Кіріспе

Филадельфияның латын католиктік епархиясы

Филадельфияның метрополиттік архиепархиясы (Archidiœcesis Metropolitae Philadelphiensis) – АҚШ-тың Оңтүстік-Шығыс Пенсильвания штатындағы Католик шіркеуінің Латын шіркеуіне қарасты діни-әкімшілік аймағы, яки епархиясы. Филадельфия архиепархиясы бастапқыда Пенсильванияның және Делавэр штатының барлық аумағын, сондай-ақ Нью-Джерси штатындағы жеті округті және үш округтің бір бөлігін қамтыды. 1875 жылы епархия архиепархия мәртебесіне көтерілді. Архиепископтың резиденциясы Филадельфиядағы Әулие Петр мен Пауыл соборлық базиликасы болып табылады. 2023 жылғы мәліметтер бойынша Нельсон Ж. Перес Филадельфия архиепискобы қызметін атқаруда.

Тарих

Католик шіркеуінің тарихы Уильям Пенн заманына дейін жетеді, 1707 жылдан бері әдеттегі миссалар ашық түрде өткізіліп келеді.

19 ғасыр

1808 жылы Рим папасы Пий VII Балтимор епархиясының аумағынан Бостон, Нью-Йорк, Филадельфия және Кентукки штатындағы Бардстаун епархияларын құрды. Рим папасы Филадельфияның бірінші епископы болып Майкл Фрэнсис Иганды тағайындады. 1868 жылы Ватикан Филадельфия епархиясының аумағынан Харрисбург, Скрантон және Уилмингтон епархияларын құрды. 1969 жылға қарай архиепископтықта 1 351 704 парызқұлы, 1 096 епархиялық дін қызметкері, 676 діни институттардың дін қызметкері және 6 622 діни әйел болды.

Қазіргі көмекші епископтар

Джон Дж. МакИнтайр (2010 жылдан қазіргі уақытқа дейін)
Кит Дж. Чайлински (2024 жылдан қазіргі уақытқа дейін)
Кристофер Р. Кук (2024 жылдан қазіргі уақытқа дейін)
Эфрен В. Эсмилла (2024 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

Білім беру мекемелері

1912 жылы архиепископтық аумақтағы католик мектептерінде 68 000-ға жуық оқушы болды. 1961 жылы бұл көрсеткіш 250 000-ға дейін өсті, бірақ содан кейін азайды. 2012 жылы оқушылар саны қайтадан 68 000-ға төмендеді. 2000 жылы Филадельфия қаласындағы католик мектептерінде шамамен 50 000 оқушы оқыды, ал 2010 жылы бұл көрсеткіш 30 000-ға дейін азайды. Осы аралықта бір католик орта мектебі және 23 католик бастауыш мектебі жабылды немесе біріктірілді. Сондай-ақ, осы кезеңде шартты мектептердің саны артуы нәтижесінде, олардағы оқушылардың жалпы саны қалған Филадельфия католик мектептеріндегі оқушылар санын басып өтті. 2012 жылы архиепископ Филадельфияда 18 мектепті және Филадельфиядан тыс 31 мектепті жабуды немесе біріктіруді ұсынды. «Филадельфиялық Inquirer» газеті бұл Филадельфияның орта таптарын одан әрі әлсірететінін хабарлады. Бұл ұсыныс жоғары сыныптар мен 1-8 сыныптардың сәйкесінше 24% және 29% -ына әсер етеді.

