Кіріспе

Грек-американдық сәулетші (1943 жылы туған)

Николас Негропонте (1 желтоқсан 1943 жылы туған) – грек-американдық сәулетші. Ол Массачусетс технология институтының Медиа зертханасының негізін қалаушы және құрметті төрағасы, сондай-ақ "Бір балаға бір ноутбук" қауымдастығын (OLPC) құрған. Негропонте 1995 жылы жарық көрген және қырықтан астам тілге аударылған "Being Digital" атты бестселлердің авторы.

Ерте өмір

Негропонте грек кеме қатынасының магнаты және альпийлік шаңғышы Димитриос Негропонтистің (Νεγροπόντης) ұлы ретінде дүниеге келді және Нью-Йорк қаласының Үстіңгі Шығыс жағында өсті. Оның үш інісі бар. Оның үлкені Джон Негропонте – АҚШ-тың бұрынғы Мемлекеттік хатшысының орынбасары. Мишель Негропонте – «Эмми» сыйлығын жеңіп алған кинорежиссер. Джордж Негропонте – суретші және 2002-2007 жылдар аралығында Сурет салу орталығының президенті болды. Ол Нью-Йорктегі Бакли мектебінде, Массачусетс штатындағы Фэй мектебінде, Швейцариядағы Ле Розиде және Коннектикут штатының Уоллингфорд қаласындағы Шойт мектебінде (қазіргі Шойт Розмари Холл) оқыды, одан 1961 жылы бітірді. Кейіннен ол МТИ-де сәулет мамандығы бойынша бакалавр және магистр дәрежесін алды, онда оның зерттеулері компьютерлік дизайн мәселелеріне қатысты болды. Йона Фридман 1964 жылы МТИ-де студент кезінде Негропонтемен кездескенін еске алады, сол кезде ол Фридманмен «Архитектура машинасы» идеясын талқылаған. Негропонте архитектура машинасына адаммен бірлесіп сәулет дизайны процесінде жұмыс істейтін машиналық серіктес деп қарады. Машина мен адам қатысушылары бір-бірінен үйреніп, өсіп-дамуға ұмтылыс жасайды, сондай-ақ архитектуралық жобалау процесінде адам мен машинаның өзара ынтымақтастығынан туындайтын интерактивті мүмкіндіктерді пайдалануға тырысады.

MIT-тің

Негропонте кейіннен 1966 жылы МТИ факультетіне қосылды. Одан кейін бірнеше жыл бойы ол оқыту уақытын МТИ және Йель, Мичиган және Калифорния университеті, Берклидегі бірнеше қонақ профессорлық қызметтері арасында бөлісті. 1967 жылы Негропонте МТИ-дың «Архитектуралық машиналар тобын» құрды, ол адам мен компьютердің өзара әрекеттесуіне жаңа тәсілдерді зерттейтін зертхана және ой-пікір орталығы еді. «Архитектуралық машиналар тобы» негізінен архитектурада компьютерлердің мүмкіндіктерін қарастырумен айналысты. Негропонте осы кезеңде компьютерлік көмекпен жасалған жобалау архитектура сияқты қызметтерді ғана «жылдамдатып» қоятынын, ал «Архитектуралық машиналар тобының» мақсаты архитектуралық дизайн үшін бірлесіп жұмыс істейтін машиналарды жасаудың түрлі мүмкіндіктерін зерттеу екенін айтты. 1985 жылы Негропонте Джером Б. Виснермен бірге МТИ Медиа Лабын құрды. Директор ретінде ол зертхананы жаңа медиа саласындағы жетекші зертханаға және адам-компьютер интерфейсін зерттеу үшін жоғары технологиялық полигонға айналдырды. Негропонте сонымен қатар «ақылды агенттер» мен жеке электрондық газеттерді қолдады және «Daily Me» терминін танымал етті.

