Жерар де Нерваль: Француз ақыны, жазушы және аудармашысы

Кіріспе

Француз жазушысы, ақыны, очеркші және аудармашы (1808–1855)

Жерар де Нерваль (ʒeʁaʁ də nɛʁval; 22 мамыр 1808 – 26 қаңтар 1855), француз жазушысы, ақыны және аудармашы Жерар Лабрунидің псевдонимі, француз очеркші, ақын, аудармашы және саяхат жазушысы. Ол француз романтизмі дәуіріндегі маңызды тұлға болды және өзінің повестьтері мен өлеңдерімен, әсіресе "Силвия" повесі мен "Эль Дедичадо" поэмасын қамтыған "Les Filles du feu" ("Оттың қыздары") жинағымен танымал. Нерваль аудармалары арқылы француз оқырмандарына неміс романтизмінің авторларын – Клопсток, Шиллер, Бюргер және Гёте сияқтыларды таныстыруда маңызды рөл атқарды. Оның кейінгі туындылары поэзия мен журналистиканы көркемдік контекстте біріктіріп, Марсель Прустқа әсер етті. Оның соңғы повесі "Аурелия немесе арман мен өмір" Андре Бретон мен сюрреализмге ықпал етті.

Ерте өмір

Жерар Лабруни 1808 жылғы 22 мамырда Парижде дүниеге келді. Оның анасы Мари Маргарита Антуанетта Лорент киім сатушының қызы болса, әкесі Этьен Лабруни Наполеонның әскерінде әскери дәрігер болып қызмет еткен жас дәрігер еді. 1808 жылдың маусым айында, Жерар дүниеге келгеннен кейін Этьен әскерге шақырылды. Жас әйелімен бірге Этьен Германия мен Австрияға жасалған әскери сапарларға қатысты, соңынан Глоговтағы ауруханаға орналасты. Олар шығысқа сапарлағанда, Лабрунилер жаңа туған ұлдары Жерарды Парижден алыс емес, Валуа аймағындағы шағын Мортефонтайн қаласында тұратын Мари Маргаританың інісі Антуан Бухердің қамқорлығына қалдырды. 1810 жылғы 29 қарашада Мари Маргарита Францияға оралудан бұрын қайтыс болды. Ол 1814 жылы ұлымен қайта қосылды. Жерар әкесімен бірге тұрды, бірақ көбінесе үлкен ағасы Бухермен Мортефонтенде және Жерар Дубланмен Сен-Жермен-ан-Лайдегі 2 rue de Mantes (қазіргі 2 rue du Maréchal Joffre) мекенжайында болып тұратын. (Этьеннің інісі Дублан, сонымен қатар Жерардың құдасы болған.) Кейін ол сатирамен айналысып, премьер-министр Вилле, иезуиттер ордені және "La Quotidienne" сияқты либералдыққа қарсы газеттерді сынаған өлеңдер жазды. Оның жазбалары 1826 жылы жариялана бастады. 19 жасында, неміс тілін жақсы білмей тұрып, ол Гётенің "Фауст" шығармасын аударудың қиын міндетін бастады. Оның прозалық аудармасы 1828 жылы жарық көрді. Көптеген кемшіліктеріне қарамастан, аударманың көптеген артықшылықтары болды және оның поэзиялық беделін қалыптастыруға үлкен үлес қосты. Сондықтан Франциядағы романтизм қозғалысының көшбасшысы Виктор Гюго Жерарды 11, rue Notre Dame des Champs мекенжайындағы пәтеріне шақыруға мәжбүр болды.

