Кіріспе

Американдық актер (1907–1998)

Роберт Джордж Янг (22 ақпан 1907 – 21 шілде 1998) – американдық кино, теледидар және радио актері. Ол «Отайым жақсы біледі» (CBS, кейін NBC, содан соң қайта CBS) сериалындағы Джим Андерсон және «Маркус Уэлби, доктор» (ABC) сериалындағы дәрігер Маркус Уэлби рөлдерімен ең көп танылды. 1978 жылы Янг «жасөспірімдерге мотоциклдік дағдыларды үйретудің маңыздылығын» баса көрсеткен деректі фильм жасады. Бұл фильм оған 1979 жылғы BAFTA сыйлығын «Ең арнайы фильм» номинациясы бойынша әкелді.

Ерте өмір

Чикаго қаласында туған Янгтың әкесі – ирланд иммигранты Томас Е. Янг, ал анасы – американдық Маргарет Файф. Янг бала кезінде отбасы АҚШ-тың түрлі қалаларына, оның ішінде Сиэтл мен Лос-Анджелес қалаларына көшіп өтті, онда Янг Абрахам Линкольн орта мектебінде оқыды. Мектепті бітірген соң ол Пасадена Playhouse-де оқыды және сахнада өнер көрсетті, сонымен қатар уақытында түрлі жұмыстар істеп, тұмысы жоқ фильмдерде эпизодтық рөлдерде ойнады. "The Ship" атты қойылыммен гастрольдік сапарда жүргенде, Янгты Metro Goldwyn Mayer компаниясының талант іздеушісі байқап, жас актермен келісімшарт жасады. Янг 1931 жылы Уорнер Оландтың басты рөлде ойнаған "Қара түйе" атты Чарли Чан фильмінде Fox Film Corporation үшін дыбыстық кинодағы дебютін жасады.

Кино мансабы

Янг 1928 және 1952 жылдар аралығында 100-ден астам фильмде ойнады. "B деңгейлі" мәртебесіне ие болғанына қарамастан, ол студияның ең көрнекті актрисалары – Катарина Хепберн, Маргарет Саллаван, Норма Ширер, Джоан Кроуфорд, Хелен Хейс, Луиз Райнер, Хеди Ламар, Хелен Твелветри және (туыс емес) Лоретта Янг сияқты актерлермен бірге түсті. Дегенмен, оның тапсырмаларының көп бөлігі екі-үш апталық түсіру кестесін талап ететін қысқа "B" фильмдерінен, сондай-ақ "программалық" фильмдерден тұрды. Мұндай қарбалас жұмысқа тартылған актерлер, Янг сияқты, жылына алты-сегіз фильмге қатысты. MGM келісімшартты актрисасы ретінде Янг өзіне берілген кез келген фильмді қабылдауға міндетті болды, әйтпесе тоқтатылып қою қаупі туатын еді. Көптеген актерлер тоқтатылған жағдайда, тіпті кино индустриясымен байланысы жоқ іс-әрекеттерден де жалақы алуға тыйым салынды. 1936 жылы MGM Янгты Ұлыбританиядағы Gaumont British студиясына екі фильмге жіберді; біріншісі – "Құпия агент", режиссері Альфред Хичкок, ал екіншісі – "Тағы да махаббат", Джесси Мэтьюспен бірге ойнады. Англияда ол MGM келісімшартын бұзуға ниеттенгенін сезді, бірақ қателесті. Ол күтпеген жерден MGM мансабының соңында "H. M. Pulham, Esq." (1941) фильміндегі ең маңызды рөлдердің бірін алды, онда Хеди Ламар да өте жақсы өнер көрсетті. Бірде ол өзіне Роберт Монтгомери және басқа "A" деңгейлі актерлер қабылдамайтын рөлдер ғана берілетінін айтқан. MGM-мен келісімшарты аяқталғаннан кейін Янг 20th Century Fox, United Artists және RKO Radio Pictures студиялары үшін жеңіл комедиялар мен драмаларда ойнады. 1943 жылдан бастап Янг "Клаудия", "Сиқырлы коттедж", "Олар маған сенбейді", "Екінші әйел" және "Crossfire" сияқты фильмдерде қиын рөлдерді сомдады. Осы кейінгі фильмдердегі оның бейімделмеген кейіпкерлерді сомдауы – бұл MGM фильмдерінде сирек кездесетін жағдай – көптеген сыншылардың мақтауына ие болды. 1949 жылы ол Эрол Флинн мен Гри Гарсонмен бірге "That Forsyte Woman" фильмінде түсу үшін қысқа мерзімге MGM-ге оралды. Ол Чарльтон Хестонның басты рөлде ойнаған "Инкалардың құпиясы" (1954) фильмінде екінші рөлді ойнады, бұл фильм кейіннен "Жоғалған сандықтың шабуылшылары" фильмінің негізі болды. Мачу-Пикчуда түсірілгеніне қарамастан, бұл оның соңғы көрнекті фильмі болды. Янгтың мансабы үлкен студияның қолдауы болмаған, еркін актер ретінде сәтті бастағанына қарамастан, бірте-бірте төмендеді. 1940 жылдардың соңы мен 1950 жылдардың басында ол әлі де басты рөлдерде ойнады, бірақ тек орташа фильмдерде және кейде маңызды фильмдерде қосалқы рөлдерде. Содан кейін ол киноэкрандан жоғалып кетті, бірақ бірнеше жылдан кейін сәтті түрде кішкентай экранға оралды.

