Кіріспе
Американдық актер
Хэл Линден (туған күні – Харольд Липшиц, 1931 жылғы 20 наурыз) – американдық сахна және экран актері, теледидар режиссері және музыкант. Линден мансабын 1950 жылдары биг-бенд музыканты және әнші ретінде бастады. Америка Құрама Штаттары армиясында қызметтенгеннен кейін актерлік мансабын бастады, алғашқыда жазғы театрларда және Бродвейден тыс қойылымдарда жұмыс істеді. Линден Бродвейде «Жыңғырлар шаңғырауда» мюзиклінде Сидней Чаплиннің орнына ойнап, сәттілікке жетті. 1962 жылы ол Коул Портердің «Anything Goes» мюзиклінің Бродвейден тыс қайта қойылымында Билли Крокер рөлін ойнады. 1971 жылы «Ротшильдтер» мюзикліндегі Мейер Ротшильд рөлін сомдағаны үшін «Тони» сыйлығын жеңіп алды. 1974 жылы Линден «Барни Миллер» телекомедиялық сериалындағы басты рөлді ойнап, ең танымал актер ретінде көзге түсті. Бұл рөл оған жеті «Эмми» және үш «Алтын глобус» сыйлығына ұсыныс жасады. Сериал көрсетіліп тұрған кезеңде Линден «Жануарлар, Жануарлар, Жануарлар» және «FYI» екі білім беру сериалын жүргізді. Ол соңғы сериалы үшін екі арнайы күндізгі «Эмми» сыйлығын жеңіп алды. 1995 жылы Линден CBS-тің «Schoolbreak Special» бағдарламасында қонақ ретінде ойнағаны үшін үшінші күндізгі «Эмми» сыйлығын жеңіп алды. Содан бері Линден сахнада, фильмдерде және теледидарда қонақ рөлдерде мансабын жалғастыруда. 2011 жылы ол өзінің алғашқы поп және джаз стандарттары альбомын – «Кеш емес» деген атпен шығарды.
Ерте өмір
Хал Линден 1931 жылы 20 наурызда Нью-Йорк штатының Бронкс қаласында дүниеге келді. Ол Франсис (қыз есімі Розен) мен Чарльз Липшицтің кіші ұлы, 1910 жылы Америка Құрама Штаттарына көшіп келген литвалық еврей және баспахананың иесі. Халдың ағасы Бернард Боулинг Грин мемлекеттік университетінде музыка профессоры болды. Линден Герман Риддер орта мектебінде және Музыка мен өнер орта мектебінде оқыды, содан кейін Нью-Йорк қалалық университетінің Куинс колледжінде музыканы оқыды. Кейін ол Барух колледжіне, содан кейін Нью-Йорк қалалық колледжіне түсіп, бизнес бойынша бакалавр дәрежесін алды. Жастық шағында Линден үлкен оркестрдің әншісі және жетекшісі болуды армандады. Музыкалық мансапқа қадам баспас бұрын, ол өзінің атын өзгертуді шешті, себебі "'Гарольд Липшицпен Swing and Sway" дұрыс айтылмайды" деді. Филадельфиядан Нью-Йоркқа Нью-Джерси штатының Линден қаласы арқылы автобуста келе жатқанда, ол су мұнарасында "Линден" деген жазуды көріп, есімін Хал Линден деп өзгертті. 1950 жылдары ол Сэмми Кей, Бобби Шервуд және сол дәуірдің басқа да үлкен оркестрлерімен гастрольдік сапарларда болды. Линден саксофон мен кларнетте ойнап, ән айтты. 1952 жылы АҚШ армиясына шақырылып, Форт-Белвоарға жіберілді және АҚШ армиясының оркестрінде қызмет етті. Форт-Белвоарда болғанда, досы оған Вашингтондағы "Жігіттер мен қуыршақтар" атты қойылымды көруді ұсынды. Қойылымды көргеннен кейін Линден актер болуға шешім қабылдады. 1954 жылы армиядан босатылды. Линденнің мансабы 1960 жылдары төмендеді. Осы кезеңде ол әртүрлі шетелдік фильмдерге ағылшын тіліндегі диалогтарды дубляжға түсірді, жарнамаларға дауыс берді және джинглдер орындады. 1973 жылы ол NBC телеарнасының "Мистер Ішкі/Мистер Сыртқы" фильмінде Тони Ло Бьянкомен бірге түсті. Бұл фильм жоспарланған сериалдың пилоты болуы керек еді, бірақ телеарна басшылығы оны қабылдамады.