Кенек

1829 жылы бакалавриат дәрежесін екі жыл кешіктіріп алғаннан кейін (мүмкін, ол сабақтарды тастап, серуендеуге және ләззат үшін оқуға кеткендіктен), Жерар өзіне екі антология жобасын қойды: біреуі неміс поэзиясы, екіншісі француз поэзиясы. Александр Дюма мен Пьер Себастьен Лоранти оған зерттеу жұмыстарын жүргізу үшін кітапхана карточкасын рәсімдеді. Бірінші антология Клопсток, Шиллер, Бюргер және Гёте аудармаларын қамтыды және оның «Фауст» аудармасына қарағанда аз қызығушылық тудырды. Екінші антологияға Ронсар, Жоаким дю Беллей, Жан Антуан де Байф, Гийом Дю Бартас және басқалардың өлеңдері енді. 1830 жылдың күзінде Виктор Гюгоның «Эрнанмен» сәтті өнер көрсетуін қамтамасыз ету үшін Сент-Бёв құрған «Сенакл» тобы көптеген белгілі жазушыларды біріктірді, олардың ішінде Альфред де Виньи, Альфред де Муссе, Шарль Нодье, Александр Дюма және Оноре де Бальзак болды. «Эрнанның» табысынан кейін «Сенакл» ыдырады. Сол кезде жаңа топ пайда болды: мүсінші Жан Бернард Дюсеньор құрған «Кішкентай Сенакл». Жерар Дюсеньордың студиясында өткен кездесулердің кейбіріне қатысты. Гюгоның үлгісімен, Жерар пьеса жазуға кірісті. «Көктің әміршісі» және «Лара немесе тәубе» пьесалары «Театр де л’Одеонда» қойылды және оң пікірлерге ие болды. Ол отбасына тиесілі Лоизи (Ver sur Launette, Oise) маңындағы үйдің атынан шабыт алып, «Жерар де Нервал» псевдонімін қабылдады.

Дюмамен жұмыс

1834 жылдың қаңтар айында Нервалдың анасының әкесі қайтыс болды, соның нәтижесінде ол шамамен 30 000 франк мұра алды. Сол күзде ол Оңтүстік Францияға барып, содан кейін Флоренция, Рим және Неаполь қалаларына саяхаттады. 1835 жылы елге оралғаннан кейін ол романтик суретшілер тобымен бірге тұрды. Сол жылдың мамыр айында ол мұрасын ысырапқа жұмсаған "Le Monde Dramatique" атты сәнді әдеби журнал құрды. Қарызға батқан ол 1836 жылы оны сатты. Журналистикадағы мансабын бастаған ол шілдеден қыркүйекке дейін Готьемен бірге Бельгияға сапар шекті. 1837 жылы "Пикильо" Опера Комикте қойылды. Нервал жобаға қатысқанына қарамастан, либреттода тек Дюманың есімі болды. Нервал актрисаға ғашық болған болуы мүмкін. Кейбір мамандар оның оған деген өшпес махаббаты оның шығармаларындағы әйел бейнелеріне, соның ішінде Құдай ана, Изис, Сәба патшайымына шабыттандырған деп санайды. Басқа сарапшылар бұл талдаумен келіспейді. Дюма оның еңбегін мойындаудан бас тартқанына қарамастан, Нервал Дюмамен пьесалар бойынша ынтымақтастығын жалғастырды. 1838 жылдың жазында ол Дюмамен бірге "Лео Буркарт" пьесасы бойынша жұмыс істеу үшін Германияға сапар шекті, ол 16 сәуірде 1839 жылы Théâtre de la Porte Saint Martin сахнасында көрсетілді, бұл олар бірге жұмыс істеген тағы бір пьесаның премьерасынан алты күн кейін болды. 1839 жылдың қараша айында Нервал Венаға сапар шегіп, француз елшілігінде пианист Мари Плейелмен танысты.

