Кіріспе

Эссекс қаласы, Англия. Англиядағы қала.

Челмсфордтың негізгі қалалық агломерациясы Брумфилд, Ньюленд Спринг, Грейт Лигх, Грейт Уолтем, Литтл Уолтем, Грейт Баддоу, Литтл Баддоу, Галливуд, Хоу Грин, Маргареттинг, Плеши, Сток, Роксвелл, Дэнбери, Бикнакр, Риттл, Моулшам, Реттендон, Ханнингфилдс, Чигналс, Видфорд және Спрингфилдтің, соның ішінде Спрингфилд Барнс, қазір Челмер ауылы деп аталатын, бұрынғы аудандарының барлығын немесе бір бөлігін қамтиды. Массачусетс, Онтарио және Нью-Брансуик штаттарындағы Челмсфорд қалалары осы қаланың құрметіне аталған. Челмсфорд тұрғыны "Челмсфордтық" деп аталады.

Ерте тарих

1199 жылға дейін жақын маңдағы елді мекендер ежелгі заманнан бері болған. Спрингфилд маңында неолит және кейінгі қола дәуіріне жататын қоныстардың қалдықтары табылды, сондай-ақ қала римдіктермен басталған. 60 жылы римдік бекініс салынды, оның төңірегінде азаматтық қала өркендеді. Қала Caesaromagus (Цезардың егістігі немесе Цезардың базары) деп аталды, бірақ оған императорлық префиксі берілу себебі қазір белгісіз – бұл, мүмкін, Лондондиум немесе Камулодунумды алмастыруға арналған провинциялық астана болып жоспарланған, бірақ іске аспаған қала болған. Қазіргі Мулшам көшелерінің астында пошта бөлімі, әкімшілік орталық және қонақ үйдің қалдықтары сақталған мансио орналасқан, ал сегізбұрышты ғибадатхананың қираған жерлері Одеон айналымының астында жатыр. Римдіктер Ұлыбританиядан кеткеннен кейін қала біраз уақытқа қараңғыда қалды. 19 ғасырдың соңында Челмсфордтың солтүстігіндегі Брумфилдте англосаксон жерлеуі табылды, қазір оның жәдігерлері Британ мұражайында сақталуда. "Саксон жолы" деп аталатын жол қазір сол жерді көрсетеді. Қаланың аты қазіргі Хай-стриттегі тас көпір орнына жақын болған Сеолмердің өткелінен шыққан. 1086 жылғы "Domesday Book"-та қала Celmeresfort деп аталса, 1189 жылға қарай Chelmsford деп өзгертілді. Оның Лондон – Камулодонум римдік жолындағы (қазіргі A12) орналасуы Челмсфордтың ерте дамуына ықпал етті.

Патша жарғысы

1199 жылдың 7 қыркүйегінде Лондон епископы Морис Кан өзені үстінен көпір салынғанын қадағалағаннан кейін, король Джон Вильгельмге Сент-Мер-Эглис үшін Челмсфордта жәрмеңке өткізуге рұқсат беретін патшалық жарлық берді, осылайша қазіргі қаланың бастауы қаланды. Сейсенбіден сенбіге дейін жұмыс істейтін жабық жәрмеңке 800 жылдан астам уақыт өткен соң да қала орталығының маңызды бөлігі болып табылады. Қала 13 ғасырдың басында жергілікті сот отырысының орталығына айналды (бірақ сот отырыстары Брентвудта да өтті) және 1218 жылы ол Эссекс графтығының орталық қаласы ретінде мойындалды, бұл мәртебе бүгінгі күнге дейін сақталып келеді.

Патшалық байланыстары

Шотландия королі Роберт I, Роберт Брюс (1274–1329) ретінде танымал, жақын маңдағы Вритл ауылымен тығыз байланыста болды және оның ауылдағы Монпелиер шаруашылығында туғанын көрсететін бірнеше дәлелдер бар, бірақ бұл оқиға даулы және мүмкін оның әкесі Роберт де Брюс, 6-шы Эннандейл лордымен шатастырылған. Челмсфорд 1381 жылғы шаруалар көтерілісіне белсенді қатысты, ал король Ричард II Лондондағы көтерілісті басып жаншудан кейін қалаға келді. 1988 жылы Хильда Гривтің «The Sleepers and The Shadows» атты еңбегінде былай делінген: «1 шілдеден (дүйсенбі) 6 шілдеге дейін (сенбі) [1381] шамамен бір апта бойы Челмсфорд үкімет орталығына айналды. Король, әлдебір, жақын маңдағы Вритлдегі өзінің манорында тұрды. Оған уақытша канцлер, жаңа бас судья, корольдік канцелярия басшылық етті. Олардың Челмсфордтағы маңызды міндеті – патшалықтың ең шалқарына атпен жіберілген хабаршылар арқылы күнделікті комиссиялар, жарлықтар, хаттар, бұйрықтар мен жарияламаларды дайындау, жазу, мөр басу және жіберу болды. Бұл патшалықтағы бейбітшілікті қалпына келтіру процесін жеделдету үшін де, патшалық пен үкіметтің күнделікті істерін жүргізу үшін де қажет болды». Ричард II 1381 жылдың 2 шілдесінде Челмсфордта шаруаларға берген келісімдерін жоққа шығарды. Осылайша, үкіметтік биліктің орталыққа жылжуына байланысты, Челмсфорд бірнеше күнге Англияның астанасы болды деуге болады. Көтерілістің көптеген көшбасшылары қазіргі Примроуз төбесі деп аталатын жерде дарға асылды. Король Генрих VIII 1516 жылы Болейн иелігін сатып алып, қазіргі Нью-Холл мектебі орналасқан жерде Болиеу сарайын салдырды. Кейін бұл оның сол кездегі сүйіктісі, кейін әйелі Аннаның резиденциясына айналды. Ұзақ өтпей ол Генрихтің бірінші некесінен туған қызы Мэри I-нің резиденциясы болды.

Аңшы генерал

XVII ғасырда Мэтью Хопкинстің (өзін "Солқындарды іздеуші бас инспектор" деп атаған) көптеген құрбандары сотталуға дейін Челмсфордта түрмеде соңғы күндерін өткізіп, Ассиздерде сиқыршылық жасады деген айыппен асылды.

