Вандерсван: Жапондық қолға ұсталатын ойын консолі

Кіріспе

Қолмен ойналатын ойын консолі

WonderSwan (ワンダースワン, WandāSuwan) – Жапонияда Bandai компаниясы шығарған қолмен ойналатын ойын консолі. Оны Гунпей Йокойдың Koto Laboratory компаниясы және Bandai бірлесіп әзірледі, ал Йокой 1997 жылы қайтыс болғанға дейін жасаған соңғы аппараттық құралы болды. 1999 жылы бейне ойын консольдерінің алтыншы буынында шыққан WonderSwan және оның екі келесі үлгісі – WonderSwan Color және SwanCrystal, 2003 жылы Bandai тоқтатқанға дейін ресми түрде қолдау алды. WonderSwan өмірінің барысында Жапониядан тыс жерде жарияланбады. 16 биттік процессормен жұмыс істейтін WonderSwan, Nintendo Game Boy Color және SNK Neo Geo Pocket Color сияқты бәсекелестерімен салыстырғанда арзан бағасымен және ұзақ батареясымен ерекшеленді. Кейінгі жақсартулар қолмен ұсталатын консольдің экранының сапасын арттырып, түсті мүмкіндіктер қосты. WonderSwan тік және көлденең қалпында ойнауға болады, сонымен қатар лицензиялық анимелерге негізделген көптеген ойындар мен Squaresoft, Namco, Capcom және Banpresto сияқты әзірлеушілердің қолдауына ие бірегей ойын кітапханасына ие. Барлық нұсқалары бойынша WonderSwan шамамен 3,5 миллион дана сатылып, Nintendo Game Boy Advance тарапынан ығыстырылғанға дейін жапон қолмен ойналатын бейне ойын консольдері нарығының 8% құрады. Кері байланыстар WonderSwan-ның әлеуетін жоғары бағалайды, төмен сатылымдарға қарамастан, ол қысқа мерзімге Nintendo-ға қарсы тұра алды.

