танытты.

Мектептегі білімі

Азамат соғысына дейін Миссури оңтүстік үлгісін ұстанды, онда мемлекеттік білімге мән берілмейтін, ал әулетті отбасылар жергілікті жеке академияларды қолдады. Мүмкіндігі бар, бірақ кедей отбасылар балалары үшін жартылай штатты мұғалімдерді жалдау үшін күштерін біріктірді. Қайта құру кезеңінде биліктегі радикалдар мемлекеттік мектептердің қарқынды өсуі арқылы жаңғыртуды ынталандырды. Олардың 1865 жылғы Конституциясы мен көптеген мемлекеттік заңдары, афроамерикандық балаларға арналған мектептерді қоса, мемлекеттік мектептердің кең желісін құруды талап етті. Балалардың жылына төрт ай оқуы міндетті болды. Мемлекеттік мектептердің инспекторы Томас А. Паркердің белсенді басшылығымен мемлекеттік мектептердің саны 1867 жылы 48 000-нан 1870 жылы 75 000-ға дейін өсті, ал оқушылар саны 169 000-нан 280 000-ға жетті. 1870 жылғы жалпы саны 9 100 афроамерикандық студентті құрады. 1870 жылы мектепке баратын ақ нәсілді балалардың саны олардың 59 пайызын, ал афроамерикандық балалардың саны 21 пайызын құрады. Паркер округтік және мемлекеттік деңгейде мұғалімдер ұйымдарын құрды, мұғалімдерге жетіспейтін педагогикалық білім беру үшін көптеген семинарлар өткізді. Мұғалімдерді даярлау үшін 1870 жылы Кирксвилл мен Уорренсбургте жаңа нормалды мектептер ашылды. Джефферсон-Ситидегі Линкольн институты афроамерикандық мұғалімдерді даярлау үшін білім беру бөлімін ашты. Колумбияда жаңа мемлекеттік университет құрылды, ол федералды жер грантымен қаржыландырылды. Бірақ ол осы қаржының бір бөлігін Ролладағы жаңа кен мектебімен бөлісуге мәжбүр болды. Штат бойынша мемлекеттік мектептер жүйесі бастауыш білім берудің үш "Р"-сін қамтамасыз етуге бағытталған. Ірі қалалардың сыртында жоғары мектептер сирек кездесетін. Балаларын мектепке жіберуге, ақылы жұмыс істемеуге мүмкіндігі бар отбасылар 1870 жылы 45 академияны демеушілік етті, олардың көпшілігі 37 шағын жеке колледжге қосылды. Олардың көпшілігі діни конфессиялар басқарды. Сент-Луис, Уильям Торри Харристің мектептердің басшысы ретіндегі басшылығымен (1868–1880), елдегі ең үздік мемлекеттік мектептер жүйесін, соның ішінде алғашқы мемлекеттік балабақшаларды құрды. Алайда консерваторлар 1872 жылы билікке оралғаннан кейін, мемлекеттік білім ауылдық Миссуриде қайтадан екінші деңгейге түсірілді.

Озарк дәстүрі

Озарк тауларының өте дәстүрлі, шалғай аймақтарында заманауи медицинаға деген қажеттілік аз болды. Бала туу, сырқырау, ауру және сүйек сынған жағдайларда жергілікті халық медицинасын білетін емшілер, көбінесе әйелдер, көмек көрсетті. Олардың шөптері, жақпалары және басқа да емдеу құралдары жиі науқастарды жазып алды, бірақ олардың әдістері ең алдымен емделушілердің психологиялық, рухани және физикалық қажеттіліктерін анықтауға және оларға көмек көрсетуге негізделген. 21-ші ғасырда Озарк аймағында дәстүрлі және Hillbilly тақырыптары ақша табуға мүмкіндік беретін кәсіпке айналды, себебі Брэнсон (Миссури) қаласы дәстүрлі фольклорды ұсынатын маңызды туристік орталыққа айналды.

Әйелдер

Соғыстан бұрын полиция және қалалық судьялар жыныстық сауданы жоюдың орнына реттеу үшін өздерінің өкілеттіктерін пайдаланды. Соғысқа дейінгі Сент-Луисте тәртіпті және жайлы бордельдерде жұмыс істейтін әйелдер, егер олар тым шулы болмаса, өздерінің белгіленген ауданынан тыс жыныстық қатынасқа бармаса немесе басқа да тиісті мінез-құлық ережелерін бұзбаса, көбінесе тұтқынға алынбады немесе мазаланбады. 1861 жылы Сент-Луис күн батқаннан кейін көшеде жүрген әрбір әйелді қылмыстық жазаға тарту туралы жарлық қабылдады. 1871 жылы қалада әйелдерге барлар мен салондарда жұмыс істеуге тыйым салатын заң шығарылды, тіпті олардың иесі болған жағдайда да. Бұл заңдар жыныстық сауданы барынша азайтуға бағытталған, бірақ заңды түрде жұмыс істейтін әйелдерге кері әсер етті. Орта таптың әйелдері жоғары білім алуға ұмтылыс жасады, ал мемлекеттік колледждер оларды көңілі толмаған түрде қабылдады. Калвер Стоктон колледжі 1850 жылдары Миссисипиден батысқа қарайғы алғашқы бірлескен оқу орны ретінде ашылды. Әйелдер алғаш рет 1868 жылы Миссури штатының Колумбиядағы мемлекеттік университетінің мұғалімдер даярлайтын мектебіне қабылданды, бірақ олардың мәртебесі екінші дәрежелі болды. Олар бірнеше тар мамандықтарға бөлінді, кітапханадан пайдалануы шектелді, ер адамдардан бөлініп, униформа киюге мәжбүр болды. Оларға кампуста тұруға рұқсат берілмеді. Президент Сэмюэл Спар Льюс көптеген ережелерді қатаң сақтап, жайсыз униформа киюді талап еткен ең қатаң әкімші болды. Дегенмен, қиындықтарға қарамастан, мектептегі әйел студенттердің саны өсті. Миссури тау-кен және металлургия институты 1871 жылы Роллада ашылғанда, оның алғашқы курсында 21 ер және алты әйел студент болды. 20-шы ғасырдың басына дейін бұл институтта оқыған әйелдерге орта мектеп деңгейінен аспайтын өнер және музыка сабақтары берілді. Жозефин Силон Йейтс (1859–1912) – өзінің өмірін кемсітушілікке қарсы күреске және өзінің халқының мәртебесін көтеруге арнаған афроамерикандық белсенді. Ол Джефферсон Ситидегі Линкольн институтында сабақ берді және Канзас-Ситидегі Әйелдер лигасының алғашқы президенті болды, кейіннен Ұлттық афроамерикандық әйелдер қауымдастығының президенті болды. Йейтс әйелдерді Солтүстік қалаларында жалақылы жұмыс істеуге дайындауға тырысты. Ол сондай-ақ Оңтүстікте қалған афроамерикандықтардың жер иелігіне ие болуын қолдады. Ақ адамдар афроамерикандықтарды төменгі таптың мінез-құлқы бойынша бағалағандықтан, ол расаның алға басуы жұмысшы табының қатаң моральдық кодекске ұмтылуына байланысты екенін айтты.