Чарльз Диккенс

1835 жылы Эссекс және Саффолк округтеріне жергілікті сайлауларды баяндау үшін сапарлаған Чарльз Диккенс Челмсфорд қаласын аралады. Жексенбі күні газет таба алмағанына қатты ренжіді, тіпті досына хат жазып, Челмсфордты "жер бетіндегі ең жалықтырғыш және ең ақымақ орын" деп сипаттады.

Радионың туған жері

1899 жылы Гульельмо Маркони Челмсфордтың Моулшам ауданындағы Холл-стритте әлемдегі алғашқы "сызбасыз" немесе радио фабрикасын ашты. 1920 жылы Маркони Ұлыбританияда алғаш рет ресми түрде жарияланған дыбыс хабарын жасады, онда әлемдегі алғашқы мақсатты түрде салынған радио фабрикасы New Street Works-те Нелли Мелба ханым өнер көрсетті. 1922 жылы Маркони әлемдегі алғашқы тұрақты сымсыз ойын-сауық хабарларын тарату (шақыру белгісі "2MT") жақын орналасқан Уриттл ауылынан басталды. 2MT станциясы Лондондағы "2LO" іргелес станциясының құрылуына себеп болды, ол кейіннен BBC-нің құрылуына әкелді.

Епископтық

1914 жылы Челмсфорд шіркеуі кафедралық соборға айналды (төменде қараңыз), ал қала өз епископын алды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, жеңіл өнеркәсіптік соғыс өндірісінің маңызды орталығы болған Челмсфордқа, бірнеше рет әуе шабуылы жасалды – Люфтваффе ұшақтарымен де, зымырандармен де. Ең көп адамдық шығын 1944 жылдың 19 желтоқсанында тіркелді, сол күні Англияға түскен 367-ші Vergeltungswaffe 2 немесе V2 зымыраны Генри Роуд көшесіне құлады. Бұл көше Гоффманс шарлы подшипник зауыты мен Нью-стриттегі Маркони сымсыз телеграф компаниясы зауытына жақын орналасқан тұрғын үйлерден тұратын. Екі зауыт та соғысқа қатысу үшін маңызды болды. Осы оқиғада 39 адам қаза тауып, 138 адам жарақат алды, оның 47-сі ауыр жарақат алды. Генри Роудтағы бірнеше үй толығымен қирады, ал жақын маңдағы көшелерде көптеген зақымдар тіркелді. Қайтыс болғандарға арналған ескерткіш Риттл жолындағы қалалық зиратта орналасқан. 1943 жылдың 14 мамырында Люфтваффе жасаған бомбалау шабуылынан Челмсфордта 50-ден астам адам қаза тауып, шамамен 1000 адам үйсіз қалды. Бомбалар негізінен қала орталығына, Спрингфилдке және Моулшамға түсті. Екінші дүниежүзілік соғыстың британдық нығайтылған бекініс желісінің бір бөлігі – GHQ Line, Челмсфорд қаласынан өтеді, қаланың солтүстігі мен оңтүстігінде әлі де көптеген бекініс нысандары сақталған. Бұрын жыл сайын V фестивалі өткізілетін Хайлендс паркінде соғыс тұтқындары лагері орналасқан, және 1944 жылдан 1945 жылы таратылғанға дейін Арнайы әуе күштерінің (SAS) штабы болып қызмет етті.

Жақында болған тарих

1980 жылдан бері қаладағы қорғаныс өнеркәсібіне қатысты салалар төмендеді, ең бастысы – Маркони компаниясы, оның барлық зауыттары жабылды немесе сатылды. West Hanningfield Road жері BAE Systems компаниясына, Waterhouse Lane жері E2V компаниясына сатылды, ал бұрынғы New Street Works орны тұрғын үйлер мен басқа да мақсаттарға арналған кең ауқымды қайта құрылымнан өтті. Бір кезде Челмсфордтағы ең ірі жұмыс беруші болған RHP (бұрынғы Hoffman шарлы подшипник өндірушісі) 1989 жылы New Street / Rectory Lane орнын жапты. Зауыттың бір бөлігі сәнді пәтерлерге және денсаулық клубына айналдырылды, бірақ оның көп бөлігі Англия Раскин университетінің Ривермид кампусына орын беру үшін бұзылды. Қаланың Лондонға жақындығы және Эссекс облысының орталығында орналасуы оның қаржы, әкімшілік және тасымалдау орталығы ретінде маңыздылығын арттыруға көмектесті. Channels Development, Beaulieu Park, The Village және Chancellor Park қалада салынған соңғы ірі тұрғын үй кешендерінің қатарында. Жергілікті жоспар 2036 жылға дейін 18 000 жаңа үй салуды көздейді, олардың көп бөлігі қаланың солтүстігінде салынады. 2007 жылы Channel 4 телеарнасының "Location, Location, Location" бағдарламасы Челмсфордты Ұлыбританияда өмір сүруге ең қолайлы 8 орын деп таныды.

Ұлыбританияның қала мәртебесі

Челмсфорд қаласына қала мәртебесін ресми түрде беру туралы патент хаттары 2012 жылдың 6 маусымында Елизавета II-нің алмас мерейтойына арналған шаралар аясында алынды. Челмсфордты қала ету туралы жариялау 2012 жылдың 14 наурызында Ұлыбританияның Жеке Кеңесінің төрағасы және Премьер-министрдің орынбасары Ник Клегг жасады.

