Кіріспе
1794 жылы АҚШ пен Ұлыбритания арасындағы соғыстан кейінгі жағдайды жеңілдету мақсатындағы келісім. Ұлыбритания мен Америка Құрама Штаттары арасындағы достық, сауда және теңіз жүзу туралы келісім, көбінесе Джей шарты деп аталады, 1794 жылғы келісім болып табылады. Ол АҚШ пен Ұлыбритания арасындағы соғыстың алдын алып, 1783 жылғы Париж шартынан (Америка Тәуелсіздік соғысын аяқтаған) қалған мәселелерді шешіп, 1792 жылы басталған Франция революциялық соғыстары кезінде АҚШ пен Ұлыбритания арасында он жылдық бейбіт саудаға жағдай жасады. Келісімді Александр Гамильтон жасады және президент Джордж Вашингтон қолдады. Ол Францияны ашуға ұшыратты және американдықтарды қатты бөліп тастады. Бұл әр штаттың ішінде екі қарама-қарсы партияның – Федералистер мен Джефферсон республикашыларының өсуіне ықпал етті. Келісімді Джон Джей келісті және Американың бірнеше маңызды мақсаттарына қол жеткізді. Олардың қатарында Париж бейбіт шарты бойынша берілуден бас тартқан Солтүстік-Батыс аймағындағы британдық әскерлік бекіністерінен британдық әскердің шығарылуы болды. Британдықтар 1783 жылғы келісімнің 4 және 6-баптарын АҚШ бұзғандығына жауап ретінде әрекет етті; американдық соттар британдық кредиторларға қарыздарды өндіріп алуға кедергі келтірді және сот ісі дереу тоқтатылатындығы туралы келісімге қарамастан, лоялисттердің мүлкін тәркілеуді жалғастырды. Тараптар соғыс кезіндегі қарыздар және Америка-Канада шекарасы туралы дауларды төрелікке жіберуге келісті – бұл заманауи дипломатиялық тарихта төреліктің алғашқы маңызды қолданылуының бірі болды. Бұл басқа елдер үшін де үлгі болды. Америкалықтар Кариб теңізіндегі британдық колониялармен сауда жасауға шектеулі құқықтар алды, ал оның орнына американдық мақтаның экспортына шектеулер қойылды. Джей шарты 1794 жылдың 19 қарашасында Франциядағы Термидорлық реакция кезінде қол қойылды және келесі маусымда АҚШ Сенатына кеңес алу және мақұлдау үшін ұсынылды. Сенат 1795 жылдың 24 маусымында 20-10 дауыспен (мақұлдау үшін қажетті ең төменгі шектің өзі) ратификациялады. Британ үкіметі де ратификациялады және 1796 жылдың 29 ақпанында, ратификациялар ресми түрде алмастырылған күні күшіне енді. Келісімге әр штаттың Джефферсондықтары қызу қарсылық көрсетті. Оны Палатада тоқтатуға әрекет жасалды, бірақ ол сәтсіз аяқталды. Джефферсондықтар Ұлыбританиямен жақын экономикалық немесе саяси байланыстар Гамильтонның Федералистік партиясын күшейтеді, аристократияны қолдайды және республикалық идеалдарды әлсіретеді деп қорқыды. Бұл пікірталас жаңадан пайда болған партиялық бөліністерді бекітті және жаңа "Бірінші партиялық жүйені" қалыптастырды, федералистер британдықтарды, ал Джефферсон республикашылары Францияны қолдады. Келісімнің мерзімі он жылды құрады. 1806 жылы Джефферсон Монро-Пинкни келісімін қабылдамағандықтан, 1812 жылғы соғысқа қарай жағдай шиеленіскенде, оны алмастыру туралы келісімге қол жеткізуге тырысқан әрекеттер сәтсіз аяқталды.
