Кіріспе
Тарихи мақала
Шахмат ойыны, немесе оның тікелей алғысы шатранж ретінде белгілі, 9 немесе 10 ғасырда Еуропаға ислам әлемінен, көбінесе Иберия (қазіргі Испания) арқылы енгізілді (мүмкін, 9 ғасырдың басында, және әрине, 10 ғасырдың ортасы мен соңына қарай). Ойынның орта латын тіліндегі ең ерте жазбасы – Einsiedeln Abbey-де сақталған de scachis поэмасы. Шахмат ортағасырлық Еуропада монастырьларда және феодалдық сарайларда таралған. Бірақ, Стробек қаласы, "шахмат ауылы" деп белгілі, ерекше көзге түседі, онда шахмат 11 ғасырдың басында-ақ шаруалар арасында танымал болды.
The game of chess, or rather its immediate precursor, known as shatranj, was introduced to Europe from the Islamic sphere, most likely via Iberia (modern Spain), in the 9th or 10th century (possibly as early as at the beginning of the 9th century, and certainly by the mid to late 10th century). The earliest reference to the game in Middle Latin is a poem de scachis, preserved in Einsiedeln Abbey. Chess in medieval Europe was played in monasteries and at feudal courts. An exception is Ströbeck, known as the "chess village", where chess became popular among the farmers in the early 11th century already.
Ұлыбританиядағы қазіргі заманғы шахмат
Англия, Шотландия, Ирландия, Уэльс, Джерси және Гернсидің әрқайсысында жеке ұлттық шахмат федерациялары бар және олар халықаралық шахмат жарыстарына өз командаларын жібереді. 2005 жылы ұзақ жылдар бойы жұмыс істеген Британдық шахмат федерациясының орнына құрылған Англия шахмат федерациясы Англияда шахматты ұйымдастыруға жауапты, сондай-ақ Ұлыбританияның барлық федерацияларының атынан жыл сайынғы Британдық шахмат чемпионатын өткізеді. Турнир ұйымдастырушылары мен шахмат клубтары ойын нәтижелерін және тиісті төлемдерді Англия шахмат федерациясына (ЭКФ) жібереді, ол белсенді ойыншылардың ойын деңгейін бағалайтын рейтингтерді құрастырады. Ағылшын (ЭКФ) рейтингтерінің негізінде, ең көп жағдайда, рейтингтер арасындағы айырмашылық пайыздық көрсеткіштердегі айырмашылықтың жартысына тең болады. Яғни, егер ойыншы А ойыншы В-ны 8:2 есебімен (60% айырмашылықпен) жеңсе, оның разряды шамамен 30 ұпайға жоғары болады деп күтуге болады. Разрядтар белгілі разрядтары бар қарсыластарға қарсы ұтқан немесе ұтылған ұпайлардың орташасы есебімен анықталады. Екі түрлі разряд жүйесі бар: бірі жылдам ойынға (әр ойынға 30 минут), екіншісі – стандартты ойынға (әр қимылға орташа есеппен екі минут немесе одан көп). Клуб ішіндегі ойындардан басқа, клубтар бір-бірімен жарысатын лигалар да бар, және осы ойындар да разрядталады. Көптеген жергілікті лигалардан өзге, Төрт Ұлттың шахмат лигасы (4NCL) – лига форматында өткізілетін беделді турнир, ол британдық және әлемдік элита ойыншыларын өз тартуымен ерекшеленеді. Ұлыбританияда өткізілетін ең танымал турнир – желтоқсанның соңынан қаңтардың басына дейін өтетін Хастингс халықаралық шахмат конгресі болып табылады. Турнирлер әдетте алғашқы үш немесе төрт орынға, сондай-ақ белгілі бір разряд диапазонында ең көп ұпай жинаған ойыншыларға жүлделер тағайындайды, бірақ оларға қатысатын ойыншылардың көпшілігі демалыс үшін ойнайды.