Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Селбах мак Фершаар (730 жылы қайтыс болған) – Cenél Loairn және Dál Riata патшасы. Селбахтың өмір сүргені ирланд жылнамаларында көп рет еске алынуы арқылы жақсы расталған.
Selbach mac Ferchair (died 730) was king of the Cenél Loairn and of Dál Riata. Selbach's existence is well attested as he is mentioned repeatedly in Irish annals.
Өмір
Селбах мак Ферчер Ферхар Фотаның ұлы болды. Ол шамамен 698 жылдан бастап 723 жылы тақтан бас тарғанға дейін Cenél Loairn патшасы ретінде билік жүргізді, бірақ оның билігінің соңғы жылдарында ғана Dál Riata-ның даусыз билеушісі болған болуы мүмкін. Оның екі ұлы – Дунгал мен Фердач. Селбахтың әкесі, ағасы, ұлы және сіңілі ұлы Дуан Альбанах ақынында Шотландияның Маэль Колуим мак Доннхада (Малькольм III) руының бабалары ретінде есімдері тізілген, бірақ Селбахтың есімі жоқ. Бұл Damnatio memoriae түрі болуы мүмкін. Селбах алғаш рет Фианнамаил уа Дунхадо (700 жылы қайтыс болған) қайтыс болғаннан кейін есімдері тізілгенімен, 698 жылы ағасы Айнбцеллахты тақтан ығыстырған болуы ықтимал. 701 жылы ол Дун Олайды қиратты, бірақ бұл Айнбцеллахқа қарсы соғыс болды ма, бәсекелес Cenél nGabráin патшасына қарсы болды ма, әлде басқа жауларға қарсы болды ма, белгісіз. Селбахтың тұсында Даль-Риадамен байланысты бірнеше шайқастар тіркелген: 704 жылы Глен-Лемнадағы жеңіліс, 711 жылы Лорг-Эклетте және 717 жылы «Минуирк деп аталатын тас» маңындағы британдықтарға қарсы жеңістер, бірақ ешбір есепте Селбахтың есімі аталмайды. 712 жылы Селбах Абертеді (Дюнаверти, Саутхендке жақын, Кинтайр, Cenél nGabráin жерлерінде) қоршап алды және 714 жылы Дун Олайды қайта салды. 719 жылдың қыркүйегінде Селбах Финнгленде (әлдебір Лох-Файн маңында) өзінің ағасы Айнбцеллахпен шайқасты. Айнбцеллах шайқаста қаза тапты. Бір айдан кейін ол Ард-Несбиден тыс теңізде болған шайқаста Cenél nGabráinмен, олардың патшасы Дунхад Бек басшылығында кездесті. Селбах жеңілді, бірақ 721 жылы Дунхад Бек қайтыс болды, бұл Селбахты Даль-Риатаның даусыз патшасы қалдырған болуы мүмкін. 723 жылы Селбах тақтан бас тарды және монастырға кетіп, онда бір жылнамашы оны Даль-Риаданың иегері деп атады. Оның орнын ұлы Дунгал басты, бірақ 726 жылы оны Эохайд мак Эддах ығыстырды. 727 жылы Селбах Ирос Фойхнаеде Эохайдтың жақтастарына қарсы соғысты.
Selbach mac Ferchair was a son of Ferchar Fota. He ruled as king of the Cenél Loairn from around 698 until his abdication in 723, but it may be that he was undisputed ruler of Dál Riata only in the final years of his reign. He is known to have had two sons, Dúngal and Feredach. Selbach's father, brother, son and nephew are included among the predecessors of Máel Coluim mac Donnchada (Malcolm III) of Scotland in the Duan Albanach praise poem, but Selbach is not. This may be a form of Damnatio memoriae. Although Selbach is first mentioned after the death of Fiannamail ua Dúnchado (died 700), it seems likely that he had deposed his brother Ainbcellach in 698. In 701 he destroyed Dún Olaigh, but whether this was in a war against Ainbcellach, against a king of the rival Cenél nGabráin, or some other enemies, is unknown. A number of battles involving Dál Riada are recorded in the time of Selbach, a defeat in Glen Lemnae in 704, and victories over the Britons at Lorg Ecclet in 711 and again at "the rock called Minuirc" in 717, but Selbach is not named in these reports. In 712 Selbach besieged Aberte (Dunaverty, near Southend, Kintyre, in the lands of the Cenél nGabráin) and rebuilt Dún Olaigh in 714. In September 719 Selbach fought against his brother Ainbcellach at Finnglen (perhaps near Loch Fyne). Ainbcellach was killed in the battle. A month later he faced the Cenél nGabráin, led by their king Dúnchad Bec, also called king of Cenn Tíre (Kintyre), in a sea battle off Ard Nesbi. Selbach was defeated, but Dúnchad Bec died in 721, which may have left Selbach as the unchallenged king of Dál Riata. In 723 Selbach abdicated and retired to a monastery, at which time one annalist calls him lord of Dál Riada. He was probably succeeded by his son Dungal, who was replaced by Eochaid mac Echdach in 726. Selbach is found in 727 fighting against the supporters of Eochaid at Irros Foichnae.