Кіріспе

Колумбиялық әуе компаниясы 1945–2010

SAM (испанша аббревиатурасы: Sociedad Aeronáutica de Medellín) – Колумбияның әуе компаниясы. Басты хабы Боготадағы Эль-Дорадо халықаралық әуежайында орналасқан SAM ішкі және халықаралық бағыттарда жұмыс істеді және Avianca компаниясының еншілес кәсіпорны болды. 2004 жылы оның кеңсесі Боготадағы Avianca кеңсесінде орналасқан еді.

Алғашқы операциялар

1940 жылдары кәсіпкерлер тобы Медельин қаласын елдің және әлемнің қалған бөлігімен байланыстыратын әуе көлігі жүйесін құру идеясын ұсынды. 1945 жылдың қазан айында 3-ші нотариат кеңсесінде Sociedad Aeronáutica de Medellín S. A. компаниясын тіркеу туралы келісім жасалды. Авиакомпания алғашқы серіктестері мен жарнамашыларының ойларында болды, олар 1946 жылдың басынан бастап арманына жете бастады. Компания бастапқыда кішкентай ұшақтар сатып алуды жоспарлаған, бірақ бұл идея өзгеріп, дамыды. Авиакомпания Майамиден және Майамиге жүк тасымалын қамтамасыз ету үшін ұзақ қашықтыққа арналған ұшақтарды сатып алуға бекінді. Авиакомпанияның алғашқы Douglas C-47 ұшағы 1946 жылдың қазан айында жетіп келді және Медельиндегі Лас-Плеас әуежайынан Майамиге салтанатты түрде ұшып кетті. SAM Медельиннен Боготаға, Барранкабермеяға, Букарамангаға, Картахенаға хат тасыды, содан кейін Curtiss C-46 ұшағымен Панама мен Майамиге жүйелі рейстерді бастады. Алайда, елдегі бірнеше әуежайдың иесі болған Avianca компаниясы, SAM-ның қарыз төлеуде он ай кешіккеніне байланысты қызметін тоқтатты. 1954 жылы Avianca және LANSA біріккеннен кейін SAM жұмысын қайта бастады және RAS Rutas Aéreas SAM деп аталған еншілес компания құрды. Компанияға Нидерландтың KLM әуе компаниясы Антиль аралдарындағы бөлімшесі арқылы кеңес берді.

Кейінгі жылдар

Екінші жылы SAM-нің қанаттары өсіп, жақын орналасқан Колумбия қалаларының әлемін қамтып, Богота, Букараманга, Планета Рика және Барранкилья қалаларына рейстер бастады. Әуе компаниясы жылдам өсті. Өнеркәсіптік және коммерциялық белсенділік 1950 жылдары паркте 18 жүк ұшағы болуына және бағыттардың қашықтауына әкелді. SAM ұшақтары Кариб теңізі мен Оңтүстік Америкаға қатынайтын. Әуе тасымалындағы тиімділігін дәлелдеп, Медельин мен Колумбияның оқшаулануын аяқтаған бағыттарды құрған SAM 1958 жылы жолаушы тасымалын бастауға шешім қабылдады. Жолаушылар әуе қызметі DC 3 және C 46 ұшақтарымен басталды, ал алғашқы маңызды оқиғалардың бірі Сан-Андрес болды, онда ол аралға қызмет көрсететін алғашқы әуе компаниясы атанды. Екі жылдан кейін паркіне 65 жолаушыға арналған бірінші DC 4 қосылды, бірақ 1970 жылы SAM Колумбиядағы реактивтік қозғалтқышты ұшу дәуірін басталғандығымен танымал болды. Санто-Доминго тобы үдемелі жаңғырту мен нарық үлесін кеңейтуге мүмкіндік беретін кең капитал ұсынды. Lockheed L 188 қызметке енгізілуімен Орталық Америкаға кеңею мүмкін болды және Никарагуа, Сальвадор, Гватемала және Коста-Рикаға жолаушылар рейстері, Майамиге жүк тасымалының тұрақты кестесімен басталды. 1977 жылы SAM Avianca-дан алынған Boeing 720B ұшақтарын енгізді, ал Lockheed Electra ұшақтары Eastern Air Lines компаниясына қайтарылды. 1990 жылы SAM АҚШ-қа жүк рейстерін қайта бастау туралы өтініш жасады және Challenger Air Cargo компаниясынан Boeing 757 ұшағын жалға алуды сұрады, сонымен бірге Avianca Майамиге жүк рейстерін тоқтатты және 747 жүк ұшақтарын сатты. Өтініш қабылданбады және SAM Майамиге рейстерді жүзеге асыру үшін Boeing 707 320C ұшағын жалға алды. 1992 жылдан бастап компания паркін Boeing 727 200, содан кейін Avro RJ100 және De Havilland Canada Twin Otter ұшақтарымен жаңартты. Осы заманауи ұшақтармен SAM елдің ең маңызды қалаларын, сондай-ақ бірқатар аймақтық және халықаралық бағыттарды байланыстырды. Алайда, RJ100 қозғалтқыштарымен проблемалар туындады, олар жерде тоқтап қалды және компания рейстерін қамтамасыз ету үшін Avianca ұшақтарын пайдалануға мәжбүр болды. 2000 жылдың наурыз айында ұшақтар өндіруші British Aerospace компаниясына қайтарылды және 3 Cessna 208 Caravan сатып алынды. Сондай-ақ Avianca-ның Fokker 50 және McDonnell Douglas MD 83 ұшақтары да берілді. 2002 жылдың 20 мамырында SAM Avianca және ACES компанияларымен бірігіп, жаңа бәсекелестік нарықта тиімдірек қызмет көрсету үшін Alianza Summa құрды. Алайда, келесі жылы ACES таратылды және Avianca Synergy Group компаниясы сатып алып, имиджін өзгертті, нәтижесінде SAM түстері жоғалып кетті. Бірақ SAM Avianca түсімен 15 эксклюзивті Fokker 100 ұшағын пайдаланды, олардың фюзеляжында "Operated by Sam" деген жазу болды. SAM 2010 жылдың 4 қазанында Боготадан Медельинге бағытталған соңғы рейсімен қызметін тоқтатты. Осы рейспен SAM Avianca-ға толығымен біріктірілді.