Барни Миллер
1974 жылы Линден ABC телеарнасының полициялық комедиялық сериалы «Барни Миллер» басты рөліне ие болды. Ол Нью-Йорк қаласындағы Манхэттендегі Гринвич Виллидждегі 12-ші учаскенің есімді капитанын сомдады. Ол сериалдағы жұмысы үшін жеті рет «Эмми» сыйлығына ұсынылды, әр маусым үшін бір рет. Линден Мэт ЛеБланк пен Джон Гудманмен бірге комедиялық сериалдағы ең үздік актері номинациясында «Эмми» сыйлығына ең көп ұсынылған актерлердің бірі, бірақ ешқашан жеңіске жеткен жоқ. Ол сонымен қатар музыкалық немесе комедия жанрындағы ең үздік актер номинациясы бойынша төрт рет «Алтын глобус» сыйлығына ұсынылды. Сериал 1975 жылдан 1982 жылға дейін көрсетілді. Кейін Линден Бродвейден «Барни Миллер» сериалында жұмыс істеу үшін кеткені өзінің ең ақылға сыймайтын әрекеті болғанын, сонымен бірге ең дұрыс шешімдерінің бірі екенін айтты. «Барни Миллер» сериалының барысында Линден ABC балалар сериалдары «Animals, Animals, Animals» және «FYI» баяндамашысы және жүргізушісі болды. Ол «FYI» жүргізушісі ретіндегі жұмысы үшін 1984 және 1985 жылдары екі «Күндізгі Эмми» сыйлығын жеңіп алды. (Содан кейін бұл рөл Эд Фландерске берілді.) 1984 жылы ол «Екінші басылым» телефильміне қатысты. Фильмнің сериалы болып шығуы жоспарланған, бірақ CBS оны қабылдамады. Келесі жылы Линден «My Wicked, Wicked Ways: The Legend of Errol Flynn» телефильмінде студия басшысы Джек Л. Уорнер рөлін сомдады. 1986 жылы Линден NBC сериалындағы эпизодтық теледидарға оралды – «Blacke's Magic». Ол басты кейіпкер Александр Блэктің рөлін ойнады, ол зейнеткерлікке шыққан карнавал сиқыршысы және кейде алаяқ әкесі Леонардтың (Гарри Морган) көмегімен құпияларды шешеді. Сериал 13 эпизодтан кейін тоқтатылды. 1988 жылы Алан Алданың «Жаңа өмір» романтикалық комедиясында ойнады. 1991 жылы ол «Алтын қыздар» сериалының бір эпизодында Би Артур кейіпкерінің сүйікті адамы Джон Неретти рөлінде қонақ ретінде ойнады. 1992 жылы Линден «Jack's Place» комедиялық драмалық сериалындағы басты рөлмен теледидардағы өзін сынап көрді. Сериалда Линден Джек Эванс рөлін ойнады, ол сүйіспеншілік туралы сабақтар алған тұрақты клиенттері бар мейрамхананы басқарған зейнеткер джаз музыканты. Шоуды сыншылар жиі «Мұхаббат кемесі» сериалымен салыстырды, себебі әр апта сайын басқа қонақ жұлдызы көрсетілді. Сериал маусым ортасында көрсетілді, бірақ ABC қосымша эпизодтарға тапсырыс беру үшін рейтингтерде жақсы нәтижелер көрсетті. Бірақ көрермендер саны тез төмендеді және ABC 1993 жылы сериалды тоқтатуды шешті. Келесі жылы Линден CBS-тің «Жігіттер оралды» комедиясында ойнады. Бұл сериал да төмен рейтингке ие болды және 18 эпизодтан кейін тоқтатылды. 1995 жылы Линден CBS Schoolbreak Special телеарнасында 1994 жылы қонақ ретінде ойнаған рөлі үшін үшінші «Күндізгі Эмми» сыйлығын жеңіп алды. 1996 жылы Линден Джон Риттер мен Джун Локхартпен бірге «Колония» телефильмінде қосалқы рөлде ойнады. Бұл рөл Линден үшін ерекше болды, өйткені ол қақпалы аудандағы үй иелері қауымдастығының зұлым басшысын сомдады. 1999 жылы ол «Рокфорд файлдары» тобының соңғы қайта қосылу телефильмі «Рокфорд файлдары: Егер ол қан төксе, ол жетекшілік етеді» фильміне қонақ ретінде қатысты. 