Қатесі бар американдық пошта маркасы

Кіріспе

Inverted Jenny (сонымен қатар Upside Down Jenny, Jenny Invert) – АҚШ-тың 24 центтік пошта маркасы, алғаш рет 1918 жылдың 10 мамырында шығарылған. Оның ортасындағы Curtiss JN 4 ұшағының суреті кері басылған. Бұл американдық филателиядағы ең танымал қателердің бірі. Инвертті маркалардың тек бір ғана 100 данасы табылған, сондықтан бұл қате филателиядағы ең бағалы қателердің бірі саналады. Бір дана Inverted Jenny 2007 жылдың қараша айында Роберт А. Сигель аукционында 977 500 долларға сатылды. 2007 жылдың желтоқсан айында жаңа, ілмегі жоқ мысалы 825 000 долларға сатылды. Сатуды ұйымдастырушы бұл марканы бұрынғы аукционда жеңіліп қалған Уолл-стриттен келген жетекшінің сатып алғанын мәлімдеді. Төрт маркадан тұратын Inverted Jenny блогы 2005 жылдың қазан айында Роберт А. Сигель аукционында 2,7 миллион долларға сатылды. 2008 жылғы қаржы дағдарысынан кейін Inverted Jenny маркаларының бағасы төмендеді. 2014 жылдың қаңтар және қыркүйек айлары аралығында аукционда сатылған бес дананың құны 126 000 доллардан 575 100 долларға дейін ауысты. Бағалар кейін қалпына келді, өйткені 2016 жылдың 31 мамырында Professional Stamp Experts сарапшылары XF superb 95 деген баға берген, өте жақсы орталықтанған Jenny Invert Siegel аукционында 1,175,000 долларға сатылды. 15% көлемдегі сатып алушы комиссиясы осы дана үшін төленген рекордтық бағаны 1,351,250 долларға жеткізді. 2018 жылдың 15 қарашасында жақында табылған 49-шы нөмірлі марка Роберт А. Сигель аукциондық галереясында 1,350,000 долларға сатылды, ал 18% көлемдегі сатып алушы комиссиясы жалпы құнын 1,593,000 долларға дейін көтерді.

Өмірбаян

1910 жылдары АҚШ поштасы поштаны әуе арқылы тасымалдаудың бірнеше тәжірибелік сынақтарын жүргізді. Бұл туралы әлемдегі әуе кемесін бейнелейтін алғашқы марка көрсетті (суретінде «пошта тасымалдайтын әуе кемесі» деген жазу бар), ол 1912–13 жылғы АҚШ пошта жөнелтімдерінің бірі болды. Пошта қызметі 1918 жылдың 15 мамырында Вашингтон, Филадельфия және Нью-Йорк қалалары арасында тұрақты рейсті іске қосуды шешті. Бұл қызмет үшін пошта 24 центтік баға белгіледі, ол сол кездегі бірінші сыныпты пошта бағасынан (3 цент) әлдеқайда жоғары болды. 1918 жылғы 0,24 доллардың құны қазіргі кезде шамамен <есептелген сомаға> тең. Пошта басқармасы осы бағаға арналған жаңа марка шығаруға шешім қабылдады, ол патриоттық түрде қызыл және көк түстерде басылып, поштаны тасымалдау үшін арнайы жабдықталған Curtiss Jenny JN 4HM бипланының суретін бейнеледі. Марканың авторы Клэр Обри Хьюстон осы модификацияланған модельдің суретін табуға тырысты (пошта тасымалдау үшін орын жасау үшін JN 4HT ұшағынан екінші пилот орны алынып, жанармай багының сыйымдылығы арттырылды). Мұндай ұшақтардың саны тек алты болғандықтан, Маркус Болдуин салған маркадағы ұшақтың үш қалалық әуе поштасының бірінші рейсіне таңдалу ықтималдығы 1/6-қа тең еді. Маркадағы ұшақ 15 мамырда Вашингтоннан сағат 11:47-де алғашқы болып ұшып шықты.

