Кіріспе
1940-жылдардағы АҚШ музыкалық фильмдерінің қысқаметражды түсірілімдері
Саунді – бұл өнер орындауды көрсететін үш минуттық американдық музыкалық фильм. Саунділер 1940 және 1946 жылдар аралығында түсірілді және олар "музыкалық бейнелердің алға басушылары" деп аталды. Саунділерде кең аудиторияны тарту мақсатында әртүрлі музыка жанрлары ұсынылды. Бұл қысқаметражды фильмдер бастапқыда "Панорамаларда" көрсетілді: монетамен жұмыс істейтін, 16 мм артқы проекциялық аппараттар. Панорамалар көбінесе түнгі клубтар, барлар және мейрамханалар сияқты орындарда орналастырылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінде Саунділерде патриоттық үгіттер мен соғыс облигацияларының жарнамалары да болды. Әскердегілерге арналған, буффонада мен жолақтар сияқты ересектерге арналған қысқа фильмдер де түсірілді. Бірнеше өндіріс компаниялары Нью-Йорк, Голливуд және Чикаго қалаларында Саундінің қысқаметражды фильмдерін түсірді: Джеймс Рузвельт басқарған Globe Productions (1940–41), Cinemasters (1940–41), Minoco Productions (Mills Novelty компаниясына тиесілі, 1941–43), RCM Productions (1941–46), LOL Productions (1943), Glamourettes (1943), Filmcraft Productions (1943–46) және Уильям Д. Александр басқарған Alexander Productions (1946). Орындаушылар музыканы алдын ала жазып алып, түсіру кезінде оған сәйкес мимика жасады.
Жарыс
Фильмдік музыка қорабының идеясы техникалық дизайнның бірнеше имитацияларын және вариацияларын тудырды; осы имитаторлардың ең табыстылары – Techniprocess компаниясы (Руди Валли басқарды) және Featurettes компаниясы болды, олар түпнұсқа жаңалық әндерін және көбінесе белгісіз таланттарды пайдаланды (17 жастағы Гвен Вердон бірнеше Featurettes фильмдерінде "Гвен Вердон" атымен қатысты). Soundies музыкалық фильмдер нарығының басым бөлігін жылдам басып алып, қалған компаниялар таратылды, ал кейбіреулері өз фильмдерін Soundies концерніне сатты.
Музыкалық жанрлар
Soundies бастамасынан бастап әртүрлілікке ерекше мән берді; Soundies-ке алғашқы үш оркестр жетекшісі – буги-вуги шебері Уилл Брэдли, танымал музыка маэстросы Винсент Лопес және гавайилік әнші Рей Кинни келісім-шарт жасасты. Soundies-те классикалық музыкадан алып биг-бенд свингіне дейін, сондай-ақ елдік жаңалықтардан патриоттық әндерге дейін барлық жанрлар ұсынылды. Гарри МакКлинток, Джимми Дорси, Луис Джордан, Спайк Джонс, Стэн Кентон, Кей Старр, Джонни Джонстон, Лес Браун, The Hoosier Hot Shots, Чарли Спивак, Клифф Эдвардс, Марта Тилтон, Салли Рэнд, Ник Лукас, Джин Крупа, Анита О’Дэй, Джимми Додд, Мерл Трэвис және Лоуренс Уэлк – Soundies-тің жетекші орындаушылары еді. Көптеген болашақ жұлдыздар мансаптарының басында Soundies-те өнер көрсетті, олардың ішінде Гейл Сторм, Дороти Дандридж, Рикардо Монтальбан, Либерас, Дорис Дей, Глория Грэм, Сайд Шариссе, Алан Лэдд, Мэрилин Максвелл және Ивон ДеКарло болды. Көптеген түнгі клубтар мен жазба студиясының әртістері де Soundies-те түсті, соның ішінде Гарри "Хипстер" Гибсон, Бенни Филдс, Франсис Фэй, Глория Паркер, Чарльз Магнате, Милтон ДеЛэгг және Гас Ван. 1940 жылдардың ортасында музыканттар одағының төрағасы Джеймс Петрильо енгізген тыйым кезінде Soundies экзотикалық бишілер Салли Рэнд пен Фейт Бэкон, жануарлардың көрсетілімдері, акробаттар, мимдер мен жонглерлер қатысқан музыкасыз водевильдерді түсіруге көшті. 1941 жылдан бастап Soundies форматын кеңейтуді сынап, "Біздің топ" актері Карл "Альфальфа" Свицер, Бродвей комедияшысы Уилли Говард, диалект комедияшылары Смит және Дейл, Гарри Лэнгдон, Снап Поллард және Кистоун полициясымен комедиялық Soundies түсірді. Бұл фильмдердің көпшілігі музыкасыз болды және музыкалық Soundies сияқты жақсы қабылданбады. Soundies комедиялық этюдтерден бас тартты, бірақ комедиялық жаңалықтардың фильмдік нұсқаларын жасауды жалғастырды. Кейбір оркестр жетекшілері Soundies-тің жарнамалық құнын мойындады. Бұған дейін айтылғандай, Уилл Брэдли, Винсент Лопес және Рей Кинни бірінші болып, кейін Оззи Нельсон, Кэб Каллоуэй, Луис Армстронг, Лоуренс Уэлк және Луис Джордан қосылды. Soundies-те ең көп түсірілген оркестр жетекшілері – Джонни Лонг (18 туынды) және Стэн Кентон (17 туынды) болды. 1800-нен астам Soundies мини-музыкалық фильмдері жасалды, олардың көпшілігі үй бейнежазбасында шығарылды. Soundies фильмдері Billboard сияқты ойын-сауық және музыкалық басылымдарда тұрақты түрде сипатталып, шолуланды.
