Кіріспе

1948 жылы Джордж Стивенс режиссерлік еткен драмалық фильм, 1948 жылғы көркем фильм.

"Мен анамды еске аламын" – Джордж Стивенс режиссерлік жасаған 1948 жылғы американдық драмалық фильм. ДеУитт Боден жазған сценарий Джон Ван Друтеннің сахналық пьесасынан бейімделген, ал Друтен өз кезегінде пьесасын Кэтрин Форбстың 1943 жылы Харкорт Брейс баспасында жарық көрген "Маманың банктік шоты" романы негізінде жазған. Оқиғаның барлық нұсқалары 20 ғасырдың басында Сан-Францискодағы норвегиялық иммигранттар отбасының күнделікті өмірі мен экономикалық қиындықтарын көрсетеді. Фильмде Айрин Данн ана рөлінде, сондай-ақ Барбара Бел Геддес, Оскар Хомолька, Эллен Корби және Филип Дорн ойнаған. Хомолька фильмде Крис аға рөлін сомдайды, бұл рөлді ол бұрын Бродвей қойылымында орындаған. Фильм бес "Оскар" сыйлығына ұсынылған, оның ішінде екінші пландағы үздік актер және актриса номинациялары бар, ал Айрин Данн үздік актриса номинациясын алған соңғы рет болды.

Сюжет

Фильм басталады үлкен қызы Катриннің өзінің өмірбаянына арналған романының соңғы жолдарын аяқтауымен. Ол отбасылық өмірін еске түсіргенде, 1910 жылға кері оралады, онда виньеткалардың біріншісінде Марта Хансон күйеуі Ларспен, қыздары Катрин, Кристина және Дагмармен, сондай-ақ ұлы Нельспен апталық бюджетті дайындап жатыр. Отбасының әрбір мүшесі ұлының білімі үшін қаржылық үлес қосу үшін құрбандыққа барады. Мартаның әпкесі Трина келіп, ол жерлеуші Питер Торкелсонға үйленетінін хабарлайды және Мартадан бұл жаңалықты олардың әпкелері Сигрид пен Дженниге жеткізуін сұрайды. Марта олар туралы ұятты әңгімелерді айтуымен қорқытқанда, әйелдер оның шешімін қабылдайды. Хансонның кедей жалдамалы тұрғыны Джонатан Хайд "Екі қаланың тарихы" повесін дауыстап оқығанда, олар оқиғаға терең қозғалады. Кейіннен Мартаның қатал, бірақ мейірімді жүректігі бар Крис ағасы және оның жасырын әйелі Джесси Браун келеді. Крис Дагмардың мастоидитпен ауырып жатқанын білгенде, оны дереу ауруханаға апаруды талап етеді. Дагмардың операциясы сәтті аяқталады, бірақ Мартаға оны көруге рұқсат берілмейді. Үй шаруашылығы қызметкері кейпінде ол Дагмардың палатасына тығылып кіріп, оған жұмсақ ән айтады. Дагмар үйге оралғанда, оның мысығы, Елизавета ағасының сыртта жүрген кезінде жараланып, ауыр жарақат алғанын біледі. Дагмар анасының емдеу қабілетіне сенсе де, Марта мысықты құтқара алмайтынын сезінеді және оны эвтаназиялау үшін Нельске хлороформ сатып алуды тапсырады. Ертесіне таңертең ол Дагмардың жазылған мысықпен кіріп келгеніне таңғалады. Мысықты өлтірудің орнына, Мартаның салған хлороформы оған қалпына келуге көмектесетін терең ұйқыны сыйлады. Мырза Хайд кенеттен және үнсіз көшіп кетеді, өзінің классикалық кітаптарын және айлық жалдау ақысы үшін чекті қалдырады. Отбасы алғашында үлкен соманы алғандарына қуанса да, чек құндылығы жоқ екенін білгенде қуаныштары тез мұңға айналады. Сигрид пен Дженни ашуға булығады, бірақ Марта құнды емес қағазды жыртып, Хайдтың әдебиет сыйлығы ақшадан әлдеқайда құнды екенін мәлімдейді. Катрин Кристинаға анасы оған бітіру сыйлығы ретінде көптен бері армандаған киім-кешек жиынтығын сатып алатынын айтады. Мектепте "Венеция саудагері" қойылымында өнер көрсетуге дайындалып тұрғанда, Катрин (ашулы Кристинадан) анасының мұралық брошкасын сыйлыққа айырбастағанын біледі. Көңілі қалған Катрин спектакльде нашар ойнайды және кейін киім-кешек жиынтығын қайтарып алғаннан кейін брошканы қайтарады. Содан кейін Марта брошканы Катринге бітіру сыйлығы ретінде береді. Катриннің әкесі оған алғаш рет кофе сыйлайды, оны ересек болғанда ішуге болатынын айтқан еді. "Ересектерге" арналған сусынды бірнеше жұтқыншақ ішкеннен кейін, Катрин ата-анасының бұл әрекетіне қатты толқып, бөлмеден асығыс шығып кетеді. Марта Крис ағаның өліміне жақын екенін біледі және ол Катринді қоштасуға алып кетеді. Ол өзінің немере қызына ештеңе қалдыра алмайтынын, өйткені ол аяғы ауырған балалардың қайта жүруіне көмектесу үшін табысын қайырымдылыққа жұмсағанын айтады. Сондай-ақ ол Джессиге үйленгенін де жасырмайды. Крис аға немересі мен Джессимен соңғы рет ішімдік ішкеннен кейін, төсегінде тыныш қайтыс болады. Трина Петер Торкелсонға Хансонның қонақ бөлмесінде үйленеді. Бір жылдан кейін олар балабақшадағы орындықта отырып, балаларын бала арбада шайқап отырады. Катрин әдебиеттен бас тарту туралы онінші хатын алғаннан кейін көңілі толады. Содан кейін Марта өзінің кейбір әңгімелерін әйгілі жазушы және тамаша тағамды ұнататын Флоренс Дана Мурхедке алып барып, оларды оқуға көндіреді. Марта үйге оралып, қызына Мурхед оның жақсы білетін нәрсесі туралы жазуы керек екенін кеңес береді. Марта Катринді әкесі туралы жазуға шақырады. Катриннің әңгімесі басылымға қабылданғанда, оған 500 доллар төленеді (1910 жылғы 500 доллар қазіргі жылдарда шамамен <есептелген сомаға> тең). Ақшаның бір бөлігі Мартаның қалаған қысқы пальтосын сатып алуға жұмсалатынын мәлімдегеннен кейін, Катрин оның әңгімесінің аты "Ана мен аурухана" екенін мойындайды. Ол оны отбасына оқып бере бастайды, ал әңгіменің кіріспесі аяқталады және фильмнің өзі "Бірақ ең алдымен мен анамды еске аламын" деген сөзбен аяқталады.

