Алиc Спрингс: Австралияның географиялық орталығы және Mparntwe жері

Кіріспе

Австралияның Солтүстік территориясындағы қала. Алис-Спрингс – Австралияның Солтүстік территориясындағы қала; Дарвин мен Палмерстоннан кейін үшінші ірі елді мекен. Алис-Спрингс деген атауды телеграф саласын дамытушы, сэр Чарльз Тоддтың әйелі Алис, леди Тоддтың (туған есімі Алис Гиллам Белл) құрметіне геодезияшы Уильям Уитфилд Миллс берген. "Алиса" немесе жай ғана "Алиса" деп белгілі қала Австралияның географиялық орталығында орналасқан. Аделаида мен Дарвинге шамамен бірдей қашықтықта жатыр. Бұл аймақты жергілікті халық Арренте деп атайды, олар ондаған мың жылдар бойы Орталық Австралия шөлінде, қазіргі Алис-Спрингстің айналасында өмір сүрген. 2021 жылдың тамызында Алис-Спрингс қаласының халқы 25 912 адамды құрады. Қала халқы Солтүстік территория халқының шамамен 10 пайызын білдіреді. Қала Макдоннелл тауларының солтүстік беткейінде, әдетте құрғақ Тодд өзенінің жағасында орналасқан. Айналасы Орталық Австралия немесе Қызыл орталық деп аталады, ол бірнеше шөлдерден тұратын құрғақ аймақ. Алис-Спрингсте температура өзгеріп тұрады, жаздағы орташа ең жоғары температура, ал қыстағы орташа ең төменгі температура .

Дәстүрлі иелері

Арренте халқы – Алис-Спрингс аймағының және Макдоннелл жоталарының төңірегіндегі аймақтың дәстүрлі иелері. Олар бұл аймақта кем дегенде 30 000 жылдан бері өмір сүріп келеді. Қаланың дәстүрлі атауы – Мпарнтве. Мпарнтве – «Су ішетін орын» деген мағынаны білдіреді, ол Этеррейурреге, Ескі телеграф станциясының жанындағы Тодд өзеніндегі су қоймасына (Алис-Спрингс деп белгілі) сілтеме жасайды. Мпарнтве – Алис-Спрингс қаласының көп бөлігін қамтиды, оңтүстік бөлігі Ирлпме, ал шығыс бөлігі Антулье деп аталады. Мпарнтве «М’бун тва» деп айтылады. Шығыс Арренте халқының дәстүрлі өкілдері Лоттон отбасы, Tjoritja/Макдоннелл жоталары аймақтың жаратылыс мифологиясының бірі – сіркеліктер тізбегін (Yeperenye) бейнелейді. Алхекулие/Гиллен тауы – бір сіркелік құйрығы, ал оның басы Нтарипе/Хеавитри шатқалына еніп кетеді. Арренте атауы әртүрліше жазылған: Аранда, Аррранта және Арунта. Арренте тілінің бес диалектісі бар: Оңтүстік-шығыс, Орталық, Солтүстік, Шығыс және Солтүстік-шығыс. Арренте аймағы тау жоталарымен, су қоймаларымен және шатқалдармен бай, олар түрлі табиғи ортаны құрайды. Арренте халқының дәстүрлі тарихына сәйкес, пейзаж Yeperenye, Ntyarlke, Utnerrengatye сіркеліктері және Akngwelye немесе жабайы иттің әрекетімен қалыптасқан. Дәстүрлі маңызы бар орындарға Anthwerrke (Эмили шатқалы), Akeyulerre (Билли Коз төбесі), Ntaripe (Хеавитри шатқалы), Atnelkentyarliweke (ANZAC төбесі) және Alhekulyele (Гиллен тауы) жатады. Стюарт есімімен аталған елді мекен он жылдан кейін Аделаиданы Дарвинмен және Ұлыбританиямен байланыстырған Австралияның жер үсті телеграф желісінде (OTL) қайталау станциясының құрылысымен қажет болды. OTL 1872 жылы аяқталды. Ол Стюарттың жолын ұстанды және ішкі аймақты тұрақты қоныстандыруға мүмкіндік берді. Алис-Спрингс телеграф станциясы, W.W. Миллс, Оңтүстік Австралияның телеграф және пошта басқарушысының әйелі, сэр Чарльз Тоддтың бастамасымен, әдетте құрғақ Тодд өзеніндегі тұрақты су қоймасы деп есептелген жерге орналастырылды. Жақын маңдағы Стюарт елді мекені 1933 жылдың 31 тамызында Алис-Спрингс деп аталды. Телеграф станциясының жанында Тодд өзені мен оның саласы Чарльз өзені кездеседі, олар сэр Чарльз есімімен аталды. 1887 жылы қазіргі Алис-Спрингстің шығысында орналасқан Арльтунгада аллювиалды алтынның табылуынан ғана еуропалықтардың маңызды қонысы пайда болды. Қаланың алғашқы маңызды құрылысы Парсон көшесіндегі Стюарт қалалық түрмесі болды, ол 1909 жылы салынды, сол кезде қалада 20-дан аз еуропалық тұрғын болған. Түрмедегі алғашқы тұтқындардың көпшілігі мал ұрлығы үшін қамалған аборигендер еді. Бірінші ұшақ, пилот Фрэнсис Стюарт Бриггс басқарды, ол 1921 жылы қонды. Орталық Австралияның алғашқы ауруханасы, Аделаида Хаус, 1926 жылы қалада 40-қа жуық еуропалық тұрғын болған кезде салынды. 1929 жылы ғана, Алиске теміржол салынғаннан кейін қаладағы еуропалық тұрғындар саны өсе бастады. 1930 жылдардың ортасына дейін аборигендер саны еуропалық тұрғындардан көп болды. 1926 жылдан 1931 жылға дейін Алис-Спрингс қазіргі Орталық Австралия территориясының үкіметтік орталығы болды. 1933 жылдың 31 тамызына дейін қала ресми түрде Стюарт деп аталды. Аутбэктағы британдық-австралиялық көліктің бастапқы түрі – түйелік керуендер, оларды сол кездегі Британдық Үндістанның солтүстік-батыс шекарасынан (қазіргі Пәкістан) келген Патан тайпаларының иммигранттары басқарды, оларды жергілікті тұрғындар «афған түйешілер» деп атады, олар Гергот Спрингс немесе қазіргі Марриде орналасқан. Көптеген түйешілер 1929 жылы теміржол қалаға жеткеннен кейін Алис-Спрингске көшіп келді. Олар қазіргі қалалық кеңес орналасқан жерде тұрып, теміржолдан станциялар мен елді мекендерге жүк тасыды. 1932 жылы Теннант-Криктегі алтын асыру Элис-Спрингс экономикасын Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін серпіліспен қамтамасыз етті. Жатақхана Алис-Спрингстегі мектепке баратын алыс аудандардан келген аборигендер мен абориген емес балаларға жатақ берді. Ол Алис-Спрингстегі «Бунгалоу» деп аталатын абориген балаларына арналған мемлекеттік мекемеде тұратын балалардың мүмкіндіктерінің жетіспеушілігіне алаңдады. Смит 1945 жылы Аделаидада Сент-Франсис үйін құрып, басқарды, бірақ Сент-Джонс жұмысын жалғастырды. Сонымен қатар, ғимаратты кеңейту қажет болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жатақхана әскерлердің демалыс орталығы ретінде пайдаланылды. Жаңа екі қабатты ғимарат 50 балаға арналған, ұлдар мен қыздарға бөлек жатақханалар, оқу және кітапханалармен жабдықталған. Кейбір балалар Сент-Франсис үйіне ауыстырылды, ал Сент-Джонс жатақханасы 1970 жылдарға дейін жұмыс істеді.