Соғыс уақытындағы әсері
Бірінші жылында Soundies миллиондаған доллар (он центтен) таба алды. Алайда, 1941 жылдың соңында федералдық үкімет резеңке мен құнды металдарды қолдануды шектеді, осы ресурстарды соғыс кезінде әскери қажеттіліктер үшін басымдыққа қойды. Бұл Mills Novelty компаниясына Panoram машиналарын құрастыру мен сатуға тыйым салды және қолданыстағы проекторларды фильмдермен қамтамасыз етумен ғана айналысуға мәжбүр етті. Soundies қатаң түрде өндіріс компаниясына айналды, өз музыкалық қысқаметражды фильмдерін жасауға толыққанды берілді.
Күн тұтылуы
Американың Soundies тарату корпорациясы 1947 жылға дейін активті қызметін жалғастырды. Коммерциялық теледидар қарқынды дамығандықтан, Soundies машиналары мен фильмдер қолданудан шығып қалды. Panoram джукбокс машиналарынң көпшілігі бұзылып немесе өздігінен қызмет көрсетуге арналған "пипшоу" машиналарына айналдырылды. Қалған Panoram машиналарынң көп бөлігі коллекционерлердің қолында және кейде сатылымға қойылады. 1800 фильмнен тұратын Soundies фильмінің қоры Castle Films және Official Films үй кинокомпанияларына, содан кейін синдикаттық теледидарға, ал соңында үй видеонарықтарына (Англияның Charly Records арқылы) сатылды. 1958 жылы француз Cameca компаниясы бастапқы Soundies "жукбокс" идеясын Scopitone ретінде қайта жаңғыртты. Soundies сияқты, Scopitone да арнайы жасалған монетамен жұмыс істейтін музыкалық аппаратта ойнатылатын қысқа музыкалық фильмдер, бірақ жаңа техникалық жетістіктермен – түсті және жоғары сапалы дыбыспен. Scopitone фильмдері Soundies-тің оптикалық дыбысының орнына магниттік дыбыспен түсті 16 мм пленкаға жазылды. 1960 жылдардың ортасына қарай Scopitone джукбокс машиналары Англия мен АҚШ-қа тарады.
Құжаттамалық фильмдер
Саундби туралы үш деректі фильм түсірілді. 1986 жылы Дон МакГлинн "The Soundies" фильмін түсіріп, монтаждады, оны Кэб Каллоуэй жүргізді; бұл фильм PBS телеарнасында бүкіл ел бойынша көрсетілді. 1987 жылы Дьюи Расселл Майкл Соллаццоның баяндауымен "Soundies: Music Video from the '40s" атты бір сағаттық видео тарихын құрастырды. Крис Лэмсон 2007 жылы PBS арнасы үшін Майкл Файнштейн жүргізген "Soundies: A Musical History" фильмін жасады.
Мұра
Қазіргі заманғы киношілер мен мұрағатшылар үшін Soundies негізгі кинода өнер көрсету мүмкіндігі шектеулі болған афроамерикалық артистердің сирек орындалуларын сақтап қалғанымен белгілі. "The Ink Spots", "Fats Waller" сияқты артистердің өнері де осылай сақталған.