Кіріспе

Американдық актриса (1922–2013)
тарихшы және ортағасырлық зерттеуші

Элеонора Джин Паркер (26 маусым 1922 – 9 желтоқсан 2013) – американдық актриса. Ол «Қоймадағы тұтқын» (1950), «Детективтің хикаясы» (1951) және «Аяқталмаған ән» (1955) фильмдеріндегі рөлдері үшін үш рет «Оскар» сыйлығына ұсынылған. Ол бұл фильмдердің біріншісі үшін «Үздік актриса» номинациясында «Венеция кинофестивалінің күміс бұқасы» жүлдесін жеңіп алды. Сонымен қатар, ол «Адамдық құлдық» (1946), «Скарамуш» (1952), «Жабайы джунгли» (1954), «Алтын қолды адам» (1955), «Басында ойық» (1959), «Музыканың үні» (1965) және «Оскар» (1966) фильмдеріндегі рөлдерімен де танымал.

Ерте өмір

Элеонора Джин Паркер 1922 жылғы 26 маусымда Огайо штатының Седарвилл қаласында Лола (туған аты Исетт) және Лестер Дей Паркердің қызы ретінде дүниеге келді. Ол отбасымен бірге Огайо штатының Шығыс Кливленд қаласына көшіп, онда мемлекеттік мектептерде оқып, Шоу орта мектебін бітірді. "Мен есімде болғаннан бері актер болғым келді", - деді ол. "Бірақ мен оны тек армандап қана қоймадым, оған еңбек еттім."

Warner Bros. киностудиясы

Бір күні кешке Пасадена ойын үйінде ол Warner Bros таланттар іздеушісі Ирвинг Куминнің көзіне түседі. Ол оған сынаққа түсуді ұсынды, ол келісті; студия оны 1941 жылдың маусым айында ұзақ мерзімді келісімшартқа қол қойды. Сол жылы ол «Олар аяқкиім киіп қайтыс болды» фильмінде ойнады, бірақ оның сахналары өшірілді. Оның кинодағы дебюті 1942 жылы «Ақ киімдегі сарбаздар» атты қысқаметражды фильмде медбике Райан рөлінде болды. Ол «Б» тобындағы фильмдер «Автобустар шуы» (1942) және «Сырлы дәрігер» (1943) фильмдерінде жақсы рөлдер ойнады, сондай-ақ «Москваға іс-сапар» (1943) фильмінде кішкентай рөл ойнады. Бұл орындауы Уорнерске әсер етті, сондықтан Джоан Лесли «Rhapsody in Blue» фильміндегі жұмысын тоқтатқанда, Паркер оны «Екі әлем арасында» (1944) фильмінде Пол Хенридтің кейіпкерінің әйелі рөлінде ауыстырды. Ол «Түндегі қылмыс» (1944) және «Соңғы саяхат» (1944) фильмдеріндегі қосалқы рөлдерде қалды, содан кейін Айда Лупиноның орнына «Сенің ойыңда» (1944) фильмінде Деннис Морганмен бірге басты рөлді алды. Ол «Голливуд кантони» (1944) фильмінде эпизодтық рөл ойнады. Уорнерс оған Сомерсет Моэмнің «Адамның құлдығында» (1946) романының жаңа нұсқасында Милдред Роджерс