Жергілікті билік және саясат

Челмсфорд – Эссекс округінің географиялық және саяси орталығы. Ол 1215 жылдан бері округтің астанасы болып табылады. Эссекс округі кеңесінің штаб-пәтері округтік залда, Дьюк көшесінде, ал Челмсфорд қалалық кеңесінің штаб-пәтері Челмсфорд азаматтық орталығында, Дьюк көшесінде орналасқан. Азаматтық орталық Cordingley & McIntyre компаниясымен қоғамдық кітапхана ретінде жобаланып, 1935 жылдың сәуір айында аяқталды. Эссекс полициясының штаб-пәтері қаланың Спрингфилд ауданындағы Кингстон Крессентте орналасқан. Челмсфорд – Ессекс округінің ежелгі Челмсфорд жүзінің бір бөлігі болған. Ол 1888 жылы Муниципалдық корпорациялар туралы 1882 жылғы заңның ережелеріне сәйкес муниципалдық округ ретінде құрылды. 1934 жылы округ Челмсфорд ауылдық округінен, соның ішінде Брумфилд, Спрингфилд, Видфорд және Уриттл приходтарының бөліктерін қосып алып кеңейтілді. 1974 жылдың 1 сәуірінде таратылып, оның бұрынғы аумағы ауылдық округтің қалған бөлігімен бірігіп, 2012 жылы Корольдік жарғымен қала мәртебесіне ие болған үлкен Челмсфорд округін құрады. Ұлыбритания Парламентінің Челмсфорд сайлау округіндегі парламент мүшесі – Вики Форд. 2019 жылғы жалпы сайлауда Форд 31 934 дауыс (55,9%) жинап, Либерал-демократтар партиясынан кандидат болған Мари Голдманнан (14 313 дауыс, 25,1%) басымдықпен жеңіске жетті.

Бизнес және сауда

Бастапқыда ауыл шаруашылығы және сауда қаласы болған Челмсфорд 19 ғасырдан бері өнеркәсіптің маңызды орталығына айналды. 1797 жылы Челмер және Блэкуотер су жолының ашылуынан кейін, арзан тасымалдау және шикізаттың қолжетімділігі 1850 жылдарға дейін диқандық және суыту өнеркәсібінің дамуына ықпал етті. Одан кейін өркендеген экономика ауыл шаруашылығы машиналарын жергілікті нарықта сұранысқа айналдырды. Осыған орай, құйма және инженерлік шеберханалар ашылды, соның ішінде Фелл Кристи өзінің фабрикасын (кейінірек Кристи Норрис Лтд деп аталды) Кингс Роуд пен Брумфилд Роудтың бұрышында 1858 жылы ашты, ол 1985 жылы жабылды. Сондай-ақ, Коулман мен Моретон, Томас Кларксон (бумен жүретін автобустар өндірушісі және Шығыс Ұлттық Автобус компаниясының негізін қалаушысы) және Эддингтон мен Стивенсон (тракторлар жасаушылар) да жұмыс істеді. Christy Norris компаниясы бүгінге дейін сақталып, Christy Turner Ltd деген атпен жұмыс істеп келеді. Фабриканың жанындағы тұрғын үй көшесі оның құрметіне "Fell Christy" деп аталды. Қазіргі қалада Эссекс полициясының, Эссекс округі және Челмсфорд қалалық кеңесінің бас кеңселері орналасқан. М&G тобы, Teledyne e2v және ebm papst сияқты ұлттық және халықаралық компаниялар да қаладағы өз филиалдарын ашты. Челмсфорд көбінесе коммерциялық қала болып табылады және шамамен 80 000 адамды жұмыспен қамтиды. Мұнда Bond Street, High Chelmer және The Meadows секілді үш орташа сауда орталығы бар. Челмсфордта Riverside, Chelmer Village, Clocktower Retail Park, The Army & Navy, Moulsham Lodge Retail Park және кішкентай Homelands Retail Park (флагмандық B&Q дүкені, Wyvale Garden Centre (Бақша орталығы тобының бөлігі) және Pets Corner орналасқан) сияқты алты сауда паркі бар. High Street көшесінде тәуелсіз және желілік дүкендердің алуан түрлі таңдауы ұсынылады. 2016 жылдың 29 қыркүйегінде John Lewis компаниясының тікелей қатысуымен жаңа сауда орталығы ашылды. 2005 жылдың 6 қаңтарында Челмсфордқа Fairtrade Town мәртебесі берілді. Қазіргі уақытта Boreham орналасқан Челмсфорд бизнес-паркінде Anderson Group және Global Marine Systems сияқты ірі компаниялар орналасқан. Челмсфорд өнеркәсіптік және коммерциялық секторларда жұмыс істейтін ұлттық электр энергиясы жеткізушілерінің орталығы болып табылады, EnDCo және F&S Energy компанияларының бас кеңселері қалада орналасқан. Қалада жұмыссыздық деңгейі төмен (2002 жылы 1,6%), ал жұмыс күші жақсы білім алған, 9%-ы жоғары білімге ие (2002 жылы; британдық орташа көрсеткіш: 7,1%). Челмсфордтың түнгі өмірі өте дамыған, қала орталығында көптеген пабтар, түнгі клубтар мен мейрамханалар бар. Оның орталық Эссекс орналасқандығы және жақсы қоғамдық көлік байланыстары оны мереке тойлаушылар, жұмыскерлер және туристер үшін өте ыңғайлы етеді.

Маркони

1899 жылы Гульельмо Маркони Холл-стритте «Маркони Wireless Telegraph & Signal Company» деген атпен әлемдегі алғашқы «сызбасыз» зауытын ашып, онда 50-ге жуық адам жұмыс істеді. Кейін компания Marconi Wireless Telegraph Company Ltd деп аталды. Осы себепті Челмсфорд «радионың туған жері» деп есептеледі, және бұл сөз тіркесі қалаға кіретін басты жолдардағы әкімшілік таңбаларында кездеседі, бірақ бұл мәлімдеме даулы. Hall Street-тегі ғимараттары жетілмей, Маркони 1912 жылдың маусымында арнайы салынған New Street Works-ке көшті. 1920 жылдың 15 маусымында зауытта Ұлыбританияда алғашқы рет ресми түрде дыбыс хабары таратылды, онда Дама Нелли Мелба өнер көрсетті және екі 450 фут (137 м) радио хабар тарату мачтасы пайдаланылды. 1922 жылы Челмсфордтың жанындағы Риттлдегі Маркони зертханасынан әлемдегі алғашқы тұрақты сымсыз ойын-сауық хабарлары басталды – «2MT» шақыру белгісімен, қарапайым ағаш үй ішінде. 1999 жылы Марконидің қорғаныс бөлімі, Челмсфордтағы объектілерді қоса, British Aerospace компаниясымен сатып алынып, BAE Systems құрылды. Екі нысан BAE басқаруында қалды: қазір BAE-нің Жоғары технологиялық орталығы болып табылатын Great Baddow нысаны және Glebe Road-дағы Интегралды жүйелер технологиялары бизнесі. Марконидің әскери және қауіпсіз байланыс бөлімі New Street зауытында орналасқан Selex Communications компаниясына біріктірілді. Олар 2008 жылдың сәуірінде нысанды тастап кетіп, қалған операцияларды жақын маңдағы Базильдонға көшірді, бұл Челмсфордтағы Маркони есіміне 100 жылдан астам уақыттан бергі тарихты аяқтады. New Street зауытын 2010 жылдан бастап қайта құру жоспарланған, бірақ 2009 жылдың желтоқсанында нысан иелері Ashwell Property Group әкімшілікке өткеннен кейін бұл жоспар орындалмады. Зауыт бірнеше жыл бойы бос, қираған және вандализмге ұшырады, бұл Маркони ардагерлері мен Челмсфорд тұрғындарының наразылығын тудырды. 2012 жылдың жазында нысан Bellway Homes компаниясына қайта құру үшін сатылды, 2013 жылдың сәуір/мамыр айларында атақты Marconi House және 720 ғимараты қоса алғанда, нысанның көп бөлігі бұзылды. Тек II санаттағы су мұнарасы, 1912 жылғы ғимараттың алдыңғы фасады, New Street коттедждері және электр стансасы ғана сақталды.