Жыныстық зорлық-зомбылық туралы жанжалдар

Филадельфиядағы зәбірлеушіліктер 2005 жылы өткен үлкен жюри тергеуі арқылы толыққанды ашылды. Кардинал Джастин Фрэнсис Ригали айыпталып, тергеулермен расталғандарды шіркеуден шеттету саясатын қабылдады. 2011 жылы тағы бір жюри 37 дін қызметкерінің кәмелетке толмағандарға қатысты сексуалдық зәбірлеушілік немесе тиіс емес мінез-құлық жасады деген айыптаулар келтірді. 2012 жылы дін қызметкері Эдвард Эйвери кінәсін мойындады, ал осыған байланысты Уильям Линн сотталды және оның ісі бойынша сот шешімі шығарылды, ал Джеймс Дж. Бреннанға қатысты айыптаулар бойынша сот процесі тоқтатылды. 2013 жылы Чарльз Энгельхардт пен мұғалім Бернард Шеро сотталып, кінәлі деп танылды және түрмеге кесілді. Линн – АҚШ-та өзінің қарауындағы басқа дін қызметкерлерінің зәбірлеушіліктерін жасырғаны үшін сотталған алғашқы лауазымды тұлға болды, ал жоғары шенді шіркеу қызметкерлері архиепископтықтағы бұл мәселені басқару жолымен көп сынға ұшырады. 2020 жылдың 12 наурызында Линн үшін жаңа сот күні белгіленді, ол 2016 жылы босатылып, 33 ай түрмеде отырғаннан кейін қайта сотталуға бұйырылды. Жюриді іріктеу 2020 жылдың 16 наурызында басталуы тиіс еді. Алайда, жалғасып жатқан коронавирус пандемиясы Линннің қайта сотталуын 2021 жылдың қаңтарына дейін ықпалдауға мәжбүр етті. 2016 жылы түрмеден босатылғаннан кейін Линн қайта сотталуға дейін бақылауда болуға міндеттелді. 2019 жылы 2011 жылғы жюри есебі Линннің діни қызметтен шеттетілуіне себеп болғаны хабарланды. 2020 жылдың 5 мамырында Филадельфия архиепископтығы енді 126 миллион доллар өтемақы төлеуді күтіп отырғанын мәлімдеді. Архиепископтық 2018 жылы құрылған тәуелсіз келісім және өтемақы беру бағдарламасы барлығы 615 талап алғанын және 2020 жылдың 22 сәуіріне дейін олардың 208-ін 43,8 миллион долларға шешкенін хабарлады. 2020 жылдың 14 тамызында Филадельфия архиепископтығы мен Питтсбург, Аллентаун және Скрантонның қарастырылатын епархиялары Пенсильванияның барлық сегіз католик епархиясына қарсы ашылған 150 жаңа сот ісінің көп бөлігін мойындады. 2020 жылдың 3 желтоқсанында Вильмингтондағы діни орденнің мүшесі Уильям МакКэндлес, бұрын Лехай округіндегі ДеСейлс университетінде қызмет атқарған, бала порнографиясын иеленгені үшін Филадельфияда айыпталды. МакКэндлесстің бала порнографиясының көп бөлігі шетелден әкелінген. МакКэндлес сот процесінің нәтижесіне дейін үй қамауында болады.

Марджи Винтерстің бір жынысты некеге тұрғаны үшін жұмыстан босатылуы

2015 жылы мектептің діни білім беру директоры Марджи Винтерс 2007 жылы азаматтық рәсімде ұзақ жылдар бойы бірге болған лесбиян әріптесіне үйленгені үшін ата-анасы оны Филадельфия архиепископтығына тікелей шағымдағаннан кейін Уолдрон Мерси академиясынан босатылды. Винтерс жұмысқа орналасқан кезде мектеп әкімшілігіне бұл туралы ашық айтқан және төмен серпілген өмір салтын ұстануға кеңес берілген, ол да солай істеді деп мәлімдейді. Көптеген ата-аналар мектептің бұл шешіміне наразылық білдіріп, алаңдаушылықтарын жеткізді. Директор Нелл Стетсер шешімді былай негіздеді: "Біздің көптеген адамдарымыз шіркеудің қазіргі уағыздарына қайшы келетін өмірлік таңдауларды қабылдайды, бірақ католик мектебі ретінде қалу үшін Уолдрон Мерси осы уағыздарға сәйкес болуы керек". Бірақ ол "қоғам мен шіркеудің қиылысындағы осы және басқа да даулы мәселелерді ашық және адал түрде талқылауға" шақырды. Филадельфия архиепископы Чарльз Чапут бұл босатуды "ақылға қонымды" деп атады.