Кіріспе

Австриялық әнші және композитор (1934–2014)

Юрген Удо Бокельманн (30 қыркүйек 1934 – 21 желтоқсан 2014), Удо Юргенс есімімен әйгілі, 50 жылдан астам мансабы болған австриялық композитор және эстрада әншісі. Ол 1966 жылы Австрия үшін «Евровидение» ән байқауында жеңіске жетті, шамамен 1000 ән жазды және 104 миллионнан астам пластинка сатты. 2007 жылы ол швейцариялық азаматтық алды. 2010 жылы заңды түрде атын Удо Юргенс Бокельман деп өзгертті. Ол 1950-жылдары Германияның соғыстан кейінгі дәстүрлі «Шлагер» (хит ән) поп музыкасын кеңейтіп, оған заманауи поп және француз шансон стилін енгізгені үшін мақталады. Оның шығармалары мен аранжировкалары барлық жастағы тыңдармандарды қызықтырды және ол 80 жасқа толғанша Германия, Австрия және Швейцариядағы концерт залдарын толқып тұрды.

Мансап

1952 жылы Удо Болан, сол кезде осылай аталған, Австрияның Клагенфурт қаласында Удо Болан квартетін құрды. Олар Клагенфурттағы "Café Obelisk" кафесінде ағылшын Джонни Ричардс (доп), Клаус Бемель (гитара) және Бруно Гейгер (бас) қатысқан концерттерді жиі өткізді. Квартет түрлі би және джаз алаңдарында тұрақты түрде ойнап, сондай-ақ Майк Фиор өндірген Радио Альпенланд және Британдық әскер радиосында хабар таратты. 1950 жылы ол Австрияның ORF ұлттық телеарнасы ұйымдастырған композиторлар конкурсында "Je t'aime" әнімен жеңіске жетті. Ол 1961 жылы әлемдік танымал "Reach for the Stars" әнін жазды, оны Ширли Басси орындады. 1964 жылы Юргенс Австрияны алғаш рет "Евровидение" ән байқауында "Warum nur, warum?" әнімен өкілдік етіп, алтыншы орынды иеленді. Ұлыбританиядан қатысқан Мэтт Монро әуенге қатты әсерленді және оны (өзінің менеджері Дон Блэк ағылшын тіліне аударған нұсқада) "Walk Away" деп атап, Ұлыбритания хит-парадында төртінші, ал АҚШ Billboard Hot 100 хит-парадында 23-орынға жеткізді. Юргенстің "Sag ihr, ich lass sie grüßen" әні 1965 жылғы байқауда төртінші орын алды, ал үшінші рет қатысқанда 1966 жылы Люксембургте өткен "Евровидение" ән байқауында "Merci, Chérie" әнімен жеңіске жетті. Бұл ән Винс Хиллдің ағылшын тіліндегі хитіне, Монроның тағы бір кавер-нұсқасына және Юргенстің ең танымал шығармаларының біріне айналды. Юргенстің нұсқасы бір миллионнан астам дана сатылып, ол 1966 жылы Deutsche Vogue компаниясынан алтын диск алды. Келесі жылдары Юргенс "Griechischer Wein", "Aber bitte mit Sahne", "Mit 66 Jahren" және – ең үлкен жетістіктерінің бірі – "Buenos Días, Argentina" сияқты әндер жазды, оны 1978 жылы Аргентинада Германия құрамасымен бірге орындады. Көптеген адамдар Юргенстің "Griechischer Wein" әнінің бастапқыда "Türkischer Wein" (Түрік шарабы) деп аталуы керек екенін білмейді. 1974 жылы, әні шыққан жылы Кипрге түрік басқыншылығына қарсылық және ынтымақтастық белгісі ретінде ол әнді қайта атады (грек және түрік тілдерінің ұйқасы өте жақсы келді). 1977 жылы ол The Supremes тобын теледидардағы және жазылған гала-концертіне қонақ ретінде шақырды. Сол кезде Еуропа бойынша қысқа қоштасу турынан өткен The Supremes (Мэри Уилсон, Шерри Пэйн және Сузай Грин) өздерінің екі хиті "You Are the Heart of Me" және "You're My Driving Wheel", сондай-ақ Юргенстің "Walk Away" әнін ағылшын тілінде дуэт ретінде орындады. 1979 жылы ол "Udo '80" атты диско-альбом шығарды, оның ішінде "Ich weiß was ich will" хиті болды. Бұл ән де түнгі клубтар үшін кеңейтілген ремикс нұсқасымен 12 дюймдік диско-сингл ретінде жарық көрді. 2007 жылдың 2 желтоқсанында Гамбургтегі Операттенхауста "I war noch niemals in New York" ("Мен ешқашан Нью-Йоркте болған емеспін") мюзиклінің премьерасы өтті. Ол Юргенстің әндерін отбасылық сюжетке тоғыстырады, бұл "Mamma Mia!" мюзикліндегі АББА әндерінің өңделуіне ұқсас. Мюзикль өте сәтті болды. Кит Ричардс сияқты, Юргенс Аргентинада да өте танымал, ол жерде неміс тілді елдерден тыс ең үлкен жанкүйерлер тобына ие. 2015 жылдан бері Юргенс әлемдік рекордты ұстап тұр – ол хит-парадтарда ең ұзақ болған әртіс (1958 жылдан бастап 2015 жылға дейін 57 жылдан астам). 2022 жылдың 16 желтоқсанында оның балалары оның мұрасын қамтитын жаңа альбом шығарды. Бұл альбом 24 желтоқсанда неміс хит-парадында 1-орынға ие болды. Осылайша, Юргенс неміс хит-парадтарында сегіз онжылдықтан астам уақыт бойы болды.