"Англия электр клапандары" компаниясы

Уотерхаус-Лейндегі компания 1940 жылдардың басында Marconi тобының құрамында, қорғаныс радиолокациялық жүйелері үшін магнитрон өндірісімен бастама алды. Компания алғаш рет 1947 жылы Серж Айзенштейн басшылығымен Челмсфордта жеке компания ретінде тіркелді. Оның бастапқы атауы Phoenix Dynamo Co Ltd болған, бірақ ол дереу English Electric Valve Company Ltd деп өзгертілді. 1959 жылы Боб Коулсон Traveling wave tube және Microwave tube бөлімдерін құрды, сонымен қатар керамикалық сутекті тиратрондарды да өндірді. Бір жыл өткен соң, олар 4½ дюймдік ортикаон түтігін жасаудағы электроника технологиясына қосқан үлесі үшін EMMY сыйлығын жеңіп алды. 1961 жылы Линкольнде орналасқан Associated Electrical Industries Valve бизнесін сатып алды. Сэр Чарльз Оатли 1966 жылдан 1985 жылға дейін компания директоры болып қызмет етті. 1962 жылы EEV Америкадағы алғашқы кеңсесін Нью-Йорк штатының Буффало қаласында ашты. 1970 жылдары EEV, QinetiQ компаниясымен бірлесіп, алғашқы жылулық бейнелеу детекторы – пироэлектрлік видиконды әзірледі. Компания тарихында технология саласында 13 рет Королева сыйлығын алды, соңғы рет 2006 жылы жарық аз түсетін жағдайда бейнелеу құрылғылары үшін, ал 2004 жылы қатерлі ісіктерді сәулемен емдеуге арналған тиратрондар үшін марапатталды. 1972 жылы Париж қаласында кеңсе ашылды, ал 1977 жылы Нью-Йоркте тағы бір кеңсе ашылды, бұл жолы Элмсфордта. Кейт Эттвуд, e2v компаниясының бас директоры 1999 жылы EEV-дің басқарушы директоры болып тағайындалды. Ұзақ емес уақыттан кейін Marconi Applied technologies ретінде қайта құрылған компания, 2002 жылы Marconi тобының банкроттығынан кейін 3i қолдауымен басқарушылық сатып алу аясында e2v technologies деп аталды. 3i компаниясының қолдауымен одан әрі өскеннен кейін, 2004 жылы компания Лондон қор биржасында акцияларын саудаға шығарды. 2017 жылы e2v АҚШ-тың Teledyne Technologies компаниясымен сатып алынды және 70 жылдық тарихында, Челмсфордта тіркелген компания ретінде, Teledyne e2v деп өз атын өзгертті. 2022 жылғы мәліметтер бойынша, Teledyne e2v Waterhouse Lane орналасқан жерінде қызметін жалғастыруда.

Бритвик

Britvic сусындар компаниясы 1948 жылы Британдық витамин компаниясы ретінде құрылды. Компанияның тарихы 19 ғасырдың ортасында дәмді сулар сатылған Тиндал көшесіндегі дәріханаға дейін жетеді. Компания 1968 жылдан бастап Шептон Маллеттен Шоурингс компаниясымен сатып алынып, кейін Альлид сыраханаларының бөлімшесіне айналды. Британдық витамин компаниясы 1971 жылы өзін Britvic деп атады. 1986 жылы Canada Dry Rawlings компаниясымен бірігіп, R. White's Lemonade тауарын маркасын иеленді. 2005 жылдың желтоқсан айында компания алғашқы рет IPO (бағалы қағаздардың первичное орналастырылысы) жүргізіп, негізгі акционерлеріне (InterContinental Hotels Group, Whitbread, Pernod Ricard) инвестицияларын қайтаруға мүмкіндік берді. 2007 жылдың мамырында компания Ирландияның Cantrell & Cochrane (C&C) компаниясының сусындар және тарату бизнесін 169,5 миллион фунт стерлингке сатып алды. 2012 жылдың 14 қарашасында компания шотландтық A. G. Barr компаниясымен (Irn Bru, Tizer және D'n'B сусындарын өндіруші) бірігуге келісіп, Еуропадағы ең ірі сусындар компанияларының бірін құруға ниет білдірді. Алайда, Бәсекелестік комиссиясына жолданғаннан кейін бұл бірігу күмәнді болып қалды. 2012 жылдың наурызында Бритвик Ұлыбритания штаб-пәтері Бритвик Хаусы жабылды. Қызметкерлері үшін көлік инфрақұрылымын жақсарту мақсатында Хемел Хемпстедке көшірілді. 2014 жылдың 14 наурызында Britvic Westway зауыты толығымен жабылып, компанияның қаламен 150 жылдық байланысы аяқталды.

