Кіріспе
chembox
| Watchedfields = өзгертілген
| verifiedrevid = 450655655
| Name =
| ImageFile1 = glutaraldehyde structure.png
| ImageSize1 = 200
| ImageAlt1 = Глутаральдегидтің қаңқа формуласы
| ImageFile2 = Glutaraldehyde 3D ball.png
| PIN = Пентандиал
| SystematicName =
| OtherNames = Глутаральдегид, Глутарадиалдегид, Глутаро қышқылы диалдегиді, Глутаро альдегиді, Глутаро диалдегиді, 1,5 Пентандиал
| IUPACName =
| Section1 =
| Section2 = Chembox қасиеттері
| C=5 | H=8 | O=2
| MolarMass = 100.117
| Appearance = Мөлдір сұйықтық
| Odor = өткір иісті
| AutoignitionPt =
| REL = 0.2 ppm (0.8 мг/м3) Дезинфекциялаушы ретінде хирургиялық құралдарды зарарсыздандыру үшін қолданылады. Ол жасушаларды олардың ақуыздарын байланыстыру арқылы жылдам өлтіреді. Әдетте, бактериялар, өсімдік материалы және адам жасушалары сияқты үлгілерді тұрақтандыру үшін формальдегидпен араластырылып, екі бекіту процесінің біріншісі ретінде қолданылады. Екінші бекіту процедурасында осмий тетроксиді жасушалық және органеллалық мембрана липидтерін байланыстыру және тұрақтандыру үшін қолданылады. Глутаральдегидпен ақуыздарды өңдеудің тағы бір қолданысы – бактериялық токсиндерді токсоидты вакциналар жасау үшін белсенділігін жою, мысалы, GlaxoSmithKline компаниясы шығарған Boostrix Tdap вакцинасының коклюш (салыстырмалы жөтел) токсоидты компоненті.
| Watchedfields = changed
| verifiedrevid = 450655655
| Name =
| ImageFile1 = glutaraldehyde structure. png
| ImageSize1 = 200
| ImageAlt1 = Skeletal formula of glutaraldehyde
| ImageFile2 = Glutaraldehyde 3D ball. png
| PIN = Pentanedial
| SystematicName =
| OtherNames = GlutaraldehydeGlutardialdehydeGlutaric acid dialdehydeGlutaric aldehydeGlutaric dialdehyde1,5 Pentanedial
| IUPACName =
| Section1 =
| Section2 = Chembox Properties
| C=5 | H=8 | O=2
| MolarMass = 100.117
| Appearance = Clear liquid
| Odor = pungent
| AutoignitionPt =
| REL = 0.2 ppm (0.8 mg/m3) As a disinfectant, it is used to sterilize surgical instruments. It kills cells quickly by crosslinking their proteins. It is usually employed alone or mixed with formaldehyde as the first of two fixative processes to stabilize specimens such as bacteria, plant material, and human cells. A second fixative procedure uses osmium tetroxide to crosslink and stabilize cell and organelle membrane lipids. Another application for treatment of proteins with glutaraldehyde is the inactivation of bacterial toxins to generate toxoid vaccines, e. g., the pertussis (whooping cough) toxoid component in the Boostrix Tdap vaccine produced by GlaxoSmithKline.
Материалдық ғылым
Материалдар ғылымында глутаралдегидтің қолданылу салалары полимерлерден металдарға және биоматериалдарға дейін кеңейді. Глутаралдегид көбінесе биоматериалдарды микроскопиялық зерттеуге дайындау үшін бекітуші зат ретінде қолданылады. Глутаралдегид – бастапқы амин тобы бар көптеген полимерлер үшін күшті байланыстырушы агент. Глутаралдегид екі полимерлік жабын арасындағы жабысу күшін арттыру үшін аралық байланыстырушы агент ретінде де пайдаланылуы мүмкін. Глутаралдегид теңіз астындағы құбырларды коррозиядан қорғау үшін де қолданылады.
Клиникалық қолданыстар
Глутаралдегид дезинфекциялау және дәрілік зат ретінде қолданылады. Көбінесе ерітінді түрінде қолданылатын бұл зат, хирургиялық құралдарды және басқа да жайларды зарарсыздандыруға пайдаланылады. Глутаралдегид дерматологтардың бақылауымен гипергидрозды (артық тершеуді) емдеуде де қолданылады, әсіресе алюминий хлоридіне көмектеспеген, жиі терлеуге бейім адамдарда. Глутаралдегид ерітіндісі таник қышқылы мен формальдегидке қарағанда алақан және табан тершеуді емдеудің тиімді тәсілі болып табылады.
Аквариумдар
Сумен сұйытылған глютаралдегид аквариум өсімдіктері үшін көмірқышқыл газы инъекциясына балама ретінде жиі сатылады, бірақ ол су өсімдіктерінің өсуін күшейтетін ешқандай қасиетке ие емес және оған қосылған судың концентрациясын арттырмайды. Аквариум хоббишілері оны көбінесе төмен концентрацияда балдырларды жою үшін де қолданады.
Қауіпсіздік
Жағымсыз әсерлеріне терінің тітіркенуі жатады. Ол бірнеше механизм арқылы әрекет етеді. Глутаралдегид күшті стерилизатор болғандықтан, улы және күшті тітіркендіргіш зат. Карциногендік белсенділікке қатысты нақты дәлелдер жоқ, бірақ бұл химиялық затпен жұмыс істейтін кейбір кәсіптерде белгілі бір түрдегі қатерлі ісіктерге шалдығу қаупі артады. Бұл реакция, негізінен, озонды ыдырату процесін имитациялайды. Балама ретінде, акролеин мен винил эфирлерінің Диелс-Альдер реакциясынан кейін гидролиз жүргізу арқылы да жасалуы мүмкін.
Реакциялар
Басқа диалдегидтер (мысалы, глиоксаль) және қарапайым альдегидтер (мысалы, формальдегид) сияқты, глютаралдегид сулы ерітіндіде гидратталып, gem-диолдарды қалыптастырады. Бұл диолдар өз кезегінде циклдік гемиацеталмен тепе-теңдікке енеді. Глутаральдегидтің биоцидтік және бекіту қасиеттерін түсіндіру үшін бірнеше механизмдер ұсынылған. Глутаральдегидтегі альдегидтік топтар лизин мен нуклеин қышқылдарының аминдерімен реакцияласып, имин түзетіндей сезімтал. Глутаральдегид жұптарының альдоль конденсациясынан түзілген туындылар да имин түзетіні байқалады.