Алғашқы жүйке ісіктері

1840 жылы наурыз айында Францияға оралған Нерваль "La Presse" газетінде Гаутье бағанасын басқарды. Шілдеде "Фаусттың" үшінші басылымын, алғы сөзін және "Екінші Фаусттан" үзінділерді жариялағаннан кейін, ол қазан айында Бельгияға сапар шекті. 15 желтоқсанда Брюссельде "Пикильо" қойылымының тұсаукесері болды, онда Нерваль Дженни Колон мен Мари Плейелмен қайта кездесті. 1841 жылы 23 ақпанда алғашқы нервтік күйзелістен кейін, ол Сент-Комб Борсталында ("түзету үйі") күтім алды. 1 наурызда Жюль Жанен "Journal des Débats" газетінде Нервальдың некрологын жариялады. Екінші нервтік күйзелістен кейін Нерваль Монмартрдағы Доктор Эспирт Бланш клиникасына жатқызылды, онда наурыздан қарашаға дейін болды.

Саяхат

1842 жылы 22 желтоқсанда Нерваль Таяу Шығысқа аттанды, Александрия, Каир, Бейрут, Константинополь, Мальта және Неаполь қалаларына сапар шекті. 1843 жылы Парижге оралғаннан кейін, ол 1844 жылы сапары туралы мақалалар жариялай бастады. Оның "Шығыс саяхаты" атты еңбегі 1851 жылы жарық көрді. 1844-1847 жылдар аралығында Нерваль Бельгия, Нидерланды және Лондонға саяхаттап, саяхаттық жазбалар жазды. Сонымен қатар, ол повестьтер мен опера либреттоларын жазды және досы Генрих Гейненің өлеңдерін аударды, 1848 жылы аудармалар жинағын жариялады. Оның соңғы жылдары ауыр қаржылық және эмоционалдық қиындықтармен өтті. Дәрігер Эмиль Бланштің кеңесімен, ол жазу арқылы өзінің күшті сезімдерін басуға тырысты. Осы кезде ол өзінің ең жақсы туындыларын жазды. Нервальдың Тибо атты үй жануары – лобстері болды, оны Париждегі Король сарайында көк жібек лентамен серуендетті. Теофил Готьедің айтуынша, Нерваль былай деді:

Өмірінің соңғы жылдары Нерваль социализмге де қызығушылық танытты, оның бастауын он сегізінші ғасырдың иллюминаттары мен Николас Эдме Ретиф сияқты эзотерикалық авторларымен байланыстырды.

Өзін-өзі өлтіру

Кедейлікке ұшырап, бағдары жоғалған күйде, ол 1855 жылғы 26 қаңтар түнінде Париждің нашар ауданындағы rue de la Vieille Lanterne көшесіндегі жертөле терезесіне өзін-өзі іліп өлтірді. Ол әпкесіне қысқа хат қалдырды: "Бүгін мені күтпе, түні қара да ақ болады". Қызығы, француз тіліндегі nuit blanche (сөздік мағынасы: ақ түн) ағылшын тіліндегідей ұйқысыз түнді білдіреді. Ақын Шарль Бодлер Нервалдың "таба алатын ең қараңғы көшеде жанын тапсырғанын" айтты. Оның денесін тапқандар басынан шляпасын шешпегеніне таңқалды. Оның "Fr." қолжазбасының соңғы беттері пальтосының қалтасынан табылды. Нотр-Дам соборында діни рәсім өткізілді (өзін-өзі өлтіргеніне қарамастан, оның ауыр психикалық жағдайына байланысты рұқсат етілді), содан кейін ол Париждегі Пэр-Лашез зиратына, достары Теофил Готье мен Арсен Гусаяның қаржысына жерленді. Олар сол жылы "Аурелияны" кітап ретінде жариялады. Жерар де Нервалдың толық шығармалары Галлимард баспасында Bibliothèque de la Pléiade жинағында үш томдық болып жарық көрді.