Темір жол

Шығыс округтері темір жолы 1842 жылы Челмсфордқа келді. Қаланың географиялық ерекшеліктеріне байланысты үш виадук салынды, олардың ең ұзыны – 18 аркалы Орталық парк виадугы. Станция екінші виадуктың соңында орналасқан. Үшінші виадук Спрингфилдтегі Челмер өзені үстінде салынған. Қазіргі Челмсфорд теміржол станциясы шамамен 1885 жылға дейін салынған. Күнделікті 14 000-ға жуық жолаушы Greater Anglia қызметтерімен Лондон Ливерпуль көшесіне қатынайды, бұл Челмсфордты 2010 жылға дейін Лондоннан тыс ең жұмысты станциялардың біріне айналдырды. 2010 жылы Челмсфордтан Лондонға үш ертеңгі және Лондоннан Челмсфордқа үш кешкі рейстер қосылды. Оңтүстік бағыттағы пойыздар Лондон Ливерпуль көшесіне, ал солтүстік бағыттағы пойыздар Колчестер, Ипсвич, Клэктон-он-Си, Харвич, Брентвуд және Норвичке Ұлы Шығыс магистралі арқылы қатынайды. Биік платформаларына қарамастан, станцияда әр платформада лифт орнатылған, мүгедектерге толық қолжетімділік бар, сонымен қатар баспалдақтар да қарастырылған. 2011 жылдан бері, Челмсфордтың солтүстік-шығысындағы Beaulieu тұрғын үй аудандарын қамтамасыз ету үшін Beaulieu Park деп аталатын екінші станция салу ұсынылып келеді. Құрылыс жұмыстары 2023 жылдың қаңтарында басталды және станция 2025 жылдың соңында ашылуы күтілуде.

Автобус

Duke Street-тегі қазіргі автобус терминалы 2007 жылдың наурыз айында 1930 жылдардағы ескірген автобус станциясын дүкендермен, пәтерлермен және жолаушылар үшін жабық шатырмен алмастырды. First Essex компаниясы қала және одан тыс жерлерде, соның ішінде X10 және X30 Essex Airlink бағыттары бойынша көптеген маршруттарды қамтиды. Бұл аймақта Stephensons of Essex, Hedingham & Chambers және Arriva Colchester сияқты басқа да автобус компаниялары қызмет көрсетеді. Қала мен айналасындағы аудандарға түрлі мектеп автобустары жүреді. Жұмыс уақытындағы ең көп жүктеме кезінде осы қызметтердің көп бөлігі Эссекс округі кеңесімен жасалған келісімшарт бойынша жүзеге асырылады. Arriva компаниясы 59 маршруты бойынша Челмсфордтан Харлоуға Роксвелл, Родингс, Хэтфилд Хит және Олд Харлоу арқылы қатынайды. Бұл маршрут Hertfordshire Intalink желісіне кіреді, бұл Hertfordshire, Bedfordshire, Buckinghamshire және Cambridgeshire облыстарындағы, сондай-ақ Stanmore және Barnet сияқты Үлкен Лондонның кейбір аймақтарына бір оператордың қол жеткізуіне мүмкіндік береді. Бұрын бұл маршрутты Tellings Golden Miller компаниясы орындаған. Эссекс округі кеңесінің Автомобиль жолдары және көлік департаменті Ипсуич, Колчестер және Саутхенд қалаларында жылдам транзит жоспарларына сұраныстың артуына байланысты Болиу Парк/Спрингфилд аймағына қызмет ететін «автобустық жылдам транзит жүйесін» салуды қарастырып жатыр. Челмсфордтың жанындағы Сандон қаласында, A12 автожолының 18-ші қиылысынан кейін орналасқан «парк және көлік» қызметі бар. Ол дүйсенбіден сенбіге дейін таңғы 7:00-ден кешкі 7:00-ге дейін жұмыс істейді, қала ішінде бес автобус аялдамасы бар (соның бірі High Chelmer сауда орталығына жақын), ересектер үшін бағасы 2,50 фунт стерлинг, ал зейнеткерлер мен 16 жасқа дейінгі балалар үшін тегін. Ересектерге арналған апталық билет 12,50 фунт стерлинг, ал айлық билет 47,00 фунт стерлинг тұрады. Оның сыйымдылығы 1200 автомобильге жетеді. 2006 жылдың наурыз айында ашылған бұл қызмет жоғары табысқа ие болып, кеңінен қолданылуда. 2011 жылдың сәуір айында қаланың солтүстігінде, Литтл Уолтемге жақын A130/A131 автожолында Челмер аңғарының «парк және көлік» қызметі ашылды.