Прогрессивті реформалар мен саясат

Прогрессивті дәуір (1890-1920 жылдар) Миссури штатынан шыққан көптеген белгілі тұлғалардың жемқорлықпен күресіп, саясатты, мемлекеттік басқаруды және қоғамды жаңғыртуға бағытталған күш-жігерін көрді.

1904 жылғы Сент-Луис дүниежүзілік жәрмеңкесі

Губернатор Дэвид Роуленд Фрэнсис 1904 жылғы Сент-Луис әлемдік көрмесінің негізгі ұйымдастырушысы болды, ол ресми түрде «Луизиана сатып алу көрмесінің» президенті қызметін атқарды. Тарихшылар көбінесе нәсіл және империя тақырыптарының маңыздылығын, сондай-ақ көрменің тарих, өнер тарихы, сәулет және антропология салаларындағы ғалымдарға тигізген ұзақ мерзімді әсерін атап көрсетеді. Көрмеге келген қарапайым адамдардың есте сақтауынша, ол көбінесе ойын-сауық, тұтыну тауарлары мен халық мәдениетін кеңінен таныстырды.

Губернатор Джозеф Фолк

Жозеф Фолк – орта және ауылдық евангелистік протестанттарға күшті үндеу жасаған маңызды көшбасшы. Демократ болған Фолк 1904 жылғы сайлауда прогрессивті реформатор ретінде штат губернаторы болып сайланды. Ол «Миссури идеясы» деп атаған ұғымын қабылдады, ол Миссуридің заңдарды халық бақылауы және қатаң орындалуы арқылы қоғамдық мораль саласындағы жетекші күш болуы деген идеяны білдіреді. Ол монополияға қарсы іс-қимылдарды табысты жүргізді, штат қызметкерлеріне тегін теміржол билеттерін беруді тоқтатты, парақорлық туралы заңдарды кеңейтті, сайлау заңдарын жақсартты, лоббистерді міндетті түрде тіркеуді енгізді, жарыс жолындағы құмар ойындарды заңсыз деп жариялады және жексенбі күнгі жабылу заңын күшіне енгізді. Ол прогрессивті заңнаманы қабылдауға көмектесті, оның ішінде бастама және референдум ережесі, сайлау жүйесін реттеу, білім беру, жұмыспен қамту, бала еңбегі, теміржолдар, азық-түлік, бизнес және коммуналдық қызметтерді реттеу. Фолк басқарған кезеңде тиімділікке бағытталған бірқатар сарапшы кеңестер мен комиссиялар құрылды, соның ішінде көптеген ауыл шаруашылығы кеңестері және Миссури кітапхана комиссиясы. 1892–1904 жылдары Демократиялық партия Миссури штаты саясатындағы үстемдігін жоғалтты, ал 1920 жылдары Республикалық және Демократиялық партиялар күш жағынан шамалас болды. Бұл, ішінара, Сент-Луистегі демократтардың сыбайлас жемқорлығына және 1898 жылғы испан-американ соғысындағы американдықтардың жеңісіне байланысты болды.

Ауыл шаруашылығы

Азамат соғысы мен Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуы аралығында Миссури штаттық экономикасы ауыл шаруашылығынан өнеркәсіптік-қызметтік және ауыл шаруашылығының қатарласқан экономикасына өтті, Орта Батыс өңдеу өнеркәсібінің қарқынды дамуына байланысты. Темір жолдың батысқа қарай кеңеюі Канзас-Сити қаласын елдің маңызды көліктік торабына айналдырды. Техас штатындағы мал шаруашылығының өсуі, темір жол инфрақұрылымының жақсаруы және тоңазытқыш вагондардың пайда болуы Канзас-Ситиді мал өңдеудің ірі орталығына айналдырды. Техастан келген малшылардың ірі қара малын Додж-Сити және басқа да Канзас қалаларына айдап әкелді. Онда мал вагондарға тиеліп, Канзас-Ситиге жөнелтіліп, сойылып, шығыс нарықтарына таратылды. ХХ ғасырдың бірінші жартысы Канзас-Сити қаласының өркендеу шыңы болды, және қаланың орталық бөлігі әсем арт-деко стиліндегі ғимараттармен безенді, құрылыс қарқынды дамыды.