рөлін берді. Режиссер Эдмунд Гулдинг Паркерді Американың ең үздік бес актрисасының бірі деп атады, бірақ алдын ала көрсетілімдер оң нәтиже бермеді, ал фильм екі жыл бойы сөреде жатты, содан кейін көрермендер тарапынан ықылымсыз қабылдаумен шықты. Дегенмен, 1953 жылы Паркер оны өзінің сүйікті рөлі деп атады. Паркер кейінірек өзінің мансабындағы «үлкен мүмкіндік» Джон Гарфилдпен бірге «Мәріндердің мақтанышы» (1945) фильмінде түскен кезде болды. «Бұл керемет рөл болды, және Джон Гарфилдпен кім жақсы көрінбейді», - деді ол кейін. «Ол керемет еді». Алайда, одан кейін Еррол Флиннмен түсірілген екі фильм – романтикалық комедия «Ешқашан қоштаспа» (1946) және драма «Мені қашырғанда» (1947) – кассада сәтсіздікке ұшырады. Паркер «Сталлион-роуд» (оның орнына Алексис Смит) және «Сүй және үйрен» фильмдеріндегі рөлдерден бас тартқаны үшін Уорнерс тарапынан екі рет тоқтатылды. Ол Рональд Рейганмен бірге «Тасқа басқанның дауысы» (1947, бүгін «Кітапқа біреу» деген атаумен көрсетіледі) комедиясын түсірді және «Ақ киімдегі әйел» (1948) ромасының бейімделуіне қатысты. Ол «Қаладағы бір жерде» (1948) фильмінде ойнаудан бас тартты, сондықтан Уорнерс оны тағы да тоқтатты; Вирджиния Мейо рөлді сомдады. Паркер екі жыл демалыс алды, осы уақыт ішінде ол үйленді және бала тапты. Ол «Жылдам жүрек» (1949) фильміндегі рөлден бас тартты, бірақ ол Англияға баруды білдіретін еді, ал ол өзінің бірінші жылында сәбиін жалғыз қалдырғысы келмеді. «Мен 1947 және 1948 жылдары жалақымды тек алты айға ғана алған шығармын, бірақ мен бұған өкінбеймін», - деді ол. «Мен өмір бойы балалы болғым келді, сондықтан жұмыста маған не болса да, ол үшін құр алақанға қалмас едім». Паркер «Caged» (1950) туралы естіді, ол түрмеде отырған әйел туралы Уорнерс түсіріп жатқан фильм еді, ол рөлге үміттенеді. Ол рөлді алды және 1950 жылы Венеция кинофестивалінде үздік әйел актер үшін Вольпи кубогын жеңіп алды және «Оскар» сыйлығына ұсынылды. Ол сондай-ақ мелодрамадағы «Үш құпия» (1950) рөліне ие болды. 1950 жылдың ақпан айында Паркер Warner Bros. компаниясымен 8 жылдық келісімшартты тоқтатып, кетті. Паркер «Қауіпсіз белім» атты фильмде түсуге шақырылғанын түсінген, бірақ Warner Bros. оны түсіруге ниеттенбеген. Осы түсініспеушіліктің салдарынан оның агенттері оны босату туралы келіссөздер жүргізді.