Жол

Лондон мен Лоустофтты байланыстыратын A12 магистралі бастапқыда римдіктермен Лондон мен Колчестерді байланыстыру үшін салынған. Бұл жол қаладан өтетін, 1986 жылғы қарашада ашылған £34.8 миллиондық 9 мильдік (14 км) шығыс айналымдық жолға дейін созылған. Ол Лондонды және M25 автожолын Харвич және Феликсстоу портымен, сондай-ақ Шығыс жағалаумен байланыстырады. Жиі кептелістерге, нашар жол жағдайларына, шұңқырларға және апаттарға қарамастан, көптеген адамдар Челмсфордқа көшеді, себебі ол жол және теміржол арқылы өте жақсы байланысқан. Хемель Хемпстед пен Малдон арасындағы A414 магистралі қалаға кіретін басты жол (A12-ден жақын жерде) және қаланы батыстағы [M11] автожолының 7-шы қиылысына, Харлоуға жақын жерге қосады. A130 A127 және A13 автожолдарымен байланысады, ал A131 кішкентай қалалар мен ауылдардан өтеді. Ең жақын автожол – A12 магистралінің 11-шы қиылысындағы M25 Лондон айналмасы, Брентвудке жақын жерде, 14 миль қашықтықта орналасқан. Челмсфордтан Станстед әуежайына (A130/A120 арқылы) 25-30 минут, ал Лондон Хитроу, Лондон Гатвик, Лондон Сити, Лутон және Саутхенд әуежайларына да жетуге болады. Қала орталығының оңтүстік-батысында A138 және A414 жолдары көлік кептелісімен танымал Армия және Әскери-теңіз айналымында қиылысады. 2000-шы жылдардың басында жағдайды жақсарту үшін бағдаршамдар орнатуға тырысты, бірақ бұл жобадан қысқа уақыттан кейін бас тартты; алайда, кейбір бағдаршамдар 2009 жылы таңертеңгі және кешкі уақытта қайта іске қосылды. Жақында салынған A1114 Great Baddow айналымындағы автобус жолағы және оны пайдаланушыларға басымдық беру, айналымға жақындаған көлік кезектерінің ең көп жүрген уақытта 1 мильге (2 км) дейін жететінін білдіреді. Айналым өз атын алған мейрамхана мен музыкалық орын көп бұрын қиратылғанмен, Армия және Әскери-теңіз деп аталады. 2019 жылға дейін бұл қиылыс ерекше екі бағытты ұшып өтуге ие болды (Чисвиктегі Хогарт айналымына ұқсас); ол күн сайын сағат 14:30-ға дейін қалаға батысқа қарай, содан кейін сағат 14:30-дан кейін қаладан шығысқа қарай ашық болды. Армия және Әскери-теңіз айналымының ұшып өтуі қауіпсіз емес деп танылды және 2019 жылдың қыркүйегінде Эссекс округі кеңесі оны тұрақты түрде жапты, ал 2020 жылдың ақпан-наурызында бұзу жұмыстары жүргізілді. 32 миллион фунт стерлингтік A138 Челмер виадугінің жаңадан салынатын жолы, Челмер Вилладж Уэй айналымын Армия және Әскери-теңіз айналымымен байланыстыратын құрылысы 2015 жылдың ақпанында басталды. Жаңа көпір 1932 жылы салынған және 2016 жылы қиратылған бұрынғы құрылымды алмастырды. 2024 жылдың 15 қаңтарында Эссекс округі кеңесі 81 миллион фунт стерлингтік Армия және Әскери-теңіз жолдарының тұрақты көлік жоспары туралы соңғы жоспарларын жариялады, оның ішінде 2028 жылға дейін аяқталуы тиіс «гамбургер» айналымы бар. 2013 жылдың 2 қыркүйегінен бастап ақшаны үнемдеу және көміртегі шығарындыларын азайту мақсатында Челмсфорд ауданындағы көптеген көше шамдары Эссекс округі кеңесінің түнгі көше жарықтандыру схемасына ауыстырылды. Бұл көше шамдарының көпшілігі сейсенбіден жексенбіге дейін сағат 1:00-ден 5:00-ге дейін өшіріледі, қала орталығы, маңызды жол қиылыстары, кейбір жаяу өткелдері және белгілі апат орындары сияқты ерекшеліктермен; дүйсенбі күні таңертең шамдар түн ортасынан сағат 5:00-ге дейін өшіріледі.

Болашақтағы көлік жоспарлары

2006 жылы Эссекс округі кеңесі Борехамдағы A12 қиылысынан (19-шы тоқалма) және A131-ге қосылатын Челмсфордты айналып өту жобасы туралы ұсыныстарды халыққа талқылауға ұсынды, ал басым бағыт 2007 жылдың наурыз айында жарияланды. Жоба екі қатарлы қозғалысқа арналған автомобиль жолын және A12 және A131 автомобиль жолдарымен байланысатын қиылыстарды салуды қамтиды, 10 жаяу және атты жолдарды кесіп өтеді және негізінен жаңа жерлерде құрылыс жүргізіледі. 2007 жылдың наурызында жобаның құны 138 миллион фунт стерлинг деп бағаланды. Жоба әлі де қаржыландыруды және жоспарлауға рұқсат алуды қажет етеді, өтінімдер 2009–2011 жылдарға, 2012 жылы өткізілетін қоғамдық тыңдауға және 2014–2016 жылдарға жоспарланған құрылыс басталу мерзіміне сәйкес келеді. Chelmsford North Action Group (NAG) бұл жобаға қарсы шығып, Челмсфордтың «жаңа Төменгі Темза өткелі, A130 арқылы Канал порттарымен байланысатын үлкен автомобиль жолдарымен қамтылатынын» мәлімдеді, содан кейін Stansted, M11 және A14 жолдарына жалғасады. Сандондағыдан басқа, Little Waltham маңындағы A130 бойындағы екінші жаңа Park and Ride схемасының құрылысы 2010 жылдың наурыз айында 7,9 миллион фунт стерлинг сомасында басталды. Кейбір адамдар жаңа орыннан жақын орналасқан Брумфилд ауруханасына қызмет көрсетуге қабілетсіз болады деп алаңдағандықтан, Park and Ride схемасы сынға іріктелді. Little Waltham Park and Ride 2011 жылдың сәуірінде ашылды. 2009 жылдың қыркүйегінде қала үшін A12 Борехам қиылысына жақын жерде салынатын «Челмсфорд Болиу» деп аталатын жаңа екінші теміржол станциясы салынатыны жарияланды. Құрылыс 2023 жылдың басында басталды және 2025 жылы аяқталуы күтілуде.

