Кіріспе
1984 жылы Антарктидада ашылған Марс метеориті. 1996 жылы ғалымдар тобы метеоритте бактериялардың микроскопиялық қазбаларына ұқсас белгілер тапты, бұл организмдердің де Марста пайда болғанын көрсетеді. Бұл мәлімдемелер бірден әлемдік жаңалықтарға айналып, АҚШ президенті Билл Клинтонның осы мүмкін жаңалық туралы сөз сөйлеуіне себеп болды. Бұл талаптар бастапқыда күмәнді болды, және метеориттегі барлық ерекшеліктер тіршілікке қатысы жоқ екені түсіндірілгеннен кейін ғылыми қауым аталған гипотезаны қабылдамады. Марста тіршілік бар екеніне нақты дәлелдер болмаса да, алғашқы мақала және оған көрсетілген үлкен ғылыми және қоғамдық назар астробиология ғылымының даму тарихындағы маңызды кезең деп есептеледі. ALH84001 – бұл ең ежелгі марсиан метеориттерінің бірі, ол 4,091 миллиард жыл бұрын балқыған тау жынысынан кристалданып шыққан деп саналады. Химиялық талдаулар оның Марста, планета бетінде сұйық су болған кезде пайда болғанын көрсетеді. Алайда, талдаудың нәтижесі толық болған жоқ, өйткені ол Марстың шаңмен жабылған аймақтарын қамтымады. Теорияға сәйкес, ALH84001 шамамен 17 миллион жыл бұрын метеордың Марс бетіне тиюі салдарынан ғарысқа ұшырылып, 13 000 жыл бұрын Жерге құлаған. Бұл мерзімдер самарий-неодим (Sm–Nd), рубидий-стронций (Rb–Sr), калий-аргон (K–Ar) және көміртек-14 (C-14) сияқты әртүрлі радиометриялық әдістермен анықталды. Биологиялық іздері бар басқа метеориттерге қызығушылық аз болды, себебі олар "сулы" Марстан шыққан тау жынысын қамтымайды. ALH84001 – Марста сұйық су болуы мүмкін болған кезде пайда болған жалғыз метеорит. 2020 жылдың сәуір айында зерттеушілер Алан Хиллз 84001 метеоритінде азотты органикалық заттарды тапқандарын хабарлады. 2022 жылдың қаңтарында жасалған келесі зерттеу ALH84001-де марсиандық тіршілік болмағанын көрсетті. Табылған органикалық молекулалар абиотикалық процестермен байланысты екені анықталды (яғни, 4 миллиард жыл бұрын ерте Марста гидротермалды сұйықтықтардың әсерінен базальт тау жынысының сулы өзгеруі кезінде пайда болған серпентинизация және карбонация реакциялары).
In 1996, a group of scientists found features in the likeness of microscopic fossils of bacteria in the meteorite, suggesting that these organisms also originated on Mars. The claims immediately made headlines worldwide, culminating in U. S. president Bill Clinton giving a speech about the potential discovery. These claims were controversial from the beginning, and the wider scientific community ultimately rejected the hypothesis once all the unusual features in the meteorite had been explained without requiring life to be present. Despite there being no convincing evidence of Martian life, the initial paper and the enormous scientific and public attention caused by it are considered turning points in the history of the developing science of astrobiology. ALH84001 is thought to be one of the oldest Martian meteorites, proposed to have crystallized from molten rock 4.091 billion years ago. Chemical analysis suggests that it originated on Mars when there was liquid water on the planet's surface. The analysis was not conclusive, partly because it was limited to areas of Mars not obscured by dust. The theory holds that ALH84001 was blasted away from the surface of Mars by the impact of a meteor about 17 million years ago, and fell on Earth about 13,000 years ago. These dates were established by a variety of radiometric dating techniques, including samarium–neodymium (Sm–Nd), rubidium–strontium (Rb–Sr), potassium–argon (K–Ar), and carbon 14 dating. Other meteorites that have potential biological markings have generated less interest because they do not contain rock from a "wet" Mars; ALH84001 is the only meteorite originating when Mars may have had liquid surface water. In April 2020, researchers reported discovering nitrogen bearing organics in Allan Hills 84001. A later study in January 2022 concluded that ALH84001 did not contain Martian life; the discovered organic molecules were found to be associated with abiotic processes (i. e., "serpentinization and carbonation reactions that occurred during the aqueous alteration of basalt rock by hydrothermal fluids") produced on the very early Mars 4 billion years ago instead.