Балалар

Миссури штатының балалар кодексі комиссиясы – көрнекті педагогтар мен әлеуметтік жұмыскерлерді, сондай-ақ азаматтар ұйымдарының коалициясын біріктірген прогрессивті реформалық қозғалыстың нәтижесі болды. Алғашқы комиссия 1915 жылы балаларды қатал еңбек жағдайларынан қорғау, құқық бұзушылық, қараусыздық және балалардың тұрмыс жағдайын жақсарту бойынша ұсыныстарды әзірлеу жұмысын бастады. Алайда, оның ұсыныстары консервативті заң шығарушылар тарапынан қабылданбады. 1917 жылы құрылған екінші комиссия бұрынғы ұсыныстарды қайта қарап, кең ауқымды ағарту-насихаттау кампаниясын жүргізіп, Әйелдердің христиандық қоңышсыздық одағы, Қызыл Крест, әйелдер клубтары, сайлау құқығын қолдайтын топтар және тағы да басқа ұйымдардың қолдауын иеленді. Нәтижесінде, 1919 жылы Миссури штатының балалар кодексі қабылданды. Сонымен қатар, 1919 жылы Миссури әйелдерге дауыс беру құқығын берген 19-шы түзетуді бекіткен 11-ші штат атанды.

Қоршаған орта

ХХ ғасырдың басындағы прогрессивтік дәуірде Миссури өзенінің су ресурстарын бақылау және пайдалану мәселесі бойынша үш түрлі көзқарас болды; оларды үш ұйым ұсынды: Канзас-Сити коммерциялық клубы (KCCC), Миссури өзені санитарлық конференциясы (MRSC) және Миссури алқабының қоғамдық денсаулық сақтау қауымдастығы (MVPHA). KCCC коммерциялық даму тұрғысынан "Экономикалық өзен" деп қарады. MRSC ортақ сумен қамтамасыз етуді, оны қоғамдық ынтымақтастық арқылы қорғауды қажет етіп, "Салауатты өзен" деп атады. MVPHA коммерциялық дамуды, жеке күш-жігермен ластанудың алдын алумен ұштастырып, бұл екі көзқарас арасындағы келісімді білдірді. "Экономикалық өзен" – кәсіби элита мен федералдық шешімдерге бағытталған прогрессивтік тәсілді көрсетеді, ал "Салауатты өзен" – қоғамдық лидерлік пен шешімдерге, сондай-ақ тұтастай, жергілікті деңгейдегі қорғаудың алғашқы үлгісін ұсынады. Сарвис (2000, 2002) Миссуридің оңтүстік-шығысындағы Озарк ұлттық көркем өзендері (ONSR) құру төңірегіндегі дауды зерттейді. Мұнда таза өзендер мен әсем пейзажға ие аймақта екі федералдық агенттік – Ұлттық саябақтар қызметі (NPS) мен АҚШ Орман шаруашылығы қызметі арасында өзен бойындағы демалыс аймақтарын дамыту бағытында саяси күрес болды. Жергілікті тұрғындар жеке меншікті иеленуді көздеген NPS жоспарларына қарсы шықты. Екі агенттік те Конгреске қарсы заң жобаларын ұсынды, нәтижесінде 1964 жылы Конгресс NPS жоспарын таңдады. Ұзақ мерзімді перспективада ҰСҚ жылына екі миллион туристі қабылдап, демалыс орындарын ұйымдастырып, бақылауын жүзеге асырды. Ал орман шаруашылығы қызметінің жақын орналасқан демалыс орындары жылына 16 мыңнан аспайтын туристі қабылдады.

Миссури Бірінші дүниежүзілік соғыста

Миссури тұрғындарының көпшілігі Бірінші дүниежүзілік соғыстың талаптарына ынталы патриотизммен жауап берді. Әскерге ерікті түрде жазылу көрсеткіштері жоғары болды және әскерге шақыруға елеулі қарсылық болған жоқ. Дегенмен, неміс-американдықтар соғысқа қатысуға қарсы болды және олардың этникалық орталықтары көбінесе соғысқа салқын қарайтын немесе оған жаулық қатысты. Олар жиі патриот емес деп айыпталды. Штаттың әкімшілік қызметкерлері мен қауымдастықтары одақтастарға патриотизм мен қолдау көрсету үшін өз күштерін жұмылдырды, сондай-ақ қоғамдық пікірді қалыптастыруға және соғысқа дейінгі нарық сұранысымен күшейтілген ауыл шаруашылығы бағдарламалары мен экономикасын одан да нығайтуға ерекше мән берді. Америка соғысқа қатыспауы керек деп санайтын дәстүрлі фермерлер болғанымен, Гарри Трумэннің жағдайы одан да көрнекті болды. Ол 1906-1917 жылдары Канзас-Сити маңында табысты шаруашылық жүргізіп, болашақта физикалық және рухани тұрғыдан нығайды. Жалпы алғанда, Миссуридің ауылдық аймағы соғысқа белсенді қолдау көрсетті. 1917 жылы Герберт Гувер басқарған АҚШ Азық-түлік басқармасы ауыл шаруашылығы өнімдерін арттыру және тапшылықтағы тауарларды тұтынуды азайту бойынша ерікті ұсынымдарды енгізген кезде, Миссури ұлттық стандарттарға жетті және көп жағдайда одан да асып түсті.