Қайта дамыту

Ескі 1930 жылдардағы автобус станциясының Дьюк-стрит орнында 2007 жылы жаңа ірі құрылыс аяқталды, онда жаңа кіші автобус станциясы, дүкендер мен сәнді пәтерлер бар. Бұл құрылыстың төменгі қабатындағы пәтерлер мен автобус стансасы аймағы Маркони алаңы деп аталады, ал жоғарғы қабатындағы пәтерлер Кингс Тауэр деп аталады. Жаңа автобус станциясы мен дүкендер 2007 жылдың қаңтар айында ашылды, ал құрылыстың қалған бөлігі 2007 жылдың қыркүйегінде дайын болды. Қазіргі уақытта қаланың солтүстігінде, Болиу паркіне жақын жерде жаңа тұрғын үйлер салу жүргізілуде; бұл шамамен 3500 үйден тұратын қалалық ауыл болады. Айналма жолға атын берген «Армия және флот» пабы 2007 жылдың наурыз айында бұзылды. Оның орнына Travelodge қонақ үйі, Frankie & Benny's мейрамханасы, төсек-орын сататын дүкен және жеке пәтерлер салынды. Құрылыс жұмыстары 2007 жылдың қазан айында басталды және жоба 2008 жылдың желтоқсан айында аяқталды. Жақында Уотерсайд жобасының жоспарлары жарияланды, ол – дүкендер, барлар мен мейрамханалардан тұратын ірі құрылыс. Ол Челмер өзенінің жағасында, Эссекс архивінің кеңсесіне жақын, Уорф-роудтың соңында орналасқан. Егер бұл жоба іске асса, Парквей мен Спрингфилд жолын байланыстыратын Хай Бридж Роуд, газгенераторлармен бірге бұзылып, жаңа орталық байланыс жолы салынады. Бұрынғы Англия Раскин университетінің орталық кампусы, Парк-роудтан алшақ орналасқан, 2010 жылдың қаңтар-ақпан айларында бұзылды; оны әлеуметтік тұрғын үймен қамтамасыз ететін Genesis компаниясы әлеуметтік жалдауға берілетін тұрғын үйлердің аралас жобасы ретінде қайта жаңартып, сонымен қатар жеке сатуға арналған жаңа тұрғын үйлер, бірнеше сауда орындары, жаңа алаңдар, көшелер мен эспланадалар салды. Жаңа құрылысқа «Сити Парк Вест» деген ат берілді. High Chelmer сауда орталығы 2008/2009 жылдары жаңа еден, жаңа жарықтандыру және жаңартылған логотиппен қайта жаңартылды, сондай-ақ жаңа кіреберіс орнатылды. Сауда орталығында қосымша жұмыстар жүргізілуде; ескі бөлігі 2011 жылдың көктемінде бұзылды және жұмыс 2012 жылдың басында аяқталды. 2011 жылдың қаңтар айында John Lewis, даму серіктесі Aquila House Holdings компаниясымен бірге Бонд-стриттегі жаңа универмаг салуды жоспарлап отырғанын хабарлады. Объект 2016 жылдың қыркүйегінде ашылды.

Бейнелеу өнері

2022 жылдың мамырында Челмсфорд өзінің бірінші көше өнері фестивалі – Concrete Canvas-қа төңкерілді. Фестиваль аясында қаланың Бизнес жақсарту ауданында (БЖА) 30-ға жуық қабырға суреті жасалды. Бұл туындыларды жергілікті және әлемдік деңгейде танымал көше суретшілері салған. Олар жергілікті кәсіпорындардың қабырғаларына орнатылған ірі жұмыстардан бастап, бағаналар мен Openreach шкафтарындағы кішкентай суреттерге дейін алуан түрлі. Фестивальға Челмсфорд қалалық кеңесі және Chelmsford For You қолдау көрсетті. Concrete Canvas 2023 жылдың мамырында жалғасты, көше өнері жолына жергілікті суретшілердің және DFace, Shephard Fairey сияқты халықаралық суретшілердің туындыларының ішінде тағы 43 жаңа туынды қосылды.

Дін

Челмсфорд соборы – Дерби соборынан кейін Англиядағы екінші кішкентай собор. Ол 15- және 16-ғасырлардың басында, гүлденген ортағасырлық қаланың қалыпты шіркеуі ретінде салынған. Челмсфорд епархиясы 1914 жылы Сент-Олбанс епархиясының бір бөлігінен құрылды. Ол Эссекс округінің барлық аумағын және Шығыс Лондоның көп бөлігін қамтиды. Челмсфорд Брентвудтың Рим-католик епархиясында орналасқан, және екі епархия қазір бірегей түрде (кем дегенде Англияда) шектес. Реформация кезінде Челмсфордтың католик қауымы католиктерге қарсы заңдарға тап болды, және Челмсфордта католик шейіті, Әулие Жоан Пейн қаза тапты. 19-ғасырда, жергілікті католиктер қайтадан пайда болды, ал иммигранттар католик қауымын дамытуға көмектесті. Қазір Челмсфордтың ішінде үш католик шіркеуі бар, сондай-ақ Нью-Лондон жолында Норбертин каноникасы; Сент-Филип монастыры және елдегі ең ірі католик жеке мектептерінің бірі – Нью-Холл мектебі орналасқан. Басқа дін өкілдері де бар: баптистер, Ехоба куәгерлері, Жетінші күндік адвентистер, Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуі, пресвитериандар, квакерлер және Біріккен реформаторлық шіркеудің ғибадат орындары бар. Ехоба куәгерлерінің Бетел үйі, яғни Ұлыбританиядағы басқару кеңсесі Челмсфордта орналасқан. Жергілікті мұсылман қауымы, олардың көпшілігі бенгал және пакистандықтар, Бас Джамия мешіті Моулшам көшесінде Парквеймен қиылысатын жерде орналасқан.