The Arrernte people are the traditional owners of the Alice Springs area and surrounding MacDonnell Ranges. They have lived in the area for at least 30,000 years. The traditional name for the township area is Mparntwe. Mparntwe is Arrernte for 'Watering Place', referencing Atherreyurre, a waterhole in the Todd River at Old Telegraph Station (known as Alice Springs). Mparntwe refers to the majority of the Alice Springs township, with two additional names Irlpme covering the south and Antulye the east. Mparntwe is pronounced M'bun twa. According to Eastern Arrernte traditional owners the Laughton family, Tjoritja/MacDonnell Ranges represent a chain of caterpillars (Yeperenye), one of the creation stories of the area. Alhekulyele/Mount Gillen is the tail of one of the caterpillars and its head slides into Ntaripe/Heavitree Gap. Arrernte has been spelt in various forms, including Aranda, Arrarnta, and Arunta. There are five dialects of the Arrernte language: South eastern, Central, Northern, Eastern and North eastern. Arrernte country is rich with mountain ranges, waterholes and gorges, which create a variety of natural habitats. According to Arrernte traditional histories, the landscape was shaped by the Yeperenye, Ntyarlke, Utnerrengatye caterpillars and Akngwelye or wild dogs. Sites of traditional importance include Anthwerrke (Emily Gap), Akeyulerre (Billy Goat Hill), Ntaripe (Heavitree Gap), Atnelkentyarliweke (ANZAC Hill) and Alhekulyele (Mt Gillen). A settlement named after Stuart was necessitated ten years later with the construction of a repeater station on the Australian Overland Telegraph Line (OTL), which linked Adelaide to Darwin and Great Britain. The OTL was completed in 1872. It traced Stuart's route and opened up the interior for permanent settlement. The Alice Springs Telegraph Station was sited near what was thought to be a permanent waterhole in the normally dry Todd River, by W. W. Mills after the wife of the Superintendent of Telegraphs and Postmaster General of South Australia, Sir Charles Todd, who was the driving force for constructing the OTL. The nearby settlement of Stuart was renamed Alice Springs on 31 August 1933. The Todd River and its tributary the Charles River, which meet near the telegraph station, were named after Sir Charles. It was not until alluvial gold was discovered at Arltunga, east of the present Alice Springs, in 1887 that any significant European settlement occurred. The town's first substantial building was the Stuart Town Gaol in Parson's Street; this was built in 1909, when the town had a European population of fewer than 20 people. Many of the gaol's first prisoners were first contact Aboriginal men incarcerated for killing cattle. The first aircraft, piloted by Francis Stewart Briggs, landed in 1921. Central Australia's first hospital, Adelaide House, was built in 1926 when the European population of the town was about 40. It was not until 1929, when the train line to Alice was built, that the town's European population began to grow. Aboriginal Centralians outnumbered European Centralians until the mid 1930s. From 1926 to 1931, Alice Springs was the seat of government for the now defunct Territory of Central Australia. Until 31 August 1933, the town was officially known as Stuart. The original mode of British Australian transportation in the outback were camel trains, operated by immigrants from Pathan tribes in the North West Frontier of then British India (present day Pakistan), known locally as Afghan cameleers based at Hergott Springs, or Marree as it is now known. Many cameleers moved to Alice Springs in 1929 when the railway finally reached the town. They lived on the block where the town council is now, transporting goods from the rail head to stations and settlements to the north. A gold rush in Tennant Creek in 1932 kept the wheels of the Alice Springs economy turning until the outbreak of World War II. The hostel provided accommodation for Aboriginal and non Aboriginal children from remote areas who were attending school in Alice Springs. He had been concerned at the lack of opportunities for children housed in the government facility for Aboriginal children in Alice Springs, called The Bungalow. Smith went on to found and run St Francis House in Adelaide in 1945, but St John's continued to operate. Children under the care of the Welfare Branch were also placed there, and the building had to be expanded. During World War II, the hostel served as a recreation centre for troops. The new two storey building was designed to accommodate up to 50 children, with separate dormitories for boys and girls, each with separate study area and library. Several of the children were transferred to St Francis House over time, and St John's Hostel continued to operate until the 1970s.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс Элис-Спрингске маңызды өзгерістер әкелді. Соғысқа дейін Элис-Спрингс 500-ден аз тұрғыны бар шалғай елді мекен болатын. Алайда, соғыс кезінде қала өте қарбалас дислокациялық базаға айналды, ол No. 9 Австралиялық дислокациялық лагері деп белгіленді және Дарвинге төрт күндік сапарға арналған базалық пункт болды. Элис-Спрингстегі теміржол торабы әскери операциялардың бақылауына көшті, ал Элис-Спрингстегі әскерилердің саны, сондай-ақ Дарвинге және кері бағытта өтетін қызметкерлердің саны күрт өсті. Дарвинге жапон күштерінен қауіп туғанда, теңіз жолдары – Солтүстік территория астанасының негізгі көлік және жабдықтау арналары – үзіліп қалды. Дарвиннен эвакуациялау алдымен көптеген азаматтарды, оның ішінде сайланған шенеуніктерді және аумақтық үкіметтің көптеген құжаттарын әкелді. Элис-Спрингс соғыс кезінде Солтүстік территорияның азаматтық астанасы болды. Жапон әуе күштері Дарвинды бомбалағаннан кейін, көптеген әскери қызметкерлер мен олардың ауыр техникасы тез арада оңтүстікке, Элис-Спрингске көшірілді. Элис-Спрингстегі әскерилердің саны шамамен 8000-ға жетті, ал транзиттік өткен адамдардың саны 200 000-ға жуық болды. Соғыс аяқталғаннан кейін әскери лагерьлер мен эвакуацияланғандар кетіп, Элис-Спрингстің халқы тез азайды. Шамамен 200 000 адам, соның ішінде американдық генерал Дуглас Макартур да келгеннен кейін Элис-Спрингс кеңінен танымал болды. Соғыс жылдары көптеген нысандарды қалдырды. Осы лагерьдегілердің ойын-сауығы үшін салынған және қазіргі таңда тарихи ескерткіш саналатын Тотем театры әлі де бар. Австралия армиясы Элис-Спрингсте 109-шы Австралиялық бас госпиталін құрды. Семи Майл аэродромын Австралия Корольдік әуе күштері салған. Соғысқа байланысты операциялар Элис-Спрингс пен Ларрима арасындағы жолды бірінші рет асфальттауды, Элис-Спрингстің сумен жабдықталуын кеңейтуді және жақсартуды, сондай-ақ теміржол терминалын жақсартуды талап етті. Соғысқа байланысты операциялар мыңдаған артық әскери жабдықтар мен көліктерді қалдырды және Элис-Спрингстің халқының айтарлықтай өсуіне әкелді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Элис-Спрингс RAAF No. 24 Ішкі әуе кемелері отын қоймасының (IAFD) орналасқан жері болды, ол 1942 жылдың 20 мамырында аяқталды және 1944 жылдың қарашасында жабылды. Әр IAFD әдетте төрт резервуардан тұрады; RAAF және АҚШ Әуе күштері үшін ұшақ отынын сақтау және жеткізу үшін Австралияда 31 отын қоймасы салынды, олардың жалпы құны 900 000 фунт стерлинг (1 800 000 доллар) құрады.

