Ортақ саусақтың тарихы мен мағынасы

Кіріспе

Құмарлық тудыратын қол қимылы

Саусақтар туралы жалпы мәліметтерді қараңыз: Саусақ. Басқа қолданылулар үшін

Батыс мәдениетінде "саусақ" немесе ортаңғы саусақ (біреуге ортаңғы саусақты көрсету, "құс көрсету") деп аталады.

Классикалық дәуір

Латын тілінде ортаңғы саусақ digitus impudicus деп аталып, "ұятсыз, арсыз немесе қарапайымдыққа келмейтін саусақ" деген мағынаны білдірген.

Кинодағы алғашқы рөлі

Альфред Хичкоктың 1927 жылғы "Жылқа" атты нұсқаусыз фильмінің бір эпизодында, үйлену рәсімі кезінде туындаған қателік салдарынан, жүзік ұстаушы үйлену тойына қатысушының біреуіне бейкүнә қылық жасап, күлкілі жағдай тудырады. 1928 жылғы "Speedy" фильмінде Гарольд Ллойдтың кейіпкері Луна Парктегі бұрмалайтын айнаға бармағын көрсетеді, бұл шамамен фильмнің 25-ші минутында болады.

Саяси және әскери пайдалану

Бұл әрекет саяси оқиғаларға қатысты. Америка кемесі Солтүстік Кореяға түскен Пуэбло оқиғасы кезінде, тұтқынға алынған американдық экипаж мүшелері жиі жасырын түрде фотосуретке түсірілген кезде саусағын көрсетіп, Солтүстік Кореяның бұл суреттерді үгіт мақсатында пайдалануына кедергі келтірді. Солтүстік кореялықтарға бұл әрекеттің мәнін білмей, тұтқындар алдымен оның "гавайлық сәттілік белгісі" екенін, шакаға ұқсас екенін айтты. Қүзетшілер мәнін түсінген соң, экипаж мүшелеріне қатты жазаланды. Бұл әрекет "Трюдо салюті" деп те аталады. Бұрынғы президент Джордж Буш Техас штатының губернаторы болған кезінде Остин қаласындағы бір өндіріс орнында камераға саусағын көрсетіп, бұл "бір саусақтың жеңіс салюті" дейді. Энтони Вайнер 2013 жылы Нью-Йорк қаласының мэрі сайлауында жеңілген түні сайлау штабынан шыққаннан кейін журналистерге саусағын көрсетті. 2013 жылғы Германиядағы федералды сайлау кампаниясы кезінде Германияның Социал-демократиялық партиясының жетекші үміткері Пир Штайнбрук Süddeutsche Zeitung журналының қосымшасына берген сұхбатында саусағын көрсетті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әуе күштерінің 91-ші бомбалау тобы бұл әрекетті "қатаң саусақ" салюті деп атады. Бұл термин британдық сленгтерге сілтеме жасады (яғни, "саусағыңды сығарып ал"). Ортаңғы саусақ сот отырыстарына да қатысты. 1976 жылы Коннектикут штатының Хартфорд қаласындағы апелляциялық сот ортаңғы саусақты көрсетуді қарапайым қорлау деп таныды, бірақ әдепсіздік деп санамады, себебі полицей 16 жастағы баланы ортаңғы саусағын көрсеткені үшін әдепсіздік жасады деп айыптады. Черный 1991 жылы Кеңес танктерінің ескерткішінен қызғылт түсті бұрынғы кеңестік танкқа ортаңғы саусағын орнатты. 2011–2012 жылдары саусақ орнатылған қызғылт түсті танк Влтава өзеніндегі баржада қайтадан көрсетілді. 2017 жылы велосипедпен келе жатқан Джули Брискман Дональд Трамптың кортежі өтіп бара жатқанда саусағын көрсетті, содан кейін вирусқа айналған фотосурет оны жұмысынан кетуге мәжбүр етті. Ол 2019 жылғы Вирджиния сайлауларында Вирджиния штатының Лудун округіне бақылаушылар кеңесіне сайланды.