Бастысы

Паркердің Warner студиясынан тыс мансабы «Валентино» (1951) фильмімен жақсы басталмады, онда ол Рудольф Валентиноның қияли әйелі рөлін ойнады, содан кейін «Кристи үшін миллионер» (1951) комедиясына (алғашқыда «Алтын қаз» деп аталған) тырысты. 1951 жылы Паркер Paramount компаниясымен жылына бір фильм түсіруге келісім жасады, сонымен қатар басқа фильмдерде де түсуге мүмкіндік алды. Бұл келісім режиссер Уильям Уайлердің «Детективтік оқиға» (1951) фильмімен керемет басталды, онда ол тұрақсыз детектив күйеуінің (Кирк Дуглас ойнады) жағдайын түсінбейтін Мэри МакЛеод рөлін ойнады. Паркер 1951 жылы осы рөлі үшін «Басты рөлдегі әйел» номинациясында Оскар сыйлығына ие болды, және бұл көрсетімге дейін осы санаттағы ең қысқа рөл болып табылады.

МГМ

Паркер «Детективтік оқиғадан» кейін «Скарамуш» (1952) фильмінде (Стюарт Грейнджер ойнады) ақсүйек азаматқа ғашық актриса рөлінде ойнады, бұл рөл бастапқыда Ава Гарднерге арналған еді. Паркер кейінірек Грейнджермен өмірінде ешқашан жақсы қарым-қатынас құра алмағанын айтты. Ол Рут Гордон мен Гарсон Каниннің сценарийі бойынша «Менің ең жақын досым» және «Тағы бір рет» фильмдерінің жұлдызы ретінде таныстырылды, бірақ екі фильм де түсірілмеді. Паркер Paramount киностудиясына оралғанда, Байрон Хаскин режиссерлік еткен және Джордж Пал продюсерлік еткен «Жылаңаш орманда» (1954) 1901 жылғы пошта арқылы келген қалыңдық рөлінде Чарлтон Хестонмен бірге ойнады. Паркер MGM киностудиясына қайта оралды, онда ол Роберт Тейлормен «Патшалардың алқабында» (1954) және «Көп өзенді кесіп өту» (1955) фильмдерінде бірге ойнады. «Егер сіз жұмыс істесеңіз, өзіңізге сенсеңіз және басқаларды басып өтіп, тек өзіңізге дұрыс нәрсені жасасаңыз, жол ашылады деп санаймын», - деді ол 1953 жылы. «Мұнда жай ғана отырып күтуді айтпаймын. Warner киностудиясында әлі де менің кейбір рөлдерден бас тартқаным үшін жұмыстан шығарылғандардың тізімі бар. Қалай болғанда да, мен ешқашан да вестерн түсірген емеспін. Бірде-бір рет емес. Бұл да өте пайдалы болды». MGM оған опера әншісі Марджори Лоуренс рөлін берді, ол оның ең жақсы рөлдерінің бірі болды. Бұл фильм үлкен сәттілікке ие болды және Паркер үшін үшінші рет «Оскар» номинациясын жеңіп алды; ол кейін бұл фильмінің өзіне ең ұнайтынын айтты.

Кейінгі фильмдер, теледидар мен театрға көшу

Паркер танымал комедияда Франк Синатраны қолдады, «Басындағы тесік» (1959). Ол MGM студиясына «Үйге оралу» (1960) фильмі үшін қайта оралды, Роберт Митчеммен бірге түсті, содан кейін Лана Тернер ойнаған Констанс Росси рөлін «Пейтон Плейске оралу» (1957 жылғы хит фильмнің жалғасы) фильмінде 1961 жылы қабылдады. Бұл фильмді 20th Century Fox студиясы жасады, ол Паркермен бірге «Мэдисон Авеню» (1961) фильмін түсірді. 1960 жылы ол теледидарда алғаш рет пайда болды. «Мен сапалы сюжеттерді және маған қызықты немесе әдемі көрінетін рөлдерді іздеймін. Адамдар «Басындағы тесік» және «Үйге оралу» фильмдерін түсіргенім үшін мені ақымақ деді, бірақ екеуі де маған ұнады. Мен келісімшарт бойынша жұмыс істеген кезде жаман фильмдерді де түсірдім, себебі маған соларды түсіруді бұйырды. Міне, келісімшарт бойынша жұмыс істеудің қиындығы. Фильмдерді түсіресің немесе жұмыстан шығарыласың. Енді мен рөлге сенбесем жұмыс істегім келмейді. Бұл атаққа ұмтылумен немесе басқа да нәрселермен байланысты емес. Мен жай ғана актерлік өнерді жақсы көремін». 