World War II brought significant changes to Alice Springs. Prior to the war, Alice Springs was an isolated settlement of fewer than 500 people. During the war, however, the town was an extremely active staging base, known as No. 9 Australian Staging Camp, and a depot base for the long four day trip to Darwin. The railway hub in Alice Springs was taken over by military operations, and the number of soldiers posted in Alice Springs grew rapidly, as did the number of personnel passing through on their way to and from Darwin. When Darwin was threatened by Japanese forces, the sea routes—the Northern Territory capital's primary means of transportation and resupply—were cut off. The evacuation of Darwin first brought a large number of civilians including elected officials and many of the territory government's records. Alice Springs became the war time civilian capital of the Northern Territory. When Darwin was bombed by Japanese air forces, a large number of military personnel and their heavy equipment were rapidly moved south to Alice Springs. The number of soldiers posted in Alice Springs peaked at around 8,000, and the number of personnel passing through totalled close to 200,000. Once the war ended, the military camps and the evacuees departed, and Alice Springs' population declined rapidly. After being visited by nearly 200,000 people, including the American General Douglas MacArthur, Alice Springs gained considerable fame. The war years also left behind many structures. The historically listed Totem Theatre, created for the entertainment of this camp, still exists today. The Australian Army set up the 109th Australian General Hospital at Alice Springs. Seven Mile Aerodrome was constructed by the Royal Australian Air Force. War related operations necessitated the first sealing of the road between Alice Springs and Larrimah, expansion and improvement of Alice Springs' water supply, and improving the rail head. The war related operations left behind thousands of pieces of excess military equipment and vehicles and a marked increase in Alice Springs' population. During World War II, Alice Springs was the location of RAAF No. 24 Inland Aircraft Fuel Depot (IAFD), completed on 20 May 1942 and closed in November 1944. Each IAFD usually consisting of four tanks; 31 fuel depots were built across Australia for the storage and supply of aircraft fuel for the RAAF and the US Army Air Forces, at a total cost of £900,000 ($1,800,000).

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін

1960 жылдары Алис-Спрингс АҚШ/Австралияның бірлескен Пайн-Гап қорғаныс спутнигін бақылау базасының салынуымен маңызды қорғаныс орнына айналды, онда екі елден 700-ге жуық жұмысшы қызмет етеді. Соңғы жылдардағы ең маңызды сала – туризм. Құрлықтың шамамен ортасында орналасқан Алис-Спрингс ең жақын мұхиттан және ең жақын ірі қалалар – Дарвин мен Аделаидадан біршама қашықтықта жатыр. Алис-Спрингс Аделаида-Дарвин темір жолының орталық нүктесі болып табылады. Алис-Спрингс 2004 жылдың 4 ақпанында теміржол арқылы Дарвинмен байланысты, сол күні Аделаидадан Дарвинге алғашқы жолаушылар пойзы келді.

Қазіргі заманғы қала

Қазіргі Элис-Спрингс қаласында еуропалық және аборигендердің ықпалы бар. Қаланың орталық нүктесі – Тодд сауда орталығы, онда көптеген абориген өнер галереялары мен қоғамдық шаралар өтеді. 2024 жылдың ақпан айында Тодд сауда орталығында AIATSIS Central Australia ақпараттық және көрме орталығы ашылды. Элис-Спрингстің шөлдік өмір салты бірнеше ерекше шараларды тудырды, мысалы, Түйе кубогы, Хенли-на-Тодд регатасы, Бини фестивалі және Татс Финк шөл жарысы.

Салынған орта

Алис-Спрингсте көптеген тарихи ғимараттар бар, оның ішінде Жер үсті телеграф станциясы, Ескі сот үйі және резиденция, сондай-ақ Хартли көшесіндегі мектеп. Сауда орталығының ортасында орналасқан әдемі тас ғимарат – Аделаида үйі, Орталық Австралиядағы алғашқы аурухана. Оны 1926 жылы әлемдегі алғашқы ұшатын дәрігерлер қызметін құрған Джон Флинн пастор жобалап салды. Бұл орын Альф Трейгер жүргізген әлемдегі алғашқы табысты портативті сымсыз радио экспериментіне де куә болды. Бүгінде ол Флинн жолының бір бөлігін құрайтын маңызды туристік орталықтардың бірі – мұражай. Бүгінде қала айналасындағы аймақ үшін маңызды туристік және қызмет көрсету орталығы болып табылады. Өлшемдеріне қарай, қала жақсы жабдықталған, бірнеше ірі қонақүйлер, конгресс орталығы, сондай-ақ келушілерге арналған көптеген көрікті жерлер, мейрамханалар және басқа да қызметтерге ие.

География

Элис-Спрингс айналасындағы аймақ құрғақ шөптесін шалғынды далалар мен ксерикалық бұталы өсімдіктердің Орталық таулы аймағының бір бөлігі болып табылады және қаланың шығысы мен батысына созылатын Макдоннелл жоталарын қамтиды. Онда көптеген жаяу серуендеу жолдары мен суға түсуге арналған орындар бар, мысалы, Ормистон шатқалы, Ормистон шатқалының арнасы, Қызыл банк шатқалы және Глен Хелен шатқалы. Ларапинта жолы Батыс Макдоннелл жоталарымен өтеді және әлемдегі ең тамаша жаяу саяхаттардың бірі саналады. Алис-Спрингстен оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан Симпсон шөлі – Австралияның ең үлкен жабайы аймақтарының бірі, құмды қызыл төбелер мен Шамберс тірегі, Радуга аңғары сияқты тас формацияларын қамтиды.

Климат

Кёппен климаттық жіктелімі бойынша, Алис-Спрингс субтропикалық ыстық шөлді климатқа (BWh) ие, өте ыстық, біршама ылғалды жаздармен және қысқа, өте құрғақ, жұмсақ қыстармен сипатталады. Жылдық жауын-шашын мөлшері тұрақсыз. 2001 жылы жауын-шашын мөлшері төмендеді, ал 2002 жылы тек жауын-шашын жауды. Ең көп күндізгі жауын-шашын 1988 жылдың 31 наурызында тіркелді. Алис-Спрингс қаласындағы температуралар кең ауқымда өзгереді, ал жауын-шашын мөлшері жылдан жылға айтарлықтай өзгеріп отыруы мүмкін. Жазда орташа ең жоғары температура 30-дардың ортасында, ал қыста орташа ең төменгі температура төмендеуі мүмкін, әр жылы орташа есеппен 12,4 түн мұзға айналады, соның салдарынан мұз пайда болады. Қаланың теңіз деңгейінен биіктігі шамамен , бұл қыста салқын түндерге себеп болады. Ең жоғары температура 1891 жылдың 24 желтоқсанында тіркелді, ал ең төменгі температура 1976 жылдың 17 шілдесінде тіркелді. Бұл Солтүстік территорияда тіркелген ең төменгі температураның өзі.

Демография

2021 жылғы халық санағына сәйкес, Алис-Спрингс қалалық аймағында 24 855 адам тұрды. Халықтың 21,2%-ын аборигендер мен Торрес бұғазы аралдарының тұрғындары құрады. Адамдардың 66,7%-ы Австралияда, 3,9%-ы Үндістанда, 3,3%-ы Жаңа Зеландияда, 2,7%-ы АҚШ-та, 2,4%-ы Англияда және 2,3%-ы Филиппинде дүниеге келген. 67,6% адам үйде тек ағылшын тілінде сөйлейді. Үйде сөйлейтін басқа тілдердің ішінде арренте (1,8%), малаялам (1,8%), панджаби (1,7%), тагалог (1,1%) және варлпири (1,1%) тілдері бар. 2021 жылы халықтың 51,6%-ы дінсіз болды. Ең ірі діни топтар: христиандық (41,1%), индуизм (2,5%), сикхизм (1,5%), буддизм (1,5%) және ислам (1,1%). Орталық Австралиядағы ең ірі қала болғандықтан, варлпири, уурмунгу, кайтетье, аляварре, луритья, пинтупи, питжантжатжара, янкунтитжатжара, нганятжарра, пертама, шығыс және батыс арренте тілдерінде сөйлейтін адамдар да бар.

