Джимми Клифф: Ямайканың музыкалық жұлдызы

Кіріспе

Ямайкалық музыкант, әнші және актер

Джеймс Чемберс, OM (30 шілде 1944 жылы туған), кәсіби тұрғыда Джимми Клифф деп танылады, ол ямайкалық ска, рокстеди, регги және соул музыканты, көп аспапты орындайтын музыкант, әнші және актер. Ол – өнер мен ғылым саласындағы жетістіктері үшін Ямайка үкіметінің бере алатын ең жоғары наградасы – "Еңбегі үшін орденімен" марапатталған жалғыз тірі регги музыканты. Клифф кең көрермендерге "Many Rivers to Cross", "You Can Get It If You Really Want", "The Harder They Come", "Reggae Night" және "Hakuna Matata" әндерімен, сондай-ақ Кэт Стивенстің "Wild World" және Джонни Нэштің "I Can See Clearly Now" әндерінің кавер нұсқаларымен ("Cool Runnings" фильмінен) танымал. Ол регги музыкасын әлемге танымал етуге көмектескен "The Harder They Come" және "Club Paradise" фильмдерінде түсті. Клифф 2010 жылы Рок-н-ролл Даңқы залына енген бес артисттің бірі болды.

Ерте өмір және білім

Джимми Клифф Джеймс Чемберс 1944 жылдың 30 шілдесінде Ямайка колониясының Сент-Джеймс қаласында дүниеге келді. Ол Сент-Джеймсте бастауыш мектепте оқып жүрген кезінде көршісінің үнтаспа жүйесін тыңдап, әндер жазуды бастады. Чемберс 14 жасқа келгенде әкесі оны Кингстонға алып барды, онда ол Джимми Клифф деген сахналық есімді қабылдады.

1960 және 1970 жылдар

Клиф мектепте оқып жүрген кезінде көптеген продюсерлерді іздеп, әндерін жаздыруға тырысты, бірақ сәттілікке жете алмады. Сондай-ақ, ол таланттар байқауына қатысты. "Бір күні кешке, олар жабылып жатқанда, мен дискі дүкені мен мейрамхананың қасынан өтіп бара жатып, ішке кіріп, олардың бірін, Лесли Конгты, менімен бастап, дискі бизнесіне кіруге көндірдім" деп жазады ол өзінің жеке веб-сайтындағы өмірбаянында. Оны Конг продюсерлік етті, Клиф Конг 1971 жылы жүрек талмасынан қайтыс болғанға дейін онымен бірге жұмыс істеді. Клифтің кейінірек жергілікті хиттеріне "King of Kings", "Dearest Beverley", "Miss Jamaica" және "Pride and Passion" әндері кірді. 1964 жылы Клиф Нью-Йорктегі Дүниежүзілік көрмеде Ямайканың өкілдерінің бірі болып таңдалды; және сол жылы Клиф "Бұл Ска!" атты бағдарламада Prince Buster, Toots and the Maytals және Byron Lee and the Dragonaires-пен бірге өнер көрсетті. Көп ұзамай ол Island Records компаниясымен келісімшарт жасап, Ұлыбританияға көшіп барды. Оның халықаралық дебюттік альбомы "Hard Road to Travel" 1967 жылы шықты. Ол өте жақсы пікірлер алды және құрамында Nirvana тобының Алекс Спиропулос пен Патрик Кэмпбелл Лайонс жазған "Waterfall" әні болды, ол Бразилияда хитке айналып, Халықаралық ән фестивалінде жеңіске жетті. Фильм Мартиннің оқиғасын айтады, ол қаржысы жоқ жас жігіт. Ауылдан Кингстонға келген ол жазу бизнесінде өзін сынап көреді, бірақ сәттілікке жете алмайды. Соңында ол қылмыстық жолға түседі. Фильмнің саундтрек-альбомы әлемде үлкен сәттілікке ие болды және реггиді алғаш рет халықаралық көрермендерге жеткізді. Ямайка тәуелсіздік алғаннан бері ол ең маңызды халықаралық фильмдердің бірі болып саналады. Фильмнің тұңғыш көрсетілімі 1972 жылдың 1 қыркүйегінде Лондонның Ноттинг-Хилл ауданындағы Гаумон кинотеатрында өтті. 1975 жылы Клиф Дик Каветттің жүргізуімен "Saturday Night Live" бағдарламасының бірінші маусымының 12-ші эпизодында ән шырқады. Бірқатар альбомдардан кейін Клиф демалыс алып, Африкаға сапар шекті (Нигерияда тұратын ямайкалық жазушы Линдси Барретт Клифтің алғашқы сапарында маңызды рөл атқарды), содан кейін ислам дінін қабылдап, Эль Хадж Найм Башир деген есімді алды.

