Кіріспе
Чатем-Кент (2021 жылғы халық саны: 103,988) 1763 жылы Париж шарты бойынша аймақ француздардан британдықтарға өтті, соның салдарынан ол Квебек территориясының бір бөлігіне айналды. Чатем-Кент аймағына құқық 1790 жылғы Макки сатып алуы (Александр Макки атымен аталған) аясында британдықтарға берілді, бұл шара осы жерге қоныс аударушылар үшін жер беру мақсатында жасалды. Макки сатып алуы 1931 жылы Канадада ұлттық тарихи маңызы бар оқиға ретінде танылды. Сатып алу туралы тарихи тақта Бленхайм қаласындағы Бленхайм саябағында орналасқан. Америка революциясы мен Гнаденхуттен қырғынынан кейін, христиан Мунси тайпасының бір тобы қазіргі Моравиантаун қорығында қоныстанды. 1812 жылғы соғыста Темза шайқасы 1813 жылдың 5 қазанында Моравиантаун мен Темзвилл арасында өтті.
Қара халық
XIX ғасырда бұл аймақ Жер асты темір жолының солтүстік нүктесі болды. Осының нәтижесінде, Чатем-Кент қазір Африкалық канадалық мұрасы турының бір бөлігі болып табылады. Джозиа Хенсон африкалық канадалық тарих мұражайы, бұрын Том ағаның қамалы тарихи орны деп белгілі болған, 1841 жылы Джозиа Хенсонның Дрезденге жақын жерде АҚШ-тан Канадаға қашқан көптеген құлдарға пана ретінде құрған Дауны қонысының мұражайы. Аболоционист Джон Браун Чатемде Харперс Ферри арсеналына шабуыл жоспарлап, шабуылға қатысу үшін жергілікті ер адамдарды тартты. Ол 1858 жылдың 8-10 мамырында Чатемде Түсті адамдардың конвенциясын өткізді. Африкалық канадалық мұра турының бөлігі болып табылатын Солтүстік Бакстон шағын ауылы да Жер асты темір жолында маңызды рөл атқарды. 1850 жылдарға қарай Чатем қаласы "Канаданың қара Меккасы" деп аталды. Қаладағы мұражай, Қара Мекка мұражайы, әлі де осы атауды сақтап келеді. Чатемде көптеген қара шіркеулері мен кәсіпорындары болды, қара канадалықтар қала халқының үштен бірін құрап, қаланың саяси билігінің маңызды бөлігін бақылады. Жақын орналасқан Дрезден мен Бакстон да мыңдаған жер иесі қара нәсілді тұрғындарға мекен болды. Алайда, АҚШ-та құлдық жойылғаннан кейін көптеген қара отбасылар осы аймақтан кетіп қалды. Бүгінде Чатем қаласының халқының 3,3% қара нәсілді, ал Чатем-Кенттің жалпы халқының 2,1% қара нәсілді. Қараларға тиесілі мекемелердің көпшілігі қазірде жұмыс істемейді.
Құрама Штаттарда құлдық жойылғаннан кейін
1846 жылы Чатем қаласының халқы шамамен 1500 адамды құрады, қаланың бір бөлігі Чатем-Норт деп аталды. Қала ішінде төрт шіркеу, театр, апталық газет және крикет клубы болды. Лондон мен Амхерстбург арасындағы жол ашық болды және дилижанспен тасымалдау қызметі қолжетімді болды. Сондай-ақ, Детройт пен Буффалоға жылдам қайықпен де баруға болады. Чатемде көптеген саудагерлер, қорыту зауыты, екі банк, үш мектеп, таверна және кітапхана болды, онда кітаптар мен газеттер оқылатын. 1869 жылға қарай бұл өнеркәсіптік аймақта халық саны 3000-ға жетті, онда бірнеше диірмендер, қорыту зауыттары мен сыра қайнатушылықтар болды; көп мөлшерде ағаш өндірілді. Пароход Виндзор мен Детройтке дейін тасымалдауды ұсынды. Бір банк кеңсесі болды. 