Америка халқы

Американдықтар 1954 жылы АҚШ Әуе күштерінің 421-ші бөлімшесі құрылғаннан бері Алис-Спрингсте үздіксіз өмір сүріп келеді. Қазіргі уақытта Шварц жарты айында орналасқан бұл бөлімше, Америка-Австралияның бірлескен жобасы – Бірлескен Геологиялық және Географиялық Зерттеу станциясының (JGGRS) бөлігі болып табылады. Жергілікті жерде бұл бөлімше "Det 421" немесе "Det" деп белгілі және 25 американдық отбасыға Алис-Спрингс ауданының уақытша тұрғындары ретінде өмір сүруге көмектескен. Қоғаммен ұзақ жылдарға созылған достықты нығайту мақсатында 1995 жылдың 1 шілдесінде Алис-Спрингс қалалық кеңесі 421-ші бөлімшеге Алис-Спрингске еркін кіру құрметін берді. 1970 жылдардың басынан бері Алис-Спрингстегі американдықтардың көп бөлігі Пайн-Гапқа жақын жерде тұрады. Пайн-Гап – Алис-Спрингстің оңтүстік-батысында орналасқан Австралия мен АҚШ-тың бірлескен спутниктік бақылау станциясы, онда шамамен 700 американдық және австралиялық жұмыс істейді. Қазіргі уақытта Алис-Спрингс ауданының 2000 тұрғыны американдық азаматтыққа ие. Олардың көпшілігі, кейбір австралиялықтармен бірге, 4 шілде және Алғыс айту күні сияқты маңызды американдық мерекелерді тойлайды. Алис-Спрингстегі американдықтар бейсбол, баскетбол және футбол сияқты түрлі спорттық жарыстарға қатысатын әртүрлі қауымдастықтар мен командаларға мүше екені белгілі.

Басқа да дақылдар

Басқа шетелдік мәдениеттердің бірнеше шағын иммигранттық қауымдастықтары Элис-Спрингсте өз үйін тапты, олардың ішінде вьетнамдықтар, қытайлықтар, тайлықтар, судандықтар және үнділік этностық топтар бар. Олардың осылайша шағын және оқшауланған қалада болуының ең айқын нәтижесі – олардың дәстүрлі тағамдарын ұсынатын түрлі мейрамханалардың ашылуы болды.

Көшіп-қонушы халық

Алис-Спрингсте көптеген көшпелі адамдар тұрады. Бұл топқа көбінесе шетелдік және австралиялық туристер, жақын маңдағы Орталық Австралия аймақтарынан келген аборигендер және қысқа мерзімді жұмыс келісімшарттарымен келген австралиялық немесе халықаралық жұмысшылар кіреді (жергілікті тілде "жаңа келгендер" деп атайды). Жұмыс іздеп қалаға келудің басты себептері – мал шаруашылықтары, кеніштер, денсаулық сақтау және құқық қорғау салалары. Шетелдік туристер көбінесе Улуру-Ката Тьюта ұлттық паркіне жол тартса, ал австралиялық туристер Мастерс ойындары және Финк шөліндегі жарыс сияқты шараларға қатысу үшін келеді. Осындай іс-шаралар қала халқының санын бірнеше күн ішінде мыңдаған адамға өзгерткендей етеді.

Үкімет

Алис-Спрингс қалалық кеңесі қала орталығын, оның маңындағы аудандарды және кейбір ауылдық жерлерді қамтитын Алис-Спрингс аймағын басқарады. Алис-Спрингс қалалық кеңесі 1971 жылдан бері Алис-Спрингс қаласын басқарып келеді. Алис-Спрингс кеңесі тоғыз мүшеден тұрады: қала әкімі және сегіз кеңесші. Қала округтерге бөлінбеген. Алис-Спрингс қаласының қазіргі әкімі – Мэтт Патерсон. Кеңес отырыстары әр айдың соңғы дүйсенбісінде өткізіледі. Алис-Спрингс аймағын жаңа құрылған Макдоннелл аймағының жергілікті басқару органы басқарады, ал Алис-Спрингс осы органның орталығы болып табылады. Алис-Спрингс және оны қоршаған аймақты Солтүстік территория заң шығару жиналысына төрт сайланған өкіл өкілдік етеді. Аралуен мен Брайтлинг толығымен Алис-Спрингс аумағында орналасқан, ал Гводжа (2020 жылға дейін Стюарт деп аталған) және Наматжираның көп бөлігі ауылдық жерлерді қамтиды, бірақ қаламен шектеседі. Тарихи тұрғыдан алғанда, Алис-Спрингс консервативті бағытты ұстанған. Бұл көп жылдар бойы Ұлттық либералдық партиясының бекінісі болды; тек солтүстік-шығыс (оның бір бөлігі Стюартта) Лейборист партиясын қолдады. Алайда, 2016 жылғы сайлауда бұл тенденциялар күрт өзгерді. Бұрынғы премьер-министр және Алис-Спрингс тұрғыны Адам Джайлс Брайтлингті Лейборист партиясына жеңіліп қалды, Аралуенді КЛП-дан тәуелсіз Робин Лэмбли сақтап қалды, ал Наматжира мен Стюарт Лейборист партиясының үлесіне тиді. Нәтижесінде, КЛП Алис-Спрингстен толығымен шеттетілді. КЛП 2020 жылы Брайтлинг пен Наматжираны қайта жеңіп алды, ал Лэмбли сол кездегі партиясы – Аумақтық Альянс үшін Аралуенді сақтап қалды. Австралия Өкілдер палатасында Алис-Спрингс Дарвин/Палмерстон аймағынан тыс барлық территорияны қамтитын Лингиари сайлау округінің құрамына кіреді. Қазіргі уақытта Лингиариді Лейборист партиясының өкілі Марион Скримгур басқарып отыр.

Экономика

Алис-Спрингс аймаққа алғаш келген мал шаруашылығы саласына қызмет көрсететін қала ретінде пайда болды. Темір жол желісінің енгізілуі оның экономикасын дамытты. Бүгінде қала 38 749 адамдық аймақты және аймақтық халқына қызмет көрсетеді. Аймаққа бірнеше кен және мал шаруашылығы қауымдастықтары, Пайн-Гэптегі Бірлескен қорғаныс ғарыш зерттеу орталығы, сондай-ақ Улуру-Ката-Тюта ұлттық паркі, Уаттарка ұлттық паркі және Макдоннелл тауларындағы туристік тартымдылықтар кіреді. Алис-Спрингстегі ең ірі жұмыс беруші – Солтүстік территория үкіметі, жұмыс істейтін халықтың 8% мемлекеттік басқаруда, 7% мектеп білімінде, ал 4% Алис-Спрингс ауруханасында жұмыс істейді. Мұнда Австралия Корольдік ұшу дәрігерлік қызметінің диспетчерлік орталығы орналасқан.