Cliff sought out many producers while still going to school, trying to get his songs recorded without success. He also entered talent contests. "One night I was walking past a record store and restaurant as they were closing, pushed myself in and convinced one of them, Leslie Kong, to go into the recording business, starting with me," he writes in his own website biography. It was produced by Kong, with whom Cliff remained until Kong's death from a heart attack in 1971. Cliff's later local hit singles included "King of Kings", "Dearest Beverley", "Miss Jamaica", and "Pride and Passion". In 1964, Cliff was chosen as one of Jamaica's representatives at the World's Fair in New York; and in the same year Cliff was featured in a program called "This is Ska!" alongside Prince Buster, Toots and the Maytals, and Byron Lee and the Dragonaires. He soon signed to Island Records and moved to the United Kingdom. His international debut album was Hard Road to Travel, released in 1967. It received excellent reviews and included "Waterfall" (composed by Nirvana's Alex Spyropoulos and Patrick Campbell Lyons), which became a hit in Brazil and won the International Song Festival. As the film tells Martin's story, he is a young man without funds. Arriving in Kingston from the country, he tries to make it in the recording business, but without success. Eventually, he turns to a life of crime. The soundtrack album of the film was a huge success that sold well around the world, bringing reggae to an international audience for the first time. It remains one of the most internationally significant films to have come out of Jamaica since independence. The film made its debut at London's Gaumont cinema in Notting Hill on 1 September 1972. In 1975, Cliff sang on the first season of Saturday Night Live, episode 12, hosted by Dick Cavett. After a series of albums, Cliff took a break and traveled to Africa (the Nigeria based Jamaican writer Lindsay Barrett was instrumental in Cliff's first trip there), and subsequently converted to Islam, taking the name of El Hadj Naïm Bachir.

1980 және 1990 жылдар

Клиф музыкаға тез оралды, Kool & the Gang тобымен бірге жазғанға дейін бірнеше жыл гастрольде болды. 1984 жылы Клифф Нидерландтың Ландграаф қаласында Pinkpop фестивалінде өнер көрсетті. The River Tour кезінде Брюс Спрингстин және E Street Band Клиффтің бұрын көп танылмаған "Trapped" әнін концерттік жиынтығына қосты; ол 1985 жылы We Are the World қайырымдылық альбомына енгізілген кезде үлкен танымалдыққа ие болды. "Cliff Hanger" (1985) альбомы үздік регги альбомы үшін Грэмми сыйлығын жеңіп алды, бірақ 1993 жылға дейін АҚШ-та оның соңғы үлкен жетістігі болды. Сондай-ақ 1985 жылы Клифф Стивен Ван Зандт жазған және шығарған "Sun City" наразылық әніне үлес қосты, бұл ән Артисттер апартеидке қарсы бірігіп, Оңтүстік Африканың апартеид саясатына қарсылығын білдіру үшін жазылған. Содан кейін Клифф The Rolling Stones-тің 1986 жылғы "Dirty Work" альбомына қосымша вокалдармен қатысты, Робин Уильямс пен Питер О'Тулмен бірге ойнаған "Club Paradise" комедиясында пайда болды және саундтрекке бірнеше ән салды, соның ішінде Элвис Костелломен бірге орындаған "Seven Day Weekend" әні де бар. 1988 жылы оның "Shelter of Your Love" әні 1988 жылғы "Коктейль" фильмінде пайда болды. 1990 жылы Клифф "Marked for Death" фильмінде Джими Клифф Бендімен бірге "John Crow" әнін орындады. Оның "You Can Get It If You Really Want" әні 1990 жылғы Никарагуа сайлауларында Сандинист Ұлттық азаттық фронтының әнұраны ретінде қолданылды. 1991 жылы Бразилияның Рио-де-Жанейро қаласындағы Эстадио-ду-Мараканада өткен екінші Rock in Rio фестивалінде өнер көрсетті. Ол Ямайкада және, аздап, Ұлыбританияда жақсы сатылым көрсетті, 1993 жылы "Cool Runnings" фильмінің саундтрегінде Джонни Нэштің "I Can See Clearly Now" әнінің нұсқасымен АҚШ және басқа елдердегі поп-чарттарға оралды (Францияда бірінші орын). 1995 жылы Клифф "Арыстан патша" фильмінің саундтрегінен Lebo M-мен бірлесіп жазған "Hakuna Matata" әнін шығарды. 1997 жылы Клифф Cartoon Network телешоуының "Space Ghost Coast to Coast" эпизодында қонақ жұлдыз болды.

