Кіріспе
Дүниежүзілік пошта маркаларының каталогы
Scott Publishing Company баспасында жарық көретін, қазір Amos Media компаниясының еншілес кәсіпорны болып табылатын, Scott каталогы жыл сайын жаңартылып, редакторларының пошта мақсаттары үшін шығарылған деп таныған әлемдегі барлық маркаларды тізімдейді. Ол 2021 жылғы мәлімет бойынша он төрт үлкен томнан тұрады, оның ішінде пошта маркаларын шығарған барлық елдерді қамтитын он екі том, Америка Құрама Штаттарының мамандандырылған каталогы және 1840–1940 жылдардағы классикалық мамандандырылған каталог (маркалардың алғашқы 100 жылдық тарихын қамтиды) кіреді. Scott жүйесі қолданатын маркаларды нөмірлеу әдісі АҚШ, Канада және Мексикадағы марка коллекционерлері арасында кеңінен таралған.
Өмірбаян
Скотттың алғашқы каталогы 21 беттік кітапша болды, оның тақырыбы "Америкалық және шетелдік пошта маркаларының сипаттамалық каталогы, 1840 жылдан бері шығарылған, түрлі-түсті гравюралармен көркем безендірілген және әрбір марканың қазіргі құнын қамтиды". Оны 1868 жылдың қыркүйегінде Нью-Йорктегі ерте марка сатушысы Джон Уолтер Скотт жариялаған, және ол әлемдегі барлық маркаларды, олардың бағаларымен бірге тізімдеуді мақсат еткен. Кітапшаның ішінде: "Кез келген адамда әрқашан барлық маркалар болуы мүмкін емес" деген ескерту бар. Алғашқы каталог қайта басылды. Келесі жылдары Скотт компаниясы марка сатумен айналысуды тоқтатты, бірақ каталогты жариялауды жалғастырды, хобби дамыған сайын және коллекционерлердің білімі артқан сайын оны толықтырып, егжей-тегжейлі ақпарат берді. Каталогта маркалар туралы фактілік мәліметтермен қатар, нарықтық талдау және өткен жылғы сатудан алынған мәліметтерге негізделген баға ақпараты да бар. 2006 жылғы мәліметтерге сәйкес, орынды үнемдеу үшін жыл сайынғы өзгерістерге қарамастан, каталог 5000-нан астам беттен тұрды. Скотттың нөмірлеу жүйесі қалыпты пошта маркаларына қарапайым нөмірлерді, ал арнайы мақсаты бар маркаларға үлкен әріптермен басталатын нөмірлерді береді, мысалы, "B" – жартылай пошталық маркалар, ал "C" – әуе поштасы. Нөмірлер көбінесе тізбектей болады, бірақ ескі маркалардың арасында кейбір нөмірленген түрлер кейін қайта нөмірленген, ал жаңа маркалардың арасында Скотт сериядағы қосымша маркаларды күтіп, нөмірлерін бос қалдырған жағдайлар бар. Егер күткеннен көп марка пайда болса, Скотт үлкен әріпті қосымша таңба ретінде қосады, немесе егер өзгеріс жақында болса, маркаларды қайта нөмірлейді. Шағын айырмашылықтар, мысалы, түс немесе қателер, кіші әріптермен белгіленеді; сондықтан жоғарыдағы "C3a" үшінші АҚШ әуе пошта маркасының нұсқасы (осы жағдайда қате) екенін көрсетеді. Оның коммерциялық маңыздылығын ескере отырып, Скотт каталогының баспагерлері өздерінің нөмірлеу жүйелеріне авторлық құқықтарды талап етеді және оларды басқалар қолдануына шектеулі лицензиялар береді. Скотттың осы лицензияларды сақтауындағы нашарлық, Krause Publications (Minkus Catalogue баспасы) компаниясына қарсы авторлық құқықты бұзғаны үшін сотқа шағымдануына әкелді. Крауз өзін қорғағаннан кейін, сот ісі соттан тыс келісіммен аяқталды, және Крауз Скотттың нөмірлерін көрсетуді жалғастырды. АҚШ-тағы ең беделді каталогтың редакторлары, пошта маркасының жарамды саналатын немесе саналмайтын нәрсеге үлкен ықпал етеді. Мысалы, 1960 жылдары Біріккен Араб Эмираттары көптеген маркаларды шығарды, олардың көпшілігі пошта бөлімшелерінде сатылмаған, сондықтан Скотт олардың көпшілігін тізімдемейді. Оларды көру үшін, мысалы, Мишель каталогына жүгіну керек. Бірақ Скотттың тізімінде болмауы, көптеген американдық дилерлердің мұндай маркаларды