Білім

Білім беруді бүкіл аумақта Білім және оқыту департаменті (Department of Education and Training, DET) қадағалайды. Ол барлық оқушылардың білім беру нәтижелерін үнемі жақсартуға жұмыстейді, бұл ретте абориген оқушыларына ерекше назар беріледі. Элис-Спрингсте жергілікті және шетелдік студенттерге қызмет көрсететін бірнеше мемлекеттік және жеке мектептер бар. Элис-Спрингс әуе мектебі шалқар аймақтардағы оқушыларға білім беруді жүзеге асырады. 10 жеке мектеп бар. Yirara College – Финк өзені миссиясы басқаратын, шамамен 200 абориген студентіне арналған, бірлескен орта білім беретін мектеп-интернат. Оның Кинтореде (Валлунгурру) тағы бір кампусы бар, онда төрт бөлме орналасқан және шамамен 30 студент оқиды. Чарльз Дарвин университетінің Элис-Спрингс кампусы TAFE және жоғары білім курстарын ұсынады. Тиісті технология орталығы 1980 жылы құрылған және абориген халқының шалқар аймақтардағы өмір сапасын арттыруға бағытталған қызметтердің кең ауқымын ұсынады.

Партжима - жарық мейрамы

Партжима – Жарық фестивалі (ағылшынша par chee ma) – Жарық фестивалі, әр сәуірде 10 күн бойы Алис Спрингстің шөлінде өтеді. Атауы жергілікті арренте тілінде «жарық пен түсінікті тарату» деген мағынаны білдіреді, ал фестивальдің мақсаты – «әлемдегі ең көне мәдениеттерді соңғы технологиялар арқылы тойлау». Фестивальге жарық шоулары, көркем туындылар, әңгімелер айту және Австралияның аборигендері мәдениетінің басқа да түрлері кіреді. Сонымен қатар, фестивальде интерактивті семинарлар, абориген музыкасы мен билері, абориген кинорежиссерлерінің фильмдері мен дөңгелек үстелдер де ұйымдастырылады. Фестивальге кіру тегін.

2022 жылы фестивальді Рода Робертс бесінші рет ұйымдастырды. Онда жарық инсталляциялары, музыкалық орындаушылар Дэн Султан, БАРКАА және Кинг Стингрей, сондай-ақ абориген кинорежиссері Уорвик Торнтонның туындылары көрсетілді. 2023 жылы Робертс тағы да Партжима фестивалінің кураторы болды. Фестивальде Мутитжулу әйел суретшілерінің Рене Кулиджа жетекшілігімен «Жүректен шыққан Улуру мәлімдемесі» үшін жасаған көркем туындылары үлкен жарық инсталляциясы ретінде ұсынылды. Фестивальдің тақырыбы – «Жүрекпен тыңда», ал фестивальде өнер көрсететін музыканттардың арасында Ричард Франкланд және JK 47 бар.

Басқа іс-шаралар

Қаланың орталық нүктесі – Тодд сауда орталығы, онда көптеген абориген өнері галереялары мен қоғамдық шаралар өтеді. Алис-Спрингстің шөлдегі өмір салты бірнеше ерекше шараларды тудырды, мысалы, Алис шөл фестивалі, Red Centre NATS, Blacken ашық аспан астындағы музыка фестивалі, Түйе кубогы, Хенли-на-Тодд регатасы, Beanie фестивалі және Финк шөл жарысы. Финк шөл жарысы – Алис-Спрингстен Апутула (Финк) қауымына және қайта Алис-Спрингске дейінгі "барып-қайту" сынға таласатын жарыс.

Галереялар мен мұражайлар

Алис-Спрингс қаласында көптеген жергілікті және аборигендік өнер галереялары орналасқан. Онда аймақтың тарихы мен мәдениетіне байланысты маңызды табиғи тарих және архивтік материалдар сақталған. Стрехлоу мұрағатында Карл Стрехлоудың еңбектерімен қатар, Орталық Австралияның Арренте халқына қатысты материалдар да бар. Аралюн өнер және ойын-сауық орталығы әлемдік деңгейдегі балеттер мен оркестрлерді, сондай-ақ жергілікті қойылымдарды ұсынады. Австралия әйелдер мұражайы (бұрынғы Ұлттық пионер әйелдерінің даналық залы) мұражай аймағындағы Ескі Алис-Спрингс түрмесінің аумағында орналасқан. Мұнда Австралияның түкпір-түкпірінен келген әйелдердің тарихтары, шөл дала әйелдерінің өмірімен қатар, Ескі түрме мен Еңбек түрмесінен алынған әңгімелер көрсетіледі. Экспонаттардың ішінде 300-ден астам әйелдің, өз салаларындағы алғашқылардың қолтаңбалары бар үлкен "Қолтаңба" тігін жұмысы (квилт) және Австралия авиаторларының ерліктерін бейнелейтін 4,2 метрлік "Авиатор" тоқымасы бар. Қалада тамаша шағын мұражайлар да жеткілікті. Солтүстік Стюарт тас жолындағы Old Timer's Traeger мұражайының кең жинағында қаланың алғашқы ауған және неміс тұрғындарына қатысты артефакттар, дәстүрлі аборигендік бұйымдар және еуропалық және аборигендік мәдениеттердің ертедегі үйлесімін көрсететін заттар, мысалы, спинифекс сабы бар шыны пышақ бар. Жинаққа Арренте суретшісі Эрликиляканың самын тастан жасалған мүсіндері де кіреді.

Сыртта

Бос уақытты өткізу және көңіл көтеруге қатысты іс-шараларға жақын орналасқан Макдоннелл тауларында серуендеу және Финк Гордж ұлттық паркіндегі төрт дөңгелекті көліктерге арналған жолдармен саяхаттау кіреді.

Парктер мен бақтар

Элис-Спрингс шөлдік паркі айналасындағы шөлдік ортаның көптеген жақтары туралы келушілерді білім беру үшін құрылған. Құрғақ климатты ботаникалық бақ, Зәйтүн қызғылт ботаникалық бағы қала орталығынан көп алшақ емес жерде орналасқан. Ол қалада шамамен 30 жыл тұрған және 1975 жылы қайтыс болған антрополог, табиғатты зерттеуші және суретші Олив Пинктің құрметіне аталған. Ол жергілікті халық арасында жақсы танымал болды және барлығы оны "Мисс Пинкті" деп атады. Элис-Спрингс жорғалаушылар орталығы қала орталығында орналасқан.