Cliff quickly returned to music, touring for several years before he recorded with Kool & the Gang. In 1984, Cliff appeared at the Pinkpop Festival in Landgraaf, Netherlands. During The River Tour, Bruce Springsteen and the E Street Band added Cliff's previously little known song "Trapped" to their live set; it achieved great prominence when included on 1985's We Are the World benefit album. The follow up, Cliff Hanger (1985), won a Grammy Award for Best Reggae Album, though it was his last major success in the United States until 1993. Also in 1985, Cliff contributed to the song "Sun City", a protest song written and composed by Steven Van Zandt and recorded by Artists United Against Apartheid to convey opposition to the South African policy of apartheid. Cliff then provided backing vocals on The Rolling Stones' 1986 album Dirty Work, and appeared in the comedy Club Paradise, co starring with Robin Williams and Peter O'Toole, and contributed several songs to the soundtrack, including "Seven Day Weekend", which he sang with Elvis Costello. In 1988, his song "Shelter of Your Love" was featured in the 1988 film Cocktail. Cliff appeared in the film Marked for Death in 1990, performing "John Crow" with the Jimmy Cliff Band. His recording of "You Can Get It If You Really Want" was used as a campaign anthem by the Sandinista National Liberation Front in the 1990 election in Nicaragua. In 1991, he performed at the second Rock in Rio festival in Estádio do Maracanã in Rio de Janeiro, Brazil. He continued to sell well in Jamaica and, to a lesser extent, the UK, returning to the mainstream pop charts in the U. S. and elsewhere (#1 in France) with a version of Johnny Nash's "I Can See Clearly Now" on the Cool Runnings film soundtrack in 1993. In 1995, Cliff released the single "Hakuna Matata", a collaboration with Lebo M, a song from the soundtrack of the film The Lion King. In 1997, Cliff was a guest star in an episode of the Cartoon Network talk show Space Ghost Coast to Coast.

2000 жылдан қазіргі уақытқа дейін

2001 жылы Клифф тәуелсіз музыка өнерпаздарын қолдау үшін Independent Music Awards төрешілер тобының алғашқы мүшесі болды. 2002 жылы Клифф Fantastic Plastic People альбомын Еуропада шығарды, алдымен p2p бағдарламалық жасақтамасын пайдалану арқылы тегін жүктеуге мүмкіндік берді. Бұл альбомда Джо Стрэммер, Энни Леннокс және Стингпен бірлескен жұмыстар, сондай-ақ Клиффтің ең танымал хиттерін еске түсіретін жаңа әндер бар. 2004 жылы Клифф Black Magic альбомына енгізу үшін әндерді түгелдей қайта өңдеп, дәстүрлі регги орнына электронды дыбысты таңдады. Альбомға Джо Страмермен бірге орындалған "Over the Border" әні де кірді. Клифф 2002 жылғы Достастық ойындарының жабылу салтанатында өнер көрсетті, ал 2003 жылы оның "You Can Get It If You Really Want" әні Something's Gotta Give фильмінің саундтрегіне енді. Сондай-ақ, ол 2003 жылдың шілде айында Швейцарияның Ньон қаласында өткен Paléo фестивалінде өнер көрсетті. П. Дж. Паттерсон басқаратын Ямайка үкіметі 2003 жылдың 20 қазанында Клиффті Жамайканың кино және музыка саласына қосқан үлесі үшін елдің төртінші жоғары наградасы – The Order of Merit орденімен марапаттады. Клифф пен Мервин Моррис – қазіргі уақытта өнер саласында осы құрметті иеленген жалғыз тірі тұлғалар, ал Клифф – осы құрметке ие болған жалғыз тірі музыкант. 2007 жылы Клифф крикеттен өткен Әлем чемпионатының ашылу салтанатында өнер көрсетті. 2010 жылдың көктемі мен жазында Клифф АҚШ және Канада бойынша кең ауқымды гастрольдік сапарға шықты. 2007 жылы "You Can Get It If You Really Want" әні Ұлыбританияның Консервативтік партиясының жылдық конференциясында қабылданып, гимн ретінде пайдаланылды. 2009 жылдың қыркүйегінде америкалық Чарльз Эрлдің бастамасымен Клиффті Рок-н-ролл Даңқына енгізуге үміткер ретінде ұсынды. Клифф бұл жаңалыққа: «Бұл Клифф үшін де, ямайкалық музыка үшін де, менің елім үшін де жақсы жаңалық» деді. 2009 жылдың 15 желтоқсанында ол ресми түрде даңққа ие болды және 2010 жылдың 15 наурызында Уайклф Джин оны сахнаға шақырды. Клифф 2011 жылы BBC телеарнасында көрсетілген Reggae Got Soul: The Story of Toots and the Maytals деректі фильміне қатысты, ол «Жамайкадан шыққан ең ықпалды суретшілердің бірінің айтылмаған тарихы» деп сипатталды. 2011 жылы Клифф американдық панк-топ Rancid әншісі және продюсері Тим Армстронгпен The Sacred Fire EP және Rebirth толық альбомын жасады. Rebirth үздік регги альбомы номинациясында «Грэмми» сыйлығын жеңіп алды. Rolling Stone журналы альбомды 2012 жылғы ең үздік 50 альбомның тізімінде 12-орынға қойып, «Бұл жерде ска, рок-стиди, тамыр регги, The Clash-тің "Guns of Brixton" әнінің жаңаша орындалуы бар, ол Клиффтің ерекше дауысымен жеткізілді. Оның дебютінен кейін 40 жылдан асса да, әлі де әдемі» деді. 2012 жылдың желтоқсан айында Клиффті Carib Journal цифрлық газеті Rebirth альбомы үшін «Жылдың суретшісі» деп таныды. 2022 жылдың тамызында Клифф Refugees альбомын шығарды.

