Кіріспе
Индиана штатындағы өзен, АҚШ. Типпекано өзені (/t//ɪ//p//i//k//ə/'/n//uː/ TIPee kəNOO') – Индиананың солтүстігіндегі Орталық жүгері белдеуі жазығындағы 293 км-лік жұмсақ ағыс. Ол Нобл округіндегі Крукд көлінен басталып, қазіргі Баттл Граундқа жақын жерде, Лафайеттен солтүстік-шығысқа қарай 19 шақырым жерде Уабаш өзеніне құяды. "Tippecanoe" атауы Майами-Иллинойс тайпасының буффало балығын білдіретін сөзінен шыққан, ол */kiteepihkwana/ немесе kiteepihkwana siipiiwi деп жазылған. Типпекано өзенін 88 табиғи көл толықтырады және 14 округты қамтитын су жинау алабына ие. Ол Жоғарғы Орта Батыстағы көптеген өзендерге қарағанда көптеген қорғауға алынған түрлерді және түрлердің жалпы әртүрлілігін сақтайды.
The Tippecanoe River (,/t//ɪ//p//i//k//ə/'/n//uː/ TIPee kəNOO') is a gentle, 182 mile (293 km) river in the Central Corn Belt Plains ecoregion in northern Indiana. It flows from Crooked Lake in Noble County to the Wabash River near what is now Battle Ground, about 12 mile (19 km) northeast of Lafayette. The name "Tippecanoe" was derived from a Miami Illinois word for buffalo fish, reconstructed as */kiteepihkwana/ or as kiteepihkwana siipiiwi. The Tippecanoe River is fed by 88 natural lakes and has a drainage area of , spanning 14 counties. It supports more numerous imperiled species and overall species diversity than most streams of the upper Midwest.
Тарих
Типпекано шайқасы, онда губернатор Уильям Генри Харрисон Текумсехтың үндістер конфедерациясын жеңіске жеткізді, өзеннің оңтүстік жағасында өтті. Қазіргі Лафайет осы орынға жақын дамыды.
Су жануарлары
Жоғарғы Типпекано өзенінде унионид (тұщы сулы моллюск) түрлері үшін қолайлы орташа жағдай сақталып келеді. Өзен алабының көп бөлігі табиғи күйінде қалған, тұщы сулы моллюсктер үшін сапалы тіршілік ортасын қамтамасыз етуде. 1903 жылдан бері жасалған зерттеулер көрсеткендей, су жолында 57 түрлі моллюск кездеседі. Айналасындағы жерді пайдаланудағы заманауи өзгерістер мен өзен арнасын тереңдету, моллюсктар популяциясына қауіп төндіретін шөгінді деңгейі мен ағысқа әсер етеді. Қазіргі кездегі түрлердің бірнешеуі мемлекеттік түрлер тізіміне жойылуға жақын деп енгізілген, олардың ішінде: солтүстік рифлескөл (Epioblasma Torulosa rangiana), толқынды шам-мұрт (Lampsilis fasciola), бүйрек қабығы (Ptychobranchus fasciolaris) және қызғылт лилипут (Toxolasma lividus). Клубша (Pleurobema clava) – федералды түрлер тізіміне жойылуға жақын деп енгізілген түр. Өзендегі балық шаруашылығы 1900 жылдардың басына ұқсас, өзенді пайдаланудағы өзгерістерге және қалалық және ауыл шаруашылығындағы пайдаланудың артуына қарамастан. 21 ғасырдың басында жасалған зерттеулер 14 отбасы мен 54 түрлі балықтың кездесетінін анықтады. Жиналған балықтардың шамамен 80% -ы ойын балықтары, олардың ішінде: Үлкен ауызды балық (Micropterus salmoides), Сары шабақ (Perca flavescens), Walleye (Stizostedion vitreum), Muskellunge (Esox masquinongy), Көк балық (Lepomis macrochirus), Ағыс ката (Ictalurus punctatus), Қосқанатты форель (Oncorhynchus mykiss), Ақ және қара краппи (Pomoxis annularis және P. nigromaculatus), Ұзын күнбалық (Lepomis megalotis), Солтүстік шырша (Esox lucius), Тас балық (Ambloplites rupestris), Ақ балық (Morone chrysops) және Соғыс ауызды балық (Lepomis gulosus). Көк балықтар өзендегі балықтардың 50% -ын құрайтын басым түр болды.
57 species of mussels. Modern changes in the surrounding land use and dredging the river channel affect the silt levels and stream flow, which threaten the mussel populations. Of the existing species, several are state listed as endangered, including the northern riffleshell (Epioblasma Torulosa rangiana), the wavyrayed lampmussel (Lampsilis fasciola), the kidneyshell (Ptychobranchus fasciolaris), and the purple lilliput ([[Toxolasma
|Toxolasma lividus]]) The clubshell (Pleurobema clava) is a federally endangered specie. The river fishery is similar to the early 1900s, even with the changes in river use and the increase in urban and agricultural use. Survey's done in the early 21st century found representatives of 14 families and 54 species of fishes. Nearly 80% of collected fish are game fish species, including: Largemouth bass (Micropterus salmoides), Yellow perch (Perca flavescens), Walleye (Stizostedion vitreum), Muskellunge (Esox masquinongy), Bluegill (Lepomis macrochirus), Channel catfish (Ictalurus punctatus), Rainbow trout (Oncorhynchus mykiss), White and Black crappie (Pomoxis annularis and P. nigromaculatus), Longear sunfish (Lepomis megalotis), Northern pike (Esox lucius), Rock bass (Ambloplites rupestris), White bass (Morone chrysops) and Warmouth (Lepomis gulosus). Bluegills were the dominant fish, being 50% of the river population.
Плотиналар
1920 жылдары Типпекано өзені бойында электр энергиясын өндіру үшін екі бөгет салынды. 1925 жылы салынған Оукдейл гидроэлектростанциясы Фримен көлін құрды. Фримен көлі Монтиселло қаласына дейін солтүстікке қарай 7 миль (11 км) созылған. Ол NiSource арқылы 9,2 МВт қуатты қамтамасыз етеді. Фримен көлі теңіз деңгейінен 610 фут (186 м) биіктікте сақталады. 1925 жылы салынған Норвегия гидроэлектростанциясы Шафер көлін құрды. Шафер көлі Норвегиядан солтүстікке қарай 6 миль (10 км) созылған. Ол NiSource арқылы 7,2 МВт қуатты қамтамасыз етеді. Шафер көлі теңіз деңгейінен 645 фут (197 м) биіктікте сақталады.