1920 жылдардағы экономикалық өсім

Холл ағайындары – Джойс, Роли және Уильям 1900 жылдары Небраскада кітап дүкенін ашып, кедейліктен шықты. Еуропалықтардың пошталық карточкалар жіберуға құмарлығы Америкаға жеткенде, ағайындар оларды тез арада саудаға шығарып, Ұлы жазықтықтағы пошталық карточкаларды жеткізушіге айналды. Бизнес өркендеген сайын олар 1910 жылы Канзас-Ситиге көшіп, кейіннен ұлттық нарықта үстемдік құрған Hallmark Cards сыйлық карточкалары компаниясын құрды. Аллен Персиваль "Перси" Грин Миссури штатының Мексика қаласында A. P. Green компаниясын басқарды. Грин 1910 жылы қиын жағдайдағы кірпіш зауытын сатып алып, оны "отқа төзімді кірпіштердің" жетекші өндірушісіне айналдырды – бұл кірпіштер болат зауыттарында және кемелердің қазандықтарын қаптау үшін жоғары температураға төзуге арналған. 1913 жылы Клинтон қаласында, сол кезде жоғары мектептің оқушысы болған Ройал Бут таза тұқымды тауықтарды өсірумен айналысатын кәсіпорын құрды. Бірінші дүниежүзілік соғыста әскери қызметтен кейін Бут өркендеген кәсіпорнына оралды. Оның Booth Farms және Hatchery шаруашылығы басқа кәсіпкерлерді құс өсіру бизнесіне кірісуге ынталандырды. Бут 1924 жылы болған өрттен кейін шаруашылығын қайта жаңартып, жыл бойы жұмыртқа салатын тауықтарды өсіруге көшті. 1930 жылға қарай Клинтонның бауыртаздауыштарының жылдық сыйымдылығы үш миллионнан астам жұмыртқаны құрады, бұл Клинтонды "Әлемнің балапандар астанасы" етіп, аймақтағы мыңдаған шаруаларға пайда әкелді. Алайда, индустрия төмендеді және бауыртаздауыш 1967 жылы жабылды. Эдвард Ливи, Pierce Petroleum компаниясының басшысы, 1920 жылдары Озарк аймағының туристік тартымдылық ретіндегі әлеуетін анықтады. Pierce Petroleum жол бойындағы таверналарды ашып, жанармай құю станцияларын, қонақүйлерді, мейрамханаларды және автомобильмен саяхаттайтындарға арналған түрлі қызметтерді ұсынды. Ұлы депрессия Pierce Petroleum компаниясын Sinclair Consolidated Oil Corporation компаниясына сатуға мәжбүр етті, бірақ сол кезде көптеген басқа кәсіпкерлер Озарк аймағында туризмді дамыту мүмкіндігін байқады.

Пендергаст машинасы

Сент-Луис пен Канзас-Ситиде саяси машиналар ұрпақтар бойы жұмыс істеді, бірақ 1925 жылы құрылған Канзас-Ситидегі Пендергаст машинасы бүкіл елге танымал болды, нәтижесінде басшысы федералды түрмеге түсті. Том Пендергаст (1872–1945) өзінің білігін үлкен ағасының қала ішіндегі округіндегі ирландиялық демократ саяси қайраткерлерден алды. Ол ешқашан қала әкімі болған жоқ, бірақ Канзас-Сити және оның айналасындағы Джексон округінде Демократиялық партия төрағасының әлдеқайда қуатты лауазымын атқарды. Ол 1925 жылғы қаланың жаңа хартасын, қылмыстық әлемнің жетекшісі Джонни Ланзиямен одақтасып, шеберлікпен пайдаланды. Олар жергілікті Демократиялық клубты қылмыстық кәсіпорынға айналдыру үшін қылмыскерлерді тартты. Қалалық басқаруды өз қолына алған Пендергаст кандидаттарды таңдап, мемлекеттік жұмыстарды бөліп берді және монополиялар, пара, қайтару және сыбайлас жемқорлық жүйесі арқылы қалалық кірістердің белгілі бір пайызын жинады. Қаржы министрлігі, тіпті Пендергаст адал демократ болса да, министрдің бұйрығымен іс-қимыл жасады. Федералды прокуратура жүздеген қылмыстық айыптаулар қойды, көшбасшыларды соттады және машинаны жойды. Пендергаст өзі табыс салығын төлеуден жалтарғанын мойындады. Ол 15 айға Ливенворт түрмесіне кесілді және одан әрі саяси қызметке қатысуына тыйым салынды. Оның денсаулығы нашарлап, 1945 жылы қайтыс болды.