Гипотетикалық биогендік ерекшеліктер
1996 жылы 6 тамызда НАСА ғалымдары бастаған зерттеушілер тобы, оның ішінде жетекші автор Дэвид С. Маккей, метеоритте Марстан келген өмірдің іздері болуы мүмкін екенін жариялады. Бұл бірнеше күннен кейін "Science" журналында жарияланды. Сканирлеу электронды микроскопы арқылы зерттегенде, кейбір ғалымдар бактериялар сияқты тіршілік нысандарының қазба қалдықтары деп түсіндірген құрылымдар көрінді. ALH84001 метеоритында табылған құрылымдардың диаметрі 20–100 нанометрге тең, бұл оларды теориялық нанобактериялардың мөлшерімен салыстыруға болады, бірақ олардың табылу кезінде белгілі болған кез келген жасушалық тіршіліктен кішкентай. Егер бұл құрылымдар олардың пайда болуының биогендік гипотезасы бойынша тіршілік нысандарының қазба қалдықтары болса, онда бұл Жерден тыс тіршіліктің бар екенін көрсететін алғашқы нақты дәлел болар еді, егер олардың пайда болуы Жердегі ластанудан тумаса. Жерден тыс тіршілік болуы мүмкін деген жаңалық қызу дау-дамай тудырды. Аталған жаңалық жарияланғаннан кейін көптеген адамдар бұл қазба қалдықтарының Жерден тыс тіршіліктің алғашқы нақты дәлелі болуы мүмкін деп болжады, бұл туралы хабарлар бүкіл әлемге тарады, тіпті АҚШ Президенті Билл Клинтон да оқиғаға байланысты телеарнадан ресми мәлімдеме жасады. Маккейдің пікірінше, басқа Марс метеориттерінде табылған ықтимал микробтық Жердегі ластану ALH84001 метеоритындағы микроскоптық пішіндерге ұқсамайды. Атап айтқанда, ALH84001 құрамындағы пішіндер жергілікті материалмен біріккен немесе сіңген сияқты көрінеді, ал ықтимал ластану мұндай емес. Метеориттегі бұл ерекшеліктердің қалай пайда болғаны әлі толыққанды дәлелденбегенімен, Д. С. Голден басқаратын зерттеушілер тобы биологиялық факторларсыз зертхана жағдайында оларға ұқсас құрылымдарды жасап шығарды. Маккей бұл нәтижелердің бастапқы материал ретінде өте таза шикізатты пайдалану арқылы алынғанын айтады. Дегенмен, ғылыми консенсус "морфологияны ғана примитивті тіршілікті анықтау құралы ретінде сенімді түрде қолдануға болмайды" деген пікірде. Морфологияны интерпретациялау өте субъективті, және оны жеке қолдану көптеген қате түсіндірулерге әкеп соқты.
published as an article in Science a few days later. Under a scanning electron microscope, structures were visible that some scientists interpreted as fossils of bacteria like lifeforms. The structures found on ALH84001 are 20–100 nanometres in diameter, similar in size to theoretical nanobacteria, but smaller than any cellular life known at the time of their discovery. If the structures had been fossilized lifeforms, as was proposed by the so called biogenic hypothesis of their formation, they would have been the first solid evidence of the existence of extraterrestrial life, aside from the chance of their origin being terrestrial contamination. The announcement of possible extraterrestrial life caused considerable controversy. When the discovery was announced, many immediately conjectured that the fossils were the first true evidence of extraterrestrial life—making headlines around the world, and even prompting President of the United States Bill Clinton to make a formal televised announcement to mark the event. McKay argued that likely microbial terrestrial contamination found in other Martian meteorites does not resemble the microscopic shapes in ALH84001. In particular, the shapes within ALH84001 look intergrown or embedded in the indigenous material, while likely contamination does not. While it has not yet conclusively been shown how the features in the meteorite were formed, similar features have been recreated in the lab without biological inputs by a team led by D. C. Golden. McKay says these results were obtained using unrealistically pure raw materials as a starting point,
However, the scientific consensus is that "morphology alone cannot be used unambiguously as a tool for primitive life detection." Interpretation of morphology is notoriously subjective, and its use alone has led to numerous errors of interpretation.
Танымал мәдениетте
2001 жылы Дэн Браунның «Deception Point» құпия-триллері, сыртқы әлемде тіршілік бар екенін көрсететіндей табылған метеорит туралы, ALH84001-ге шабыланды.