Кіріспе

Жапония префектурасы

Сага префектурасы (佐賀県) – Жапонияның Кюсю аралында орналасқан префектура. Сага префектурасының халқы 809 248 адамды құрайды (2020 жылдың 1 тамызында), ал географиялық аумағы 2440 км² (942 шаршы миль). Сага префектурасы солтүстік-шығыста Фукуока префектурасымен, оңтүстік-батыста Нагасаки префектурасымен шектеседі. Сага – Сага префектурасының астанасы және ең ірі қаласы, ал басқа ірі қалаларының ішінде Каратсу, Тосу және Имари бар. Сага префектурасы Кюсюдің солтүстік-батысында, Жапон теңізі мен Ариаке теңізі арасындағы мойынсымақ сияқты аумақты қамтиды. Сага префектурасының батыс аймағы керамика және фарфор өндірісімен әйгілі, әсіресе Каратсу, Имари және Арита қалаларында.

Тарих

Ежелгі заманда Нагасаки және Сага префектураларының аумағы Хизен провинциясы деп аталған. Қазіргі атауы Мэйдзи қайта жаңғыру кезеңінен бастау алады. Күріш егу мәдениеті бұл жерде ежелгі заманнан бері гүлденген, оның іздерін Карацудағы Набатаке қиратылындарында және Ёсиногаридегі Ёсиногари ескерткішінде көруге болады.

Феодалдық кезең

Камакура кезеңінен Муроматчи кезеңіне дейін 100-ден астам феодалдық кландар болған деп саналады. Бұл тұста Генкай теңізі бойындағы Мацурато кланы да зор ықпалға ие болған самурайлар кланы болды. Сенгоку дәуіріне енген соң Рюзодзи кланы өзінің билігін Хизен және Чикуго провинцияларының барлығына, сондай-ақ Хиго және Чикузен провинцияларының бір бөлігіне жеткізді. Рюзодзи Таканобу даймё қайтыс болғаннан кейін Набешима Наошиге саяси жағдайды өз қолына алды, ал 1607 жылға қарай Рюзодзи кланының барлық иеліктері Набешима кланының бақылауына көшті. Эдо дәуірінде бұл аймақ Сага домені (佐賀藩 Saga han) деп аталды, оған үш кіші домен кірді: Хасуноике, Оги және Касима домендері. Осы кезеңде Сага префектурасының қазіргі шекараларында Каратсу домені (唐津藩 Karatsu han) және Цусима Фучу доменінің (対馬府中藩 Tsushimafuchū han) екі аумағы да болды. Сага домені мен оның кіші домендері Набешима кланы, оның түрлі заңды емес тармақтары және бұрынғы Рюзодзи кланының мүшелерімен басқарылды, саяси тұрғыдан аймақ салыстырмалы түрде тұрақты болды. Нагасакиді қорғауға жұмсалатын қаржы өсіп, бастапқыда қиын болған қаржылық жағдай 1828 жылғы үлкен Кёхо ашаршылығы мен Сибольд тайфунынан нашарлады. Арияке теңізінен мелиорациялық жұмыстар арқылы алынған кең аумақтың есебінен егістік жерлер көбейді, 1840 жылдары Сага доменінің жылдық кокуі шамамен 670 000-ға жетті, бұл 200 жыл бұрынғы көрсеткіштен екі есе көп. 19 ғасырдың ортасында Наомаса Набесима доменнің қаржылық мәселелерін түзетуге, мемлекеттік қызметкерлердің санын қысқартуға және Арита фарфоры, жасыл шай және көмір сияқты жергілікті өнеркәсіпті дамытуға күш салды. Сонымен қатар, Нагасаки халықаралық портына жақын орналасқандықтан, шет елдерден ревербераторлық пештер және бу локомотивтерінің үлгілері сияқты жаңа технологиялар енгізілді. Бошин соғысынан кейін Сага доменінен шыққан көптеген адамдар Мэйдзи жаңартуына көмектесті. Мэйдзи дәуірінде Кисима және Хигашиматсура аудандарындағы көмір шахталарын жаңғырту, ішкі теміржол желілерін салу арқасында қарқынды дамыды.

Климат

Сага префектурасының климаты қоңыл, орташа температурасы шамамен .

Қалалық округтер

2007 жылдың 1 қазанына қарай Сага префектурасында 10 қала, 6 аудан және 10 қалашық, барлығы 20 әкімшілік бірлік бар. «Ұлы Хейсей бірігуі» аясында 2005 жылдың 1 қаңтарынан бастап әкімшілік бірліктердің саны азайды. 2006 жылдың 20 наурызында Сефури ауылы Канзаки қаласымен біріктіріліп, Сага префектурасында енді ауылдар жоқ.

