Эллисон Онизука: Американдық астронавт және инженер
Ellison Onizuka
Эллисон Онидзука – Америкалық астронавт, жапон тегінен шыққан бірінші адам. 🚀 STS-51C және STS-51L миссияларында болды. Challenger апатта қаза тапты. 👨🚀🌌
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық астронавт және инженер (1946–1986)
American astronaut and engineer (1946–1986)
Эллисон Шоджи Онизука (エリソン・ショージ・オニヅカ, 鬼塚 承次) – америкалық астронавт, инженер және АҚШ Әуе күштерінің ұшу сынақ инженері, Гавайи штатының Кеалакекуа қаласынан шыққан. «Дискавери» ғарыш кемесімен STS-51C миссиясымен сәтті ғарышқа ұшқан. «Челленджер» ғарыш кемесінің жойылған кезінде, STS-51L миссиясының миссия маманы ретінде қызмет етіп жатқанда қайтыс болды. Онизука – ғарышқа ұшқан бірінші америкалық азиялық және жапондық текті бірінші адам.
Ellison Shoji Onizuka (エリソン・ショージ・オニヅカ, 鬼塚 承次) was an American astronaut, engineer, and U. S. Air Force flight test engineer from Kealakekua, Hawaii, who successfully flew into space with the Space Shuttle Discovery on STS 51 C. He died in the destruction of the Space Shuttle Challenger, on which he was serving as Mission Specialist for mission STS 51 L. Onizuka was the first Asian American and the first person of Japanese origin to reach space.
Ерте өмір
Онидзука 1946 жылғы 24 маусымда жапон-американдық ата-анасы Масамицу мен Мицуе Онидзуканың отбасында дүниеге келді. Ол буддист болған. Онидзуканың екі үлкен әпкесі, Ширли мен Норма, және Challenger апатынан кейін отбасының өкілі болған Клод деген інісі болды. Еллисон Онидзука өскен кезінде FFA, 4-H және Американың скауттар ұйымының белсенді мүшесі болды, онда ол Eagle Scout деңгейіне жетті. Онидзука 1964 жылы Конаваэна орта мектебін бітірді. 1969 жылғы маусымда аэроғарыш инженериясы бойынша ғылым бакалавры дәрежесін, ал сол жылдың желтоқсан айында Колорадо университетінде (Боулдер) осы мамандық бойынша ғылым магистрі дәрежесін алды. Оқу кезінде Онидзука АҚШ Әуе күштерінің ROTC-іне қатысты, сондай-ақ Triangle Fraternity-дің түлегі және Tau Beta Pi құрметті қоғамының мүшесі болды. Онидзука 1969 жылғы 7 маусымда Колорадо университетінде оқуын аяқтаған кезде Лорна Лейко Йошидаға үйленді. Олардың екі қызы болды: Жанелло Онизука Гиллиан (1969 жылы туған) және Дариен Лей Шидзюэ Онизука Морган (1975 жылы туған).
Onizuka was born on June 24, 1946, to Japanese American parents Masamitsu and Mitsue Onizuka. He was a Buddhist. Onizuka had two older sisters, Shirley and Norma, and a younger brother, Claude, who became the family spokesman after the Challenger disaster. Growing up, Ellison Onizuka was an active participant in FFA, 4 H, and the Boy Scouts of America, where he reached the level of Eagle Scout. Onizuka graduated from Konawaena High School in 1964. He received a Bachelor of Science degree in Aerospace Engineering in June 1969, and a Master of Science degree in that field in December of the same year, from the University of Colorado at Boulder. Onizuka participated in U. S. Air Force ROTC during his time there and is an alumnus of Triangle Fraternity, as well as a member of the Tau Beta Pi honor society. Onizuka married Lorna Leiko Yoshida on June 7, 1969, while completing his studies at the University of Colorado. They had two daughters, Janelle Onizuka Gillilan (b. 1969) and Darien Lei Shizue Onizuka Morgan (b. 1975).