The Treaty of Amity, Commerce, and Navigation, Between His Britannic Majesty and the United States of America, commonly known as the Jay Treaty, and also as Jay's Treaty, was a 1794 treaty between the United States and Great Britain that averted war, resolved issues remaining since the Treaty of Paris of 1783 (which ended the American Revolutionary War), and facilitated ten years of peaceful trade between the United States and Britain in the midst of the French Revolutionary Wars, which began in 1792. The Treaty was designed by Alexander Hamilton and supported by President George Washington. It angered France and bitterly divided Americans. It inflamed the new growth of two opposing parties in every state, the pro Treaty Federalists and the anti Treaty Jeffersonian Republicans. The Treaty was negotiated by John Jay and gained several of the primary American goals. This included the withdrawal of British Army units from forts in the Northwest Territory that it had refused to relinquish under the Paris Peace Treaty. The British were retaliating for the United States reneging on Articles 4 and 6 of the 1783 treaty; American state courts impeded the collection of debts owed British creditors and upheld the continued confiscation of Loyalist estates in spite of an explicit understanding that the prosecutions would be immediately discontinued. The parties agreed that disputes over wartime debts and the American–Canadian boundary were to be sent to arbitration—one of the first major uses of arbitration in modern diplomatic history. This set a precedent used by other nations. The Americans were granted limited rights to trade with British colonies in the Caribbean in exchange for some limits on the American export of cotton. The Jay Treaty was signed on November 19, 1794, during the Thermidorian Reaction in France, and submitted to the United States Senate for its advice and consent the following June. It was ratified by the Senate on June 24, 1795, by a two thirds majority vote of 20–10 (exactly the minimum number necessary for concurrence). It was also ratified by the British government, and took effect February 29, 1796, the day when ratifications were officially exchanged. The treaty was hotly contested by Jeffersonians in each state. An effort was made to block it in the House, which ultimately failed. The Jeffersonians feared that closer economic or political ties with Great Britain would strengthen Hamilton's Federalist Party, promote aristocracy, and undercut republicanism. This debate crystallized the emerging partisan divisions and shaped the new "First Party System", with the Federalists favoring the British and the Jeffersonian republicans favoring France. The treaty was for ten years' duration. Efforts failed to agree on a replacement treaty in 1806 when Jefferson rejected the Monroe–Pinkney Treaty, as tensions escalated toward the War of 1812.
Америкалық үндістердің құқықтары
III бапта: "Осы келісімге сәйкес, Ұлыбританияның подданныйлары, сондай-ақ АҚШ азаматтары, сондай-ақ аталған шекара сызығының екі жағында тұратын үндістер, Америка құрлығындағы екі тараптың тиісті аумақтары мен елдеріне (тек Гудзон Бэй компаниясының шегіндегі елдерді қоспағанда) құрлықпен немесе ішкі су жолдарымен еркін өтуге және қайта өтуге, сондай-ақ бір-бірімен еркін сауда-саттық жүргізуге құқылы." Джей шартының III бабы үндістердің, американдық азаматтардың және канадалықтардың Құрама Штаттар мен Канада арасында сауда жасау және саяхаттау құқығын жариялады, ол кезде Канада Ұлыбританияның аумағы болған. Кейбір заңгерлер 1812 жылғы соғыс осы шарт бойынша құқықтарды жойды ма деген мәселеде дауласады. Дегенмен, АҚШ бұл құқықты 1952 жылғы Иммиграция және ұлттықтар туралы заңның 289-бабында бекітті және 1965 жылы оған түзетулер енгізді. Джей шартының нәтижесінде "Канадада туған жергілікті үндістер жұмысқа орналасу, оқу, зейнеткерлікке шығу, инвестициялау және/немесе иммиграция мақсатында АҚШ-қа кіруге құқылы", егер олар кем дегенде 50% қандық мөлшері бар екенін дәлелдей алса және ешқандай себеппен депортацияланбайды. Джей шартының III бабы көптеген үндістердің талаптарының негізі болып табылады. Басқа заңды иммигранттардан өзгеше, АҚШ-та тұратын Канадада туған үндістер азаматтармен бірдей мемлекеттік жәрдемақылар мен ішкі оқу ақысына құқылы.