сатудан бас тартуына себеп болады. Сол сияқты, Скотт АҚШ үкіметінің эмбарго салған елдердің маркаларын тізімдейді, және кейде оларды каталогтық бағасыз тізімдейді. Бұл белгілі бір дәрежеде болдырмау мүмкін емес, себебі импортқа тыйым салу Скотттың редакторларына сипатталатын маркалардың үлгілерін алуға мүмкіндік бермейді. Сонымен қатар, американдық дилерлер мен коллекционерлер маркаларды заңды түрде сатып ала алмайтындықтан, оларға бұл мәліметтердің қажеті шамалы. (Тағы да, қызығушылық танытқан адамдар әдетте Мишель немесе басқа каталогтарды пайдаланады.) Саясат үкіметтік саясатқа байланысты өзгереді; Куба, Ливия және Солтүстік Вьетнамның маркалары бірнеше жыл болмағаннан кейін Скотт каталогтарында қайта пайда болды. Скотттың үлкен беделіне байланысты, АҚШ коллекционерлері көптеген нөмірлерді жатқа біледі, ал дилерлер баға тізімдерінде тек нөмірді атап өтуі жеткілікті. Мысалы, АҚШ-тағы "C3a" нөмірі бірден "Артқа бұрылған Дженни" деп танылады, ол сирек кездесетін әуе поштасының кері бұрылған қателік маркасы.
Суреттер
2001 жылдың мамыр айында Scott каталогтарына әрбір марканың сканерленген нұсқасын қосу жобасын жариялады. Көптеген суреттер оның жеке анықтамалық жинағынан алынып, 2002 жылғы алты томдық басылымда қара-ақ түспен берілді. Түсті суреттер 2003 жылы «Классикалық мамандандырылған каталогта» және 2005 жылы «Америка Құрама Штаттарының мамандандырылған каталогында» пайда болды. 2006 жылы түсті суреттер негізгі Scott каталогтарына енгізілді. Бағдарлама жарияланғаннан кейін көп ұзамай Scott Publishing компаниясына Огайо штатының Дейтон қаласынан дәрігер және әлемдік мөртаңба коллекционері Хсиен Мин Мэннен хат келді. Ол өзінің толық жинағына ие болған. Доктор Мэн өзінің жинағын сканерлеуге рұқсат беруге келісті, бұл ұсынысты Scott Publishing қуана қабылдады. Доктор Мэннің жинағынан алынған сканерлер 2002 жылғы каталогтың 4-томында пайда бола бастады. Көптеген коллекционерлердің кең қолдауымен бірге Мэннің ынтымақтастығы нәтижесінде Scott 2024 жылғы каталог сериясы бойынша 1300 маркадан басқа барлық маркалардың сканерленген суреттерін жасады. Олардың шамамен 120-сы – АҚШ-тың мамандандырылған каталогынан арнайы маркалар. Шамамен 1180-і – жалпы әлемдік каталогтарда Scott мөртаңба бейнелерімен ауыстырып жатқан қолданылған маркалардың суреттері немесе F-ден VF-ге дейінгі орталықтанған маркалармен ауыстырып жатқан нашар орталықтанған маркалар. Әлемдік каталогтарда қара-ақ суреттердің қалдығы аз. Мэн 1926 жылы дүниеге келді және 2011 жылдың 8 ақпанында қайтыс болды.
АҚШ маркалары мен қаптамаларының Scott мамандандырылған каталогы
Scott Publishing Co сонымен қатар АҚШ пошта маркаларының және почта тарихының толық тізімін қамтитын байланысты томды шығарады. Ол көбіне "Скотт Специализированный" деп аталады және көптеген коллекционерлер оны АҚШ пошта маркалары туралы толық бір томдық анықтамалық деп санайды. Бұл каталог бірінші томнан көбірек мәлімет береді, әсіресе маркалардың түрлері мен қателіктеріне ерекше назар аударады. Каталогтың жаңа басылымы жыл сайын жарық көреді, оның басылым жылы әдетте өткен жылдың ортасында дайындалғанын көрсетеді. Сонымен қатар, жылдың көктемі мен күзінде екі рет жаңа бағалау қосымшалары шығарылады.
Scott Classic Specialized Catalogue: Дүниежүзілік маркалар мен мұқабалар
Scott Classic Specialized Catalogue: Stamps and Covers of the World 1840 және 1940 жылдар аралығында немесе Британ Достастығы елдері үшін 1952 жылға дейін жасалған маркалар мен конверттермен шектеледі. Ол сол жылдардағы барлық пошта маркасын шығаратын елдерді бір томда қамтиды.