Ақылсыздар мен Ұлттың Ахуалына Қайғылы Ақталулар

Кіріспе

2001 жылы американдық режиссер Майкл Мурдың «Ақымақ ақ адамдар және ұлттың жағдайына қатысты өзге де өкінішті себептер!» атты кітабы жарық көрді. 11 қыркүйекке жасалған шабуылдардан кейін американдық оқырмандар қабылдамайтынына баспагерлер сенімді болғанымен, кітап Нью-Йорк Таймс бестселлер тізімінде 50 апта бойы үздіксіз болды (соның ішінде сегіз аптасы бірінші орында) және 53 рет қайта басылды. Кітап көбінесе «Ақымақ ақ адамдар» деген қысқа атауымен танымал. Кітапта АҚШ үкіметінің соңғы саясаты, әсіресе Клинтон және Буш әкімшіліктерінің саясаты қатаң сынға алынады. Майкл Мурдың «Жағдайын жақсы көретіндерді қиын жағдайға түсіру үшін дұға» атты туындысы алғаш рет осы кітапта жарияланды.

Жарияланым мәселелері

Мур «Ақымақ ақ адамдар» романын 2001 жылдың 11 қыркүйегіне дейін аяқтады. Оның баспасы, HarperCollins, бастапқыда кітапты жариялаудан бас тартты, шабуылдардан кейін жаман жарнамаға ұшыраудан қорқып (50 000-нан астам данасы алдын ала басылып шығарылған болатын). HarperCollins Мурдан кітаптың жартысын қайта жазуды талап етті. Олар одан жаңа сайланған президент Джордж Бушты сынауын азайтуды сұрады. Сондай-ақ, кітаптың атауын «Майкл Мур: Америкалық» деп өзгертуді және «Уайтиді өлтіру» (Мур ақ американдық мәдениеттің жағымсыз аспектілерін сынаған), «Қымбат Джордж» (Бушқа арналған жағымсыз ашық хат) және «Америкалық төңкеріс» (Флоридадағы сайлау туралы және Буш штабының сайлау алдау арқылы жеңіске жеткені туралы айыптау) тарауларын алып тастауды қалады. Бұдан өзге, олар Мурдан қайта өңделген кітапты басып шығаруға кеткен 100 000 долларды өзі төлеуін талап етті. Егер ол осы талаптарды орындамаса, жобадан бас тартатындарын және басылған даналарды жоятындарын мәлімдеді. Кітапта Мур, News Corporation және HarperCollins иесі Руперт Мердоктың осы шешімді «жоғарыдан бергенін» айтады. 1 желтоқсанда Мур Нью-Брансуикте (Нью-Джерси штаты) презентация жасады. Ол тыңдаушыларға кітабын жариялау үшін күрескенін және қазіргі уақыттағы жалғыз даналар қайта өңделіп, мүмкін Раш Лимбо немесе Билл О’Рейлидің кітаптарына айналуы мүмкін екенін айтты. Мур кітабының алғашқы тарауларын оқып берді. Сол күні тыңдаушылардың арасында Нью-Джерси штатының Энглвуд қаласынан келген кітапханашы Энн Спаранез де болды. Спаранез Мурдың қиын жағдайын түсіндіріп, әлеуметтік жауапкершілік жөніндегі кеңес (SRRT) және Library Juice сияқты әртүрлі электрондық пошта тізімдеріне хабарлама жіберді. Ол: «Бұл күрес бір адамның баспамен күресі ғана емес, сонымен қатар сөз бостандығын сақтау және цензураны тоқтату үшін күрес болды» деді. Мур осы туралы оқылыстан екі күн өткен соң HarperCollins-тен ашулы телефон қоңырауын алды. HarperCollins-тің болжауына қарамастан – және Мурдың айтуынша, олардың кітапты әдейі шектеулі түрде насихаттауына қарамастан – ол өте танымал болды, 2002 жылы Barnes & Noble және Amazon сияқты ірі сауда орындарында ең көп сатылған ойын емес әдебиетке жататын кітапқа айналды. com. Ол туған елі АҚШ-та және Ұлыбританияны қоса алғанда, басқа елдерде де ең көп сатылатын кітапқа айналды (соның ішінде Amazon.co.uk сайтындағы бірінші сатылымға шықты, тіпті британдық басылым ұсынылмас бұрын), Германия мен Ирландияда да кең таралды. Бұл кітап және Мурдың басқа да туындылары кейіннен HarperCollins баспасынан шыққан «Майкл Мур – үлкен, семіз, ақымақ ақ адам» атты кітапта сынға ұшырады.

Moore completed Stupid White Men shortly before the September 11, 2001 attacks. His publisher, HarperCollins, initially refused to release the book, fearing bad publicity in the wake of the attacks (despite an advance printing of over 50,000 copies). HarperCollins wanted Moore to rewrite half of the book. They asked him to tone down criticism of George W. Bush, who had just been elected as President. They also wanted to change the title to Michael Moore: The American and remove the chapters "Kill Whitey" (which criticizes what Moore perceives as negative aspects of white American culture), "Dear George" (a negative open letter to Bush), and "A Very American Coup" (which discusses the election in Florida and accuses the Bush campaign of winning via electoral fraud). Furthermore, they demanded that Moore personally pay the $100,000 cost of printing the revised book. If he didn't comply, they would abandon the project and pulp the copies already printed. In the book, Moore suggests that Rupert Murdoch, owner of News Corporation and HarperCollins, "passed down" this decision. On December 1, Moore made a presentation in New Brunswick, New Jersey. He told the audience about the struggle to get his book published and that the only copies in existence were about to be recycled and probably would come back as Rush Limbaugh or Bill O'Reilly books. Moore read the first chapters of his book to the group. In the audience that day was Ann Sparanese, a librarian from Englewood, New Jersey. Sparanese sent word to various email lists including the Social Responsibilities Round Table (SRRT) and Library Juice, explaining Moore's predicament. She said, "[T]his battle wasn't just one man's struggle with a publishing house, but was a battle to preserve free speech and to stop censorship". Moore was unaware of this until he received an angry phone call from HarperCollins two days after the reading. Despite HarperCollins' predictions—and, according to Moore, their deliberately limited promotion of the book—it became enormously popular, becoming the highest selling nonfiction book in 2002 at such major outlets as Barnes & Noble and Amazon. com. It became the top selling title in its native United States and other countries including the United Kingdom (including being the number one seller on Amazon. co. uk before a British printing was even proposed), Germany, and Ireland. This book and other works by Moore were subsequently criticized in another book, Michael Moore Is a Big Fat Stupid White Man, which HarperCollins published.