Тарих

1950 жылы Наохару Ямашина құрған Bandai бастапқыда ойыншық көліктер мен пластикалық модельдерді өндіруші болды, бірақ 1963 жылы «Тетсуван Атому» кейіпкерінен бастап танымал аниме кейіпкерлеріне лицензия беру арқылы ойыншық индустриясының маңызды ойыншысына айналды. 1970 жылдары Bandai телебағдарламаларға негізделген LCD ойындары мен арнайы консольдерді өндірді. 1982 жылы компания Жапонияда Intellivision-ды шығарды, ал 1985 жылы Family Computer-дегі үшінші тарап лицензияларының бірі болды. Дегенмен, компанияның электрондық ойындардағы ең үлкен жетістігі – 1996 жылы алғаш рет шыққан «Тамагочи» виртуалды үй жануары болды. 1997 жылы Bandai мен Sega бірігіп, Sega Bandai Ltd. құруды жоспарлаған, бірақ келісім күрт тоқтатылды. Bandai директорлар кеңесі келісімге қол қойғаннан кейін бір аптадан аспайтын уақыт ішінде бірігуге қарсылық білдірді, ал Sega сол күні кешке өткен төтенше кеңесте Bandai-дың әрекеттерін қабылдауға келісті. Bandai президенті Макото Ямашина компанияның бірігуді қолдауына қол жеткізе алмағаны үшін жауапкершілікті өз мойнына алды. Нәтижесінде Bandai сыртқы қолдаусыз нарыққа енді. Инженер Гунпей Йокой Nintendo-да Game Boy қолға ұсталатын жүйесін жасағанымен танымал. Бірақ Virtual Boy сәтсіздігінен кейін 1996 жылы компанияны тастап, өзінің Koto Laboratory инженерлік фирмасын құрды. Содан кейін Bandai Йокойға Game Boy-мен бәсекелесу үшін WonderSwan жасауды ұсынды. WonderSwan 1998 жылдың 8 қазанында Токиода ресми түрде таныстырылды. Bandai жүйенің эстетикалық және техникалық мүмкіндіктерін көрсету үшін осы атауды таңдады, себебі аққу – әдемі жүзуге көмектесетін күшті аяқтары бар сәнді құс ретінде танылады. Компания 30 сағаттық батареяның қызмет ету мерзіміне, төмен бөлшек сауда бағасына және шамамен 50 ойыннан тұратын бастапқы тізімге уәде берді. 2000 жылы Bandai қолға ұсталатын құрылғыны Солтүстік Америкаға әкелу үшін Mattel компаниясымен келісімге келді, бірақ ақырында Батысқа шығарудан бас тартты. Бастапқыда құрылғы орташа табысқа ие болды, шығарылғаннан кейін бір ай ішінде 270 632 дана сатылды. WonderSwan Color шығарылар алдында Nintendo Game Boy Advance-ті жариялады, ол жоғары сапалы аппараттық жабдықты ұсынды. WonderSwan Color әлі де 2001 жылы Advance-ке қарағанда төмен бағамен сатылды, бірақ Жапониядағы қолға ұсталатын нарық үлесі 8%-ға жеткеніне қарамастан, Game Boy Advance 2001 жылдың наурыз айында дүкендерге жеткеннен кейін WonderSwan сатулары қалпына келмеді. Тағы да Bandai өзінің веб-сайтында корпус түстерін анықтау үшін сауалнама өткізді және жүйені көк-күлгін, шарап-қызыл, кристалдық көк және кристалдық қара түстерде шығарды. SwanCrystal төмен бағасы мен жақсартылған LCD экранына қарамастан, бәсекелесе алмады, сондықтан Bandai 2003 жылы WonderSwan желісін тоқтатты, себебі сұраныс төмен болды және бейне ойын аппараттарын өндіруден бас тартты. Бастапқы модельдің экраны сегіз түсті сұр түстерді көрсетуге қабілетті, ал WonderSwan-ның басты бәсекелесі Game Boy төрт түсті көрсетті. Atari Lynx сияқты, қолға ұсталатын құрылғыда консольді әртүрлі бұрыштарда ойнауға мүмкіндік беретін қосымша батырмалар жиынтығы бар; WonderSwan үшін бұл батырмалар ойыншыларға портреттік және ландшафттық бағытта ойындар ойнауға мүмкіндік берді. WonderSwan сериясының барлығы бір АА батареясымен жұмыс істейді, ал бастапқы монохромды нұсқасының батареясы 40 сағатқа созылады. Оның LCD экраны 224 × 144 ажыратымдылығында. WonderSwan Color-дың физикалық өлшемдері , бастапқы WonderSwan-нан сәл үлкен, ал салмағы . Оның процессоры 3.072 МГц NEC V30 MZ, және 512 кбит оперативті жады бар, ол бейне жады мен жұмыс жады арасында бөлінеді. WonderSwan Color экраны 4096 түсті палитрадан 241 түсті және әр жолға 28 спрайтқа дейін көрсетуге қабілетті. Ол WonderSwan-ның барлық бұрынғы атауларымен кері үйлесімділікті ұсынады. WonderSwan үшін бірнеше ерекшеліктер мен аксессуарлар жасалды. WonderWitch – Qute Corporation шығарған әуесқой бағдарламашыларға арналған ресми бағдарламалық жасақтама жиынтығы. Ол C бағдарламалау тілінде ойындар жасауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, қолға ұсталатын құрылғыны PocketStation-ге, PlayStation консоліне арналған жад картасына WonderWave деп аталатын құрылғы арқылы қосуға болады. WonderSwan Жапония нарығының 8%-ын ғана иеленді және ақырында Nintendo-ның Game Boy Advance-інен озып кетті. Жарқын түсті экраны мен терең ойын кітапханасының арқасында Game Boy Advance Nintendo-ның Жапониядағы қол консоль нарығында монополияға жақын болуын қамтамасыз етті, 2004 жылы Sony-дің PlayStation Portable шыққанша. Қолға ұсталатын құрылғыға ретроспективті пікірлер оның жетістіктерін жоғары бағалайды, бірақ оны тек белгілі бір ойыншыларға тартымды болатын «нишалық» құрылғы ретінде сипаттайды. USgamer басылымына жазған Джереми Пэриш WonderSwan-ды Гунпей Йокойдың дизайн философиясының ең толыққанды көрінісі деп санайды және оның нарықтағы шағын әсерін атап өтеді, бірақ сәттіліксіздігі үшін Bandai-ді кінәлайды: «WonderSwan ақырында қол ойындары тарихындағы локальды құбылыс ретінде есте қалады, бірақ платформа ретінде ол өзінің орнын нығайтты. Жүйенің белгісіздігіне машинаның дизайнындағы кемшіліктер емес, нашар уақыт пен Bandai-дың ерекше тартымды стратегиясы себеп болды». Пэриш Солтүстік Америкада WonderSwan-ның шығарылмауына қатысты болжамдар айтады, былай дейді: «Neo Geo Pocket жүйелерін және ойындарын АҚШ-тағы бөлшек саудада табудың қаншалықты қиын екенін ескерсек, олар тағы бір нишалық портативті құрылғыны Жапониядан іздеп табуға құштар болды ма деген сұрақ туындайды». Kotaku-дан Люк Плункетт WonderSwan-ның Nintendo-ға қарсы күресін мақтайды, ол «кейбір өте бірегей және қызықты нәрселерді жасады және көптеген басқа қолға ұсталатын құрылғыларға қарағанда әлдеқайда күшті күресті жүргізді» дейді. Retro Gamer-дің Ким Уайлд қолға ұсталатын құрылғының кейбір аспектілерін, соның ішінде құлаққап пен ток қосылысының болмауы, сондай-ақ солқолды адамдар үшін нашар басқару схемасы және құлаққап адаптері қосылған кезде көп ойыншылармен ойнау мүмкіндігінің болмауы сынға алады. Дегенмен, Уайлд қолға ұсталатын құрылғыны мақтайды, былай дейді: «Bandai WonderSwan-мен бәсекелестікке қарамастан жасаған нәрсе әсерлі».