Ұлы депрессия және жаңа келісім

Ұлы депрессия Миссури экономикасының дерлік барлық саласына әсер етті, әсіресе тау-кен өндірісіне, теміржол және бөлшек саудаға. 1933 жылы Миссури Пасифик темір жолы банкроттық жариялады; штат бойынша бөлшек сауда сатылымы 50 пайызға төмендеді, ал 1930 жылдардың басында 300-ден астам Миссури банктері жабылды. Экономикаға наразылықтың күшеюіне жауап ретінде Сент-Луис полициясы жұмыссыз, солшыл көзқарастағы жұмысшыларды қадағалап, мазалады, ал 1932 жылдың шілдесінде жұмыссыздардың наразылығы полиция тарапынан күшпен таратылды. Канзас-Сити де депрессиядан зардап шекті, бірақ Сент-Луис сияқты ауыр болған жоқ. 1929 жылы 220 миллион доллар болған өндірістің құны 1935 жылы 122 миллион долларға дейін төмендеді; 1932 жылдың соңына қарай қайырымдастық ұйымдары халықтың 10 пайызын тамақпен қамтамасыз етіп отырды. 1930 жылы штат бойынша құрғақшылық Озарк және Бутхил аймақтарына ерекше зиян келтірді, содан кейін 1934 және 1936 жылдары да осыған ұқсас зиянды құрғақшылықтар болды. Осы қиындықтарға қарамастан, Миссуридегі шаруалардың саны депрессияның алғашқы жылдарында артты, ал жұмыссыз қалалық жұмысшылар штаттың барлық аймақтарында, әсіресе Озаркта күнкөріс шаруашылықтарын іздеді. 1930 жылдардың соңына қарай штаттың кейбір салалары қалпына келді, бірақ 1929 жылғы деңгейге жете алмады. Anheuser Busch және St. Louis Car Company екеуі де табысты қызметін қайта бастады, ал киім және электр өнімдерін өндіру кеңейді. 1938 жылы Сент-Луис әуежайы 1932 жылғы көрсеткіштен екі есеге жуық жолаушы тасымалдады, ал Kraft Cheese Company 1939 жылы Спрингфилдте сүт өңдеу зауытын ашты. Жағдай жақсарып келе жатқандай көрінді. Дегенмен, 1939 жылы өндіріс жалпы алғанда 1929 жылғы деңгейден 25 пайызға төмен болды, көтерме сауда 1929 жылғы деңгейден 32 пайызға, ал бөлшек сауда 1929 жылғы деңгейден 22 пайызға төмендеді. 1940 жылдың басында Миссуридегі жұмыссыздық деңгейі 8 пайыздан жоғары болды, ал қалалық аймақтарда бұл көрсеткіш 10 пайыздан асты. Сент-Луис және Канзас-Сити екеуі де елдегі өнеркәсіптік өндірушілер ретінде өз орнын жоғалтты.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Миссури штатының 450 мыңнан астам тұрғыны әскери қызметке шақырылды, олардың шамамен үштен екісі қатарына алынды. Соғыста 8 мыңнан астам миссурилік қаза тапты, ал біріншісі – Джордж Уитман, ол Перл-Харборға жасалған шабуыл кезінде қаза болды. Спрингфилдтегі О'Райли ауруханасы сияқты емдеу орындары әскери госпиталь ретінде пайдаланылды. Үйде қалған миссуриліктер әуе шабуылына дайындық жаттығуларын ұйымдастырды, сондай-ақ азық-түлік пен мақұлдық жинауға қатысты. Миссури тұрғындары соғыс облигацияларын сатып алуға жүргізілген сегіз акция барысында 3 миллиардтан астам доллар жұмсады. Миссури суретшісі Томас Харт Бентон «Қауіпті жыл» деп аталатын монументалды суреттер сериясын жасады, ал Сент-Луис симфониялық оркестрі Біріккен қызметтер ұйымдарының (USO) демеушілігімен концерттер берді. Ауылдық аймақтарда жұмыс таппаған жұмысшылар, әсіресе оңтүстік афроамерикандықтар қалаларға жұмыс іздеуге көшіп кеткендіктен, халық саны азайды. Соғыс Миссури ауыл шаруашылығына гүлдену әкелді, ал шаруашылық штаттың маңызды соғыс өнеркәсібіне айналды. Осы қиындықтарға қарамастан, көптеген фермерлер федералдық бағдарламалардың, мысалы, Ұжымдық кеңейту қызметінің, Топырақ сақтау қызметінің және Ауылдық электрлендіру басқармасының күш-жігерінің арқасында жаңа технологияларды меңгеріп, өндірісті жаңарта алды. Миссуридегі өндіріс те соғыстан пайда тапты; Сент-Луис және Канзас-Сити қалаларында ірі соғыс өнеркәсіптері орналасқан, әсіресе Сент-Луисте авиация саласы дамыды. Канзас-Сити ұшақтар жасау және дамыту орталығы болды, бірақ қала әскери техниканың түрлі-түрлерін де өндірді. Теміржол көлігі штатта жанданды, жолаушылар мен жүк тасымалы көбейді; 1945 жылдың басында Канзас-Сити арқылы тәулігіне 300-ден астам жүк және 200 жолаушы немесе әскер пойызы өтті. Базаның салынуы ауыл тұрғындарын қоныстандырды, бірақ ол мыңдаған жұмысшыларды және экономикалық серпінді әкелді. Трумэн – афроамерикандық қауымды қолдаған сирек кездесетін демократ болды, сондықтан Франклин 1934 және 1940 жылғы Сенат сайлауларында оған дауыс беруді ұсынды. 1941 жылы ішкі саяси мәселелер бойынша екеуінің арасы суыты, Франклин демократиялық партияға қосылудағы қара нәсілді көшбасшылардың көпшілігін қолдамады. Алайда Франклиннің Трумэнмен жылдар бойы жақсы қарым-қатынасы Трумэнды 1948 жылы азаматтық құқықтарды күшпен қорғау туралы күтпеген мәлімдеме жасауға итермеледі. Ұлы дағдарыс Миссуридегі афроамерикандықтардың экономикалық және әлеуметтік мүмкіндіктерін төмендетті. Біліктілігі жетілмеген жұмыс орындары жойылды, кейбір қара жұмысшылардың орнына ақ адамдар келді. Ақ үй шаруасындағы әйелдер енді қара нәсілді үй қызметкерлерін жалдай алмады. 1933 жылға қарай Сент-Луистегі қара жұмысшылардың 60 пайызы жұмыссыз қалды, ал жалақының төмендеуі қаралардың экономикалық жағдайына одан да зиян келтірді. Дағдарыс қара бизнесін әлсіретті, ал қара шіркеулер мұқтаждарға шектеулі көмек көрсетуге ғана қабілетті болды. Қара баспасөз және Ұлттық қалалық лига жергілікті билік органдарына теңдікті қамтамасыз ету және кемсітушілікке тоқтату үшін үнемі қысым көрсетіп отырды. Коммунистік партия қара белсенділерді қабылдауға күш салды, бірақ нәтижесі шамалы болды.