Бағалаулар мен мұра

Гёте Нервалдың «Фауст» аудармасын оқып, оны «өте табысты» деп атады, тіпті түпнұсқадан да жақсы көретінін айтты. Композитор Гектор Берлиоз 1846 жылы тұңғыш рет қойылған «Фаусттың кінәсі» атты шығармасында Нервалдың «Фауст» аудармасын пайдаланды. 1867 жылы Нервалдың досы Теофиль Готье (1811–1872) «Жерардың өмірі» атты еңбегінде оның естеліктері туралы трогательная әңгіме жазды, ол 1875 жылы жарық көрген «Портреттер мен әдеби естеліктер» жинағына енгізілді. Марсель Пруст үшін Нерваль – XIX ғасырдың ең ұлы жазушыларының бірі. Пруст ерекше Сильвидің жоғалған және қайта табылган уақытты зерттеуіне қызығушылық танытты, бұл оның өмірлік қызығушылығына айналып, «Уақыттың іздеуінде» атты шедевр туындысының басты тақырыбы болды. Кейін Андре Бретон Нервалды арманның мәнін зерттеген сюрреалистік өнердің алға басушысы деп атады. Антонин Арто өз кезегінде Нервалдың көрегендік поэзиясын Хёльдерлин, Ницше және Ван Гогтың шығармаларымен салыстырды. 1945 жылы, Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін және ұзақ аурудан кейін, швейцариялық психиатр және психоаналитик Карл Юнг Цюрихте Нервалдың «Аурелиясы» туралы лекция оқыды, оны ол «ерекше маңызды» туынды деп санады. Юнг Нервалдың естеліктерін ескерту ретінде сипаттады (кейіпкер өзінің айқындығы мен терең түсініктерінен психологиялық тұрғыдан пайда көре алмайды), сондай-ақ Нервалдың көрегендік тәжірибесін ұжымдық бейсаналық және әлем жанымен (anima mundi) шынайы кездесу деп мойындады. Умберто Эко «Қиял ормандарында алты серуен» атты еңбегінде Нервалдың «Сильвиясын» «шедевр» деп атап, оны уақыттың екіұштылығын көрсету үшін талдады. Генри Миллер Нервалды «ерекше француз ақыны» деп атады және оны үлгілі аудармашылар қатарына қосты: «Ағылшыз тілінде әлі де Рембо үшін Бодлер Поның өлеңдері үшін не істегенін, не Нервал үшін «Фауст», не Морель мен Ларбод үшін «Улисс» жасай алатын ақын табылмады». Әдебиет сыншысы Харольд Блум оны «фаусттық адамның таза бейнесі» деп атады, бірақ «анасыз және сүйіспеген өмірінің қайғысы оның генийі барлық көрегендердің қарама-қайшылықтарын біріктіре алмас бұрын-ақ оны жойды» деп бағалады. ХХ ғасырдың француз композиторы Денис Роджер өзінің кейбір әндеріне Нервалдың мәтіндерін пайдаланды. Ағылшыз рок-тобы Traffic 1974 жылы шыққан «When the Eagle Flies» альбомына «Dream Gerrard» джаз-рок трегін қосты. Әннің сөзінің негізгі авторы Вивиан Стеншалл екені белгілі, ол Нервалдың өмірбаянын оқығаннан кейін жазған. Сен-Дени, Бетизи-Сен-Пьер, Крепи-ан-Валуа, Крейл, Мортефонтен, Отис және Сенлис қалаларында Нервалдың құрметіне аталған көшелер бар.