Өлім

2014 жылдың 21 желтоқсанында Юргенс 80 жасында Швейцарияның Мюнстерлинген қаласында жүрек тоқтауынан қайтыс болды. Жүрек тоқтауы кезінде жүрек фибрилляциясы (жүрек бұлшық еті жасушаларының ретсіз, синхронсыз жиырылуы) пайда болады. Оның кейінгі әндерінің бірі – "Am Ufer" әнінде ол "әрі кетіп, мақсатына жеттім" деп айтады. Ән ішінде: "Am Ufer aus beschwingter Zeit liegt flimmern in der Luft; und voller Grenzenlosigkeit hör ich wie mich das Leben ruft" – яғни, ағылшын тілінде: "Шабыттанған уақыттың жағасында ауа дірілдейді (фибрилляция), ал мен шексіздікте өмірдің шақыруын естимін" деген сөздер бар. Удоның жүрек фибрилляциясынан болатын өліміне, ол итпен табиғатта серуендеп жүргенде болған оқиға себеп болғандай. Австрияның 2014 жылғы "Евровидение" ән байқауындағы сәтті өтетіні, Юргенстің 1966 жылғы жеңісінен бері бірінші рет, оның келесі байқаудың арасында өнер көрсетуге деген қызығушылығын оятыпты. Оның қазасынан кейін, 2015 жылы Венада өткен байқау ұйымдастырушылары 20 мамырда "Евровидение ауылында" және ORF 1 арнасында тікелей эфирде Австрияның ұлттық іріктеуінің басында оған құрмет көрсетті. Байқаудың финалында скрипкашы Лидия Байх оның жеңімпаз әнінен үзіндіні сахнада тікелей эфирде орындады.

Отбасы

Оның ағасы Манфред Бокельманн (1 шілде 1943 жылы туған) – суретші. Оның бірінші некесінен туған ұлы Джон Юргенс (20 ақпан 1964 жылы туған) – әнші, актер және диджей. Оның бірінші некесінен туған қызы Дженни Юргенс (22 қаңтар 1967 жылы туған) – актриса. Оның әйелінің інісі, Вернер Бокельманн (23 қыркүйек 1907 – 7 сәуір 1968) Франкфурт-на-Майн қаласының мэрі болған. Удо Юргенс әнші Андреа Юргенспен де, актер Курд Юргенспен де туыс емес.