Кіріспе

Нью-Йорк қаласының Манхэттен ауданындағы тарихи қонақ үй.

Сәулет

Марта Вашингтон қонақ үйін архитектор Роберт У. Гибсон Ренессанс қайта жандану стилінде жобалаған. 1900 жылдардың басында қонақ үй салынып жатқан кезде көптеген қонақ үйлер классикалық архитектуралық элементтермен салынды, себебі оларды Еуропада білім алған сәулетшілер жобалаған. Англияда білім алған Гибсон өз жобасына кронштейн, дентил, әсемдікпен безенділген есік жақтаулары, бұрыштар және тас қалау сияқты классикалық элементтерді қосты.

Төменгі қабаттар

Екі қабаттың да бірінші қабаты мен екінші қабаттағы piano nobile қабырғалары әктас тастан жасалған рустикалық блоктармен қапталған. Екі қабатта да жер қабатының үстінен жіптік жол өтеді. 30-шы көшеде әрбір бірінші қабаттың бөліктері, қоңыр кірпіш пен әктас араласқан тіреулермен бөлінген. Әр бөлмеде табиғи жарық болатын, қонақ үйде ішкі аулалар болған жоқ. 2023 жылғы мәлімет бойынша, қонақ үй 13 қабатқа бөлінген, жалпы көлемі шамамен 2 миллион квадрат фут.

Қоғамдық бөлмелер

Марта Вашингтон қонақ үйі салынған кезде бірінші және екінші қабаттар кеңселер, мейрамхана, асханалар және қабылдау бөлмелері сияқты ортақ бөлмелерге арналды. Лобби колониалды стильде, былғары креслолармен және беж-ақ түстер схемасымен безендірілген. Ресторан жалпы жұртшылыққа ашық болғанымен, тек қонақтар мен тұрғындар ғана пайдалана алатын асханалар да болды. 2000 жылы жасалған жаңартудан кейін, лоббиден бар мен мейрамхана ашылды. 2011 жылы жөндеу кезінде қонақ үйдің бірінші қабаты толығымен бұзылып, төбесі көтерілді, үлкен, жылтыр эбен ағашынан жасалған есік орнатылды және қабырғалар әйелдердің ақ-қара суреттерімен қайта безендірілді. Қоғамдық кеңістіктер жаңғақ түстерге боялды, жолақты бағаналармен және көгілдір еден плиткаларымен жабдықталды. Сондай-ақ, орта ғасырдың модернистік жиһаздарымен ұзақ дәліз, тікелей тіркелу тізіміне апаратын болды. Қонақ үйде фитнес орталығы да бар. 1903 жылы қонақ үй ашылғанда екінші қабатта жалға алушыларға арналған асхана және бірнеше жеке қабылдау бөлмелері болды. Кейбір қабылдау бөлмелерін ірі шаралар үшін біріктіруге болады. Қонақ үйдің шатырында алаңдар мен гамактары бар "жазғы бақша мен серуендеу жолына" айналдырылатын терраса орналасқан. Әр қабатта 40-50 бірлік болды. Шамамен әр төрт қонақ бөлмесіне бір жуынатын бөлме қарастырылған; барлығы 350, немесе 262 бірлік. "Вашингтон пост" газетінің бір рецензенты бөлмелерде төсек, екі қосымша үстел, гардероб және кішкентай киім ауыстыру бөлмесі бар екенін айтты. Кейбір бөлмелерде қонақ үйдің бастапқы мақсатына қатысты іздер қалған: мысалы, кейбір бөлмелерде раковина болған, бірақ унитаз немесе ванна болмаған. Бөлмелер әртүрлі өлшемдерде және орналасуларда келді. Бөлмелердің дизайны қызыл, сұр, қара және ақ түстер схемасында жасалған. Қаладағы ең алғашқы әйелдерге арналған тұрғын үйлердің бірі 1850 жылдары салынған 45-ші Элизабет көшесіндегі Жұмысшы әйелдер үйі, сондай-ақ 1869 жылы Парк-авенюде А.Т. Стюарт салған әйелдерге арналған қонақ үй болды. 19 ғасырда қаладағы көптеген қонақ үйлер түнде жалғыз әйелдерді қабылдаудан бас тартты. Филантроп Грейс Ходли Додж 10 000 әйелге әйелдерге арналған қонақ үйдің қажет екенін бағалағанда. 1901 жылы Марта Вашингтон қонақ үйі салынып жатқанда, "әлеуметтану саласындағы белгілі бір әйел" жұмыс істейтін әйелдердің тоғызының оннан тоғызы отбасынан бөлек өмір сүретінін айтты.