Goethe read Nerval's translation of Faust and called it "very successful", even claiming that he preferred it to the original. The composer Hector Berlioz relied on Nerval's translation of Faust for his work La damnation de Faust, which premiered in 1846. In 1867, Nerval's friend Théophile Gautier (1811–1872) wrote a touching reminiscence of him in "La Vie de Gérard" which was included in his Portraits et Souvenirs Littéraires (1875). For Marcel Proust, Nerval was one of the greatest writers of the nineteenth century. Proust especially admired Sylvie's exploration of time lost and regained, which would become one of Proust's deepest interests and the dominant theme of his magnum opus In Search of Lost Time. Later, André Breton named Nerval a precursor of Surrealist art, which drew on Nerval's forays into the significance of dreams. For his part, Antonin Artaud compared Nerval's visionary poetry to the work of Hölderlin, Nietzsche and Van Gogh. In 1945, at the end of the Second World War and after a long illness, the Swiss psychiatrist and psychoanalyst Carl Jung delivered a lecture in Zürich on Nerval's Aurélia which he regarded as a work of "extraordinary magnitude". Jung described Nerval's memoir as a cautionary tale (the protagonist cannot profit psychologically from his own lucidity and profound insights), and he validates Nerval's visionary experience as a genuine encounter with the collective unconscious and anima mundi. Umberto Eco in his Six Walks in the Fictional Woods calls Nerval's Sylvie a "masterpiece" and analysed it to demonstrate the use of temporal ambiguity. Henry Miller called Nerval an "extraordinary French poet" and included him among a group of exemplary translators:"[i]n English we have yet to produce a poet who is able to do for Rimbaud what Baudelaire did for Poe's verse, or Nerval for Faust, or Morel and Larbaud for Ulysses". Literary critic Harold Bloom called him "a pure instance of Faustian man" but judged that "the sorrow of his unmothered and unloved existence destroyed him before" his genius could "fus[e] all the visionary's contraries together." Twentieth century French composer Denise Roger used Nerval’s texts for some of her songs. The English rock band Traffic included the jazz rock track "Dream Gerrard" in their 1974 album When the Eagle Flies. Lyrics are known to be mainly written by Vivian Stanshall after reading Nerval's biography. There are streets named after Nerval in the towns of Saint Denis, Béthisy Saint Pierre, Crépy en Valois, Creil, Mortefontaine, Othis and Senlis.

Француз тіліндегі шығармалары

Толық жинақ. 3 томдық. Ред. Жан Гийом және Клод Пихоа. Париж: Ла Плеяд Галлимар, 1984. Басылым. Оттың қыздары / Химералар. Ред. Бертран Маршал. Париж: Фолио Галлимар, 2005. Басылым. Аурелия – Ла Пандора – Қазан айының түндері – Саяхаттар мен естеліктер. Ред. Жан Николас Илуз. Париж: Фолио Галлимар, 2005. Басылым.

Ағылшын тіліндегі аудармалары

"Қаһіре әйелдері", Конрад Эльфинстон аударған. Харкорт, Брейс, 1930 жыл. Кейін "Шығысқа саяхат" деген атпен қайта басылды. Нью-Йорк: Антипод баспасы, 2012 жыл. "Аурелия және басқа жазбалар", Джеффри Вагнер, Роберт Дункан, Марк Ловентал аударған. Нью-Йорк: Exact Change, 1996 жыл. "Таңдамалы жазбалар", Ричард Сибёрт аударған. Нью-Йорк: Penguin, 1999 жыл. Басылды. "Нұрлылар немесе социализмнің жол көрсетушілері: әңгімелер мен портреттер", Питер Валенте аударған. Wakefield Press, 2022 жыл. "Сильвия және Химералар", Ричард Робинсон аударған. Портленд, ОР: Sunny Lou Publishing, 2023 жыл. "Богемияның шағын қамалдары", Наполеон Джеффрис аударған. Wakefield Press, жарық көреді.

Өмірбаян

"Нервал" альбомы. Ред. Эрик Буффето және Клод Пихоа. Париж: Ла Плейаде Галлимар, 1993. Когез, Жерар. Жерар де Нерваль. Париж: "Фолио Галлимар", 2010. Басып шығарылған. Готье, Теофил. Романтизм тарихы / Қырық романтикалық портрет. Ред. Адриен Гёц. Париж: "Фолио Галлимар", 2011. Басып шығарылған. Готье, Теофил. (1900 ж.) "Жерар де Нерваль". Теофил Готьедің толық шығармалары, 8-том. Лондон: "Афинаум" баспасы, 96–116 беттер. Джонс, Роберт Эммет (1974). Жерар де Нерваль. Нью-Йорк: Твейне баспасы. lt=Petitfils, Pierre, Nerval, Paris, Julliard, 1986, coll. "Тірілер" жинағы. Соверби, Бенн. Мұрагерліксіз қалғандар; Жерар де Нервалдың өмірі, 1808–1855. Нью-Йорк: Нью-Йорк университетінің баспасы, 1974. Басып шығарылған.