Қылжымалы

1992 жылы Негропонте алғашқы инвестор ретінде Wired журналын құруға қатысты. 1993 жылдан 1998 жылға дейін ол журналға ай сайын мақала жазып, "Атомдарды емес, биттерді қозғалайық" деген негізгі ойын қайталап отырды. Негропонте Wired журналындағы мақалаларындағы көптеген идеяларын "Цифрлық болу" (1995) атты бестселлер кітабына дамытты, бұл кітапта интерактивті, ойын-сауық және ақпарат әлемінің біртіндеп бірігуі туралы оның болжамдары кеңінен танылды. "Цифрлық болу" кітабы бестселлер болып, қырыққа жуық тілге аударылды. Негропонте – цифрлық оптимист, ол компьютерлердің барлығы үшін өмірді жақсартатынына сенді. Дегенмен, Касс Санштейн сияқты сыншылар оның технологиялық утопиялық идеяларын, жаңа технологияларды қарастырғанда ескеру қажет тарихи, саяси және мәдени жағдайларды назарға алмағаны үшін сынады. 1980 жылдары Негропонте сымды технологиялар, мысалы телефондар, сымдар немесе оптикалық талшықтардың орнына радио толқындарын пайдалану арқылы сымсыз болатынын, ал сымсыз технологиялар, мысалы теледидар, сымды болатынын болжады – бұл болжамды әдетте Негропонте ауысуы деп атайды.

Кейінгі мансап

2000 жылы Негропонте Media Lab директоры қызметінен қалып, Уолтер Бендер атқарушы директор болып тағайындалды. Алайда, Негропонте зертхана төрағасы лауазымын сақтап қалды. 2006 жылы Фрэнк Мосс зертхана директоры болып тағайындалғанда, Негропонте «Бір балаға бір ноутбук» (OLPC) жобасына толыққанды көңіл бөлгені үшін зертхана төрағасы лауазымынан бас тарды, бірақ ол MIT-те профессор (Медиа өнер және ғылымдарының профессоры) қызметінде қалды. 2005 жылдың қарашасында Тунис қаласында өткен Ақпараттық қоғам жөніндегі әлемдік саммитте Негропонте дамушы елдердегі студенттер үшін арналған 100 долларлық «Балалар машинасы» деп аталатын ноутбук компьютер тұжырымын таныстырды. Бірақ, қазіргі бағасы 180 АҚШ долларына жеткен. Бұл жоба Негропонте мен басқа да Media Lab оқытушылары құрған, дамушы елдерде интернетке қолжеткізуді кеңейту мақсатындағы «Бір балаға бір ноутбук» коммерциялық емес ұйымының үлкен бағдарламасының бір бөлігі болып табылады. Негропонте белсенді инвестор және соңғы 30 жылда Zagats, Wired, Ambient Devices, Skype және Velti сияқты 30-дан астам стартап компанияға инвестиция жасады. Ол Motorola (Нью-Йорк қор биржасында тіркелген) және Velti (NASDAQ-та және бұрын Лондон қор биржасында тіркелген) сияқты бірнеше компаниялардың директорлар кеңесіне кірді. Сондай-ақ ол TTI/Vanguard кеңесшілер кеңесінде де жұмыс істейді. 2007 жылдың тамызында ол Wall Street Journal және Dow Jones & Company-ның басқа да басылымдары мен қызметтерінің журналистік және редакциялық тұтастығы мен тәуелсіздігін қамтамасыз ету мақсатында құрылған бес мүшелі арнайы комитетке мүше болып тағайындалды. Бұл комитет Dow Jones компаниясының News Corporation компаниясымен бірігуі нәтижесінде құрылды. Негропонтемен бірге комитет құрғандар Луис Бокарди, Томас Брей, Джек Фуллер және қайтыс болған экс-конгрессмен Дженифер Данн. Негропонте Дэвид Хоул сияқты заманауи футуристерге ықпал етті.

Эпштейн даулары

MIT Technology Review журналының хабарлауынша, Джеффри Эпштейннің кәмелетке толмағандарды жыныстық қатынасқа мәжбүрлеуде сотталғаннан кейін бес жыл өткен соң, MIT Media Lab-тың Джеффри Эпштейннен қаржы қабылдауына байланысты туған дауға жауап ретінде Негропонте MIT қызметкерлеріне: "Уақытты кері қайтарсақ, мен бәрібір "Алыңыздар" дейтін едім", - деген. Негропонте қор жинау саласында мұндай жағдайлар сирек емес екенін, және олармен бизнес байланысын үзуге жететін себеп емес екенін айтқан. Оның, балаларды жыныстық қылмыс жасағаны үшін сотталған адамнан түскен қаржыны қолдаған сөздері, көбісін "соққыға түсірді" және бірінің көзін жасқа толтырды.