Даму

The Woman's Hotel Company компаниясы 1897 жылы Чарльз Дей Келлог, бизнес әйелдері үшін қонақ үйлер салу мақсатымен құрылған қайырымдылық ұйымдары қоғамының мүшесі тарапынан құрылды. Бұл мекеме қайырымдылық жобасы емес, коммерциялық кәсіпорын ретінде қарастырылды. Келесі айда "Woman's Hotel Company" компаниясы әрқайсысы 100 доллардан 10 000 акцияны сатуға кірісті. Фирма Манхэттенде 500 бөлмелі, 10-12 қабаттан тұратын қонақ үй салуды жоспарлаған; сонымен қатар, бөлмелер "өз күштерімен асыр-сүйеген әйелдерге" – суретшілер, мұғалімдер, жазушылар және кеңсе қызметкерлері сияқтыларға жалға берілуі керек еді, олар аптасына 3-ден 8 долларға дейін төлейтін. Қонақ үйге қызығушылық танытқан әйелдердің саны ашылғанға дейін толыққандықтан, бірақ испан-американ соғысы мен қаржы жинаудың жай жүргені құрылысты кешіктірді. Желтоқсанның соңында жиналған қаржы 200 000 долларға жетті. 1900 жылдың наурыз айында "Woman's Hotel Company" компаниясы тіркелген кезде, 250 көрнекті Нью-Йорк тұрғынынан құрылған құрылыс комитеті әлеуетті учаскелерді қарауға кірісті; сол маусымға дейін жазылымдар 350 000 долларға жетті. Компания қыркүйек айында Мэдисон авенюіне жақын жердегі учаске табылғанын хабарлады. 1901 жылдың қаңтарында ол 29-шы көшедегі (Мэдисон авенюінен шығысқа қарай) 29-шы үйдің әйелдерді қорғау қоғамына тиесілі ғимаратты сатып алды, ол 30-шы көшеге дейін созылды. Фирма қоғамның жалдау шарты аяқталғаннан кейін, 1901 жылдың маусым айында құрылыс жұмыстарын бастауды және 1902 жылдың соңына дейін қонақ үйді аяқтауды жоспарлады. Сәулетші ретінде Роберт Гиссон 1901 жылдың сәуір айында тағайындалды, бұрын сәулеттік дизайн конкурсы өткізілген болатын. Бас мердігер ретінде Луис Вебер құрылыс компаниясы жұмысқа алынды, ал Джон В. Рапп өртке қарсы қауіпсіздік жұмыстарына келісімшарт алды. Қыркүйек айына қарай қонақ үйдің орнындағы барлық құрылыстар бұзылды. 1901 жылдың соңында "Woman's Hotel Company" компаниясы қонақ үйге Марта Вашингтонның есімін беру туралы хабарлады. Джеймс Кейс қонақ үйдің басқарушысы болып тағайындалды. Барлық жұмыстар 1903 жылдың 5 ақпанында аяқталды, сол күні қонақ үй басшылары қонақ бөлмелерін жұртшылыққа көрсетуді жоспарлады; құрылыстың аяқталуына 800 000 доллар жұмсалды. Ресми ашылу 15 ақпанға белгіленді, ол ұзақ мерзімді тұрғындарға да, қысқа мерзімді қонақтарға да қызмет көрсетуді көздеді; мақсаты – әйелдер мен орта тапқа жататын клиенттерді тарту еді. Ашылған кезде 500 тұрғын және 250 уақытша қонақ болды, ал пәтерлердің апталық жалдау ақысы 3-тен 17 долларға дейін ауыспалы болды. Балалары бар, сондай-ақ келісімді бұзу туралы сотқа шағым түсірген жалдаушыларға тыйым салынды, себебі мұндай сот ісі қонақ үй басшылары қаламайтын жарнамаға әкеп соқтыратын еді. Бастапқыда қонақ үйде жүкті әйелдерді көтеріп жүре алмайтындықтан, ерлер лифтшілер мен дорба тасушылар жұмыс істеді. Бастапқыда қонақ үйге 50 официантка мен 30 қызметші қыз жұмысқа алынды. Алғашқы қонақтар АҚШ-тың және Еуропаның түкпір-түкпірінен келді.