Апаттар мен оқиғалар

1950 жылдың 1 наурызында Дуглас C 47 (тіркеу нөмірі HK 507) Олая Эррера әуежайынан қозғалтқыш №1-де жөндеу жұмыстарынан кейін сынақ ұшуын жүргізу үшін ұшып кетті. Әуежайға оралғаннан кейін ұшқышқа қонуға рұқсат берілді. Біраз уақыттан кейін ұшақ күшті жел соққан аймаққа кірді. Ұшақ жерге құлап, екінші пилот пен екі механиктың бірі қаза тапты. 1951 жылдың 13 маусымында Дуглас C 47 (тіркеу нөмірі HK 504) Олая Эррера әуежайына шұғыл түрде оралды және Медельиннің Белен ауданындағы фабриканың мұржасына соқтығысып құлады. Борттағы екі экипаж мүшесі мен жердегі бір адам қаза тапты. 1952 жылдың 10 қыркүйегінде Curtiss C 46 (тіркеу нөмірі HK 513) Сан-Андрес аралынан Картахенаға ұшып бара жатқанда, экипаж нашар ауа-райына тап болып, бағытын жоғалтты. Ұшақ Панаманың Гуна-Яла аймағындағы тауға шағылысты. Барлығы 46 адам қаза тапты. 1958 жылдың 16 қыркүйегінде Curtiss C 46 (тіркеу нөмірі HK 514) Олая Эррера әуежайынан ұшып шыққаннан кейін алғашқы көтерілу кезінде апатқа ұшырады. Ұшақтың қозғалтқышы істен шықты, экипаж апаттық жағдайда қонуға тырысты. Екі экипаж мүшесі де жарақат алмады, ал ұшақ жөндеуге келмейтіндей зақымдалды. 1959 жылдың 8 желтоқсанында Сан-Андрестен Картахенаға бағыт алған Curtiss C 46 (тіркеу нөмірі HK 515) жоғалып кетті. Шамамен 8 күннен кейін Морон аралынан оң жақ негізгі доңғалақтың жинағы табылды. 42 жолаушы мен 3 экипаж мүшесі қаза тапқан деп болжануда. 1960 жылдың 19 наурызында SAM рейсі 901, Curtiss C 46 (тіркеу нөмірі HK 516) Сан-Андрес аралынан Медельинге ұшуға кеткен кезде қозғалтқыш №1 проблема көрсетті. Экипаж Медельинге радиоарнасы арқылы Планета Рикаға қайтып бара жатқанын хабарлады, бірақ ұшақ солтүстік-батысқа қарай 11 шақырым жерде құлады. Борттағы 46 адамның 25-і қаза тапты және ұшақ жарамсыз деп танылды. 1969 жылдың 5 ақпанында Дуглас C 54 (тіркеу нөмірі HK 1065) қарулы жолаушы тарапынан ұрланды. Ұшақ Барранкильядан Картахена, Медельин және Кали қалаларына бағыт алған еді. Ұрлаушылар ұшқыштарды Кубаға ұшыруды талап етті. Борттағы 47 адамның ешқайсысы зардап шекпеді. 1969 жылдың 11 наурызында Дуглас C 54 (тіркеу нөмірі HK 757) Медельиннен Барранкильяға ішкі рейсі кезінде ұрланды. Ұрлаушы ұшқыштар кабинасына кіріп, Кубаға ұшыруды талап етті. 1973 жылдың 30 мамырында SAM Colombia рейсі 601, Lockheed L 188 Electra (тіркеу нөмірі HK 1274), Калиден Медельинге Перейрада тоқтаумен ұшып бара жатқанда, бағытынан ауысып Аруба, Гуаякиль, Лима, Мендоса, Асунсьон және Буэнос-Айрес қалаларында тоқтады. Ұшақ екі парагвайлық бұрынғы футболшылар тарапынан экономикалық себептермен ұрланды. 1993 жылдың 19 мамырында Панама қаласынан Медельинге бағыт алған Boeing 727 100 (тіркеу нөмірі HK 2422X) SAM Colombia рейсі 501, Жозе Мария Кордова халықаралық әуежайына жақындағанда Mt. Парамо де Фронтино тауына 12 300 фут биіктікте шағылысты. Ұшақ Abejorral бағытсыз маяғына жетпей таулы жерге құлады. (VHF/DME) террористердің саботаж жасауынан қызметтен шығарылды. Борттағы 132 жолаушының барлығы (конференцияға бара жатқан панамалық стоматологтар мен дәрігерлер тобы да бар) қаза тапты. 1993 жылдың 4 тамызында Boeing 727 100 (тіркеу нөмірі HK 2421X) жөндеу жұмыстары кезінде №3 қозғалтқышы өртенгеннен кейін жөндеуге келмейтіндей зақымдалды.

Басқа салаларда

SAM 1988 және 1994 жылдар аралығында «Атлетико Насиональ» футбол командасының бас демеушісі болды, сол жылдардағы жарыстарда, оның ішінде 1989 жылғы «Копа Либертадорес» турнирінде, әуе компаниясының логотипі олардың жейдесінің алдыңғы бөлігінде пайдаланылды.