Кіріспе

Naseby – Англияның Батыс Нортгемптоншир графтығындағы ауыл. 2011 жылғы халық санауы бойынша азаматтық округтің халқы 687 адамды құрады. Ауыл Нортгемптоннан 14 миль (23 км) солтүстікке, Давентриден 13,3 миль (21 км) солтүстік-шығысқа және Маркет-Харбородан 7 миль (11 км) оңтүстікке қарай орналасқан.

География

Ауыл Нортгемптонширдің жоталарындағы ең биік жерлердің бірінде, Лестершир облысымен шекараға жақын орналасқан.

Ерте тарих

Алғашқы қоныс, әдетте, географиялық орналасуының арқасында пайда болған болуы мүмкін; ауыл берік қорғанысқа ие болған. VI ғасырда Хнаф есімді саксон Хнафс Бург ("Хнафтың бекітілген орны") деген атпен осы елді мекенді негіздеді. Осы бастаудың куәлігі ретінде XIX ғасырда англосаксон үш жапырақты басы бар брошь табылған, ол қазір Британ мұражайының қорында сақталуда.

"Домсдей кітабынан" "Қара өлімге" дейін

1086 жылы Насеби Домсдей кітабында тіркелді, сол кезде Хнафс Бург Навесбериге айналды. Кейінгі деректерде ауыл Navesby және Nathesby деп аталып, ақырында Насеби атауын алды. Бұл атаудың көне ағылшын тіліндегі "naefela" сөзінен, яғни "көбелек" немесе "ортасы" деген мағынадан шыққан деп есептеледі, себебі бұл жер Англияның ортасы саналған. 1203 жылы король Джон Насебиге сауда жарғысын берді, соның арқасында ауыл көп жылдар бойы дамыған сауда орталығына айналды. Осы кезеңде ауыл кеңейді. 1349 жылы Англия халқының үштен бірін құртқан қара өлім ауылға шабуыл жасап, халқын қысқартып, бір бөлігі толық дерлік тасталып кетті. Ауылдың жанындағы егістік жерлердегі кең көлемді қазба жұмыстары қара өлімге дейін болған жолдардың, ғимараттардың және қоршаулардың іздерін көрсетуде.

Насеби шайқасы

Насеби шайқасы 1645 жылдың 14 маусымында Англия азаматтық соғысы кезінде болды. Ауылдың солтүстігінде, Брод-Мур деп аталатын жерде король Чарльз I басқарған роялистер әскері, Камеронның 3-ші лорды Томас Фэрфакс басқарған парламенттік армиямен шайқасты. Шайқас роялистердің шешулі жеңілісімен аяқталды. Комонвелл кезеңіндегі әскери кеме осы шайқастың құрметіне "Насеби" деп аталды; Реставрациядан кейін кеме атауы өзгертілді.

18 ғасыр

18 ғасырда Насеби ауыл шаруашылығымен айналысатын қауымдастық ретінде дамыды, осы кезеңде шіркеу аумағында Манор Ферма (1720 жылы салынған), Шукбург үйі (1773) және ескі Викарей (1785) сияқты бірнеше әдемі грузин стиліндегі ғимараттар салынды. Ең маңызды ғимараттардың бірі – 1818 жылы Фицджеральдтар, жер иелері үшін салынған Насеби үйі. 20 ғасырда бұл сарайда Йорк герцогы, кейіннен король Георг VI, оның әйелі Йорк герцогинясы Елизавета Боуес Лайон (Халық анасы) және болашақ патшайым Елизавета кішкентай кезінде болды. 1859 жылы Е.Ф. Лаудың өзгерткен Насеби сарайы 1948 жылы өрттен қирап, ескі материалдарды пайдалана отырып қайтадан жаңартылды. Джон Мастин 1783 жылдан 1829 жылы қайтыс болғанға дейін Насебидің викарі қызметін атқарды. Ол "Нортгемптон графтығындағы Насебидің тарихы мен ескерткіштері" атты ең алғашқы жарияланған тарихын жазды. Сонымен қатар, ол өзінің өмірбаянын қолжазба түрінде қалдырды. Бұл екі еңбектің мәтіні 2004 жылы Нортгемптоншир архиві қоғамының басылымында жарияланды.

XIX ғасыр

1822 жылы қоршау комиссиясы ауыл маңындағы бос жерді екі жер иесіне бөлді, олар өздеріне жаңадан тиген жерлерін қоршаумен қоршады. Бұл іс-әрекет көптеген ауыл тұрғындарын ұзақ жылдар бойы егін өріп, мал жаюға мүмкіндік берген, ауылды қоршаған дәстүрлі жерлерінен айырды. Бұл шара басқа ауылдардағыдай үлкен зиян келтірмеді, себебі ауылда басқа да қолөнерлер дамыған еді. Сол кездегі мәліметтерге сәйкес, ауылда 26 түрлі кәсіп пен қолөнер болған.

1837 шомылдыру рәсімінен өткендер

Жергілікті достастық қоғамы он сегізінші ғасырдың соңынан бастап дінге қарсы адамдарды қызықтырды және 1825 жылы методист шіркеуі салынды. Халық саны артуын жалғастырды: осылайша, 1831 мен 1841 жылдар аралығында ол 707-ден 898-ге дейін өсті (жылдық тойға келген 48 адамды қоса алғанда).

Өзендер қайнар көзі

Насеби және Сиббертофтқа қарай созылған плато суайрық болып табылады және батысқа, оңтүстікке және шығысқа ағатын төрт өзеннің бастауларын қамтиды. Мэнор Фермасының Чёрч Стрит, Ньюлендс және Велфорд Роуд көшелерінің қиылысындағы алдыңғы бағындағы шұңқырда конус пішіндес ескерткіш орналасқан. Бұл – Уорвикширдегі Авон өзенінің бастауы. Нене өзенінің солтүстік саласы (Брэмптон бұғазы) ауылдың батысындағы Торнби жолынан басталады (негізгі бастауы Ставертон, Нортгемптоншир маңындағы Арбери төбесінде (SP 542 581) орналасқан). Изе өзенінің бастауы Насебидің солтүстігіндегі Сиббертофт жолына жақын жерде табылады. Велланд өзенінің бастауы солтүстікке қарай үш шақырым жердегі Сиббертофт ауылының Велланд көтерілісіне жақын далаларда орналасқан.

Көлік

Насеби А14 тас жолының 2-шы қиылысынан 2,4 миль (4 км) қашықтықта орналасқан, бұл оған ұлттық тас жол желісіне қосылу мүмкіндігін береді. Поездмен саяхаттау үшін Midland Main Line темір жолына Market Harborough қаласының темір жол стансасы арқылы қол жеткізуге болады. Маркет Харбороу мен Нортгемптон қалалары арасында Насебиде тоқтайтын автобус қызметі бар, бірақ ол өте сирек жүреді.