1900-жылдан 1920-жылға дейін

Марта Вашингтон ашылғаннан кейін көп ұзамай Хелен Гулд қонақүйді безендіру үшін 55 картина мен 7 мүсінді қарызға берді. Бастапқыда қонақтар официанттарға сыйақы бермеді, бұл 1903 жылдың ортасында ереуілге әкелді; келесі маусымда сыйақы беруге толығымен тыйым салынды. Марта Вашингтон бастапқыда алкогольдік сусындар сатуға да тыйым салды, бірақ 1904 жылдың басында кейбір тұрғындар бар ашуды сұрады. Бір күні бір адам The New York Times газетіне қонақүйдің жанында "бақылау машиналарын" көргеніне шағымданып хат жазды. Сол жылы қонақүй гарсондарды әйел гарсондарға алмастырды.

1905 жылдың соңында ең төменгі бөлме бағасы аптасына 12 долларға дейін көтерілгеннен кейін New York Tribune газеті «Марта Вашингтоннан соңғы қайырымдылық іздері де жоғалды» деп жазды. 1906 жылы қонақүй пайдалы болды, сол кезде директорлар төмен сұранысқа байланысты «американдық үлгідегі» тамақтануды тоқтатуға шешім қабылдады. Ішкі даулар Марта Вашингтон директорларын 1906 жылдың соңында қонақүйді жалға беруді қарастыруға итермеледі; кейбір наразылар, соның ішінде Чарльз Келлогтың қызы Люси, қонақүйді басқаруды өз мойнына алғысы келді. Сол кезде Әйелдер қонақ үйі компаниясы бес жылдан бері дивиденд төлемеген еді және шығындар туралы келіспеушіліктер болды. Эдгар 507 000 доллар төлеуге, қонақүйді әйелдерге ғана арналған ретінде жалғастыруға және күніне 1 доллардан аспайтын кемінде 25 бөлмені жалға алуға келісті. Джордж С. Браун келесі он жыл бойы қонақүйді басқарды. Сол кезде көбірек Нью-Йорк тұрғындары әйелдер қонақ үйі деген ұғымды түсіне бастады. Марта Вашингтон 1917 жылы барлық әйел лифт операторларынан тұратын штатқа көшті. Сол айда Bell Apartment Hotel Company компаниясының Уильям мен Джулиус Мангерлері қонақүйді сатып алды. Мангерлер сол кезде Марта Вашингтонды Уильям қайтыс болғанға дейін бірлесіп басқарды, содан кейін Уильямның қонақүйдегі үлесі оның бауырына және оның туыстары үшін құрылған сенім қорға берілді.