Жаңа марканы жобалау және басу жұмысы өте асығыс түрде жүргізілді; гравировкалау мамырдың 4-інде ғана басталды, ал марка басу мамырдың 10-ында (жұма күні) 100 данадан тұратын парақтарда жүзеге асырылды (әдеттегідей 400 данадан басып, 100 маркалық панельдерге бөлуден өзгеше). Марка екі түспен басылғандықтан, әр парақ баспа станогына екі рет салынуы керек еді, бұл қателерге бейім процесс болды және 1869 және 1901 жылғы маркаларда кері басылған қателерге әкелді. Өндіріс кезінде кем дегенде үш қате басылған парақ табылған және жойылған. 100 маркадан тұратын кері басылған бір ғана панельдің байқаусыз өткені белгілі. Көптеген коллекционерлер көк түсті ұшақ бөлігі бірінші басылған деп ойлады, сондықтан кері басылған қызыл жақтаулар болды. Шындығында, жақтаулар бірінші басылды, ал кері басылғандар – ұшақтар. Ұшақ орталықтан алыс орналасқан және жақтауларды жауып тұрған жағдайларда, ұшақты басу үшін қолданылған көк боя ұшақты басу үшін қолданылған қызыл бояның үстіне жатқанын көруге болады. Смитсониан институтының Ұлттық пошта мұражайы осының қалай орын алғанын түсіндіру үшін екі нұсқа ұсынады: басылған жақтаулардың парағы ұшақты басу үшін станокқа кері бұрылып қойылған болуы мүмкін; немесе ұшақты басуға қолданылған басу тақтасы баспа станогында кері орнатылған болуы мүмкін. Ол параққа төледі және көбірек көргісі келді, бірақ қалған парақтар қалыпты болды. Парақты сатқан пошта қызметкері кейіннен суреттің кері басылғанын түсінбегенін айтты, өйткені ол бұрын ешқашан ұшақ көрмеген. Сол күнгі оқиғалардың толық егжей-тегжейі толыққанды белгілі емес – Роби кейіннен үш түрлі нұсқа берді, – бірақ ол өзінің тауып алғанын хабарлау үшін марка сатушылармен және журналистермен байланыса бастады. Пошта инспекторлары оны сатып алуға тырысқан бір аптадан кейін, қалған кері басылған маркалар Клайн арқылы үнемі өсіп келе жатқан бағамен сатылды, ол өзі үшін төрттік блокты қалдырды. Көп жылдар бойы тек бес данасы ғана жабыспаған күйде сақталғаны белгілі болды.

The job of designing and printing the new stamp was carried out in a great rush; engraving began only on May 4, and stamp printing on May 10 (a Friday), in sheets of 100 (contrary to the usual practice of printing 400 at a time and cutting into 100 stamp panes). Since the stamp was printed in two colors, each sheet had to be placed into the flat bed printing press twice, an error prone process that had resulted in invert errors in stamps of 1869 and 1901, and at least three misprinted sheets were found during the production process and destroyed. It is believed that only one misprinted pane of 100 stamps got through unnoticed. Many collectors long thought the blue plane portion was printed first, thus it was actually the red frames that were inverted. In fact, the frames were printed first and it is the planes that are upside down. In examples where the plane is so far off center that it overlaps the frames, it can be seen that the blue ink used to print the plane lies atop the red ink used to print the frames. The Smithsonian's National Postal Museum offers two explanations for how this might have occurred: either a sheet of printed frames was placed in the press upside down for the printing of the plane; or the printing plate used to print the planes was mounted inverted within the printing press. He paid for the sheet, and asked to see more, but the remainder of the sheets were normal. The postal clerk who sold the sheet later said he did not realize the image was inverted because he had never seen an airplane before. Additional details of the day's events are not entirely certain—Robey gave three different accounts later—but he began to contact both stamp dealers and journalists, to tell them of his find. After a week that included visits from postal inspectors who tried to buy it back, The remainder of the inverts were sold off at steadily increasing prices through Klein, who kept a block of four for himself. For many years, only five examples were known to have survived in never hinged condition.