Спорт

Алис-Спрингсте көптеген спорт түрлеріне қатысу деңгейі жоғары, оның ішінде австралиялық футбол, бейсбол, баскетбол, бокс, крикет, футбол, гольф, хоккей, регби және теннис. Австралиялық футбол Алис-Спрингсте қатысу және көрермендер тарапынан ерекше танымал. 1947 жылы құрылған Орталық Австралия футбол лигасына бірнеше команда кіреді. Бұл спорт түрі жергілікті қауымдастықта кеңінен таралған. Жергілікті стадион, Трагер Парк, 10 000 орындыққа ие және (маусым алдындағы) AFL матчтарын қабылдау үшін жобаланған, сондай-ақ 2019 жылға дейін Солтүстік Территориялық Күн күркірінің үйі болды. 2004 жылы AFL-дің аймақтық сын-тесті матчында Коллингвуд футбол клубы мен Порт-Аделаида футбол клубы арасындағы ойын толық толтырылды. Футбол жастар арасында танымал. Көптеген балалар осы спортпен айналысады, ал ересектер де түрлі дивизиондарда жиі ойнайды. Алис-Спрингсте африкалық лигасы да бар. Регбидің екі түрі де Алис-Спрингсте ойналады. Орталық Австралиялық регби одағы (CARU) басқаратын регби одағы, Дарвиннің құрғақ маусымында өтетін Солтүстік Территориялық регби одағының кестесімен бірге өткізіледі. Орталық Австралиялық регби одағы Алис-Спрингсте орналасқан төрт командалық жарысты ұйымдастырады, матчтар қазан және наурыз айлары аралығында ANZAC Oval-да өтеді. Бірінші Орталық Австралиялық клубтық жарысы 1986 жылы басталды. Төрт аға команда бар: Dingo Cubs Rugby Union, Kiwi Warriors Rugby Union, Eagles Rugby Union және Devils Rugby Union. Регби лигасы 1963 жылдан бері жергілікті спорттық өмірдің бір бөлігі болып табылады. Австралиялық регби лигасы ANZAC Oval-да Алис-Спрингсте бірнеше маусым алдындағы матчтарды өткізді. Жергілікті жарыс – Орталық Австралиялық регби лигасы, ол жас және аға регби лигасы матчтарын санкциялайды. Маусым әдетте наурыз-сәуір айларында басталып, тамыз айының соңына дейін жалғасады. Алис-Спрингсте төрт аға команда бар: Wests, Memo, United және Vikings. Ойындар қысқы айларда ANZAC oval-да сенбі күндері түстен кейін өтеді. Крикет Алис-Спрингсте танымал спорт түрі және негізінен Трагер Паркте ойналады. Imparja Cup Cricket Carnival алғаш рет 1994 жылы өткізілді және Австралияның барлық аймақтарынан жергілікті командаларды тартады. Төрт негізгі клуб: Federal Demons CC, Rovers CC, RSL Works CC және Wests CC. Бейсбол Алис-Спрингсте 1950 жылдардың ортасынан бері ұйымдастырылып келеді. Қазіргі уақытта Австралия Бейсбол Федерациясының ұлттық ұйымымен, Алис Спрингс Бейсбол қауымдастығы 5-тен 18 жасқа дейінгі жастар үшін бейсбол жарыстарын және Джим Макконвилл паркі мен Трагер Паркіндегі Lyel Kempster алаңында өткізілетін ересектер жарысын ұйымдастырады. Әлемдік Кіші Лига желісінің бөлігі ретінде Алис Спрингс ойыншылары Австралияның Ұлттық Кіші Лига жарыстарында ойнайды және бәсекелеседі. Алис-Спрингс гольф алаңы, архитекторлар Томсон Вулверидж жобалаған 18 тесікті чемпионаттық гольф алаңы, 1985 жылы үздік кәсіби гольфшылар Грег Норман мен Джонни Миллер арасындағы жекпе-жекпен ашылды. 64 есебімен спорттық рекордты әуесқой ойыншылар Лей Шеклади мен Керрин Хевер бөліседі, бұл кәсіби Стюарт Апплбидің 65 есебінен жоғары. Адам Скотт 1997 жылы сол жерде өткен Австралиялық жасөспірімдер әуесқойлар чемпионатында жеңіске жетті. Трагер Парк спорт кешенінде теннис, бейсбол, бокс, жүзу, каноэ поло, хоккей, баскетбол, сквош, бадминтон, гимнастика және скейтборд ойындары да өткізіледі. Жыл сайын өткізілетін ерекше спорттық шара – Хенли-на-Тодд регаттасы, сондай-ақ Тодд өзенінің жарысы. Бұл құмды өзендегі жарыс, онда суға батпайтын қайықтар жүзеді және әлемдегі жалғыз құрғақ өзендегі регатта болып табылады. Тағы бір ерекше спорттық шара – түйе кубогы. Жыл сайынғы түйе кубогы шілде айында Орталық Австралиялық шоу қоғамының аумағындағы Блатерскит паркінде өткізіледі. Бұл күні бойы жүретін жарыстардан тұрады. Жыл сайын, Корольдің туған күніне орай жыл сайынғы Финк шөлінің жарысы өткізіледі. Бұл Алис-Спрингстен Финк қауымына, содан кейін келесі күні кері қайтатын қажырлы жарыс. Жарыстың жалпы ұзындығы шамамен 600 шақырымды құрайды. Бұл жарысқа жыл сайын шамамен 500 жарыскер, арбалар мен мотоциклдер қатысады, сонымен қатар трассаның бойында кемпінг құрып, жарысты тамашалауға келетін көрермендердің көп саны болады, бұл Алис-Спрингс күнтізбесіндегі ең ірі спорттық шара. Драг-рейсинг Алис-Спрингс ішкі драг-рейсинг трассасында өткізіледі, ол 2013 жылдың маусым айында ұлттық Aeroflow Sportsman Drag Racing Championship-тің кезеңін қабылдады. 2017 жылдың қыркүйек айында Red CentreNATS жарысы кезінде драг-рейсинг машинасынан шыққан жанатын отын көрермендерге тиіп, 12 адам жарақат алды. Алис-Спрингс сонымен қатар Arunga Park Speedway-ге үйі, ол 402 метрлік топырақтан жасалған овалды трасса. Speedway тамыз айынан наурыз айына дейін жұмыс істейді және автомобильдерге, жекелеген және қосалқы көліктерге арналған. Қаланың солтүстік жиегінде, Стюарт тас жолының жанында орналасқан Arunga Park 1985 жылы Австралиялық қосалқы көліктер чемпионаты мен 1991 жылы Австралиялық жекелеген чемпионатты қабылдады.

Alice Springs has a high rate of participation in many different sports, including Australian rules, baseball, basketball, boxing, cricket, football, golf, hockey, rugby and tennis. Australian rules is a particularly popular sport in Alice Springs in terms of both participation and as a spectator sport. The Central Australian Football League formed in 1947 has several teams. The sport is particularly popular in Indigenous communities. The local stadium, Traeger Park, has a 10,000 seat capacity and was designed to host (pre season) AFL and was the home to the Northern Territory Thunder until 2019. In 2004, an AFL pre season Regional Challenge match between Collingwood Football Club and Port Adelaide Football Club attracted a capacity sell out crowd. Association football is popular among the younger community. A high number of children play the game. It is also played frequently by amateur adults in different divisions. There is also an all African league in Alice Springs. Both codes of Rugby are played in Alice Springs. Rugby union, managed by the Central Australian Rugby Union Association (CARU) is played in conjunction with the Northern Territory Rugby Union calendar which runs during Darwins dry season. The Central Australian Rugby Union administers a four team competition based in Alice Springs with matches played between October and March at ANZAC Oval. The First Central Australian Club Competition commenced in 1986. There are four senior teams; Dingo Cubs Rugby Union, Kiwi Warriors Rugby Union, Eagles Rugby Union and Devils Rugby Union. Rugby league has been a part of the local sporting scene since 1963. The Australian Rugby League has held a number of pre season games in Alice Springs, at ANZAC Oval. The local competition is the Central Australian Rugby League and sanctions both Junior and Senior Rugby League matches. The season usually kicks off around March/April and runs through to Late August. There are four senior teams in Alice Springs: Wests, Memo, United and Vikings. Matches are held during the winter months at ANZAC oval on Saturday afternoons. Cricket is a popular sport in Alice Springs and is primarily played at Traeger Park. The Imparja Cup Cricket Carnival first was played in 1994 and attracts Indigenous teams from all across Australia. The four main clubs are Federal Demons CC, Rovers CC, RSL Works CC and Wests CC. Organized baseball has been played in Alice Springs since the mid 1950s. Currently under the national organisation of the Australian Baseball Federation, the Alice Springs Baseball Association organises baseball competitions for youth players aged 5 to 18 and an adult competition played at Jim McConville Park and on Lyel Kempster Field at Traeger Park. As part of the worldwide Little League network, Alice Springs players and compete in the Australian National Little League competitions. The Alice Springs Golf Course, an 18 hole championship layout golf course designed by the architects Thomson Wolveridge, was opened in 1985 by a challenge match between top professionals Greg Norman and Johnny Miller. The course record of 64 is held jointly by, amateur members, Leigh Shacklady and Kerryn Heaver, beating professional Stuart Appleby's 65. Adam Scott won the Australian Boys Amateur Championship held there in 1997. The Traeger Park sporting complex also hosts tennis, baseball, boxing, swimming, canoe polo, hockey, basketball, squash, badminton, gymnastics and skateboarding. A unique sporting event, held annually, is the Henley on Todd Regatta, also known as the Todd River Race. It is a sand river race with bottomless boats and it remains the only dry river regatta in the world. Another unusual sporting event is the Camel Cup. The annual Camel Cup is held in July at Blatherskite Park, part of the Central Australian Show Society grounds. It is a full day event featuring a series of races using camels instead of horses. Every year, on the Queen's Birthday long weekend, the annual Finke Desert Race is held. It is a gruelling off road race that runs from Alice Springs to the Finke community, then back again the next day. The total length of the race is roughly It attracts spectators, who camp along the whole length of the track, and roughly 500 competitors, buggies and bikes, every year, making it the biggest sporting event in the Alice Springs calendar. Drag racing is held at the Alice Springs Inland Dragway which in June 2013 hosted a round of the national Aeroflow Sportsman Drag Racing Championship. In September 2017 12 people were injured when burning fuel sprayed from a drag racing car onto a crowd of spectators at the Red CentreNATS competition. Alice Springs is also home to the Arunga Park Speedway, a 402 metre dirt oval speedway. The speedway runs from August to March and caters to cars, solos and sidecars. Located just off the Stuart Highway on the northern edge of the town, Arunga Park hosted the Australian Sidecar Championship in 1985 and the Australian Solo Championship in 1991.