Сын-пикір (кітаптар)

Эдвард Дж. "Көрнекілік ақылсыздық: Нервалдың "Аурелиясы"". Көрнекілік фантастика: Блейктен қазіргі заманға дейінгі апокалиптикалық жазулар. Нью-Хейвен: Йель университетінің баспасы, 1996. Басып шығарылған. Жаннерет, Мишель. Жоғалған хат: Нервал шығармаларындағы жазу және ақымақтық. Париж: Фламмарион, 1978. Басып шығарылған. Гордон, Рей Бет (2014). "Сиқырлы қол: Шлегельдің Нервальдегі арабескі". XIX ғасырдағы француз әдебиетіндегі әшекей, қиял және құштарлық. Принстон: Принстон университетінің баспасы. Юнг, Карл Густав (1945/2015). Психологиялық және көркем өнер туралы: К.Г. Юнгтің Жерар де Нервалдың "Аурелиясы" лекциясынан жазбалар. Ред. Крейг Э. Стивенсон, Принстон: Принстон университетінің баспасы. Родс, Соломон А. (1951). Жерар де Нерваль, 1808–1855: Ақын, саяхатшы, арманшы. Нью-Йорк: Философиялық кітапхана. Саймонс, Артур (1919). "Жерар де Нерваль". Символизм қозғалысы әдебиетте. Нью-Йорк: E. P. Dutton & Company, 69–95 беттер. Лэнг, Эндрю (1892). "Жерар де Нерваль". Әдебиет туралы хаттар. Лондон және Нью-Йорк: Лонгманс, Грин және компания, 147–156 беттер.

Сын-пикирлер (журнал мақалалары)

Блэкман, Морис (1986–87). "Байрон және Жерар де Нервалдың алғашқы өлеңі", XIX ғасырдағы француз зерттеулері, том XV, № 1/2, 94–107 бб. Брей, Патрик М. (2006). "Қолпақта жоғалған: Жерар де Нервалдың «Генеалогиясы» мен Сильвиядағы кеңістік және субъективтілік", Француз форумы, том XXXI, № 2, 35–51 бб. Кэрролл, Роберт С. (1976). "Алдану және жеке тұлға: Жерар де Нерваль мен Ретифтің «Сарасы»", Романтизмдегі зерттеулер, том XV, № 1, 59–80 бб. Кэрролл, Роберт С. (1976). "Жерар де Нерваль: Тарихтың ысырапшыл ұлы", XIX ғасырдағы француз зерттеулері, том IV, № 3, 263–273 бб. ДуБрук, Альфред (1974–1975). "Нерваль мен Дюма Германияда", XIX ғасырдағы француз зерттеулері, том III, № 1/2, 58–64 бб. Дакворт, Колин (1965). "Евгений Скриб және Жерар де Нервальдың «Біздің тізімдерімізді тігіп тұрғандар»", The Modern Language Review, том LX, № 1, 32–40 бб. Кнап, Беттина Л. (1974–75). "Жерар де Нервалдың «Изидасы» және Мадонна культі", XIX ғасырдағы француз зерттеулері, том III, № 1/2, 65–79 бб. Кнап, Беттина Л. (1976). "Жерар де Нерваль: Шеба патшайымы және оккульттік", XIX ғасырдағы француз зерттеулері, том IV, № 3, 244–257 бб. Лэнг, Эндрю (1873). "Жерар де Нерваль, 1810–1855", Fraser's Magazine, том VII, 559–566 бб. Маурис, Морис (1880). "Жерар де Нерваль". «Француз әдебиетінің қайраткерлері» кітабында. Нью-Йорк: D. Appleton and Company, 129–150 бб. Мун, Х. Кей (1965). "Жерар де Нерваль: қайта қарау", Brigham Young University Studies, том VII, № 1, 40–52 бб. Родс, Соломон А. (1938). "Жерар де Нервалдың поэтикалық байланыстары", PMLA, том LIII, № 4, 1157–1171 бб. Родс, Соломон А. (1949). "Жерар де Нерваль мен Генрих Хайне арасындағы достық", The French Review, том XXIII, № 1, 18–27 бб. Ринслер, Норма (1963). "Жерар де Нерваль, от пен мұз", The Modern Language Review, том LVIII, № 4, 495–499 бб. Ринслер, Норма (1963). "Жерар де Нервалдың Аспан қаласы және жандар тізбегі", Studies in Romanticism, том II, № 2, 87–106 бб. Смит, Гарнет (1889). "Жерар де Нерваль", The Gentleman's Magazine, том CCLXVI, 285–296 бб. Уоррен, Розанна (1983). "Жерар де Нервалдың «Соңғы ақымақтығы»", The Georgia Review, том XXXVII, № 1, 131–138 бб.