1930-1960 жылдар

1930 жылы қонақ үйге иелік ететін Bell Securities Company холдинг корпорациясының аудиторы Марта Вашингтонның болашағы жалақы мен пайданың төмендеуіне байланысты «өте шектеулі» екенін мәлімдеді. 1933 жылы Manger Hotels компаниясының еншілес компаниясы Boone Securities Corporation аукционда қонақ үйді 10 000 долларға сатып алды және 450 000 долларлық ипотеканы өз мойнына алды. Осы жылы қонақ үйдің бас менеджері Э. Дж. Кэрролл алкогольдік лицензия алды, бұл Марта Вашингтонға шарап ұсынуға мүмкіндік берді. Алкогольдік лицензия тыйым салу аяқталғаннан кейін, шарап ішуге ниет білдірген әйелдер санының артуымен бірге берілді. Марта Вашингтонның көп жылғы «үй анасы» Джон Б. Кэмпбелл 1949 жылы соңғы 22 жылда үш миллион әйелге қызмет көрскенин айтты. Джулиус Мангердің ұлы Джулиус Мангер-күллі 1948 жылдың ақпанында Марта Вашингтонды және оған іргелес екі төменгі ғимаратты Шифф, Дорфман, Штайн және Броф өкілдігіндегі синдикатқа сатты. Сатып алушылар қонақ үйді дереу оның басқарушы директоры Эдвард Тилсонға және қонақ үй иесі Сол Хенкиндке қайта сатты. Ол кезде қонақ үйде 445 қонақ бөлмесі, мейрамхана және бес дүкен болды, ал көрші ғимараттарда төрт пәтер, үш дүкен және жатақханалар бар еді. 1953 жылы қонақ үй басқарушылары 100 000 долларлық несие алды. Бруклиндегі Бей-Ридж қаласының Дик Маккарти мен Джозеф Раути 1961 жылы қонақ үйде Колоннада бөлмесі деп аталатын мейрамхана ашты. 250 қонаққа арналған мейрамханада коктейль залы болды. 1967 жылдың сәуір айында қонақ үйде High Life Room деп аталатын түнгі клуб ашылды. «Біраз көрінісі мәрекелік аулаға ұқсайтын» деп сипатталған түнгі клуб қонақ үйдің бұрынғы би залында орналасқан.

1970-1990 жылдар

1970 жылдардың басында Марта Вашингтон қаладағы төрт әйелдерге арналған қонақ үйдің бірі болды, олардың қатарында Әйелдерге арналған Аллертон қонақ үйі, Барбизон қонақ үйі және Ист-Энд қонақ үйі де бар еді. Марта Вашингтонның клиенттері көбінесе студенттер мен жас мамандардан тұратын, ал оның орташа толымдылығы 80-90 пайызды құрады. Тұрғындардың әкелері мен дәрігерлер сияқты шектеулі саны ғана күзетпен жоғары қабаттарға кіре алатын. Ер адамдарға кіруге тыйым салынғандықтан, әйелдер көбінесе есіктерін құлыптамай ұйықтағанда да қауіпсіз сезінетін. Дегенмен, 20 ғасырдың соңында қызметкерлердің тұрғындардан ұрлағаны және жыныс жұмыскерлерінің сыртқы баспалдақтарды қызмет көрсету үшін пайдаланғаны туралы айыптаулар сияқты заңсыз әрекеттер туралы бірнеше хабарламалар түсті. Ал қалалық Адам құқықтары жөніндегі комиссия 1972 жылы қонақ үйлердің осы заңнан босатылмағанын мәлімдеді. Осыған байланысты, қала 1973 жылдан бастап Марта Вашингтонға ер адамдарды қабылдауды бұйырды. Нью-Йорк қалалық кеңесінің президенті Санфорд Гарелик сияқты тұлғалардың қарсылығына қарамастан, Нью-Йорк қалалық кеңесі кейіннен бір жынысты тұрғын үй қонақ үйлерін заңнан босататын түзету қабылдады. 1979 жылға қарай толымдылық 65 пайызға төмендеді. The New York Times газеті вестибюльді «қараңғы және көңілсіз» деп сипаттады, ол дүкендерге орын беру үшін кішірейтілген, ал жатын бөлмелері «қабыршақтанған бояумен және тозған жамылғылармен» болды. Бірінші қабаттағы балл залында 1991 жылдың мамырында ашылған және 1993 жылға дейін жұмыс істеген Danceteria түнгі клубы орналасқан; осы кезеңде заңсыз есірткі қолдану туралы көптеген хабарлар түсті. Кейін 1998 жылға қарай мешітке айналды. Бұл Манхэттендегі ғибадатханаға немесе мектепке қатысы жоқ соңғы әйелдерге арналған қонақ үйлердің бірі болды.