1960 жылдардың басында ол көбірек теледидарда жұмыс істеді, кейде «Үрейлі түйме» (1964) сияқты фильмдердегі рөлдерді ойнады. Паркердің ең танымал экрандық рөлі – 1965 жылы «Оскар» сыйлығын алған «Музыканың үні» мюзикліндегі баронесса Эльза фон Шредер рөлі. 1966 жылы ол қылмыстық драмада алкогольге тәуелді жесірдің рөлін ойнады, «Оскар» фильмінде Голливуд жұлдызын ашатын талант іздеуші және «Американ арманы» фильмінде бай алкогольге тәуелді әйелдің рөлін ойнады. 1960 жылдардың соңынан бастап ол теледидардағы рөлдерге көбірек назар аударды. 1963 жылы Паркер «Неге мен соншалықты суық болдым?» атты «Он бірінші сағат» медициналық драмасында ойнады, осы рөлі үшін ол «Эмми» сыйлығына «Басты рөлдегі әйелдің үздік жеке өнері» номинациясына ие болды. 1964 жылы ол «Breaking Point» телесериалының «Көбірек қатігездік жері» атты эпизодында пайда болды. 1968 жылы ол «Әлемді қалай ұрлау керек» фильмінде тыңшы рөлін ойнады, бұл фильм бастапқыда «The Man from U.N.C.L.E» телесериалының екі бөлімді соңғы эпизоды ретінде көрсетілді. Паркер Майкл Сарразин және Гейл Хунникаттпен бірге 1960 жылдардағы соңғы толық метражды фильмінде, Джозеф Стефано жазған «Мысықтың көзі» (1969) триллерінде ойнады. 1969-1970 жылдары Паркер «Браккеннің әлемі» телесериалында ойнады, осы рөлі үшін ол 1970 жылы «Алтын глобус» сыйлығына «Ең үздік теледрамалық актриса» номинациясына ие болды. «Мен осы сериалда тұрақтап қалу үшін түскім келді», - деді ол. «Менің ұсынылған әрбір фильмім Еуропа, Азия немесе басқа жерде түсіріледі. Мен шаршадым, айналып-айналып жүруден». Паркер рөлінің шектеулі екенін айтып, алғашқы 16 эпизодтан кейін сериалдан кетті. 1969 жылдан кейін ол тұрақты түрде жұмыс істеді, бірақ «Sunburn» (1979) фильміндегі шағын рөлді қоспағанда, оның экрандық актерлігі тек теледидарда болды. Паркер «Ghost Story» телесериалының «Жарты өлім» (1972) эпизодында пайда болды. Паркер «Maybe I'll Come Home in the Spring» (1971) телефильмінде және «Home for the Holidays» (1972) телешоуында ойнады. Ол басқа телефильмдерде де түсті және «Hawaii Five O», «The Love Boat», «Hotel» және «Murder, She Wrote» сериалдарында эпизодтық рөлдерде пайда болды. Оның соңғы телешоудағы рөлі – 1991 жылғы «Dead on the Money» телефильмі. Телекарьерасымен қатар Паркер бірқатар театрлық қойылымдарда ойнады, соның ішінде «Барлығы Хауа туралы» фильмінің Бродвей музыкалық нұсқасы «Қол шапалақтауында» Марго Ченнинг рөлінде. Бұл рөлді мюзиклде бастапқыда Лорен Бакол ойнаған. 1976 жылы ол Ахмансон театрында «Игуана түні» қойылымын жаңартуда Максин рөлін ойнады. Ол Circle in the Square Theatre театрында «Pal Joey» қойылымын жаңарту кезінде алдын ала көрсетімдерде ауыстырылды. Кино индустриясына қосқан үлесі үшін Паркер Голливудтағы Даңқ аллеясында 6340 Голливуд бульвары мекенжайында жұлдызбен марапатталды.

