7 ғасyrдағы Дал Риата патшасы Фианнамайл уа Дунхадо
Fiannamail ua Dúnchado
Финнамайл уа Дунхадо: 7 ғ. Дál Риата патшасы, өлімі 700 ж. тіркелген. Дál нАрайдедегі рөлі күмәнді, тарихи деректер мен генеалогиялық ағаштардағы қайшылықтар зерттеледі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Фианнамаил уа Дунчадо – VII ғасырдың соңында Даль-Риатаның (қазіргі Шотландияның батыс бөлігі және Солтүстік Ирландияның) патшасы. Оның 700 жылы қайтыс болғаны туралы жазбадан басқа, оның қазіргі Солтүстік Ирландияның Лондондерри графтығында Cianachta Glenn Geimin тайпасының Flann mac Cind fâelad-пен бірге өлтірілгені туралы көп мәлімет жоқ. Оның өлтірілуі туралы Ольстер жылнамасында хабарланады, онда ол Даль-Риатаның патшасы деп аталған. Тигернахтың жылнамасында ол Даль-н-Араидтың патшасы болғаны айтылған, бірақ Лейнстер кітабындағы Даль-н-Араидтың шежіресінде оның аты жоқ. Ол 699 жылы есімдері аталған Фианнамаил мак Оссинимен бір адам болуы мүмкін, сондай-ақ ол 696–697 жылдары Кайн Адомнайн куәсі болған Фианнамаил уа Дунчадо (Дунчадтың немересі Фианнамаил) болуы мүмкін. Онда Фиахре Косалах Даль-н-Араидтың королі деп аталған, бұл Фианнамаил Даль-н-Араидтың патшасы емес екенін көрсетеді. Оның әкесі Дунчадтың кім екені – көбінесе Конайнның ұлы деп есептеледі – нақты белгісіз. Алайда, осы әулеттің көптеген мүшелері жылнамаларда кездеседі, соның ішінде Фианнамайлдың ағасы немесе туысы Бек және ағасы Коналл. Дунхад Бек те Фианнамайлдың туысы болуы мүмкін. Фианнамайлдың кем дегенде екі ұлы болған: Индрехтах пен Коналл. Олар 741 жылы Форборос шайқасында қаза тапты, мүмкін, Оэнгус мак Фергуза басқарған пикттерге қарсы күрескенде. Фианнамайлдың ұлы Индрехтах кейде Даль-н-Араид және Улайдтың патшасы Томмалтах мак Индрехтайгтің әкесі Индрехтахпен бір адам деп есептеледі, бірақ Лейнстер кітабында осы Индрехтахтың әкесі Летлбор деп көрсетілген, бұл елеулі қиындықтар тудырады.
Fiannamail ua Dúnchado was a king of Dál Riata (modern day western Scotland and Northern Ireland) at the end of the 7th century. Little can be said with certainty other than the recording of his death in 700AD, where he is listed as having been slain alongside Flann mac Cind fâelad of the Cianachta Glenn Geimin in present day County Londonderry, Northern Ireland. His killing is reported, and he is named king of Dál Riata, by the Annals of Ulster. The Annals of Tigernach state that he was king of Dál nAraide, although he is not named in the genealogies of the Dál nAraide in the Book of Leinster. He may be the same person as Fiannamail mac Osseni who is mentioned in 699, and he is certainly the Fiannamail ua Dúnchado (Fiannamail grandson of Dúnchad) who witnessed the Cáin Adomnáin in 696–697, in which Fiachrae Cosalach is named as king of the cruithne of Dál nAraide, which argues strongly that Fiannamail was not a king of Dál nAraide. The identity of his grandfather, Dúnchad — most commonly assumed to be the son of Conaing son of Áedán mac Gabráin — is not certain. However, many members of this family are thought to appear in the annals, including a brother, or cousin, of Fiannamail named Béc and an uncle named Conall. Dúnchad Bec may also have been a kinsman of Fiannamail. Fiannamail is said to have had at least two sons, Indrechtach and Conall, who were killed in 741 at the battle of Forboros, perhaps fighting against the Picts led by Óengus mac Fergusa. Indrechtach son of Fiannamail is sometimes presumed to be the same person as the Indrechtach who fathered Tommaltach mac Indrechtaig, king of the Dál nAraide and Ulaid, but this Indrechtach's father is named Lethlobar in the Book of Leinster, which poses considerable problems.