Blackman, Maurice (1986–87). "Byron and the First Poem of Gérard de Nerval," Nineteenth Century French Studies, Vol. XV, No. 1/2, pp. 94–107. Bray, Patrick M. (2006). "Lost in the Fold: Space and Subjectivity in Gérard de Nerval's 'Généalogie' and Sylvie," French Forum, Vol. XXXI, No. 2, pp. 35–51. Carroll, Robert C. (1976). "Illusion and Identity: Gérard de Nerval and Rétif's 'Sara'," Studies in Romanticism, Vol. XV, No. 1, pp. 59–80. Carroll, Robert C. (1976). "Gérard de Nerval: Prodigal Son of History," Nineteenth Century French Studies, Vol. IV, No. 3, pp. 263–273. DuBruck, Alfred (1974–1975). "Nerval and Dumas in Germany," Nineteenth Century French Studies, Vol. III, No. 1/2, pp. 58–64. Duckworth, Colin (1965). "Eugène Scribe and Gérard de Nerval 'Celui Qui Tient la Corde Nous Étrangle'," The Modern Language Review, Vol. LX, No. 1, pp. 32–40. Knapp, Bettina L. (1974–75). "Gérard de Nerval's 'Isis' and the Cult of the Madonna," Nineteenth Century French Studies, Vol. III, No. 1/2, pp. 65–79. Knapp, Bettina L. (1976). "Gérard de Nerval: The Queen of Sheba and the Occult," Nineteenth Century French Studies, Vol. IV, No. 3, pp. 244–257. Lang, Andrew (1873). "Gérard de Nerval, 1810–1855," Fraser's Magazine, Vol. VII, pp. 559–566. Mauris, Maurice (1880). "Gérard de Nerval." In: French Men of Letters. New York: D. Appleton and Company, pp. 129–150. Moon, H. Kay (1965). "Gerard de Nerval: A Reappraisal," Brigham Young University Studies, Vol. VII, No. 1, pp. 40–52. Rhodes, Solomon A. (1938). "Poetical Affiliations of Gerard de Nerval," PMLA, Vol. LIII, No. 4, pp. 1157–1171. Rhodes, Solomon A. (1949). "The Friendship between Gérard de Nerval and Heinrich Heine," The French Review, Vol. XXIII, No. 1, pp. 18–27. Rinsler, Norma (1963). "Gérard de Nerval, Fire and Ice," The Modern Language Review, Vol. LVIII, No. 4, pp. 495–499. Rinsler, Norma (1963). "Gérard de Nerval's Celestial City and the Chain of Souls," Studies in Romanticism, Vol. II, No. 2, pp. 87–106. Smith, Garnet (1889). "Gérard de Nerval," The Gentleman's Magazine, Vol. CCLXVI, pp. 285–296. Warren, Rosanna (1983). "The 'Last Madness' of Gérard de Nerval," The Georgia Review, Vol. XXXVII, No. 1, pp. 131–138.