Кіріспе

Жапон жазушысы Кенсаку Шимаки (島木 健作) – Жапониядағы Шoва дәуірінде шығармашылықпен айналысқан жапон авторы Асакура Кикуо (朝倉 菊雄) қолданған псевдоним. Ол солшыл идеологияға қызығушылық танытты және 1928 жылы Жапон Коммунистік партиясымен байланысы болғандықтан қамауға алынды. Әдеби өмірі бойында Шимаки пролетариат өмірін ортақ тақырып еткен көптеген роман мен әңгімелер жазды. Оның кейбір туындылары журналдар мен басылымдарда жарияланды. Ол Нобель сыйлығының иегері Кавабата Ясунаримен қарым-қатынаста болды.

Ерте өмір

Шимаки 1903 жылы Хоккайдоның Саппоро қаласында дүниеге келді. Оның әкесі екі жасқа толғанда қайтыс болды, және оны анасы тәрбиеледі. Анасына көмектесу үшін жұмыс істеуге мәжбүр болғандықтан, ол бастауыш мектепті бітіре алмады, бірақ жергілікті орта мектепте және кітапханада жалданып жұмыс істеу арқылы білімін жалғастыра алды.

Саяси радикал ретінде өмір

1925 жылы Шимаки Сендайдағы Тохоку императорлық университетіне қабылданды, бірақ өте кедейлікке байланысты өзін-өзі қамтамасыз етуде қиындыққа тап болды және өкпе туберкулезіне шалдықты. Осы кезеңде ол радикалды жұмысшы қозғалысына қызығушылық танытты. Университетті тастап, Шикокудағы солшыл аграрлық қозғалысқа қосылды. 1927 жылы ол Жапон коммунистік партиясының белсенді мүшесі ретінде тіркелгеннен кейін социализмге бейімделді. Коммунистік қозғалыс тыйым салынғаннан кейін және жасырын жұмыс ілеуге мәжбүр болғанда, Шимаки коммунистерді ұлттық ауқымда ұстау кезінде (1928 жылғы 15 наурыздағы оқиға) тұтқындалды және түрмеден шығу үшін коммунистік нанымынан бас тартуға мәжбүр болды. Алайда, оның саяси бас тартуы шынайы болмаған сияқты, себебі ол 1929 жылы қайтадан тұтқындалды, бұл жолы Бейбітшілікті сақтау заңы бойынша. Шимаки 1932 жылдың наурызына дейін түрмеде отырды, содан кейін туберкулезі нашарлап, денсаулығына байланысты мерзімінен бұрын босатылды. Ол Токионың Хонго ауданындағы ағасымен (қолданған кітап дүкенінің иесі) біраз уақыт тұрды және ағылшын тілін оқуға тырысты.

Әдеби мансап

Жас кезінде Шимаки «Кунюги но Ми» («Жеміс», 1918) атты қысқа ғұмырлы әдеби журнал шығарды, онда «Асакура Тенгай» атты қалампыр атымен жазған танка өлеңдері мен эсселері жарияланды. Бірақ оның әдеби мансабы екінші рет түрмеден босатылғаннан кейін ғана шын мәнінде басталды. 1934 жылы Шимаки өзінің алғашқы «Раи» («Жұқпалы ауру») романын жариялады, ол «Бунгаку Хёрон» («Әдеби шолу») журналында бөлім-бөліммен жарық көрді. Ол түрмеде өткен тәжірибесіне негізделген және сыншылар тарапынан жақсы қабылданып, мақтауға ие болды. Шимаки осы туындыны «Чуокорон» әдеби журналында «Момоку» («Соқырлық») романымен жалғастырды, бұл оның жазушы ретіндегі беделін нығайтты. Шимаки 1937 жылдан бастап Канагава префектурасының Камакура қаласында тұрды және Кавабата Ясунари, Кобаяси Хидео және Такама Жундерінен құралған әлеуметтік және әдеби үйірмеге қатысты. Алайда, оның алғашқы романы «Сайкен» («Қайта құру», 1937) солшыл нанымдары үшін сотталған адамды жақтаушылықпен бейнелегендігі үшін үкіметтік цензурадан өтті. Шимаки оның жалғасын жазуды жоспарлаған, онда бұл адам марксизмді жоққа шығаратын еді, бірақ оған мүмкіндік болмады. Оның орнына ол «Сэйкацу но танқю» («Өмірді іздеу», 1937) атты туындысын жариялады, ол ұлттық төтенше жағдай кезінде қиын жағдайларға қарамастан жемісті өмір сүрген адамдарды бейнелегендігі үшін билік тарапынан жақсы қабылданып, мақтауға ие болды. 1939 жылы ол Манчжукоға сапар шекті және сапары туралы «Мансю Кико» («Манжуриялық саяхаттар») атты тепе-теңдік сақталған саяхаттық очерк жариялады. Күтпегендей, үкіметтік цензура Манчжукодағы үкіметтік саясатты сынағанына ешқандай реакция көрсетпеді, бұл саясат жапон отаршылдарының өміріне кері әсер еткен еді. Шимаки 1945 жылы, Жапонияның капитуляциясына бірнеше күн қалғанда, 41 жасында туберкулезден қайтыс болды. Ясунари Кавабата оның қосылу рәсімінде сөз сөйледі. Оның қабірі Камакурадағы Жочи-дзи ғибадатханасында орналасқан.