Өлім

Элеонора Паркер 2013 жылдың 9 желтоқсанында Калифорния штатындағы Палм-Спрингс қаласындағы медициналық орталықта пневмонияның салдарынан қайтыс болды. Оның өмірі 91 жылға созылды.

Кино және теледидар

Жыл Атауы Рөл Ескертулер 1941 Олар бут киген күйі өлді эпизодтар жойылды 1942 Үлкен кадр Телефон операторының дауысы, көрсетілмеген Автобустар қырылдады Норма Ақ киімдегі сарбаздар Медбике Райан қысқа фильм Аспан ерлері Миссис Фрэнк Бикли қысқа фильм Вадувил күндері Колин көрсетілмеген қысқа фильм 1943 Құпиялы доктор Летти Карстерс Мәскеуге миссия Эмлен Дэвис Токиоға бағытталған Майк әйелі жазба дауысы, көрсетілмеген 1944 Екі әлем арасында Энн Бергнер Атлантик-Ситиде суға түскен әдемі қыз көрсетілмеген Түндегі қылмыс Ирен Карр Соңғы саяхат Китти Келли Сіз туралы ой Жанет Уилер Голливуд кантеені өзі камео 1945 Теңізшілердің мақтанышы Рут Хартли 1946 Адамдық құштарлық Милдред Роджерс Ешқашан қоштаспаймын Эллен Гейли 1947 Мені ешқашан тастама Фенелла Маклин Тәуелсіздік күні өзі камео, көрсетілмеген Қабылдағыштың дауысы Салли Миддлтон 1948 Ақ киімдегі әйел Лори Фэрли Энн Кэтерик 1949 Ұлы сезім өзі камео, көрсетілмеген 1950 Тізбекті молния Джоан "Джо" Холлоуэй Қапастағы Мари Аллен Үш құпия Сьюзан Адель Коннорс Чейс 1951 Валентино Джоан Карлайл Сара Грей Миллионер Кристибел "Кристи" Слоун Детективтік оқиға Мэри Маклауд 1952 Скарамуш Ленор Жоғары және алыс Луси Тиббетс 1953 Форт Браводан қашу Карла Форестер 1954 Жаланақ орманда Джоанна Лейнинген Патшалардың аңғары Энн Барклай Мерседес 1955 Көп өзендерді кесіп өту Мэри Стюарт Черне Үзіліс Мелоди Марджори Лоуренс Алтын қолдары бар адам Зош Машина 1956 Король және төрт патшайым Сабина Макдэйд 1957 Лиззи Элизабет Лиззибет Ричмонд Жетінші күнә Карөл Карвин 1959 Басқа бір ойық Элоиз Роджерс 1960 Төбеден үйге Ханна Ханникутт Құмар ойыншы, монах және радио Сесилия әпке 1961 Пейтон-Плейске қайту Конни Росси Мэдисон авенюі Энн Тремейн 1962 Шахмат Марион Бэннион Гасси Хилл эпизоды: "Гасси Хиллдің қайта жаралуы" 1963 Он бірінші сағат Конни Фольсом эпизоды: "Неліктен мен сонша суық болдым?" Боб Хоуптың Chrysler Theatre ұсынуы Ферн Селман эпизоды: "Жаман жолдың жеті шақырымы" 1964 Қысым түймесі Луиза Харрис Kraft Suspense Theatre Дориан Смит эпизоды: "Аттың ойыны" 1965 Музыканың дыбысы Баронесса Эльза Шредер Конвой Кейт Фаулер эпизоды: "Тастағы әйел" 1966 Оскар Софи Кантар Американдық арман Дебора Келли Роджак 1967 Ескерту ату миссис Дорис Растон Жолбарыс пен мысық Эсперия Винченцини 1968 U. N. C. L. E. Маргитта Кингсли эпизоды: "Әлемнің жеті кереметі"; кинотеатрларда "Дүниежүзілік ұрлыққа қалай қол жеткізуге болады" ретінде шығарылды 1969 Мысықтың көзі тәте Дэнни Ханс Бринкер Бринкердің әлемі Сильвия Калдуэлл эпизодтары 1–16 1971 Көктемде үйге оралу мүмкін Клэр Миллер Телефильм Жоғалған Сью Гриер Телефильм 1972 Қорқыныш шебері Паула Бургесс эпизоды: "Жартылай өлім" Мерекеге үйге қайту Алекс Морган Телефильм 1973 Ұлы американдық сұлулық байқауы Пегги Лоуэри Телефильм 1975 Кешкі асқа кім келеді Кристин Дрейтон Телесериал пилоты 1978 Гавайи бес Кинкейд әйел эпизоды: "Ұлы Алоха" Бастард Леди Амберли Телефильм 1979 Күн күйік миссис Торен Ол өлтіруге киінген Режин Дантон Телефильм 1980 Шпиондық оқиға Хэди Телефильм Vega$ Лори Бишоп эпизоды: "Қайғылы құрбан" 1981 Мадам X Катерина Ричардсон Телефильм 1979–1982 Махаббат кемесі Рози Стрикленд Алисия Брэдбери эпизоды: "Есте қалған көйлек" эпизоды: "Бадди мен Портияның оқиясы/Жулидің оқиясы/Кэрол мен Дугтың оқиясы/Питер мен Алисияның оқиясы" 1977–1983 Фантазия аралы Пегги Атвуд Юнис Холландер Бейнс эпизоды: "Медбикелердің түнгі ойын-сауығы" эпизоды: "Кешегі махаббат/Жастық көзі" эпизоды: "Пилот" 1983 Қонақ үй Лесли эпизоды: "Ұсыныс" 1984 Жоғалған махаббатты табушы Нора Спенсер эпизоды: "Сыйлық" 1986 Қатіл жазылған Мэгги Тарроу эпизоды: "Сахнаға тартылған" 1991 Ақшаға өлген Кэтрин Блейк Телефильм