1906-1909 жылдар аралығында қалада Чатем Мотор Көлік Компаниясы, ал 1919-1921 жылдар аралығында Канаданың Денби Мотор Көлік Компаниясы орналасқан. Сонымен қатар, Hyslop және Ronald бумен жұмыс істейтін өрт сөндіру машиналарын жасаушы компания да осы жерде орналасқан; зауыт Chatham Motor Car компаниясының меншігіне өтті. Гавай пиццасы 1962 жылы Сэм Панопулос Чатемдегі Сателлит мейрамханасында ойлап табылды делінеді. АҚШ-та Огайоның бұрынғы губернаторы Джим Родс Кливлендті Кент округінің оңтүстік жағалауымен байланыстыратын Эри көлі арқылы көпір салуды ұсынды. 1998 жылға дейін Кент округі Камден, Чатем, Довер, Харвич, Говард, Орфорд, Рали, Ромни, Тилбери Ист және Зона қалашықтарынан тұрды. Канаданың Конфедерациядан кейінгі алғашқы халық санақтарында Кент округінің кейбір үйлері Ботвелл "округінде" деп қате көрсетілді, ол Кент және Ламбтон округтерінің бөліктерін қамтитын жеке сайлау округі болды, бірақ өз алдына жеке округ емес еді. 1998 жылы Кент округі мен Чатем қаласы Онтарио провинциясымен біріктіріліп, Чатем-Кент муниципалитеті құрылды. Көптеген қызметтер де біріктірілді. Содан бері автобус қызметі бүкіл Чатем-Кентке қызмет көрсетуде. 2007 жылдан бастап бұрынғы Уоллесбург және Дрезден қалаларын қамтитын бағыттар құрылды. 1998 жылға дейін әрбір қаланың өз өрт сөндіру бөлімі болды. Бірігуден кейін ол Чатем-Кент өрт сөндіру бөліміне біріктірілді. Округ 1998 жылға дейін жеке полиция бөлімдеріне ие болды. Чатем қаласы, сондай-ақ Уоллесбург, Дрезден және Тилбери қалаларының әрқайсысының өз бөлімдері болды. Чатем-Кент полиция қызметі 1998 жылдың 1 қыркүйегінде құрылды. Көптеген тұрғындар бірігуге қарсы болды, өйткені 18 қалалық кеңесші ресми дауыс беруді бойкоттады, ал бірігу туралы соңғы шешім провинциялық комиссармен округке таңылды. Онтариодағы 2003 жылғы бірігулер туралы зерттеуде Чатем-Кенттегі респонденттердің 48% бірігуден кейін салық төлеуші ретінде алған құндылығы нашарлағанын сезінді, ал респонденттердің 64% әлі де қоғамды "Чатем-Кент муниципалитеті" деп есептемеді. Чатем-Кент жыл бойы Лонгвудс шайқасын қайта жаңғырту сияқты көптеген тарихи фестивальдарға үйірленеді, ол Лонгвудс жолындағы Фэрфилд мұражайында Еңбек күні демалысында өтеді. Чатем-Кентте жыл сайын Хэллоуинде ұсынылатын жылдық әуесқойлар турының бөлігі болып табылатын көптеген тарихи ғимараттар да бар. Қатысушылар орталық қаладан экскурсияға қатысады, ал экскурсовод оларға өтетін жергілікті ғимараттармен байланысты әр түрлі әңгімелерді айтады. Чатем-Кент Жер асты теміржолының маңызды бөлігі болды және осылайша әр қыркүйекте Бакстонға оралу тойын өткізеді. Бұл аймақтың қара мәдениетін және Бакстон аймағындағы алғашқы қара қоныстанушылардың тамырларын тойлайды.
География
Чатэм-Кент Канадада аумағы бойынша 9-шы және оңтүстік-батыс Онтариодағы ең үлкен муниципалитет болып табылады. 107 000 тұрғынның 44 000-нан астамы бұрынғы Чатэм қаласында тұрады. Муниципалитеттегі басқа халық орталықтарына Уоллесбург, Бленхайм және Тилбери, Риджтаун және Дрезден кіреді. Төменгі Темза өзені Чатэм-Кент арқылы Батыс Сент-Клэр көліне дейін ағып өтеді, ал Сиденхэм өзені Уоллесбург және Дрезден қалаларынан өтеді. Муниципалитеттің Эри көлі бойында 88 шақырым және Сент-Клэр көлі бойында 24 шақырым жағалау бар. Бкеджуанонг үнді резерваты (көбінесе Уолпол аралы деп аталады) Чатэм-Кентпен шектеседі, ал Моравиан 47 үнді резерваты қала ішіндегі анклав болып табылады және Чатэм-Кенттің халық санау агломерациясы мен халық санау бөлігінің құрамына кіреді.