In 2001, Cliff became an inaugural member of the Independent Music Awards' judging panel to support independent artists. In 2002, Cliff released the album Fantastic Plastic People in Europe, after first providing free downloads using p2p software. This album featured collaborations with Joe Strummer, Annie Lennox, and Sting as well as new songs that were very reminiscent of Cliff's original hits. In 2004, Cliff completely reworked the songs, dropping the traditional reggae in favour of an electronic sound, for inclusion in Black Magic. The album also included a recording of "Over the Border" with Joe Strummer. Cliff performed at the closing ceremony to the 2002 Commonwealth Games and in 2003, his song "You Can Get It If You Really Want" was included in the soundtrack to the film, Something's Gotta Give. He also appeared in July 2003 at the Paléo Festival in Nyon, Switzerland. The Jamaican government under P. J. Patterson honoured Cliff on 20 October 2003, by awarding him The Order of Merit, the nation's fourth highest honour, in recognition of his contributions to the film and music of Jamaica. Cliff and Mervyn Morris are the only currently living figures from the arts to hold this distinction and Cliff is the only living musician to do so. In 2007, Cliff performed at the opening ceremony at cricket's World Cup. In the spring and summer of 2010, Cliff embarked on an extensive tour of the U. S. and Canada. In 2007, "You Can Get It If You Really Want" was adopted by the British Conservative Party during their annual conference. In September 2009, he was nominated for induction into the Rock and Roll Hall of Fame, following a campaign on his behalf by the American Charles Earle. Cliff reacted to the news by saying, "This is good for Cliff, good for Jamaican music and good for my country." On 15 December 2009, he was officially announced as an inductee and was inducted on 15 March 2010 by Wyclef Jean. Cliff appeared in the 2011 documentary Reggae Got Soul: The Story of Toots and the Maytals which was featured on BBC and described as "The untold story of one of the most influential artists ever to come out of Jamaica". In 2011, Cliff worked with producer Tim Armstrong, lead singer of American punk band Rancid, on the EP The Sacred Fire and the full length album Rebirth. Rebirth won a Grammy Award for Best Reggae Album. The album was listed at #12 on Rolling Stone'''s list of the top 50 albums of 2012, saying "There's ska, rock steady, roots reggae, a revelatory cover of The Clash's "Guns of Brixton" delivered in Cliff's trademark soulful tenor, grittier but still lovely more than 40 years after his debut." In December 2012, Cliff was named Artist of the Year by digital newspaper the Caribbean Journal, citing his work on Rebirth. In August 2022, Cliff released the album Refugees''.

Жеке өмір

Клиф христиан дінінен ислам дініне өтпес бұрын Растафари қозғалысының мүшесі болған. Ол қазір өзін "өмірге әмбебап көзқарас" иесі деп сипаттайды және ешқандай нақты қозғалысқа немесе дінге жатпайды, "қазір мен ғылымға сенемін" дейді. Ол актриса және әнші Набия Бедің әкесі болып табылады.