Қылмыс

21-ғасырда Алис-Спрингсте мүліктік және зорлық қылмыстары, оның ішінде отбасылық зорлық-зомбылық, көбінесе алкоголь және есірткіге тәуелділікпен байланысты, маңызды әлеуметтік мәселе болып табылады. Осы қылмыстардың көпшілігінің құрбандары қала тұрғындары. Жылдар бойында түрлі тәсілдер мен бағдарламалар қолданылып келді, олардың табысы әртүрлі болды. Солтүстік территория үкіметі 2022 жылы көптеген қауымдастарда алкогольге қойылған шектеулерді алып тастағаннан кейін қаладағы қылмыс күрт өскендіктен, 2023 жылдың басында бұл шектеулер қайтадан енгізілді.

Танымал мәдениетте

Pine Gap (2018) телесериалының сюжеті Алис Спрингс маңындағы Пайн Гэптегі Австралия мен Американың бірлескен қорғаныс барлау орталығына арналған. Лиз Пхейр 1994 жылы Whip Smart альбомына "Алис Спрингс" атты әнді қосты. Midnight Oil тобы "Kosciusko" және "Warakurna" ("Redfern-де де Алиса Спрингс сияқты жеткілікті нәрсе бар") әндерінде Алис Спрингсті еске алады, ал "Power and the Passion" әнінде Пайн Гэпті еске алады. Австралияның танымал "My Island Home" әнінің түпнұсқасы "Алис Спрингстен" батысқа қарай тұратын арал тұрғынының тәжірибесі туралы жазылған, бұл туралы әннің түпнұсқа Warumpi Band нұсқасының мәтінінде айтылады. Невил Шуттің "Алиса сияқты қала" романы, сондай-ақ одан кейін түсірілген фильмдер мен телесериалдар өз атауларын Алис Спрингстен алған, бірақ оқиғаның көп бөлігі онда өрбімейді, себебі әңгіменің бір бөлігі Алис Спрингстің солтүстігінде, Carpentaria шығанағының жанындағы Уиллстаунда (мүмкін, Burketown үлгісінде) өтеді. Басты кейіпкер Жан Уиллстаунды "Алисаға" ұқсас қалаға айналдыруды қалайды. Алис Спрингстегі жергілікті кітапхана Невил Шуттің есімімен аталады: Невил Шут еске алу кітапханасы. Алис Спрингстегі Lasseters Casino – Австралияның "Присцилла, шөл патшайымының шағылысулары" атты жол фильміндегі трансвеститтердің басты кейіпкерлерінің бағытталған жері. Фильм Бродвейге көшуден бұрын Уэст-Эндте сәтті өтті. "Quigley Down Under" вестерн фильмі Алис Спрингсте түсірілді. Алис Спрингс Брюс Чатвиннің 1987 жылғы "The Songlines" саяхат кітабында айтылады, онда автор аборигендердің арман жолдарын іздеу үшін Австралияның шөлейттеріне қалай тартылғанын баяндайды. Алис Спрингс Билл Брайсонның 2000 жылғы "Down Under" (сонымен қатар "In a Sunburned Country" деп те аталады) саяхат кітабында кездеседі. Брайсон Алис Спрингстің көріністерін, соның ішінде телеграф кеңсесін, Springs-ті және Алис Спрингстен Улуруға жасаған саяхатын сипаттайды. Дик Дайвер 2013 жылы шыққан "Calendar Days" альбомында "Alice" атты ән шығарды. Mystery Jets тобының 2011 жылғы "Serotonin" альбомының ашылу трегі "Alice Springs" деп аталады, ол Австралиядағы гастроль туралы ойларға арналған. Иан Мосс 1988 жылы шыққан "Matchbook" альбомында "Such a Beautiful Thing" атты ән шығарды, онда "Алис Спрингс туралы ойлау" деген сөздер бар. Ол әнді Солтүстік территорияға құрмет көрсету мақсатымен жазғанын айтты.

The TV series Pine Gap (2018) is set around the Australian and American joint defence intelligence facility at Pine Gap, located near Alice Springs. Liz Phair included a song called "Alice Springs" on her 1994 album Whip Smart. The group Midnight Oil mention Alice Springs in their songs "Kosciusko" and "Warakurna" ('There is enough in Redfern as there is in Alice'); and they mention Pine Gap in "Power and the Passion". The well known Australian song "My Island Home" was originally written about the experience of an islander living "west of Alice Springs", and this is mentioned in the lyrics of the original Warumpi Band version of the song. Nevil Shute's novel A Town Like Alice, and the resulting film and television mini series, take their name from Alice Springs, although little of the action takes place there, because part of the story is set in Willstown (possibly modelled on Burketown) situated north of Alice Springs, near the Gulf of Carpentaria. The heroine, Jean, wants to change Willstown into a town "like" Alice. The local library in Alice Springs is named after Nevil Shute: the Nevil Shute Memorial Library. Lasseters Casino in Alice Springs is the destination for the drag queen protagonists in the Australian road movie The Adventures of Priscilla, Queen of the Desert. The movie became a hit West End show, before transferring to Broadway. The Western genre film Quigley Down Under was filmed on location in Alice Springs. Alice Springs is featured in Bruce Chatwin's 1987 travelogue The Songlines, recounting the author's retreat into the Australian Outback in search of the Aboriginals' Dreaming tracks. Alice Springs is featured in Bill Bryson's 2000 travelogue Down Under (also known as "In a Sunburned Country"). Bryson visits and describes the scenes of Alice Springs including the Telegraph Office, the Springs, and his trip to Uluru from Alice Springs. Dick Diver released a song called "Alice" on the 2013 album Calendar Days. The opening track of Mystery Jets' 2011 album Serotonin is entitled "Alice Springs", inspired by a tour in Australia. Ian Moss released a song called "Such a Beautiful Thing" on the 1988 album Matchbook, which contains the lyrics "thinking back to Alice Springs". He has stated that he wrote the song as a tribute to the Northern Territory.