Спорт

Эссекс округінің крикет клубы – Англияның ішкі крикет құрамын құрайтын, Эссекс округін көрсететін 18 бірінші сыныптық округтік клубтың бірі. Клубтың негізгі орны – Нью-Ритл-стриттегі округтік алаңда. Челмсфорд Сити футбол клубы Ұлттық лиганың Оңтүстік лигасынде ойнайды. Клубтың үй алаңы – Челмсфорд спорт және жеңіл атлетика орталығы, Мельбурн паркі, оны Челмсфорд Атлетика клубымен бірге пайдаланады. Челмсфорд – Футбол лигасының командасы жоқ Англиядағы ең ірі елді мекендердің бірі. Қалада «Челмсфорд жексенбілік лигасы» бар, оның бес дивизионында аймақтың командалары өнер көрсетеді. Клубтың бұрынғы алаңы – Нью-Ритл-стрит стадионында грейхаундтардың жарысы өткізілді, бұл сияқты жарыстарды өткізетін екі орынның бірі еді. Екіншісі – 1949 жылдың сәуіріндегі Спрингфилдтегі жергілікті шаруашылық жерінде болды. Екеуінде де жарыстар тәуелсіз ұйымдастырылды (Ұлттық Грейхаундтар Жарыс Клубымен байланысты емес) және олар «флэпинг тректері» деп аталды – тәуелсіз жарыс жолдарына берілген лақап ат. Челмсфорд регби футбол клубы 1920 жылы құрылды және соңғы 40 жылдан бері Тимпсонс-Лейндегі Коронация паркінде регби ойнап келеді. 2016 жылғы мәліметтерге сәйкес, клубтың 300-ден астам мүшесі бар және әр апта сайынғы бес аға командаға дейін алаңға шығады. 2016 жылы клуб Лондон 1-нің Солтүстік лигасынде, ағылшын регбиінің алтыншы деңгейінде ойнады. Аға командалардан басқа, 150 жасөспірімдер мүшесі бар, олар 6 жастан 17 жасқа дейінгі командаларды құрайды. Челмсфорд хоккей клубы – қаладағы ерлер мен әйелдердің хоккей клубы. Олар әр апта соңында 8 ерлер және 5 әйелдер командасын алаңға шығарады. 2016 жылдың шілде айынан бастап әйелдердің бірінші құрамасы Ағылшын хоккей лигасының Шығыс конференциясында өнер көрсетеді. Челмсфорд жүзу клубы 100 жылдан астам уақыттан бері жұмыс істеп келеді және Челмсфордтағы Риверсайд мұз және демалыс орталығында орналасқан. Осы ғимаратта Англияның Ұлттық хоккей лигасынде ойнайтын шайбалы хоккей командасы – Челмсфорд Шефтинз де орналасқан. Клуб Chelmsford және Essex аймағынан келген жас және жергілікті ойыншыларды қолдайды. «Эссекс волейбол клубы» – Челмсфордтың ұлттық лигасының волейбол клубы. Оның төрт командасы бар, олар Англияның ұлттық волейбол лигасынде ойнайды. Қазіргі уақытта олардың ерлер командасы елдегі ең жоғары дивизионда, Супер 8-де өнер көрсетеді, ал әйелдер командасы ерлер командасынан бір деңгей төменде ойнайды. Клубтың жасөспірімдерге арналған күшті бағдарламасы бар және олар Челмсфордтағы Босвелл мектебінде жаттығу жасайды. Ат жарыстары «Челмсфорд» атауын пайдалана отырып, екі бөлек жерде өткізілді, бірақ екеуі де қала орталығында емес. Бұл спорт түрі алғаш рет 18 ғасырда Галливудтағы Челмсфорд жарыс алаңында өтті және 1935 жылы жабылды. 2008 жылы Грейт-Лигсте жаңа жарыс алаңы салынды, кейіннен оның атауы Челмсфорд Сити жарыс алаңы болып өзгертілді. 2014 жылдан бері қалада марафон өткізіледі. Марафон қала орталығынан басталып, сонда аяқталады және қала мен айналасындағы жерлерді қамтиды. 2014 жылғы марафонға 1000-нан астам қатысушы келді. Англия Раскин университетінің Челмсфорд кампусында көптеген спорттық командалар мен жабдықтар бар.

Музыканттар

Бон Харрис (1965 жылы туған), электронды музыка тобы Nitzer Ebb мүшесі. Гарри Джадд (1985 жылы туған), McFly тобының барабаншысы. Хазелл Дин (1952 жылы туған), әнші. Наджма Ахтар (1962 жылы туған), джаз әншісі. Рег Вебб (1947 жылы туған), музыкант. Сара Крэкнелл (1967 жылы туған), әнші, Saint Etienne тобының мүшесі.

Спортшылар

Анжела Аддисон (1999 жылы туған), кәсіби футболшы. Оливер Бэрман (2005 жылы туған), жарыс жүргізушісі. Том Бьюри (1958 жылы туған), бірінші сыныпты крикетші. Лиам Чилверс (1981 жылы туған), кәсіби футболшы. Ноа Чилверс (2001 жылы туған), кәсіби футболшы. Питер Коллинз (1948 жылы туған), кәсіби футболшы. Сэм Кук (1997 жылы туған), крикетші. Алекс Доусет (1988 жылы туған), кәсіби велосипедші. Даррен Иалз (1972 жылы туған), Премьер-лига футбол клубы «Ньюкасл Юнайтедтің» бас атқарушы директоры. Нейтан Френч (1990 жылы туған), Олимпиадалық волейболшы. Джеймс Гибсон (1980 жылы туған), жүзуші. Грег Халфорд (1984 жылы туған), кәсіби футболшы. Джеймс Харпер (1980 жылы туған), кәсіби футболшы. Камерон Джеймс (1998 жылы туған), кәсіби футболшы. Гас Кенворти (1991 жылы туған), еркін стильдегі шаңғышы. Малкольм О'Келли (1974 жылы туған), ирландтық регби ойыншысы. Ник Проутинг (1985 жылы туған), крикетші. Найджел Спинк (1958 жылы туған), кәсіби футболшы. Ричард Уэстбрук (1975 жылы туған), жарыс жүргізушісі.

Актерлер

Том Пейн (1982 жылы туған), актер. Майк Эдмондс (1944 жылы туған), актер. Джо Томас (1983 жылы туған), актер. Кароль Лесли (1935–1974), актриса.

Суретшілер

Сэр Грейсон Перри (1960 жылы туған), заманауи суретші, тележүргізуші және киім ауыстырушы. Ричард Спэр (1951 жылы туған), суретші. Шерил Хоул (1993 жылы туған), драг-квин.

Басқа

Крис Ганнон (1980 жылы туған), жаңартылатын энергия саласындағы пионер. Флоренс Аттридж (1901–1975), соғыс кезінде қарсылық қозғалысы қолданған құпия радиоаппаратура жасауға қатысқан. Джордж Клифт Кинг (1848–1935), Канаданың Калгари қаласының бұрынғы мэрі. Энн Найт (1786–1862), құлдыққа қарсы күрескен және феминист белсенді. Сара Перри (1979 жылы туған), жазушы. Джозеф Струтт (1749–1802), гравер және антиквар. Сэр Николас Конингем Тиндал (1776–1846), заңгер және судья. Джон Мортер (1974 жылы туған), үгітші. Рональд Скирт (1897–1977), Бірінші дүниежүзілік соғыстың қатысушысы. Сэр Уолтер Милдмей (1523–1589), Елизавета I патшалығында Англияның қазынашысы. Дж. А. Бейкер (1926–1987), жазушы және табиғатты зерттеуші. Стив Блэйм (1959 жылы туған), MTV телеарнасының VJ-і. Эд Вудворд (1971 жылы туған), «Манчестер Юнайтед» футбол клубының бас директоры. Лорд Даннат (1950 жылы туған), британдық армия офицері, саясаткер. Филемон Холланд (1552–1637), аудармашы.