Мақұлдау және қарсылық
Вашингтон келісімді 1795 жылдың маусым айында АҚШ Сенатына бекітуге ұсынды; үштен екі дауыс қажет болды. Келісім алғашқыда халыққа ұнамады және Джефферсондықтарға жаңа қолдаушылар жинауға мүмкіндік берді. Тарихшы Пол Варгтың айтуынша, Джей келісімі екі ел арасындағы мәселелерді шешуге бағытталған тиімді келісім болды. Оны сынға алуға себеп болған нәрсе – екі ел арасындағы келісім емес, екі саяси партия арасындағы келісімнің болмауы. Федералистердің көзқарасын бейнелейтін келісім, қарсы партияның сыртқы саясатын жоққа шығарды. Джефферсондықтар Ұлыбританияға қарсы болды, Еуропадағы соғыста Францияны қолдауға басымдық берді және 1778 жылғы Франциямен жасалған келісім әлі де күшінде екенін мәлімдеді. Олар Ұлыбританияны аристократияның орталығы және АҚШ-тың республикалық құндылықтарына басты қауіп деп есептеді. Олар Гамильтон мен Джейді (сондай-ақ Вашингтонды) американдық құндылықтарды сатқан монархистер деп айыптады. Олар Джей мен оның келісіміне қарсы қоғамдық наразылық акцияларын ұйымдастырды; олардың бірі: «Джон Джейге қарғыс! Джон Джейге қарғыс айтпағандардың бәріне қарғыс! Оның терезесіне шам жағып, түн бойы Джон Джейді қарғыс айтпағандардың бәріне қарғыс!» Филадельфиядағы қалалық мәжілістер 1795 жылдың жазында пікірталас жүргізуден тәртіпсіздікке ұласты, британдық шенеуніктерге тас лақтырылып, қысым көрсетілді және келісімнің көшірмесі Американың ең бай саудагері және АҚШ сенаторы Уильям Бингемнің есігінде өртелді. Келісім АҚШ-та бірінші партиялық жүйенің қалыптасуына ықпал еткен маңызды фактор болды. Гамильтон басқарған Федералистер партиясы келісімді қолдады. Керісінше, Джефферсон мен Мэдисон басқарған Демократиялық-Республикалық партия оған қарсы болды. Джефферсон және оның жақтастары тіпті соғыс қаупіне қарамастан, «Ұлыбританиямен тікелей сауда соғысын» орнату туралы балама ұсыныс жасады. Джефферсондықтар британдықтарды шекарадағы үндістердің зұлматын қолдауда айыптап, қоғамдық пікірді қыздырды. Бір тарихшының айтуынша, 1794–95 жылдардағы Келісімге қатысты қызу пікірталастар «республикалық қозғалысты республикалық партияға айналдырды». Келісімге қарсы күресу үшін Джефферсондықтар «астанадағы және штаттардағы, округтердегі және қалалардағы басшылар, белсенділер мен халықтың қолдаушылары арасындағы іс-қимылдарды үйлестірді». Джейдің «жоғалған» құлдар үшін өтемақы алудағы сәтсіздігі Оңтүстікті қарсылыққа итермеледі. Вашингтон Джей келісімін қолдады, өйткені ол американдық кемелердің күшті британдық флотпен үнемі шабуылға ұшырауы мен тұтқындалуын қаламады және британдық блокаданың Еуропаны толықтай қоршап алатын жаушы француз флотымен тәуекел жасауға шешім қабылдады. Келісімді қолдай отырып, ол Континенттік армияның бас қолбасшысы, Конституциялық конвенцияның президенті және осы уақытқа дейін АҚШ президенті ретіндегі қызметі үшін елдің бірауыздан көрсеткен құрметі мен ізгі ниетінен айырылды. Ол өзінің туған штаты Вирджиния сияқты елдің Демократиялық-Республикалық аймақтарында қатал сынға ұшырады. Көптеген наразылар Маунт-Вернонға барып, оған деген ашуларын білдірді. Газеттер мен карикатураларда Вашингтонның гильотинаға жіберілгені бейнеленді. «Генерал Вашингтонның тез өлімі» деген наразылық ұраны кең тарады. Кейбір наразылар тіпті Вашингтонның импичментін де талап етті. 1799 жылы Вашингтон қайтыс болғаннан кейін ғана ел қайтадан бірігіп, оны