Климат
Чатэм Кент ылғалды континенталды климатқа ие (Кёппен климаттық жіктелімі Dfa), суық, қарлы қыстар мен жылы немесе ыстық, ылғалды жаздармен сипатталады. Типик жаз айларында 30 °C (86 °F) температурадан асып түсетін ыстық толқындар жиі кездеседі. Қыстар суық болады, кейде қысқа мерзімге суық ауа кіріп, температура 15 °C (5 °F) төмен түседі, бірақ көбінесе мұзды қыранудан жоғары, жұмсақ ауа райы да болады.
Демография
Статистика Канадасы жүргізген 2021 жылғы халық санағында Чатем-Кенттің халқы 103 988 адамды құрады, олардың 46 752 жеке тұрғын үйінің 44 028-інде тұрды, бұл 2016 жылғы 101 647 адамнан айырмашылықты көрсетеді. Жер ауданы - 154,5 км², 2021 жылы халық тығыздығы 78,5 адам/км² болды.
Агробизнес және химия
Чатемнің шетінде Pioneer Hi Bred Limited (DuPont бөлімшесі) бас кеңсесі орналасқан, бұл ірі ауыл шаруашылығы тұқымдарын өсіру және биотехнология компаниясы. GreenField Specialty Alcohols Inc. компаниясының коммерциялық спирт бөлімшесі, Канаданың ең ірі этанол зауыты және әлемдегі ірі зауыттардың бірі 1996 жылы Чатемде ашылды. Зауыт этанолды өнеркәсіптік, медициналық және ішімдік мақсаттар үшін өндіреді. Муниципалитет аумағында бірнеше жүзімдік шаруашылықтары бар.
Автомобильдік
Чатемнің автомобиль саласындағы тамырлары Gray Dort Motors Ltd. компаниясына дейін жетеді, ол Канаданың ең алғашқы автомобиль өндірушілерінің бірі болған. XXI ғасырда муниципалитеттегі автоөнеркәсіп кәсіпорындарының қатарында Тилберидегі Autoliv Canada (қауіпсіздік қаптары), Тилберидегі Mahle (шығарындыстарды бақылау және пластик бұйымдар), Риджтаундағы (автомобильдік электронды педаль жинағы және сенсорлар), Чатемдегі Dana Canada (эзост коллекторларының, каталитикалық түрлендіргіштердің және турбокомпрессорлардың жылулық және дыбыстық басқаруына арналған жылу қалқандары) және Чатемдегі Vitesco Technologies (Powertrain Canada ULC) (таза және тиімді көліктерге арналған актуаторларды жобалау, әзірлеу және сынау) компаниялары бар. Чатхэм-Кент сонымен қатар RM Auctions – классикалық автомобильдерді сату үйі және RM Restorations – классикалық автомобильдерді қалпына келтіру компаниясына да мекенжай болып табылады. "Канаданың классикалық автомобильдер астанасы" деген лақап атау, осы аймақта классикалық автомобильдерге арналған іс-шаралардың көптігінен туындаған.
Энергия
Чатемде Enbridge Gas Inc. компаниясының ірі корпоративтік кеңсесі орналасқан, ол табиғи газ ұйымы және Enbridge компаниясы. Энергия саласындағы басқа компаниялар Эри көлінің жағасындағы жел электр станцияларын қамтиды.
Мемлекеттік сектор
Канаданың федералды үкіметі Чатем-Кент аймағындағы ең ірі жұмыс берушілердің бірі болып табылады, онда бірнеше бөлімшеде 450-ден астам қызметкер жұмыс істейді. Канада зейнетақы жоспарының (CPP) мүгедектік жәрдемақы бөлімі Чатэм қаласының орталығындағы Джуди Ламарш ғимаратында орналасқан (көрікті тұлғалар бөліміне қараңыз). Бұл федералды кеңсе – Канададағы мүгедектік жәрдемақыны өңдеу бойынша ең ірі орталық, ол барлық CPP мүгедектік жәрдемақыларының 50%-ын өңдейді. Бұл кеңсе сонымен қатар қарттарға арналған зейнетақы бойынша өтініштерді де қарастырады.