Танымал мөртаңба

Бипланның кері басылуынан басқа, "кері Джени" танымалдылығының тағы бір себебі бар. Осы инверттерді сатып алғандардың бірі, барлығы 10 дана, Бенджамин Курц Миллер марканы 250 долларға сатып алды. Миллердің "кері Джени" маркасы, парақтың 18-орында орналасқан, 1977 жылы ұрланған, бірақ 1980 жылдардың басында табылды. Алайда, ұрланған Миллер маркасы екенін анықтауын болдырмау үшін жоғарғы перфорациялары кесілген. Бұл өзгерту марканың парақтың жоғарғы қатарынан алынғанын көрсетті, ал Клайнның артқы жағындағы нөмірі марканы 9-орын ретінде жасыру үшін өңделді. Бұл 9-орын нарықта ешқашан пайда болмаған екенін білуге негізделген ақылды шалақайлық болды. Шындығында, 9-орын ондаған жылдардан кейін медальон түрінде пайда болды. (Түпнұсқа марка Миллер үшін 175 долларға ғана бағаланған.) Бірақ ұрланған және жоғалған марка қалған 99 дананың құнын одан да жоғарылатты. Бұл "кері Джени" 2007-2009 жылдар аралығында Смитсония ұлттық почта мұражайының "Жасырын сиректер" көрмесінде басты орын алды. Мұражайға келгендер ең көп сұраған марка – "кері Джени" болды. 2014 жылы бұқаралық ақпарат құралдары 1955 жылы одан да әсерлі "Джени" данасының ұрлануына көптен күткен назар аударды. Бұл төрттік (65, 66, 75, 76 орындары) коллекционер Этель Маккойға тиесілі болды, оның ортасынан тік қызыл жетек сызығы өтеді. Марка Норфолк қонақ үйіндегі маркалар көрмесінде ұрланған. Бұл төрттік марканың оң жоғарғы бұрышы әлі табылмады. Екі сол жақ марка 1970 жылдары аукцион каталогтарында жеке дана ретінде ұсынылып, ФБР-мен табылды, бірақ олардың кішігірім өзгертулермен жасырылғаны анықталды: қызыл бояны жою үшін оң жақ перфорациялардың сызықтың бөліктері көрінетін бөліктері кесілген немесе сыртқы қабығы алынған. Миссис Маккойдың өсиетімен Америка филателиялық зерттеу кітапханасы төрттік марканың заңды иесі атанды. 2014 жылы Mystic Stamp Company компаниясының Дональд Сандман 100 000 доллар сыйақы ұсынды, оның 50 000 доллары әлі де жоғалған екі марканы заңды иесіне қайтаруға көмектескендерге берілді. Бұл ұсыныс The New York Times газетінде және ұлттық телеарналарда жарияланды. 2016 жылдың сәуірінде ұрланған Маккой төрттігінен үшінші марка Spink USA аукционында сатылымға шығарылды. Сатушы 20 жастағы британдық азамат болды, ол оны әкесінен мұра еткенін және марканың тарихы туралы көп білмейтінін мәлімдеді. Тексеру көрсеткендей, марка 100 даналық парақтың 76-орынынан алынған. Америка филателиялық зерттеу кітапханасы ФБР тергеуін аяқтағаннан кейін және басқа да заңды мәселелер шешілгеннен кейін марканы иеленуге тырысатынын мәлімдеді. Қалған жоғалған марка – 66-орын. Филателиялық жалғаншылар кем дегенде төрт қосымша "кері Джени" маркасын (4, 5, 6 және 8 орындары) өзгертіп, жоғарғы жағына жалған перфорациялар қосты (бұл маркалар парақтың бірінші көлденең қатарынан алынған, олардың барлығы бастапқыда жоғарғы жағында тік жиегі болған). 4-орындағы жалған перфорациялар кесілген, бірақ олардың іздері әлі де қалған тар жиекте көрінеді. 2019 жылы "Облигация Королі" Билл Гростың 31 жастағы музыкант ұлы бес жоғары бағаланған маркадан тұратын жиынтықты, оның ішінде "кері Джени" маркасын, жалпы құны 1,9 миллион долларға, әкесінің қарсылығына қарамастан сатты. Әкесі жеті жыл бұрын әрбір баласына баға жетпес "Джени" маркаларын сыйлағанын, бірақ олардың немерелеріне мұрагерлікке өтуін қалағанын мәлімдеді. Соңғы сатылым 2020 жылдың наурызында болды, онда "Джени" (95-орын) Флорида штатының Форт-Лодердейл қаласында коллекционер Тревор Фридке сатылды. 2023 жылдың 15 қарашасында "кері Джени" маркасы Нью-Йорк аукционында коллекционер Чарльз Хакқа екі миллион долларға сатылды, бұл осы сирек маркаға жасалған ең жоғары ұсыныс. 1982 жылы Скотт каталогындағы бір "кері Джени" маркасының құны 145 000 долларды құрады. "Джени" маркасы филателиялық қоғамда және жалпы жұртшылықта соншалықты танымал болғандықтан, барлық сатудың толық тарихы жарияланды.