The gesture has been involved in political events. During the Pueblo incident, in which an American ship was captured by North Korea, the captured American crewmembers often discreetly gave the finger in staged photo ops, undermining the North Koreans' use of the images in their propaganda. The North Koreans, ignorant of what the gesture meant, were at first told by the prisoners that it was a "Hawaiian good luck sign", similar to the shaka. When the guards finally figured things out, the crewmembers were subjected to extremely severe beatings. The gesture itself has also been nicknamed the "Trudeau salute". Former president George W. Bush gave the finger to the camera at an Austin production facility during his term as governor of Texas, saying it was "just a one finger victory salute." Anthony Weiner gave the finger to reporters after leaving his election headquarters the night he lost the 2013 primary election for Mayor of New York City. During the campaign for the 2013 German federal election, the leading candidate of the Social Democratic Party of Germany, Peer Steinbrück controversially gave the finger in a photo interview with Süddeutsche Zeitung's Magazin supplement. During World War II, the 91st Bombardment Group of the United States Army Air Forces referred to the gesture as the "rigid digit" salute. It was used in a more jocular manner, to suggest an airman had committed an error or infraction; the term was a reference to British slang terms for inattentiveness (i. e. "pull your finger out (of your bum)"). The middle finger has been involved in judicial hearings. An appellate court in Hartford, Connecticut ruled in 1976 that gesturing with the middle finger was offensive, but not obscene, after a police officer charged a 16 year old with making an obscene gesture when the student gave the officer the middle finger. Černý had also mounted a middle finger on a pink former Soviet tank from the Monument to Soviet Tank Crews in 1991. In 2011–2012, the pink tank with the finger was displayed again on a barge on the Vltava. In 2017, while bicycling, Juli Briskman gave the finger to the motorcade of Donald Trump as it drove past her, and a photograph that went viral forced her to resign from her job. She was elected to the board of supervisors for Loudoun County, Virginia, in the 2019 Virginia elections.

Танымал мәдениетте

Ортаңғы саусақты қолдану халық мәдениетінде кең таралды. Cobra Starship тобы "Middle Finger" атты ән шығарды және адамдар ортаңғы саусақ көрсететін бейнеклип жариялады. Хосе Паниягуаны Чикаго Уайт Сокс клубы төрешіге ортаңғы саусағын көрсеткені үшін босатты; ол енді негізгі лигада ойнаған жоқ. Ұлыбританиядағы жыл сайынғы NME Awards музыкалық сыйлықтарында жеңімпаздарға табыс етілетін кубоктың дизайнында созылған ортаңғы саусақ бейнеленген. Мадонна, Леди Гага, Эминем, Ариана Гранде, Кэти Перри және Адель сияқты көптеген музыканттар бұл әрекетті көпшілік алдында жасады. Бұл әрекет Unicode стандартында , әртүрлі символдар мен пиктограммалар блогының бір бөлігі ретінде қосылған. Бұқаралық ақпарат құралдары кейде бұл әрекетті "біз бірінші орындамыз" дегенді білдіретін қате түсінік ретінде көрсетеді, мұндай жағдайда әдетте көрсеткіш саусақ көтеріледі. Заң профессоры Айра Роббинс бұл әрекет енді ұятты немесе әдепсіз емес деп санайды.

Ұқсас ым-ишаралар

Ұлыбританияда, Ирландияда, Австралияда және Жаңа Зеландияда V белгісі, "екі саусақпен сәлемдесу" немесе "саусақтар", егер алақанды алушыға артқа қаратып көрсетілсе, ұқсас мақсатты қызмет етеді. Корольдік Шекспир компаниясының "Генрих V" пьесасының синопсисінде айтылғандай, "екі саусақпен сәлемдесу" 1330 жылғы Макклсфилд Забурында (Кембридж, Фитцвильям музейінде) кездеседі, "забурдың шебінде қолғаппен бейнеленген". АҚШ-тың бұрынғы президенті Джордж Буш Австралияға дипломатиялық сапар барысында бұл әрекетті кездейсоқ жасап алған. Бұл ортаңғы саусақтың балаларша атауынан туындаған – o nii san yubi ("үлкен аға саусағы"), o tō san yubi ("әке саусағы", бас бармақ), o kā san yubi ("ана саусағы", көрсеткіш саусақ), o nee san yubi ("үлкен қарындас саусағы", сақина саусағы) және aka chan yubi ("сәби саусағы", шығыршық саусақ). Қарындастарды білдіретін сөздер шығыршық саусақпен байланыстырылады. Жапон тіліндегі буындық жазу жүйесінде ортаңғы саусақ (алақан алға қарап тұрғанда) "се" канасын (қандай ретте болса да, бұл сонымен қатар "бауыр" деген ежелгі сөз) көрсетеді.