Бөлшек сауда орталығы
Чатем муниципалитет және оны қоршаған аудандар үшін сауда орталығы болып табылады. Бұл Ст. Клэр көшесіндегі «Супер-орталықтағы» ірі дүкендерді, сондай-ақ Бленхаймдағы Коммуникация жолының солтүстік бөлігін қамтиды.
Өнер және мәдениет
Тамаза өнер галереясы мен тарихи қала орталығында орналасқан ARTspace Чатем-Кент аймағының жергілікті суретшілерінің туындыларын көрсететін көрмелерге және басқа да канадалық және халықаралық өнер туындыларына орын береді.
Денсаулық сақтау
Чатем-Кентке Чатем-Кент денсаулық сақтау альянсы қызмет көрсетеді. Чатемдегі Мемлекеттік жалпы аурухана мен Сент-Джозеф ауруханасы 2004 жылы бір кампусқа көшірілді, ал бұрынғы Сиденхэм аудандық ауруханасы Уоллесбургте қалды. Муниципалитеттің шығыс бөлігін жақын орналасқан Миддлсекс округіндегі Ньюберидегі Төрт округтік денсаулық сақтау қызметі қамтамасыз етеді. 2002 жылы Жүрек және инсульт қоры жариялаған зерттеуде Чатем-Кент Онтариодағы жүрек ауруларының ошағы ретінде көрсетілді. Осы және басқа да ошақтардың себептерін анықтау үшін қосымша зерттеулер жүргізілуде. Чатем-Кент қоғамдық денсаулық сақтау бөлімі 2007 жылдың күзінде қоғамда кең таралған астма, созылмалы аллергия, қысымдағы проблемалар, көптеген түрдегі қатерлі ісіктер, қант диабеті, ішек қабыну аурулары, алкоголизм және семіздік сияқты аурулармен күресу үшін науқан бастады. 2008 жылдың қазанында Mediacorp Canada Inc. Чатем-Кент денсаулық сақтау альянсын «Канаданың 100 үздік жұмыс берушісі» деп атады және бұл туралы Maclean's жаңалықтар журналында жарияланды. Чатем-Кентте 14 провинциялық Жергілікті денсаулық сақтау интеграциялық желілерінің (LHIN) бірі бар. Эри Сент-Клэр (ESC) LHIN Чатем-Кент қауымдастығына, сондай-ақ Сарния/Ламбтон және Виндзор/Эссекске қызмет көрсетеді. ESC LHIN Чатем қаласында орналасқан.
Теледидар станциялары
OTA виртуалды арна (PSIP) OTA нақты арнаШақыру белгісіЖеліЕскертулер16.116 (UHF) CHWI DTCTV 233.133 (UHF) CICO DT 59TVOntarioCICA DT (Торонто) қайта таратушысы. Чатэм Кентке сондай-ақ Виндзор, Лондон, Детройт, Толедо және Кливлендтен келетін станциялар да қызмет көрсетеді.
Chatham Kent is also served by stations coming from Windsor, London, Detroit, Toledo, and Cleveland.
Радио хабар тарату станциялары
ЖиілікТөркінісБрендингФорматИеушісіЕскертпелерAM 630CFCOCFCO 92.9Каунтри музыкаBlackburn Radio FM 92.9FM 88.1CBEE FMCBC Radio OneСөйлеу радиосы, қоғамдық радиоКанадалық радио хабар тарату корпорациясыCBEW FM (Windsor) FM 89.3CKGW FMUCB КанадаХристиан радиосыUnited Christian Broadcasters CanadaFM 94.3CKSY FM94–3 CKSYЕресектерге арналған заманауи музыкаBlackburn RadioFM 95.1CKUE FMКанаданың Cool FM Классикалық рокBlackburn RadioFM 99.1CKXS FM99.1Жас ересектерге арналған заманауи музыкаFive Amigos Broadcasting
Баспа құралдары
Чатэм Кенттегі жалғыз күнделікті газет – «The Chatham Daily News». Чатемде және муниципалитеттегі түрлі қалаларда бірнеше апталық газеттер шығады, олардың ішінде «Chatham Voice», «Wallaceburg Courier Press», «Blenheim News Tribune», «Chatham Kent This Week», «Ridgetown Independent News», «Tilbury Times» және «Wheatley Journal» газеттері бар. «The Chatham Daily News», «Chatham Kent This Week» және «Wallaceburg Courier Press» газеттерінің барлығы Postmedia компаниясына тиесілі.