Соғыстан кейінгі саясат

Соғыстан кейін республикашылар штатта күш алды, бірақ Миссури тұрғындары салыстырмалы түрде жиі штат және ұлттық деңгейде демократ саясаткерлерге дауыс берді. Ұлттық деңгейде Миссури 20 ғасырдың көп бөлігінде президенттік сайлаудың жеңімпазымен дауыс берді, 1956 жылды қоспағанда. Ұйымдасқан қылмыстың қолдауына қарамастан, Смит әкімшілігі салыстырмалы түрде адал және тиімді болды және Миссури көлік жүйесінің дамуына маңызды үлес қосты. Донелли өзінің алғашқы мерзімінде ереуілге қарсы заңды қолдады (және ұйымдасқан еңбек ұйымдарын наразы қылды), бірақ 1952 жылы жеңіске жетті. Бірақ тәуелсіздігіне қарамастан, ол Миссури өмірінің көптеген салаларына елеулі әсер етті. 1950 жылы демократ кандидат Томас С. Хеннингс АҚШ Сенатына республикалық Форрест С. Доннеллді жеңді, ал 1952 жылы республикалық сенатор Джеймс П. Кем демократ Стюарт Саймингтоннан жеңілді, бұл Миссуридің АҚШ Сенатындағы демократиялық өкілдігінің жиырма жылдан астам уақытына бастама берді. Джефферсон қаласының бұрынғы мэрі және Екінші дүниежүзілік соғыстың ардагері Блэр бастапқыда Миссури губернаторының резиденциясына көшуден бас тартты, бірнеше жақсартулар жасалғанша. Блэр 1959 жылы штаттық үкіметтің маңызды қайта ұйымдастырылуына жетекшілік етті, ал 1960 жылы сенатор Хеннингс лауазымында қайтыс болғаннан кейін Блэр вице-губернатор Эдвард В. Лонгты оның орнына тағайындады. Дальтонның губернаторлық мерзімі салықтардың өсуімен ерекшеленді, штаттық қызметтерді қаржыландыру үшін: алкоголь салығы 50 пайызға, темекі салығы бір бумасына 2-ден 4 центке дейін, бензин салығы бір галлонына 3-тен 5 центке дейін өсті. Штат сондай-ақ табыс салығын алу үшін удержания жүйесін енгізді, бұл сол кезде даулы шара болды. Дальтонның өкілеттігі кезінде штат заң шығарушы органы жүргізушілерге куәлік беру үшін ұпай жүйесін және штаттағы жұмысқа қабылдаудағы кемсітушілік туралы істерді қарау үшін комиссия құрды. Демократтар штаттың барлық лауазымдарын, штат заң шығарушы органының екі палатасын жеңіп алды және президенттікке Барри Голдуотерге қарағанда Линдон Джонсонды күшті қолдады. Демократтар 1966 жылы штат заң шығарушы органының бақылауын сақтап қалды, бірақ республикашылар 1968 жылғы ұлттық және штаттық сайлауларда штатта шағын және күтпеген табыстарға қол жеткізді. Заң шығарушы органдағы жеңісінен кейін екі жыл өткен соң, республикашылар Миссури саясатындағы өсуін жалғастырды: республикалық штат аудиторы Кристофер Бонд 1972 жылы штат тарихында губернатор болып сайланған ең жас адам болды. Сол сайлауда Миссури сайлаушылары штаттың атқарушы тармағын кең ауқымды қайта ұйымдастыруды мақұлдады, штат қызметкерлерін губернаторға есеп беретін директорлардың бақылауына алды. Бонд басқарған заң шығарушы орган консервативті шаралар қабылдады, соның ішінде тұрмыстық тауарларға салынатын мүлік салығын жою және қару қылмыстары үшін міндетті жазалауды енгізу. Бондтың жеңілісі, бар болғаны 13 000 дауыспен, Тисдейлдің науқаны соңындағы теледидардағы жағымсыз жарнамасына және оңтүстік-батыс республикашыларының Бондқа дауыс беруден бас тартуына байланысты болды. Жеңіліске ұшырағанына қарамастан, Республикалық партия 1976 жылы одан да күшейді: Джон Дэнфорт Саймингтон бұрын басқарған бос АҚШ Сенатында жеңіске жетті, Уильям Фелпс вице-губернатор болып қайта сайланды, ал Джон Эшкрофт штаттың бас прокуроры болып сайланды. Бірақ прогрессивтіктер мен кәсіподақтар еңбекке қатысу құқығы туралы заңды жоюға сәтті күш салды. 1980 жылғы Миссури сайлаулары ұлттық деңгейде биліктегілерді қабылдамауды көрсетті: Тисдейлдің жеңілісінен басқа, Миссури сайлаушылары президенттікке Джимми Картерден гөрі Рональд Рейганды сайлады, ал Уильямс Фелпс вице-губернатор болып қайта сайланудан қалды. Республикашылар Миссуридің Конгресс делегациясында да жеңіске жетіп, палатадағы он орынның төртеуін жеңіп алды. Бірақ демократ сенатор Томас Иглтон Миссури тұрғындарымен қайта сайланды. 1984 жылғы штаттық сайлауда бес сайланған лауазымның төртеуі республикашыларға берілді, және көптеген штаттар сияқты Миссури президенттік сайлауда Рейганға дауыс берді. Эшкрофт 1980 жылдардың соңында штаттық білім беру жүйесіне үлкен үлестің қосылуын қолдауда рөл атқарды, бұл штаттың қаржылық жағдайының жақсаруына көмектесті. Екінші мерзімінде Эшкрофт штаттық үкіметке бірнеше реформалар ұсынды, олардың кейбіреулері қабылданбады. Оның екі сәтсіз ұсынысы штаттық жиналыстың мөлшерін қысқарту және оқу жылын ұзарту болды. Сәтті өзгерістерге жұмыссыздыққа ұшырағандарға жұмыс орындарында оқытуды талап ететін әлеуметтік қамсыздандыру реформасы туралы заң кірді. 2000 жылдың 16 қазанында ол сапарлап бара жатқан ұшақ Миссури штатындағы Голдман қаласының жанында апатқа ұшырады, нәтижесінде губернатор, оның ұлы (ұшқыш) және науқан кеңесшісі Крис Сиффорд қаза тапты.