шын жүректен құрметтеді. Федералистер қарсы күресті және Конгресс Джефферсон мен Мэдисоннің балама ұсыныстарын қабылдамады. Вашингтон келісімге өзінің үлкен беделін салса, федералистер өз қарсыластарына қарағанда қоғамдық пікірді тиімдірек жинады. Гамильтон президент Вашингтонды бұл ең жақсы келісім екеніне көндірді. Вашингтон АҚШ-тың Еуропа соғыстарына бейтарап болуы керек деп талап етті; ол келісімге қол қойды және оның беделі Конгресте жеңіске жеткізді. Федералистер қоғамдық пікірге күшті, жүйелі түрде үндеу жасады, бұл олардың жақтастарын біріктіріп, пікірталасты өздерінің бағытына бұрды. Вашингтон мен Гамильтон оппозиция көшбасшысы болған Мэдисонды жеңді. Ол кезде Гамильтон үкіметтен шығып, Сенатта қажетті 2/3 дауыспен келісімді бекітуге көмектескен басты тұлға болды. Сенат маусым айында қабылданған қаулысында президентке АҚШ пен Вест-Индия арасындағы саудаға қатысты 12-бапты тоқтата тұрып, келісімге түзетулер енгізуді ұсынды. Тамыз айының ортасында Сенат келісімді 20–10 есебімен ратификациялады, келісімде маусымның 24-күнгі қаулыға қатысты нақты тілді қосу шартымен. Президент Вашингтон келісімге тамыздың соңында қол қойды. Келісім 1796 жылдың 29 ақпанында күшіне енді, бірақ соңғы, ащы заңнамалық шайқас қалды. Демократиялық-Республикалық көпшілігі бар Өкілдер палатасы Джей келісімінің шарттарын орындау үшін қажетті қаражатты бөлуге келісуі керек болды. 1796 жылдың сәуір айында екі айлық ащы күрес, егер Палата Джей келісіміне байланысты қаржыландыруды қабылдамаса, келісімді құлатқан болар еді, Федералистік өкіл Фишер Эймс ауыр сырқатқа қарамастан трибунаға шығып, Джей келісімін қорғаған құмарлы сөз сөйледі, кейіннен американдық тарихтың ең ұлы сөздерінің бірі деп сипатталды. 90 минуттық сөзден кейін ол шаршап креслосына құлады және оның сөзіне екіпартиялық құрметпен үнсіздік орнады. 1796 жылдың 29 сәуір күнгі соңғы дауысқа дейін дау 49–49 есебімен тең болды. Палатаның бірінші спикері (1796 жылға қарай бұл лауазымда болмаған), Демократиялық-Республикалық өкіл Фредерик Муленберг осы қаржыландыру туралы заңға жауапты Комитеттің төрағасы болды. Жыл бұрын ол британдық министр Джордж Хаммондтың үйінің алдында Джей келісімінің көшірмелерін өртеуге қатысқан наразылықтарды жетекшілік еткен. Палатадағылардың барлығы Муленберг Джей келісімін құлатып жібереді деп сенді. Ол таңқаларлық түрде келісімді қаржыландыруға дауыс берді. Муленбергтің шешімінен кейін бір өкіл дауысын өзгертіп, Муленбергті қолдағаннан кейін соңғы дауыс 51–48 есебімен аяқталды. 1794 жылдан 1996 жылға дейінгі Джей келісіміне қарсы наразылықтардың қаншалықты хаостық және зорлықты болғанын көрсететін символдық белгі ретінде Муленберг өзінің саяси мансабын жойды, тіпті Джей келісімін қаржыландыруға дауыс бергені үшін сатқындық жасады деп есептеген қарындасының күйеуінен пышақталды. Муленберг шабуылдан құтылды, бірақ өмірінің соңына дейін назарсыздан қалды, ешқашан тағы да сайлауда жеңіске жетпеді. Джеймс Мэдисон, сол кезде Өкілдер палатасының мүшесі, Конституциялық заң бойынша келісімнің күшіне енуі үшін Палатаның мақұлдауы қажет екенін, өйткені ол сауданы реттеді және Конгреске берілген заң шығару өкілеттіктерін жүзеге асырды деп мәлімдеді. Одан кейін болған пікірталас – Конституцияның «әкесі» Мэдисон жеңілген ерте оригинализмнің мысалы болды. Бұл ұлттық Конституциялық пікірталастың бір қызықты