Теледидар мансабы

Бүгінде Янг көбінесе ұзақ жылдар бойы танымал болған "Father Knows Best" (1949–1954 радиода, 1954–1960 теледидарда) комедиясындағы мейірімді сақтандыру сатушысы рөлімен есінде қалған, ол және оның әріптесі Джейн Уайатт бірнеше "Эмми" сыйлығын жеңіп алды. Элинор Донахью ("Бетти"), Билли Грей ("Бад") және Лорен Чапин ("Кэти") теледидар нұсқасында Андерсон балаларының рөлін сомдады. Содан кейін Янг Форд Рейни мен Констанс Мурмен бірге CBS телеарнасының ностальгиялық комедиялық "Window on Main Street" (1961–1962) сериалын жасады, өндірді және басты рөлде ойнады. Янгтың соңғы телесериалы – "Маркус Уэлби, М. Д." (1969–1976), онда жас Джеймс Бролин де түсті. Бұл сериал Янгқа "Эмми" сыйлығын, драмалық сериалдағы ең үздік жетекші актер үшін алдырды. 1969 жылдың қыркүйек айында ол "The Dick Cavett Show" бағдарламасында Джимми Хендрикспен бірге сахнада болды. 1982 жылға дейін "Sanka" кофеінің көптеген теледидарлық жарнамаларын түсірді. "Мен дәрігер емеспін, бірақ теледидарда дәрігер болып ойнаймын" деген сөз "Vicks 44" жөтел дәрісінің жарнамасында қолданылған, бірақ оның "Маркус Уэлби, М. Д." сериалындағы танылуына байланысты бұл сөзді Янгқа қателікпен жатқызып жүр. Шындығында, бұл сөзді актер Крис Робинсон, ал 1980 жылдары Питер Бергман айтқан.

Жеке өмір және өлім

Янг 1933 жылдан бастап 1994 жылы қайтыс болғанға дейін Бетти Хендерсонмен 61 жыл бойы үйленген. Олардың төрт қызы болды: Кэрол Проффитт, Барбара Биби, Кэти Янг және Бетти Лу Глисон. Сонымен қатар, олардың алты немересі және тоғыз шөбересі болды. Өзінің бақытты және жақсы бейімделген кейіпкерлерді сомдауына қарамастан, Янгтың Голливудтағы актерлерді таңдау жүйесіне деген ашуы ешқашан басылмады, ол депрессия мен алкоголизмнен зардап шекті, нәтижесінде 1991 жылдың қаңтар айында өмірге қол сұнуға тырысты. Кейін ол жеке проблемалары туралы ашық әңгімелесіп, басқаларды да көмекке жүгінуге шақырды. Роберт Янг атындағы қоғамдық психикалық денсаулық орталығы Янгтың 708-ші Иллинойс штатының салық референдумына қол жеткізуге салған еңбегінің құрметіне аталған, бұл референдум оның туған штатында психикалық денсаулықты қолдау бағдарламаларын қаржыландыру үшін мүлік салығын енгізді. Орталық Иллинойс штатындағы Рок-Айленд қаласында ашылды, қазір Айова және Иллинойс штаттарында да орналасқан, бұл Квад-Сити қалалық аймасының бір бөлігі. Янг 1998 жылдың 21 шілдесінде Калифорния штатындағы Вестлейк Виллидждегі үйінде тыныс алу жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Оның Голливудтың Даңқ аллеясында үш жұлдызы бар: кино (6933 Голливуд бульвары), теледидар (6358 Голливуд бульвары) және радио (1660 Vine Street) салаларындағы еңбектері үшін.

Марапаттар мен ұсыныстар

1956Жыл Эмми сыйлығыҮміткерлік үздік актер – үздіксіз рөл«Әкең біледі»1957ЖылЖеңісҮздік актердің үздіксіз рөлі драматикалық сериалда«Әкең біледі»1958ЖылЖеңісДрамалық немесе комедиялық сериалдағы үздік актердің үздіксіз рөлі«Әкең біледі»1959ЖылҮміткерлікКомедиялық сериалдағы үздік актер (үздіксіз кейіпкер)«Әкең біледі»1970ЖылЖеңісДрамалық сериалдағы үздік актердің үздіксіз рөлі«Маркус Уэлби, дәрігер»1971ЖылҮміткерлікДрамадағы үздік актердің қосымша рөлі«Жоғалған»Үздік актердің үздіксіз рөлі драматикалық сериалда«Маркус Уэлби, дәрігер»1972ЖылҮміткерлікДрамалық сериалдағы үздік актердің үздіксіз рөлі«Маркус Уэлби, дәрігер»1970ЖылАлтын глобус сыйлығыҮміткерлікДрамадағы үздік телеактер«Маркус Уэлби, дәрігер»1971ЖылЖеңісДрамадағы үздік телеактер«Маркус Уэлби, дәрігер»1972ЖылЖеңісДрамадағы үздік телеактер«Маркус Уэлби, дәрігер»1973ЖылҮміткерлікДрамадағы үздік телеактер«Маркус Уэлби, дәрігер»1974ЖылЖеңісДрамадағы үздік телеактер«Маркус Уэлби, дәрігер»2003ЖылTV Land сыйлығыҮміткерлікЖылдың классикалық теледәрігері«Маркус Уэлби, дәрігер»