Әуе күштері мансабы
1970 жылы 15 қаңтарда Онидзука АҚШ Әуе күштерінің қатарына белсенді қызметке кірді, онда Макклеллан әуе күштері базасындағы Сакраменто әуе логистикалық орталығында ұшу сынақ инженері болып қызмет етті. Ол F 84, F 100, F 105, F 111, EC 121T, T 33, T 39, T 28 және A 1 ұшақтарының сынақ бағдарламаларында және жүйелік қауіпсіздік инженериясында жұмыс істеді. 1974 жылдың тамызынан 1975 жылдың шілдесіне дейін Онидзука АҚШ Әуе күштерінің сынақ ұшқыштары мектебінде оқыды. 1975 жылдың шілдесінде ол Калифорния штатындағы Эдвардс әуе базасындағы Ұшу сынақ орталығына жіберілді. Онидзука АҚШ Әуе күштерінің сынақ пилоттары мектебінде эскадрильялық ұшу сынақ инженері болды, кейіннен оқу ресурстары бөлімінде инженерлік қолдау жөніндегі менеджер болып жұмыс істеді. Оның міндеттері сынақ пилоттары мектебі мен Ұшу сынақ орталығында пайдаланылатын ұшақтар паркін (A 7, A 37, T 38, F 4, T 33 және NKC 135) басқару және оқу процесін ұйымдастырудан тұрды. Оқу орнында Онидзука 1700 сағаттан астам ұшу тәжірибесі жинады.
On January 15, 1970, Onizuka entered active duty with the United States Air Force, where he served as a flight test engineer at Sacramento Air Logistics Center at McClellan Air Force Base. He worked in test flight programs and systems security engineering for the F 84, F 100, F 105, F 111, EC 121T, T 33, T 39, T 28, and A 1. From August 1974 to July 1975, Onizuka attended the U. S. Air Force Test Pilot School. In July 1975, he was assigned to the Flight Test Center at Edwards Air Force Base in California. Onizuka became a squadron flight test engineer at the USAF Test Pilot School, and later worked as a manager for engineering support in the training resources division. His duties there consisted of course instruction and management of the airship fleet (A 7, A 37, T 38, F 4, T 33, and NKC 135) being used for the Test Pilot School and Flight Test Center. While at the school, Onizuka registered more than 1,700 flight hours.
NASA мансабы
Онидзука 1978 жылдың қаңтарында ғарышкерлер бағдарламасына іріктелді және 1979 жылдың тамызында бір жылдық бағалау мен оқытуды аяқтады. Кейіннен ол эксперименттік топта, орбиталық аппаратты сынау тобында және Кеннеди ғарыш орталығында STS-1 және STS-2 миссияларын іске қосуға дайындық жасау тобында жұмыс істеді. НАСА-да Онидзука Шаттл авиациялық интеграция зертханасының (SAIL) сынақтары мен бағдарламалық жасақтаманы жетілдіру тобында қызмет етті. Онидзуканың алғашқы ғарышқа ұшу миссиясы 1985 жылдың 24 қаңтарында «Дискавери» ғарыш шаттлымен STS-51C миссиясын іске қосумен басталды, бұл Қорғаныс министрлігі үшін алғашқы ғарыш шаттлы миссиясы болды. Оған командир Кен Мэттингли, ұшқыш Лорен Шрайвер, миссия маманы Джеймс Букли және жүк маманы Гэри Э. Пейтон серік болды. Миссия барысында Онидзука негізгі жүктердің жұмысына жауапты болды, соның ішінде Инерциялық жоғарғы сатының (IUS) бетін ашу да оның міндеттеріне кірді. Жер шамасын 48 рет айналғаннан кейін, «Дискавери» 1985 жылдың 27 қаңтарында Кеннеди ғарыш орталығына қонды. Онидзука ғарышта барлығы 74 сағаттан астам уақыт өткізді. Онидзука Гавайи штатының Гонолулу қаласындағы Тынық мұхиты ұлттық мемориалдық бейіште жерленді.