Әлеуметтік өзгерістер мен білім беру

Миссури соғыстан кейінгі кезеңде африкалық американдықтардың тең құқықтарына жетуде баяу прогресс жасады. Екінші дүниежүзілік соғыстың нәтижесінде Миссуриде қара нәсілді халықтың саны артып, Санкт-Луис және Канзас-Сити қалаларында шоғырланды. 1950 жылы Джексон округінде (Канзас-Сити кіретін) қара нәсілділердің саны 57 000-ға жетті, бұл жалпы халықтың 10,5 пайызын құрады. Сент-Луис округі мен Сент-Луис қаласының біріктірілген қара нәсілді халқы 171 000-ды құрады, бұл жалпы санының 13,6 пайызы болды. Сент-Луис қаласында ғана 154 500 қара нәсілді адам тұрды, бұл қала халқының 18 пайызын құрады. Келесі жылы қала Вильям А. Массингейлді Бас Ассамблеяға сайлады, ал 1948 жылы Канзас-Сити сол аймақтан заң шығарушы органға екінші қара нәсілді өкіл, Дж. Маккинли Нилді сайлады. Соғыстан кейінгі кезеңдегі жұмысқа орналасудағы кемсітушілік 1950-1960 жылдарға дейін жалғасты. Соғыстан кейін Миссуридегі қара нәсілді тұрғындар үшін тұрғын үй алу да қиындыққа толы болды. Қара нәсілді адамдарға тұрғын үй несиесі алу қиын болды, ал жылжымайтын мүлік агенттері ақ нәсілділер тұратын аудандарда үй сатып алуларына кедергі келтірді. Соңында, 1948 жылдың мамырында АҚШ Жоғарғы Соты «Шеллиге қарсы Креймер» ісінде шектеу шарттарының 14-ші түзетудегі тең қорғаныс құқығын бұзғанын мәлімдеді. 1940-1950 жылдары Миссуриде қара нәсілділерге қоғамдық орындарда кеңінен кемсітушілік жасалды. 1950 және 1953 жылдары Сент-Луис және Канзас-Сити қалаларындағы қоғамдық бассейндер сот шешімімен бөлінбейтін болды. Тек 1965 жылы федералдық араласу қаупіне байланысты Бас Ассамблея қоғамдық орындарда кемсітушілікке тыйым салатын Миссуридің қоғамдық қоныстану туралы заңын қабылдады. 1950 жылдан 1954 жылға дейін қара нәсілді отбасылар Канзас-Сити, Сент-Луис округі және Сент-Луис қаласындағы ақ нәсілді мектептерге оқуға беруге кем дегенде төрт рет әрекет жасады. Сент-Луис қаласында қара нәсілді студент ақ нәсілді Харрис мұғалімдер колледжіне (кейін Сент-Луис мемлекеттік мектептеріне тиесілі) түсуге тырысты, бірақ сот студенттің талабын қабылдамады, себебі Стоу мұғалімдер колледжінің факультеттері, кітапханалары мен зертханалары Харрис колледжімен салыстыруға келді. «Браунға қарсы Білім беру кеңесі» ісі бойынша шешім шыққаннан кейін Миссуридің бас прокуроры Джон М. Дальтон Миссуридегі мектептегі сегрегациялық заңдардың күші жойылды деп мәлімдеді. Дегенмен, бірнеше Миссури округтері бұл шешімге бағынбады; Чарльстон және басқа да Бутхел округтеріндегі мектептер 1960 жылдардың ортасына дейін интеграциядан жалтарды. Канзас-Ситидің Миссион Хиллз және Сент-Луис қалаларының Ладю және Крив-Кер сияқты бай қала маңындағы қалалары 20 ғасырдың соңына дейін өздерінің өлшемдерінен асып түсетін ықпалға ие болды. Көптеген қала маңындағы қауымдастықтар бизнесті тарту және аумақты қоса аннексиялау арқылы дәстүрлі, жан-жақты қалалардың ерекшеліктерін жинақтауға кірісті.

Ауыл шаруашылығы және шаруашылық өмір

Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан бастап 1990 жылдарға дейін Миссури штатының ауыл шаруашылығында маңызды өзгерістер болды. 1945 жылы Миссуриде 240 000-нан астам ферма болды; 1997 жылға қарай фермалардың саны 59 пайызға төмендеп, 99 000-нан азырақ ферма қалды. Сонымен қатар, Миссуридің ауылдық округтері халықтан айырылды, ал 1954 жылдан 1997 жылға дейін Миссури фермаларының орташа көлемі 170 акрдан дерлік 300 акрға дейін артты. 20-ғасырдың соңындағы экономикалық өзгерістердің тағы бір саласы – ағаш кесу және оны өңдеу өнеркәсібінің құлдырауы болды. 1920 жылдары, тым көп кесу салдарынан, Long Bell Lumber Company өзінің Миссуридегі көптеген операцияларын басқа штаттарға көшірді, ал Миссуринің ормандық жерлерінің көп бөлігі 1950 жылдары тозығы жетті. 1960 жылдары қорғасын өндіру Миссуриде қайтадан маңызды салаға айналды, себебі 1948 жылы Оңтүстік-Шығыс Миссури қорғасын аймағының Жаңа қорғасын белдеуі аймағында Вибурн тренді табылды. Ең үлкен құлдыраулардың бірі – мал базарлары мен ет өңдеу өнеркәсібінің төмендеуі болды; 1944 жылы Канзас-Сити АҚШ-тағы екінші ірі ет өңдеу қаласы болды, бірақ 1990 жылдарға қарай қалада ет өңдеу зауыттары мен мал базарлары болмады. Төмендеуіне қарамастан, өндіріс штаттың экономикасында маңызды рөл атқара берді. Канзас-Сити шығыс Лидс өнеркәсіптік ауданында өндірістік базасын сақтап, соның ішінде автомобиль зауыттары мен атомдық қарудың бөліктерін шығаратын зауыттарды қамтыды. Сент-Луис Anheuser Busch, Monsanto, Ralston Purina және бірнеше автомобиль зауыттарымен өнеркәсіптік базасын сақтап тұрды. Штаттың басқа төрт қалалық аймақтарында (Спрингфилд, Сент-Джозеф, Джоплин және Колумбия) ең ірі экономикалық сектор – өндіріс, оның жалпы өнімі 10 миллиард доллардан асты. Миссури экономикасының салыстырмалы түрде жаңа саласы 1994 жылы штат ішінде өзендік кемелерде құмар ойындарды заңдастырумен қатар дамыды. АҚШ Армиялық инженерлер корпусы өзендік кемелерде құмар ойындар круиздерін рұхсаттамады, нәтижесінде, іс жүзінде, үлкен құрылымдары бар тұрақты бекітілген баржалар пайда болды. Миссуридегі құмар ойындарға лотерея да кірді, ол казино ойындарын заңдастыруға дейін бірнеше жыл бойы қолданылып келді.