1990 жылдардың соңы мен 2010 жылдардың басында

Property Markets Group (PMG) 1997 жылы Sillins-тен Марта Вашингтон және Аллертон қонақ үйлерін сатып алды. Марта Вашингтон үшін шамамен 18 миллион доллар төлеген топ оны туристік қонақ үйге айналдыру жоспарларын жариялады. Бұл 20-шы ғасырдың соңында туристік қонақ үйлерге айналған қаладағы бірнеше тұрғын үй қонақ үйлерінің бірі болды. PMG 2000 жылы қонақ үйді жаңарту үшін шамамен 49 миллион доллар жұмсады. PMG компаниясының Кевин Малони 83 пәтер иесінің бөлмелерін жаңартуға келісті және егер олар қонақ үй үшін қажетті, зорлаушылыққа қарсы сертификатты бекітсе, жалға алу бағасын төлеуді жалға беруге рұқсат берді. Тағы 37 жалға алушы конверсияға қарсы шығып, сотқа шағым түсірді, олар Малони оларды қинады деп мәлімдеді; Соған қарамастан, Малони қиналған жоқ деген куәлікті алды және келіспейтін жалға алушыларға ештеңе ұсынбады. Citylife 2000 жылы PMG-нің иесі болып, қонақ үйді басқарып, сол жылдың аяғына дейін қонақ үйді қайта жаңартуды жалғастырды. Топ 2000 жылдың шілдесінде Марта Вашингтонды 30 East 30th Street мекенжайы бойынша қонақ үйдің мекенжайына сілтеме жасап, Отыз отыз деп атады, бірақ бұқаралық ақпарат құралдары жаңа атау туралы өткен қазан айында хабарлаған болатын. Thirty Thirty бастапқыда арзан қонақ үй ретінде жұмыс істеді және 2003 жылға дейін 90-ға жуық ұзақ мерзімді тұрғындар болды. 2000-жылдардың ортасында Thirty Thirty 253 бөлмелі орташа бағалы қонақ үй ретінде жұмыс істеді. Мейрамхана 2011 жылы жөндеу жұмыстары үшін жабылды, сол жылдың желтоқсан айында қайта ашылды. Сол кезде ол қайта жаңарту дизайнері Сьюзан Жакус жасаған ойдан шығарылған кейіпкердің есімімен Лола қонақ үйі деп аталды. Бұл оқиғалар Шетцтің серіктестердің 14 үйінің бесеуін, соның ішінде Нью-Йорктегі "Кинг энд Гроув" үйін сатып алуымен байланысты. Дэнни Мейер 2013 жылдың қазанында Нью-Йорктегі King & Grove мейрамханасында мейрамхана ашатынын жариялады және келесі жылы ағашпен пешпен піццерия жасау жоспарларын атап өтті. 2014 жылдың мамырында Шетц King & Grove-дің бренді Chelsea Hotels болып қайталанатынын және King & Grove New York-тың қайта жаңартылып, Марта Вашингтон қонақ үйі деп қайта аталатындығын жариялады. Шец қонақ үйдің "көрікті" болғанын қалайтынын айтты және ол интерьерді қайта құру үшін Аннабель Сельдорфты жалдады. "Челси" қонақ үйлері Марта Вашингтонды 2015 жылдың наурыз айында сатуға шығарды. Мейрамхана сол қарашада 158 миллион долларға CIM-ге сатылды, ол екінші қайта жаңартудан кейін мейрамхананы Redbury New York деп қайта атауды жоспарлады. Келесі жылы CIM қонақ үйді Redbury New York деп атады, ал қонақ үй тобы SBE қонақ үйді басқаруды өз қолына алды. Dakota Development және Avenue Interiors қонақ бөлмелерін қайта жобалады. Redbury менеджерлері жергілікті Home Studios фирмасын 2019 жылдың ортасында вестибюль мен бөлмелерді қайта жобалау үшін жалдады. 2020 жылдың басында Нью-Йоркте COVID-19 пандемиясы басталғанда, Redbury медициналық мамандарға қызмет көрсетуді бастады. Мейманхана 2020 жылдың басым бөлігінде жалпы жұртшылыққа жабық болды, бірақ пандемия кезеңіндегі шектеулер алынып тасталғаннан кейін меценаттар толық қалпына келмеді. 2023 жылдың тамызында Нью-Йорк қаласының үкіметі қонақ үйді уақытша көшіп келушілерге арналған баспана ретінде пайдалана бастады. Бұл жағдай қаладағы босқындар санының күрт өсуіне байланысты болды. Ол кезде 250 бөлме бар еді; қонақ үйде балалы отбасылар тұруға кірісті, ал ол брондауды тоқтатты. Дэнни Мейер сол айда Redbury-дегі мейрамханаларын жапты, бұл мейрамхананы толық ашудың кешігуі мен көшіп келушілердің дағдарысына байланысты болды. Редактор Луиза Э.Дью де осында тұратын. Ол ешқашан сол жерде тұрмаған. 1962 жылы Марта Вашингтонда бармейд ретінде жұмыс істегені анықталды. Хикая жарық көргеннен кейін бірнеше адам Лейкке ақша және ойын-сауық индустриясындағы жұмыс ұсынды, ол одан бас тартты; Лейк ақырында басқа актерлік рөлдерді ала алды. 1900 жылдан бастап қонақ үй қалааралық әйелдер сайлау құқығы кеңесінің және Республикалық ұлттық комитеттің әйелдер жұмысы жөніндегі комитетінің штаб-пәтері болды. Кейінгі жылдары қонақ үйде 1940 жылдары Американың алтын жұлдыз аналары сияқты ұйымдар болды.