Aside from having the biplane printed upside down, the inverted Jenny has become famous for other reasons as well. Benjamin Kurtz Miller, one of the early buyers of these inverts, 10 in all, bought the stamp for $250. Miller's inverted Jenny, position 18 on the sheet, was stolen in 1977 but was recovered in the early 1980s though, unfortunately, the top perforations had been cut off to prevent it from being recognized as the stolen Miller stamp. This mutilation made the stamp appear as if it had come from the top row of the sheet, and Klein's numbering on the back was accordingly tampered with to disguise the stamp as position 9—an astute piece of misdirection founded in the knowledge that position 9 had never appeared on the market: in fact, the real position 9 emerged decades later as the locket copy. (A genuine straight edged copy would have cost Miller only $175.) However, that stolen and missing stamp served to drive the value of the other 99 examples even higher. That inverted Jenny was the main attraction in the Smithsonian National Postal Museum's 'Rarity Revealed' exhibition, 2007–2009. The "Inverted Jenny" was the most requested postage stamp for viewing by visitors at the museum. In 2014, the mass media renewed long dormant public attention to the 1955 theft of an even more spectacular Jenny specimen. This was a block of four (positions 65, 66, 75, 76) with a vertical red guide line through its center, owned by the collector Ethel McCoy, which was stolen from a stamp show at a Norfolk hotel where it was being exhibited. The top right stamp from this block has never been found; the two left stamps surfaced in the 1970s as single copies offered in auction catalogues and were recovered by the FBI, although they had been camouflaged by minor mutilation: the portions of the right edge perforations on which parts of the guide line were originally visible had been trimmed off or abraded to remove the red ink. Mrs. McCoy's will had made the American Philatelic Research Library the legal owner of all four stamps in the block. In 2014 Donald Sundman of the Mystic Stamp Company offered $100,000 in reward money—$50,000 for the two stamps that were still missing—to anyone who could bring them to their rightful owner. The offer was publicized in The New York Times
and on national network news. In April 2016, a third stamp from the stolen McCoy block turned up for auction at the Spink USA auction house. The seller was a British citizen in his 20s who claimed to have inherited it from his grandfather and knew little about the stamp's provenance. Examination revealed that the stamp came from position 76 in the pane of 100. The American Philatelic Research Library said it will work to take possession of the stamp once an FBI investigation is complete and other legal matters settled. The only stamp that remains missing is position 66. Philatelic forgers have mutilated at least four additional Inverted Jennys, (positions 4, 5, 6 and 8) disfiguring them with false perforations at the top (these were copies from the first horizontal row of the sheet, all of which originally had a straight edge at the top. The spurious perforations on position 4 have been trimmed away, but traces of them are still discernable along the narrow margin that remains). In 2019, the 31 year old musician son of "Bond King" Bill Gross auctioned off a set of five highly valued stamps, including an Inverted Jenny, for a total of $1.9 million, against his father's wishes. His father reportedly claims that he himself gave each of his three kids some priceless "Jennys" seven years earlier, on the condition that his grandchildren ultimately inherit them. A more recent sale was in March 2020, when a Jenny (position 95) was sold to collector Trevor Fried in Fort Lauderdale, Florida. On November 15, 2023 an inverted Jenny stamp was sold to a collector, Charles Hack, at a New York Auction for two million dollars, the highest bid ever made on this rarity. In 1982 the Scott catalogue value for a single invert was $145,000. The Jenny invert is so famous in the philatelic community—and the general public as well—that the complete history of all sales has been publicly documented.

Сирек кездесетін алмасу

1944 жылы Гриннің мүлігі аукционында сегіз таңбадан тұратын бірегей нөмірлі блок коллекционер Амос Эноға 27 000 долларға сатылды, ол одан төрт таңбаны алып қойды. Он жыл өткен соң Эноның мүлігі сатылғанда, қалған блок тек 18 250 долларға бағаланды. Бірақ 1971 жылға қарай оның құны 150 000 долларға жетті.

2006 жылғы жалған

2006 жылдың қараша айында Флорида штатының Бровард округіндегі сайлау қызметкерлері, дауыс беру бюллетенінің конвертіне тіркелген «Кері Женни» пошта таңбасын тапқандарын хабарлады. Бюллетеньмен бірге жіберушінің жеке куәлігі келмегендіктен, бюллетень автоматты түрде жарамсыз деп есептелді. Америка филателиялық қоғамының атқарушы директоры Питер Мастранжело, мөрдің перфорациясының ерекшелігіне байланысты, белгілі мысалдардан өзгеше екенін, бірақ түстерінің нақты көшірілгенін атап өтті. Келесі айда жарияланған қосымша зерттеулер мөрдің жалған екенін растады.