Шекаралық дәуір 1860 жылға дейін

Бремер, Джефф, «Көріне жақын дүкен: Луизиананы сатып алудан Азамат соғысына дейінгі Миссуридің экономикалық трансформациясы» (Айова университетінің баспасы, 2014) 239 б. Бернет, Робин және Кен Любберинг. Миссуридегі қоныстанудағы иммигрант әйелдер (Миссури университетінің баспасы, 2005) 149 б. Көп суреттермен. Фриззелл, Роберт В., «Он тоғызыншы ғасырдағы Миссуридегі оңтүстік идентиті: Кішкентай Диксидегі құлдардың көптігі және Орта Батысқа ауыл шаруашылығына өту», «Миссури тарихи шолуы», 99 (2005 сәуір), 238–60 бб. 1800–1900 жылдар аралығы. Хоук, Луис. Миссури тарихы, 1-том: Ең алғашқы зерттеулер мен қоныстанудан бастап штаттың Одаққа қабылдануына дейін (3 томдық, 1908) онлайн, 1-том; онлайн, 2-том. Харт, Р. Дуглас. Миссуридің Кішкентай Диксисіндегі ауыл шаруашылығы және құлдық (Миссури университетінің баспасы, 1992). Джексон, Роберт, «Марк Твеннің Миссурисінің пайда болуы: аймақтық теория және Хаклберри Финннің баяулы», «Оңтүстік әдеби журналы», 35 (2002 жылдың күзі), 47–69 бб. Кампхофнер, Уолтер Д., «Жұлынып кеткен бе, әлде отырғызылған ба? Миссуриге неміс иммиграциясының үлгілері туралы ойлар», «Миссури тарихи шолуы», 103 (2009 жылғы қаңтар), 71–89 бб. Корасик, Джон, «Территориялық Миссуридегі бостандық концепциясы, 1819», «Миссури тарихи шолуы» 109 (2015 жылғы сәуір), 179–97 бб. Макдермот, Джон Фрэнсис. Миссисипи алқабындағы француздықтар (Иллинойс университетінің баспасы, 1965). Макдермот, Джон Фрэнсис. Миссисипи алқабындағы испандықтар, 1762–1804 (Иллинойс университетінің баспасы, 1974). О’Брайен, Майкл Дж., және Терезита Маевски. «Миссуридің солтүстік-шығысындағы Жоғарғы Оңтүстік әлеуметтік-экономикалық жүйесіндегі байлық және мәртебе». «Тарихи археология» 23.2 (1989): 60–95 бб. Пэрриш, Уильям Эрл. Миссуридің шекара саясаткері Дэвид Райс Атчисон (Миссури университетінің баспасы, 1961).

Азаматтық соғыс

Астор, Аарон. Шекарадағы көтерілісшілер: Азамат соғысы, азат ету және Кентукки мен Миссуридің жаңадан құрылуы (Луизиана штатының университетінің баспасы; 2012) 360 б. Боман, Деннис К. Линкольннің берік одақтасы: Гамильтон Гэмбл, Дред Скоттқа қарсы шыққан және Миссуридің Азамат соғысы кезеңіндегі губернаторы (Луизиана штатының университетінің баспасы, 2006) 263 б. Филипс, Кристофер. Өзендер кері ағып өтті: Азамат соғысы және Американың орталық шекарасын қайта жасау (Оксфорд университетінің баспасы, 2016).

Негізгі дереккөздер

Сиддали, Сильвана Р., ред. Миссури соғысы: Азамат соғысы құжаттарында (Афина: Огайо университетінің баспасы, 2009) 274 б.

1865 жылдан бастап

Баркли, Томас Суэйн. Миссуридегі либералды-республикалық қозғалысы, 1865–1871 (Миссури мемлекеттік тарихи қоғамы, 1926). Девитт, Петра. Миссуридегі үй күзетшілері: Ұлы соғыс кезінде үй майданының қорғалуы (2022) Бірінші дүниежүзілік соғыс онлайн кітап шолуы.

Форр, Джеймс. "Коммерциялық теледидар Миссуриге келді: Сент-Луистегі KSD теледидарының тууы", Миссури тарихи шолуы, 105 (2011 жылғы шілде), 233–44. Морроу, Линн, "Миссури тарихындағы Озаркс: Америкалық аймақтағы жаңалықтар", Миссури тарихи шолуы, 107 (2013 жылғы шілде), 231–247. Паркер, Пол Э. Миссуридің портреті, 1935–1943: Фермалық қауіпсіздік басқармасының фотосуреттері (Миссури университеті баспасы, 2002). Көп суреттелген; бастапқы дереккөздер (суреттердің барлығы жалпыға қолжетімді).

Пиотт, Стивен Л. Холи Джо: Джозеф В. Фолк және Миссури идеясы (Миссури университеті баспасы, 1997). 1905–1909 жылдары губернатор болды. Роудс, Джоэл П. Миссури теміржолының пионері: Луис Хоуктың өмірі (Миссури университеті баспасы, 2008). Сарвис, Уилл, "Манипуляцияға ұмтылыс: Миссуридің ауылдық аймақтарындағы сайлау алаяқтығы, 1940–1970 жылдар", Journal of the West, 39 (күз, 2000), 63–71. Көп суреттелген. Смит, Джонатан Вон, "Премиум Стандарт Фермалары және Солтүстік Миссуридегі мал шаруашылығы географиясының өзгеруі", Оңтүстік-Шығыс географы, 39 (қараша, 1999), 161–71. Телен, Дэвид. Қарсылық жолдары: Миссуридің индустриялануындағы дәстүр мен қадір-қасиет (1986). Томас, Льюис Ф. "Сент-Луистің Орта Батыс мегаполисі ретінде құлдырауы". Экономикалық география 25.2 (1949): 118–127. JSTOR.

Троен, Селвин К. "XIX ғасырдағы Сент-Луистегі халықтық білім". Білім тарихы бойынша тоқсандық журнал 13#1 (1973), 23–40 беттер. JSTOR.

Уинн, Кеннет Х., ред. Миссури заңы және американдық ар-ождан: тарихи құқықтар мен қателіктер (Миссури университеті баспасы, 2016). 288 бет; Дред Скотт ісі, Вирджиния Майнордың әйелдер сайлау құқығына қатысты ісі, Азаматтық соғыс кезіндегі адалдық сынақтары және Нэнси Крузанды қамтитын өмірге құқық ісі.