Әсері

"Марта Вашингтон" ашылған кезде "Нью-Йорк Уорлд" газетінің Кэтрин Кинг "Ішке кіргенде бірден Марта Вашингтонның фичуы еске түседі" және қонақ үй "Қазір пансионаттарда қиын жағдайдағы және пәтер ала алмаған әйелдер өмір сүре алатын, әдемі әрі жақсы мінезді бейкүнә пана" екенін жазды. Қонақ үй дизайнымен ерекшеленген жоқ; архитектура сыншысы Кристофер Грей 2012 жылы "Марта Вашингтоннің, әрине, "ерекше ерекшелігі" бар екенін" жазды, "бірақ бұл ерекшелік оның архитектурасында емес, тарихында". 2016 жылы Redbury ашылғанда, "The Telegraph" қонақ үйдің орталық орналасуы мен тамақ сервисін жоғары бағалады, бірақ стилін сынға алып, Redbury "біршама жетіспейді" деді. Сондай-ақ, 2016 жылы қонақ үй Американың тарихи қонақ үйлерінің тізіміне, Ұлттық тарихи сақтау қорының ресми бағдарламасына енді. Бұдан бөлек, Ұлттық әйелдер тарихы сайтының Ұлттық бірлестігі Уильям Г. Померой қорымен бірлесіп, 2022 жылы қонақ үйді Әйелдер үшін дауыс берудің ұлттық жолына қосты.