1997 жылы ол жыл сайынғы Мэдисон Сквер Гардендегі «Рождестволық ән» қойылымында Эббинезер Скрудж рөлін ойнады. Ол 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдары «Ангелге тиген», «Квинстер патшасы», «Гилмор қыздары», «Заң және тәртіп: қылмыстық ниет» және «Кливлендтегі ыстық» сериалдарында қонақ рөлдерімен мансабын жалғастырды. Ол сондай-ақ «Биография» және «Америка тәжірибесі» эпизодтарын баяндады және анимациялық сериал «The Zeta Project» Доктор Селигтің дауысын сомдады. 2002 жылы Линден Калифорния штатының Палм-Спрингс қаласындағы жұлдыздар алқабында Алтын пальма жұлдызын алды. 2008 жылы ол Хилберт Циркль театрында «Жігіттер мен қуыршақтар» фильмінде Арвид Абернати рөлін ойнады. Линден сахнадағы белсенді мансабын жалғастырды. 2009 жылы Торонтодағы «Тейсенбіде Морримен бірге» сериалда ойнады. 2011 жылдың шілдесінде ол Кристина Пиклзбен бірге Колония театрында «Алтын тоған» қойылымында ойнады. 2011 жылы Линден жергілікті кәсіби таланттар қатысқан «Шайн» турнелік қойылымында ойнады. Линден сондай-ақ 2012 жылдың 19 қыркүйегінде Пасадена ойын үйінде премьерасы болып, 2012 жылдың қазан айына дейін өткен «Under My Skin» фильмінде де ойнады. 2013 жылы Линден «Supernatural» сериалының сегізінші маусымында раввин рөлінде қонақ ретінде ойнады. 2014 жылы Линден «2 Broke Girls» комедиялық сериалының бір эпизодында қонақ ретінде ойнады. 2015 жылы ол Евгений Зунсер рөлінде «Жеті жиырма адам» фильмінің Батыс жағалаудағы премьерасында ойнады.
Музыка
Барни Миллердің табысынан кейін Линден түнгі клубта өнер көрсету арқылы музыкалық мансабын жаңартты. Ол өнерінде кларинет тартып, үлкен оркестрдің сүйемелдеуімен эстрада және Бродвей хиттерін орындады, сондай-ақ өмірі мен мансабы туралы әңгімеледі. 2011 жылдың наурыз айында ол "An Evening with Hal Linden: I'm Old Fashioned" атты кабаре шоуымен гастрольдік сапарға шықты. 2012 жылға дейін жалғасқан бұл шоу кейін DVD форматында жарық көрді. 2011 жылдың сәуірінде Линден өзінің алғашқы альбомын – "It's Never Too Late" шығарды. Альбомда Линденнің 1980-ші жылдардың басында гастрольдік сапарда жүрген кезінде жаздыра бастаған джаз, Бродвей және поп хиттерінің жинағы бар. Ол уақытша әндерді тоқтатты, себебі оларға қызығушылық болмады. Линден тур-менеджерінің кеңесімен альбомды аяқтауға бел буды.
Жеке өмір
Линден – Еврей Ұлттық Қорының өкілі, ол 1997 жылдан бері осы қызметте. Линден 1955 жылы жазғы театр маусымында биші Фрэн Мартинмен танысты. Олар 1958 жылы үйленді және төрт балалары болды.
Бродвейдің деректері
Өндіріс күні Рөл 29 қараша 1956 – 7 наурыз 1959 Белдер соғылуда Джефф Мосс (қосымша) 16 желтоқсан 1960 – 3 маусым 1961 Wildcat Matt (қосымша) 8 мамыр 1962 – 9 желтоқсан 1962 Anything Goes (Бродвейден тыс қайта қойылым) Билли Крокер 10 қараша – 21 қараша 1964 Біраз нәрсе! Дик 17 қазан 1965 – 11 маусым 1966 Ашық күні көрінеді Доктор Марк Брукнер, Эдвард Монкриф 11 сәуір 1967 – 13 қаңтар 1968 Илья Дарлинг Жүзсіз 4 сәуір – 27 сәуір 1968 H*Y*M*A*N K*A*P*L*A*N білім алуы Yissel Fishbein 16 қазан 1969 – 10 қаңтар 1970 Ат үстіндегі үш ер адам Чарли 19 қазан 1970 – 1 қаңтар 1972 Ротшильдтер Майер Ротшильд 26 қаңтар – 29 қаңтар 1972 Сидни Брустейннің терезесіндегі белгі Сидни Брустейн 9 желтоқсан 1973 – 3 ақпан 1974 Пижама ойыны Сид Сорокин 19 қараша 1985 – 17 қаңтар 1988 Мен Раппорт емеспін (қосымша) 18 наурыз 1993 – 16 шілде 1994 Розенсвей әпкелері Мервин Кант (қосымша) 29 сәуір – 20 тамыз 2002 Кабаре Герр Шулц (қосымша) 24 сәуір – 13 мамыр 2001 Жиын Габе