Экономика

Ауыл шаруашылығы, орман шаруашылығы және жағалау балық шаруашылығы префектура экономикасының маңызды бөлігін құрайды. Аймақтың ерекше ауыл шаруашылығы өнімдері – сага сиыр еті, пияз және жеміс шалғыны (клубника). Префектура Жапонияда жабысқақ күріш (мотигоме) және жылыжайда өсірілген мандарин өндірісі бойынша бірінші орында тұрады. 2002 жылғы мәліметтерге сәйкес, аймақтық сауда экспорты көбінесе Солтүстік Америкаға (29,3%), Батыс Еуропаға (26,1%) және Оңтүстік Корея, Тайвань, Гонконг және Сингапур сияқты жаңадан өнеркәсіптенген елдерге (19,9%) бағытталған. Импорттың басым бөлігі Солтүстік Америкадан (40,6%), АСЕАН елдерінен (23,3%) және Қытай Халық Республикасынан (12,2%) түседі.

Демография

2002 жылы Сағада 873 885 адам тұрғын ретінде тіркелді. Олардың 15,9% 0–14 жас аралығындағылар, 62,7% 15–64 жас аралығындағылар, ал 21,4% 65 жастан асқандарды құрады. Префектурада 3596 шетел азамат (0,4%) және 307 алмасу бағдарламасымен келген студент (0,03%) тұрды.

Мәдениет

Арита, Имари және Каратсу сол жерде жасалған қыш ыдыстармен әйгілі. Елдегі ең танымал қыш ыдыс жасау орындары осы аймақтарда орналасқан, оның ішінде Имаэмон қыш ыдысы, Генэмон қыш ыдысы және Фукагава қыш ыдысы.

Тіл

Сага бен (Сага диалектісі) – Сага тілінің жапон тілінен туындаған өзіндік түрі.

Баллондық Fiesta

Сага халықаралық ауа шары фестивалі жыл сайын қараша айының басында Сага қаласының жанында, Касе өзені бойында өтіп тұрады. Бұл танымал іс-шара, және ол бүкіл әлемнен бәсекелесушілерді тартады.

Каратсу Кунчи

Каратсу Кунчи қараша айының басында Каратсу қаласында өткізіледі. Бұл Сага облысының ең ірі фестивалі және әр жыл сайын шамамен 500 мың адамды тартады.

Касима ғаталимпиясы

Касима Гаталимпиадасы Касима қаласында әр мамыр-маусым айларында өтеді. Бұл іс-шарада Арияке теңізінің лайлы жерлерінде түрлі спорт түрлері ойнатылады. Ауа райы жаңбырлы болса, Гаталимпиада өткізілмейді.

Имари Тон-Тен-Тон фестивалі

Имаритон онтон фестивалі жыл сайын қазан айының соңында 3 күн бойы өткізіледі. Имари қаласында өтетін бұл фестиваль Жапониядағы үш ең ірі күрес фестивалінің бірі. Фестиваль барысында Ара микоши және Данджири атты екі алып көшпелі киелі орын қатыгез шайқасқа түседі. "Тон Тен Тон" атауы фестивальде қолданылатын барабандардың шуылын бейнелейді.

Туризм

Қарацу әдемі қамалымен Сага облысындағы танымал туристік орын. Йошиногаридегі Яёи дәуіріне жататын ауылдың қалдықтары да көптеген саяхатшыларды қызықтырады. Сонымен қатар, Жапонияның үш ірі Инари ғибадатханасының бірі – Ютоку Инари ғибадатханасына баруға болады. Сага префектурасы 2018 жылғы «Zombie Land Saga» анимесін қаржыландыруға көмектесті, осы арқылы сериалда көрсетілген түрлі орындарға, оның ішінде қыздардың үйі ретінде де көрсетілген мұражай мен «Drive In Tori Chicken» мекемесіне туристер көптеп келді.

Саганың жеті данасы

"Саганың жеті данасы" – бұл Сагадан шыққан жеті адамды атау, олардың әрқайсысы Жапонияны жаңғыртуға маңызды үлес қосты. Олардың еңбегі Токугава сёгунатының соңғы жылдары басталды және Мэйдзи қайта жаралуымен жалғасты. Бүгінгі күнге дейін бұл дәуір Сага тарихында жарқырап тұр. Набесима Наомаса, Набесима кланының феодалы, Еуропалық технология мен мәдениетті енгізу арқылы Саганың дамуына көмектесті. Сано Цунетами Жапон Қызыл Крестің негізін қалады. Шима Йошитаке Хоккайдоны зерттеуге үлес қосты. Соэджима Танеоми парламент депутаты, Сыртқы істер министрі, Ішкі істер министрі болып қызмет етті және қытай поэзиясымен және жазу өнерімен танымал болды. Оки Такато азаматтық істер, білім беру және заң істері министрі болды, парламент депутаты болды және Жапониядағы қазіргі білім беру жүйесін құруға үлкен үлес қосты. Ето Шинпей, бұрынғы Заң істері министрі, парламент депутаты болып, Жапонияның сот жүйесінің негізін салды. Окума Шигенобу Жапонияның премьер-министрі қызметін екі рет атқарды. Ол сондай-ақ Васеда университетін құрды.