Onizuka was selected for the astronaut program in January 1978 and completed one year of evaluation and training in August 1979. Later, he worked in the experimentation team, Orbiter test team, and launch support crew at Kennedy Space Center for the STS 1 and STS 2. At NASA, Onizuka worked on the Shuttle Avionics Integration Laboratory (SAIL) test and revision software team. Onizuka's first space mission took place on January 24, 1985, with the launch of mission STS 51 C on Space Shuttle Discovery, the first Space Shuttle mission for the Department of Defense. He was accompanied by Commander Ken Mattingly, Pilot Loren Shriver, fellow Mission Specialist James Buchli, and Payload Specialist Gary E. Payton. During the mission, Onizuka was responsible for the activities of the primary payloads, which included the unfolding of the Inertial Upper Stage (IUS) surface. After 48 orbits around the Earth, Discovery landed at Kennedy Space Center on January 27, 1985. Onizuka had completed a total of 74 hours in space. Onizuka was buried at the National Memorial Cemetery of the Pacific in Honolulu, Hawaii.
Қатысушылықтар мен ерекшеліктер
Онидзука келесі ұйымдардың мүшесі болды: Ұшу сынақ инженерлері қоғамы, Әуе күштері қауымдастығы, Американдық аэронавтика және астронавтика институты, Тау Бета Пи, Сигма Тау, Арнольд әуе қоғамы және Үшбұрыш бауырластығы. Онидзуканың еңбегі үшін алған наградаларының арасында Әуе күштерінің Еңбегі үшін медалі, Әуе күштерінің Мақтау медалі, Әуе күштерінің Ұжымдық үлкен жетістіктері үшін сыйлығы, Әуе күштерінің Ұйымдық үлкен жетістіктері үшін сыйлығы, Ұлттық қорғаныс медалі, Әуе күштерінің Ұзақ қызмет медалі және НАСА ғарышқа ұшу медалі бар. Ол қайтыс болғаннан кейін Конгресс ғарыш медалімен марапатталды.
Onizuka belonged to the following organizations: Society of Flight Test Engineers, the Air Force Association, the American Institute of Aeronautics and Astronautics, Tau Beta Pi, Sigma Tau, Arnold Air Society, and Triangle Fraternity. Among Onizuka's distinctions are the Air Force Meritorious Service Medal, Air Force Commendation Medal, Air Force Outstanding Unit Award, Air Force Organizational Excellence Award, National Defense Service Medal, Air Force Longevity Award, and NASA Space Flight Medal. He was posthumously awarded the Congressional Space Medal of Honor.
Мұра
Калифорния штатының Саннивейл қаласындағы Онизука әуе күштері базасы және Хиккам әуе күштері базасындағы Онизука ауылының отбасылық тұрғын үйлері Онизукаға арналған. Эллисон С. Онизука ғарыш орталығы, Гавайи аралының Кона ауданындағы Кона халықаралық әуежайында, оның туып өскен жерінде орналасқан, оған арналды. Орталық 2016 жылдың наурыз айында жабылды және қайта ашуға қолайлы орын таба алмады. Орталықтың коллекциясынан таңдалған заттар Оаху аралындағы Моилилидегі Гавайи жапон мәдени орталығында тұрақты түрде көрсетілуде. Оларда Онизуканың жеке заттары ғана емес, сонымен қатар Гавайидегі жалғыз Ай тасы және Аполлон-13 астронавты Фред Хейздің ғарыш костюмі де бар. Екі астрономиялық нысанға да Онизуканың есімі берілді: Эдвард Л. Г. Боуэлл 1984 жылдың 8 ақпанында ашқан 3355 Онизука астероиді және Айдағы 29 км диаметрлі Онизука кратері. Cygnus NG 16 ХҒС-ті жабдықтаушы ғарыш кемесі де Онизуканың есімімен аталады (S. S. Ellison Onizuka). Калифорния штатының Лос-Анджелес қаласындағы Кіші Токиода Онизуканың атымен көше аталған, сондай-ақ оның қыздары оқыған Хьюстон қаласының Клер-Лейк-Сити ауданындағы Уиткомб бастауыш мектебін қоршап тұрған көше де оның есімімен аталады. Мектеп кітапханасын «Онизука мемориалдық кітапханасы» деп атады. (Челленджер апаты кезінде оның үлкен қызы Джанелл Клер-Лейк орта мектебінде оқыды, ал кіші қызы Дариен Лей Уиткомбта оқыды.) Сонымен қатар, Кіші Токиодағы Онизука көшесінде Challenger-дің масштабты көшірмесі орнатылған, ал Онизукаға арналған тұрақты ескерткіш Хомпа Хонванджи будда ғибадатханасының вестибюлінде орналасқан. Онизуканың құрметіне аталған Халықаралық астрономия орталығы – Гавайидегі Мауна-Кеа обсерваториясының орта деңгейдегі қолдау және келушілер кешені. Онда келушілерге арналған ақпараттық станция, сондай-ақ обсерватория қызметкерлері мен астрономдар үшін асхана, жатақхана, кеңселер және техникалық қызмет көрсету орындары бар. Оның бейнесі келушілер ақпараттық станциясының кіреберісіндегі тасқа орнатылған. Үшбұрыш бауырластығының Еллисон Онизука жас түлектері сыйлығы бар. Колорадо университеті Боулдердегі Энн және H. J. Смид аэроғарыш инженерлік ғылымдар ғимаратының үшінші қабатында Онизуканың есімімен аталған конференц-зал бар. Боулдердегі Колорадо университетінің 105-ші Әуе күштері ROTC жасағына қосылған Арнольд Әуе қоғамы эскадрильясы оның есімін иеленеді. АҚШ-тың әрбір жаңа стандартты паспортының 28-ші бетінде (қосымша беттердің X-бетінде немесе кеңейтілген нұсқасының 52-бетінде) мына цитата келтірілген: «Әрбір ұрпақтың міндеті – адамдардың санасын жаңа әлемдерге қарау үшін босату, алдыңғы ұрпақтан жоғарырақ деңгейден көру». Эллисон Онизука.
Onizuka Air Force Station in Sunnyvale, California and Onizuka Village family housing on Hickam Air Force Base are dedicated to Onizuka. The Ellison S. Onizuka Space Center at Kona International Airport in the Kona district of Hawaii island where he was born and raised, was dedicated to him. The center closed in March 2016 and was unable to find a suitable location to reopen. Select items from the center's collection have been put on permanent display at the Japanese Cultural Center of Hawaii in Moiliili on the island of Oahu. They not only feature Onizuka's personal items, but also the only Moon rock in Hawaii and the space suit from Apollo 13 astronaut Fred Haise. Two astronomical features were also named after Onizuka: an asteroid discovered by Edward L. G. Bowell on February 8, 1984, 3355 Onizuka and a 29 km diameter crater on the Moon, Onizuka. The Cygnus NG 16 ISS resupply spacecraft was also named after Onizuka (S. S. Ellison Onizuka). Little Tokyo in Los Angeles, California has a street named after Onizuka, as does the street surrounding Whitcomb Elementary school in Clear Lake City, Houston, Texas, where his daughters attended. It also named its library the Onizuka Memorial Library. (At the time of the Challenger disaster, his older daughter, Janelle, attended Clear Lake High School. His younger daughter, Darien Lei, was at Whitcomb.) In addition, Onizuka Street in Little Tokyo has a scale replica of the Challenger as a memorial, and a permanent memorial to Onizuka is located in the lobby of the Hompa Hongwanji Buddhist Temple. The Onizuka Center for International Astronomy, named in Onizuka's honor, is the mid level support and visitor complex for the Mauna Kea Observatories in Hawaii. It includes a Visitor Information Station as well as dining, lodging, office, and maintenance facilities for observatory staff and astronomers. A plaque of his face is mounted on a boulder by the entrance to the Visitor Information Station. Triangle Fraternity has the Ellison Onizuka Young Alumnus Award in tribute to him. The Ann & H. J. Smead Aerospace Engineering Sciences