Медиа

Элис-Спрингс қаласына жергілікті және ұлттық радио және теледидар қызметтері қол жетімді. Үкіметке тиесілі ABC бес радиостанцияны ұсынады: жергілікті радио ABC Alice Springs және ұлттық желілер ABC Radio National, ABC News Radio, ABC Classic және Triple J. Ұлттық христиандық радио желісі Vision Radio 88.0 FM жиілігінде хабар таратады. Коммерциялық радиостанциялар: 8HA 900 кГц, Sun 96.9 МГц және Gold 98.7 МГц. Спорттық радиостанция TAB Radio 95.9 FM арнасында тыңдауға болады. Қоғамдық радионы 8CCC 102.1 және түпкілікті халықтың CAAMA Radio 100.5 ұсынады. Элис-Спрингс – Австралиядағы ең ірі түпкілікті медиа компаниясының орналасқан жері. Орталық Австралияның аборигендер медиа қауымдастығы (CAAMA) радиостанциядан (CAAMA Radio), музыкалық жазбалар лейблінен (CAAMA Music), теледидар және кино өндіріс компаниясынан (CAAMA Productions) және CAAMA техникалық бөлімінен тұрады. CAAMA өз радио желісі арқылы (әлемдегі ең үлкен тарату аймақтарының бірі) және CD тасымалдарын сату, сондай-ақ CAAMA фильмдері мен деректі фильмдерін ұлттық телеарналарда көрсету арқылы түпкілікті таланттарды жазып алып, насихаттайды. Элис-Спрингсте бес теледидар қызметі жұмыс істейді: коммерциялық станциялар Imparja Television (IMP 9 идентификаторы), Southern Cross Central (QQQ 31) және Ten Central Digital (CDT 5), сондай-ақ үкіметке тиесілі ABC TV (ABAD7) және SBS TV (SBS28). Imparja Television Nine Network телеарнасымен коммерциялық келісімге ие. Southern Cross Central Seven Network телеарнасының серігі болып табылады. Ten Central Digital Ten Network бағдарламаларын таратады. Imparja Television Элис-Спрингстегі студиядан жұмыс істейді және Nine Network телеарнасымен бағдарламалық келісімге ие. Imparja-дағы бағдарламалық кесте Nine Darwin NTD 8 және Channel 9 Brisbane сияқты, бірақ футбол, крикет, регби және Австралия ережелі ойындары бойынша айырмашылықтар бар. Станция Элис-Спрингсте өндірілген "Ямбаның ойын уақыты" балалар бағдарламасын, жаңалықтарды, аймақтық ауа райын және басқа да бағдарламаларды ұсынады. Түнде және күндізгі уақыттың кейбір кезеңдерінде Home Shopping және басқа бағдарламалардың орнына жарнамалық роликтер көрсетіледі. NITV федералды үкімет Imparja-ға бөлген екінші арнада таратылады. Жергілікті қоғамдық телеарна ICTV де Элис-Спрингсте 37 сандық арнада қайта таратылады. 2020 жылдың маусымынан 2023 жылдың тамызына дейін Элис-Спрингсте жергілікті газет шығарылмады, себебі 76 жылдан кейін Centralian Advocate жабылды. Бәсекелес Alice Springs News 2011 жылы басылымды тоқтатты, бірақ кейде онлайн мақалалар жариялап, мақалалар архивін сақтап тұрады. 2023 жылдың маусымында Today News Group Элис-Спрингс қаласына қызмет ететін жаңа апталық газет шығара бастайтынын хабарлады, ал 2023 жылдың 31 тамызында The Centralian Today газетінің тұңғыш саны жарық көрді.

Alice Springs is served by both local and national radio and television services. The government owned ABC provides five broadcast radio stations; local radio ABC Alice Springs and the national networks ABC Radio National, ABC News Radio, ABC Classic and Triple J. The national Christian radio network Vision Radio broadcasts on 88.0 FM. Commercial radio stations are 8HA 900 kHz, Sun 96.9 MHz and Gold 98.7 MHz. The sports station TAB Radio can be heard on 95.9 Community radio is provided by 8CCC 102.1 and Indigenous broadcaster CAAMA Radio 100.5

Alice Springs is home to Australia's largest Indigenous media company. The Central Australian Aboriginal Media Association (CAAMA) consists of a radio station (CAAMA Radio), music recording label (CAAMA Music), television and film production company (CAAMA Productions) and CAAMA technical. CAAMA serves to record and promote Indigenous talent across its own radio network (one of the largest transmission footprints in the world), and through sales of CDs and screening of CAAMA movies and documentaries on national broadcasters. Five broadcast television services operate in Alice Springs – commercial stations Imparja Television (callsign IMP 9), Southern Cross Central (QQQ 31) and Ten Central Digital (CDT 5), along with the Government owned ABC TV (ABAD7) and SBS TV (SBS28). Imparja Television has a commercial agreement with the Nine Network. Southern Cross Central is an affiliate of the Seven Network. Ten Central Digital transmits programming from the Ten Network. Imparja Television is operated from studios in Alice Springs. It has a program affiliation contract with the Nine Network. The programming schedule on Imparja is the same as Nine Darwin NTD 8 and Channel 9 Brisbane, with variations in Imparja's schedule for football, cricket, rugby league and Australian rules. The children's show Yamba's Playtime, news, regional weather, and other programs produced in Alice Springs by the station. Infomercials are shown in place of Home Shopping and other programs overnight and in some daytime timeslots. NITV is broadcast on the second channel allocated to Imparja by the Federal Government. Indigenous community TV station ICTV is also broadcast in Alice Springs as retransmitted on digital channel 37. From June 2020 until August 2023 no local newspaper was published in Alice Springs, following the closure of the Centralian Advocate after 76 years of publication. The rival Alice Springs News ceased being printed in 2011, but continues publishing occasional articles online and maintains an article archive. In June 2023 the Today News Group announced it would start publishing a new weekly newspaper serving Alice Springs, and on 31 August 2023 the inaugural edition of The Centralian Today was published.

Көлік

Аделаида-Дарвин темір жолында орналасқан Алис-Спрингске пойызбен баруға болады. Алис-Спрингс теміржол стансасына Journey Beyond компаниясы басқаратын The Ghan пойзы Аделаида мен Дарвин арасындағы саяхатында тоқтайды. Пойыз әр бағытта аптасына екі рет келеді. Алғашқы рет 1929 жылы Алис-Спрингске тар жолға салынған Орталық Австралия темір жолы ашылды. 1980 жылы ғана қазіргі стандартты кеңдіктегі желі ашылды, ол 2004 жылы Дарвинге дейін созылды. Аделаида мен Дарвин қалаларынан Алис-Спрингске және керісінше күн сайын экспресс автобустар қатынайды. Аделаидадан Дарвинге Алис-Спрингс арқылы өтетін Стюарт тас жолы Солтүстік территорияның ең маңызды жолы болып табылады. Алис-Спрингс әуежайынан Аделаида, Брисбен, Дарвин, Мельбурн және Сиднейге рейстер бар. Алис-Спрингске төрт әуе компаниясы қызмет көрсетеді: Airnorth, Bonza, Qantas және Virgin Australia. Алис-Спрингс – Австралия Корольдік ұшу дәрігерлер қызметінің базасы.