Founded in 1950 by Naoharu Yamashina, Bandai was originally a manufacturer of toy cars and plastic models, but became a major player in the toy industry through the licensing of popular anime characters beginning with Tetsuwan Atomu in 1963. In the 1970s, Bandai manufactured both LCD games based on television programs and dedicated consoles. In 1982, the company released the Intellivision in Japan, and in 1985 it became one of the first third party licensees on the Family Computer. However, the company's greatest success in electronic games, was the Tamagotchi virtual pet first released in 1996. Despite plans for Bandai to merge with Sega to form Sega Bandai Ltd. in 1997, the merger was called off suddenly. Bandai's board of directors decided to oppose the merger less than a week after approving it, and Sega in turn decided to accept Bandai's actions at an emergency board meeting later that day. Bandai president Makoto Yamashina took responsibility for failing to gain the support of his company for the merger. As a result, Bandai entered the market without outside support. Engineer Gunpei Yokoi is known for creating the Game Boy handheld system at Nintendo. After the failure of the Virtual Boy, however, he left the company in 1996 in order to create his own engineering firm, Koto Laboratory. It was then that Bandai approached Yokoi to create the WonderSwan to compete with the Game Boy. The WonderSwan was officially unveiled in Tokyo on October 8, 1998. Bandai chose the name of the system to highlight its aesthetics and technical capabilities because the swan is recognized as an elegant bird with powerful legs that aid its graceful swimming. The company promised a 30 hour battery life, a low retail price, and a launch lineup of roughly fifty games. In 2000, Bandai signed an agreement with Mattel to bring the handheld to North America, but ultimately decided against a Western release. The launch was a moderate success, with the system selling 270,632 units in under a month after its release. Before the WonderSwan Color could be released, however, Nintendo announced the Game Boy Advance, which featured superior hardware. The WonderSwan Color still retailed at a lower price point at compared to the Advance at , but despite peaking at 8% of the handheld market share in Japan, the WonderSwan's sales never recovered after the Game Boy Advance reached store shelves in March 2001. less than the Game Boy Advance. Once again, Bandai held a poll on its website to determine casing colors and released the system in blue violet, wine red, crystal blue, and crystal black. Despite its low price and an improved LCD screen, the SwanCrystal was unable to compete, so Bandai discontinued the WonderSwan line in 2003 due to low demand and backed out of producing video game hardware altogether. The original model's screen is capable of displaying up to eight shades of gray, in contrast to the four displayed by the WonderSwan's main competitor, the Game Boy. Similar to the Atari Lynx, the handheld has an extra set of buttons allowing the console to be played at different angles; for the WonderSwan, these buttons were used to allow gamers to play games in both the portrait and landscape orientations. The WonderSwan series are all powered by a single AA battery, with the original monochrome version having a battery life of 40 hours. Its LCD screen is and displays at a resolution of 224 × 144. The physical measurements of the WonderSwan Color are , slightly larger than the original WonderSwan, and it weighs Its CPU is a 3.072 MHz NEC V30 MZ, and it includes 512 kbit of RAM, which is shared between the video RAM and the work RAM. The screen on the WonderSwan Color can display up to 241 colors out of a palette of 4096, and up to 28 sprites per line. It offers backward compatibility with all previous WonderSwan titles. measuring
Several features and accessories were developed for the WonderSwan. The WonderWitch is an official software development kit aimed at amateur programmers that was released by Qute Corporation. It sold at a cost of and allows for games to be developed in the C programming language. In addition, the handheld can be connected to a PocketStation, a memory card peripheral for the PlayStation console, through a device known as the WonderWave. the WonderSwan only picked up 8% of the marketshare in Japan and was ultimately outperformed by Nintendo's Game Boy Advance. Due to its brightly colored screen and deep game library, the Game Boy Advance ensured Nintendo would have a near monopoly on the handheld console market in Japan until the release of the PlayStation Portable by Sony in 2004. Retrospective feedback to the handheld praises its accomplishments but defines it as a "niche" device that appeals to only certain gamers. Writing for USgamer, Jeremy Parish considers the WonderSwan the ultimate expression of Gunpei Yokoi's design philosophy and notes its modest impact on the market, but blames Bandai for its lack of success: "While WonderSwan ultimately will be remembered as a highly localized blip in the history of handheld games, as a platform it genuinely held its own the system's obscurity resulted more from poor timing and Bandai's strangely meek strategy, not from any inherent flaws in the design of the machine itself". Parish also goes on to hypothesize on the lack of a WonderSwan release in North America, stating, "given how hard it was to find Neo Geo Pocket systems and games at U. S. retail, it's hard to imagine they were clamoring for yet another niche portable from Japan". Luke Plunkett from Kotaku praised the WonderSwan's challenge to Nintendo, saying that "it tried some pretty unique and interesting things, and put up a much sterner fight than most other handhelds ever managed". Retro Gamer's Kim Wild criticizes some aspects of the handheld, including its lack of a headphone and AC port, as well as its poor control scheme for left handed individuals and inability to play multiplayer link games with the headphone adapter connected. Wild offers some praise for the handheld, however, stating "what [Bandai] managed with the WonderSwan was impressive given the competition. The low price even today makes it more than worthy of consideration".