Кіріспе

Швед экономисі және саясаткері (1899–1979)

Бертил Готтхард Олин (23 сәуір 1899 – 3 тамыз 1979) – швед экономисі және саясаткері. 1929–1965 жылдары Стокгольм экономика мектебінде экономика профессоры болды. Ол сонымен қатар 1944–1967 жылдары биліктегі Социал-демократиялық партияға қарсы ең ірі партия болған әлеуметтік-либералдық Халық партиясының төрағасы болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1944–1945 жылдары Швеция коалициялық үкіметінде сауда және өнеркәсіп министрі қызметін атқарды. 1959 және 1964 жылдары Солтүстік кеңесінің президенті болды. Олин Эли Хекшермен бірлесе әзірлеген халықаралық еркін сауданың стандартты математикалық моделі – Хекшер-Олин моделі арқылы танылды. 1977 жылы британдық экономист Джеймс Мидпен бірге «халықаралық сауда және халықаралық капитал ағыны теориясына жасаған новаторлық үлесі үшін» Экономика саласындағы Нобель сыйлығымен марапатталды.

Өмірбаян

Бертил Олин жеті бауырымен бірге Сканияның Клиппан қаласында өсті, оның әкесі Элис мемлекеттік қызметкер және сот орындаушысы болды. Анасы Ингеборг оған солшыл либералдық көзқарастарымен әсер етті, солтүстік серіктестігі мен Карл Стафф оның үлгісі болды. Ол 1917 жылы 18 жасында Лунд университетінен бакалавр, ал 1919 жылы Стокгольм экономика мектебінен магистр дәрежесін алды. 1923 жылы Гарвард университетінен магистратураны, ал бір жылдан кейін, 1924 жылы 25 жасында Стокгольм университетінен докторлық дәрежесін алды. Ол сондай-ақ Оскар Моргенстерн мен Жак Руэфпен бірге Ұлттар Лигасының Экономикалық және қаржылық ұйымының тәуелсіз сарапшысы болып жұмыс істеді, ол EFO-ның 1930 жылдардың аяғындағы экономикалық дағдарыстарға қатысты жұмысын қолдады. Ол 1944-1967 жылдары либералдық Либералды Халық партиясының төрағасы, сол кездегі социал-демократтық үкіметтерге қарсы басты оппозициялық партия болды, ал 1944-1945 жылдары соғыс уақытындағы үкіметте сауда және өнеркәсіп министрі болды. Оның қызы Энн Виббл сол партиядан сайланып, 1991 жылдан 1994 жылға дейін қаржы министрі қызметін атқарды.

Хекшер-Олин теоремасы

1933 жылы Олин әлемдік атаққа ие болған "Аймақаралық және халықаралық сауда" атты еңбегін жариялады. Олин бұл еңбекте Хекшердің бұрынғы жұмыстарын және өзінің докторлық диссертациясын негізге ала отырып, халықаралық сауданың экономикалық теориясын жасады.