Онлайн-ақпарат құралдары
The Chatham Daily News, Chatham Kent This Week, Wallaceburg Courier Press, Chatham Voice және CKReview – Чатем-Кенттегі жергілікті жаңалықтар, спорт, ойын-сауық және мәдени шараларды, сондай-ақ тұрақты авторлардың мақалаларын жариялайтын күнделікті онлайн жаңалықтар құралдары. Chatham Kent Sports Network – Чатем-Кенттің барлық қалаларындағы спорт жаңалықтарын, есептерін және жарқын сәттерін жамылған онлайн көз. CKSN сонымен қатар жасөспірімдер, колледж, халықаралық немесе кәсіби деңгейге жеткен Чатем-Кент спортшыларын да бақылайды.
Бастауыш және екіншілік
Чатхам-Кент қаласында екі ағылшын тілді және бір франкофондық мектеп кеңесі бар. Олар – Лэмбтон Кент аудандық мектеп кеңесі (бас кеңсесі Чатхем мен Сарния қалаларында орналасқан), Сент-Клэр католик аудандық мектеп кеңесі (бас кеңсесі Уоллесбургте) және Conseil scolaire catholique Providence (CSC Providence). LKDSB – мемлекеттік мектеп кеңесі, оған 13 орта және 53 бастауыш мектеп кіреді. Чатхем Кент орта мектебі – Ламбтон Кенттегі ең ірі мемлекеттік орта мектеп. Сент-Клэр католик кеңесінде екі орта мектеп (бір Чатхемде, бір Сарнияда) және 26 бастауыш мектеп бар. Сонымен қатар, Уоллесбург христиан мектебі және Чатхем христиан мектептері сияқты тәуелсіз мектептер де бар – олардың бастауыш және орта мектептері бір ғимаратта орналасқан. Француз католик кеңесінің бас кеңсесі Виндзор қаласында орналасқан, ал Чатхем-Кент аймақтық кеңсесі Пэйн-Корт қаласында орналасқан және ол төрт бастауыш мектептен және бір жоғары мектептен тұрады.
Орта білімнен кейінгі
Чатхам-Кент қаласында екі колледж орналасқан: Сент-Клэр колледжі және Гюльф университетінің Риджтаун кампусы, бұл колледж Риджтаун колледжі деп кеңінен танымал. Сент-Клэр колледжі – Виндзордағы Сент-Клэр колледжінің бөлімшесі. Қала муниципалитетінде екі кампус бар: Тема кампусы (Чатхэм қаласында орналасқан) және Уоллесбург кампусы (Уоллесбург қаласында орналасқан). Жыл сайын колледжге 5000-нан астам күндізгі және 12000-нан астам сыртқы оқу студенті қатысады. Гюльф университетінің Риджтаун кампусы ауыл шаруашылығы, егіншілік және ветеринариялық технология салалары бойынша дипломдарды ұсынады. Ол Гуэлф университетінің Онтарио ауыл шаруашылығы колледжінің құрамында болып табылады және бұрын Риджтаун ауыл шаруашылығы технологиялары колледжі деп аталған.
Регби футбол
2001 жылы құрылған Чатем Кент Хавок регби командасы Оңтүстік-Батыс регби одағында ойнайды.
Темір жол
Чатем станциясы Торонто мен Виндзор қалалары арасындағы Via Rail жолаушылар пойыздарымен қызмет көрсетеді, бұл Квебек қаласы – Виндзор дәлізінің бір бөлігі болып табылады және күніне әр бағытта төрт рейс жұмыс істейді. Сонымен қатар, аймақ жүк тасымалы үшін Канада Ұлттық темір жолы және Канада Тынық мұхиты темір жолы қызметтерін пайдаланады.
Автобус
Чатемде қоғамдық автобус қызметтерін CK Transit жүзеге асырады. Чатэм-Кентте Уиттлиден басқа муниципалитеттегі барлық елді мекендер арасында да CK Transit компаниясы қалааралық автобус қызметін ұсынады.
Ауа
Чатемнің оңтүстік-шығысында 14 км қашықтықта орналасқан муниципалды әуежайда 1500 метрлік асфальтталған, жарықтандырылған ұшу-қону жолағы, жанармай құю қызметі, ұшақтарды бекіту, ұшқыштарды даярлау және чартерлік рейстер ұсынылады. Аймақтық авиакомпаниялар қызмет көрсететін ең жақын әуежайлар – Виндзор және Лондон.