95 жылдығына арналған естелік қағаз

2013 жылдың 22 қыркүйегінде АҚШ пошта қызметі 24 цент емес, 2 доллар номиналындағы марканың алты мысалын бейнелейтін естелік парақ шығарды. Парақтар номиналды құны 12 долларға сатылды (шығарылым тек алтыдан тұратын сувенирлік парақтар түрінде сатылды, жеке 2 долларлық маркалар түрінде емес). Коллекционерлерге арналған арнайы қаптамалар да қосымша төлеммен ұсынылды. Ұшағы кері бұрылып, 2,2 миллион парақ басылғаннан кейін, Пошта қызметі 100 «кері бұрылмаған Дженни» сувенирлік парағын басып шығарғанын хабарлады, онда ұшақ тура жақта қарай ұшып тұр. Барлық парақтар жеке-жеке жабық конверттерге оралған, конвертті ашқанда кері Дженниді табудың қуанышын қайта жасау және сатып алу алдында түзетілген Дженниді табу мүмкіндігін болдырмау үшін. 100 «кері бұрылмаған Дженни» парағын сатып алғандар ораманың ішінде құттықтау хаты табады, онда Пошта Бас директоры Патрик Донахоу қол қойған растау сертификатын алу үшін телефон нөмірін қоңырау шалу туралы жазылған. Вирджиния штатының Ричмонд қаласынан Гейл және Дэвид Робинсон сатып алған кері бұрылмаған парақ 2014 жылдың маусым айында Siegel Auctions «Rarities of the World» аукционында 51 750 долларға сатылды, сатып алушы комиссиясы 15% құрады. 2015 жылы Пошта қызметінің Бас инспекторы бірнеше тура ұшатын Дженни әуе поштасы парақтарын шығаруды заңсыз деп мәлімдеді, өйткені ережелерде марка қателіктерін қасақана жасауға және таратуға рұқсат берілмейді. Қызметтің бас кеңесшісі жоспар туралы хабардар болған, бірақ заң бөлімінен ресми мақұлдау алынбады. Сондай-ақ, Миссури штатындағы маркаларды орындау орталығы 30 парақтың 23-ін кездейсоқ түрде тапсырыстармен араластыруға қатысты (қалған 70-і жергілікті пошта бөлімшелеріне жіберілді) жібермегені анықталды. Осылайша, уәде етілген 100 дананың тіпті осы саны да халыққа қолжетімді болмады.

Таңбалық сыйлық

2008 жылдың 12 қаңтарында Linn's Stamp News басылымында жазылғандай, StampWants.com (қазір bidStart деп аталатын пошта маркаларының онлайн-сауда алаңы) бір жылдық акциядан кейін «кері Джени» маркасын сыйға берді. Бұл кез келген акцияда сыйға тартылған ең қымбат марка болып есептеледі. Сыйлықтың жеңімпазы Калифорния штатының тұрғыны Джон Шедлок болды, ал марканы сол кездегі «Мисс Нью-Джерси» Эми Поломбо табыстады.

49-позиция 100 жыл бойы жоғалып кеткен соң табылған

2018 жылдың 6 қыркүйегінде «Нью-Йорк Таймс» газеті Филателикалық қоры 1918 жылы 100 данадан тұратын түпнұсқа парағы бөлінгеннен бері көрілмеген, кері басылған «Дженни» мөрінің түпнұсқа екенін растағанын хабарлады. Бұл – ешқашан ілмектелмеген «Дженнидің» алтыншы данасы, ұзақ жылдар бойы жоғалып кеткен, 49-шы орындағы мөр. 2018 жылдың 15 қарашасында бұл мөр Роберт А. Сигел аукциондық галереясында сол кездегі рекордтық сомамен – 1,593,000 долларға (сатып алушы төлемінен 18 пайыздық үстеме ақысымен қоса) сатылды.

Танымал мәдениетте

Инверт Джени бірнеше телешоулар мен фильмдерде пайда болды, оның ішінде 1985 жылғы «Брюстердің миллиондары» фильмінде, 1993 жылғы «Гомердің шаштараз квартеті» атты «Симпсондар» анимациялық телесериалының эпизодында, «Фойл соғысы» телесериалының «Мәңгілік сақина» эпизодында және 2019 жылғы «Бір үлкен бақытты отбасы» атты «Халық үшін» заңдық драмасының эпизодында көрсетілді.