building at the University of Colorado at Boulder features a conference room named after Onizuka on the third floor. The Arnold Air Society Squadron attached to the 105th Air Force ROTC Detachment at the University of Colorado at Boulder bears his name. Page 28 (Page X of additional page inserts, or page 52 of the extended length version) of every new standard U. S. passport contains this quotation: "Every generation has the obligation to free men's minds for a look at new worlds to look out from a higher plateau than the last generation." Ellison Onizuka
Гавайи ғарыш грант консорциумы жыл сайын Гавайи университетінің Хило қаласында 4-12 сынып оқушылары, ата-аналар мен мұғалімдер үшін ғарышкер Эллисон Онизука ғылыми күнін өткізеді. Калифорния штатының Торранс қаласындағы Эль Камино колледжінде жыл сайын Онизука ғарыш ғылымы күні өтеді, оны Онизука мемориалдық комитеті бірлесіп ұйымдастырады. АҚШ Әскери-әуе күштері сынақ ұшқыштары мектебінің студенттері сыныптың рухы мен көтеріңкілігіне ең көп үлес қосқан сыныптасына Онизука реквизит жуу сыйлығын табыс етеді. 2017 жылдың 1 қаңтарында Онизуканың туған ауданы Конадағы әуежай Кеахоледегі Эллисон Онизука Кона халықаралық әуежайы деп қайта аталды. Онизуканың балалары оқыған Клер-Лейк орта мектебінде апат кезінде Challenger-де болған футбол добы қойылған. Ол Эллисонға оның баптап, балалары ойнаған футбол командасының атынан ғарышқа алып жүру үшін сыйға берілген. Добаны құтқару операциясы кезінде табылған және мектепке тапсырылған. 2016 жылы полковник Роберт Кимброу 49/50 экспедициясында добын ғарышқа алып шықты. ХҒС-ті жабдықтау миссиясы Cygnus NG 16-дағы Cygnus қайта жабдықтау кемесі оның құрметіне SS Ellison Onizuka деп аталды. Ол 2021 жылдың 10 тамызында ұшырылып, 12 тамызда ХҒС-ке жетті.
The Hawaii Space Grant Consortium holds an annual Astronaut Ellison Onizuka Science Day at the University of Hawaiʻi at Hilo for students in grades 4–12, parents and teachers. El Camino College in Torrance, California hosts an annual Onizuka Space Science Day, jointly organized by the Onizuka Memorial Committee. The students at the United States Air Force Test Pilot School present the Onizuka Prop Wash Award to the classmate who contributed most to class spirit and morale. On January 1, 2017, the airport in Onizuka's home district of Kona was renamed Ellison Onizuka Kona International Airport at Keāhole. Clear Lake High School, where Onizuka's children went to school, has on display a soccer ball that was on board the Challenger during the accident. It was given to Ellison on behalf of the soccer team that he coached, and for which his children played, to be brought into space. The ball was retrieved during the recovery efforts and donated to the school. In 2016, Col. Robert Kimbrough on Expedition 49/50 brought the ball into space. A Cygnus resupply vehicle on ISS resupply mission Cygnus NG 16 was named the SS Ellison Onizuka in his honor. It launched on August 10, 2021, and arrived at the ISS on August 12.
Медиада
Онизуканы 1990 жылғы "Челленджер" телефильмінде Кион Янг сомдады. "Жұлдыздар жолы: Келесі буын" сериалында "Энтерпрайз" ғарыш кемесіндегі шаттл Онизуканың атымен аталады, бұл "Көмандық белгілері", "Ақыл көзі" және "Шетте қалғандар" атты үш эпизодта көрсетілген.
Onizuka was portrayed by Keone Young in the 1990 TV movie Challenger. In Star Trek: The Next Generation, a shuttlecraft carried aboard the starship Enterprise bears Onizuka's name, as seen in the three episodes "The Ensigns of Command", "The Mind's Eye" and "The Outcast."