Өндіріс

Стивенс бастапқыда Грета Гарбоға "Мама" рөлін ұсынған, бірақ ол алты жыл бұрын кинодан зейнеткерлікке шыққандықтан рөлден бас тартты. Одан кейін ол 1941 жылы "Пенни Серенада" фильмінде режиссерлік еткен Айрин Даннды таңдады. Актриса 50 жасқа толған болса да, жас көрініп тұрғандықтан, отбасының анасы рөлін шынайы бейнелеу үшін макияжмен қартайтуға тура келді. Оскар Хомолка – фильмдегі рөлін қайта ойнаған түпнұсқа Бродвей актерлерінің жалғыз мүшесі болды. Кейбір сахналар Род-Айленд көшесінде, Сан-Францискодағы Потреро төбесінде, Ноб Хиллде, Телеграф Хиллде, Рус Хиллде, Эврика аңғарында және Маркет көшесінде түсірілді.

Шығару

Фильм Нью-Йорк қаласындағы Radio City Music Hall-да Пасха мерекесінің басты оқиғасы ретінде көрсетілді.

Сыни қабылдау

The New York Times газетіндегі рецензиясында Босли Кроутер фильмнің "өтте тартымды болатынына" сенім білдірді және былай деп қосты: "Ирен Данн акцентті де, мазасыздықты да бірдей шеберлікпен көрсетеді, рөлге қажетті күш пен жандылық, сонымен қатар нәзіктік оның арсеналында бар". Лондондық Time Out журналы оны "шынайы нәзіктікпен режиссураланған және ойналған, көңілді фильм" деп сипаттады. Film Daily журналы оны "Жылдың ең үздік он фильміне" қосты.

Кассалық жинақ

Жақсы пікірлерге қарамастан, жоғары өндіріс шығындарының кесірінен пайда табуға қол жеткізе алмады. 1,040,000 долларлық зиян тіркелді.

Қосымша бейімделулер

Пегги Вудтың басты рөлде ойнаған CBS телеарнасының "Мама" сериалы 1949 жылдан 1957 жылға дейін көрсетілді. Сериалдың үлкен танымалдылығы мен жоғары рейтингісі 1956 жылы "Мен анамды еске аламын" фильмінің қайта жариялануына (релизіне) себеп болды. "Мен анамды еске аламын" фильмінің сәттілігінен кейін, Дунн, Хомолька және Бел Геддес 1948 жылғы 30 тамызда "Lux Radio Theatre" радио театрындағы бір сағаттық радиохабарламасында өз рөлдерін қайта ойнады. 1961 жылы британдық тәуелсіз теледидарда да "Мен анамды еске аламын" қойылымы болды. "I Dismember Mama" – 1972 жылғы қорқыныш фильмі, атауының сөз ойынынан басқа "Мен анамды еске аламын" фильмімен ешқандай байланысы жоқ. Лив Уллман мен Джордж Хернның қатысуымен сахнаға қойылған музыкалық адаптация 1979 жылы Бродвейдегі "Majestic" театрында үш ай бойы көрсетілді.