ерекшелігі – Бас сот судьясы Оливер Элсуорт жазған кеңес беруші пікір, онда ол Өкілдер палатасының келісімнің артық-кемдігін шешуге құқығы бар екенін жоққа шығарды. Конгресте келісімге жеңілгеннен кейін Джефферсондық республикашылар 1796 жылғы президенттік сайлауда жеңіліске ұшырады. Томас Джефферсон 1801 жылы президент болғанда, ол келісімді жоққа шығармады. Ол Федералистік министр Руфус Кингті Лондонға ақша төлемдері мен шекараларға қатысты мәселелерді табысты шешу үшін жіберді. Келісім 1805 жылы мерзімі біткен кезде достық бұзылды. Джефферсон өзінің дипломаттарымен келісілген 1806 жылғы Монро-Пинки келісімін жаңартпады. Қарым-қатынас 1812 жылғы соғысқа дейін күшейді. 1815 жылы Гент шарты Джей келісімін жойды. Келісім...
The Jay Treaty was a reasonable give and take compromise of the issues between the two countries. What rendered it so assailable was not the compromise spelled out between the two nations but the fact that it was not a compromise between the two political parties at home. Embodying the views of the Federalists, the treaty repudiated the foreign policy of the opposing party. The Jeffersonians were opposed to Britain, preferring support for France in the wars raging in Europe, and they argued that the treaty with France from 1778 was still in effect. They considered Britain as the center of aristocracy and the chief threat to the United States' republican values. They denounced Hamilton and Jay (and even Washington) as monarchists who betrayed American values. They organized public protests against Jay and his treaty; one of their rallying cries said: Damn John Jay! Damn everyone that won't damn John Jay! Damn every one that won't put lights in his window and sit up all night damning John Jay! Town hall meetings in Philadelphia turned from debate to disorder in the summer of 1795 as rocks were thrown, British officials harassed, and a copy of the treaty burnt at the door of one of America's wealthiest merchants and U. S. Senator, William Bingham. The treaty was one of the major catalysts for the advent of the First Party System in the United States by further dividing the two major political factions within the country. The Federalist Party, led by Hamilton, supported the treaty. On the contrary, the Democratic Republican Party, led by Jefferson and Madison, opposed it. Jefferson and his supporters had a counter proposal to establish "a direct system of commercial hostility with Great Britain", even at the risk of war. The Jeffersonians raised public opinion to fever pitch by accusing the British of promoting Indian atrocities on the frontier. The fierce debates over the Treaty in 1794–95, according to one historian, "transformed the Republican movement into a Republican party". To fight the treaty, the Jeffersonians "established coordination in activity between leaders at the capital, and leaders, actives and popular followings in the states, counties and towns". Jay's failure to obtain compensation for "lost" slaves galvanized the South into opposition. Washington supported the Jay Treaty because he did not want American ships to be constantly attacked and captured by the powerful British navy, and he decided to take his chances with a hostile French navy that would mostly be bottled up in Europe by the British blockade. By backing the treaty, he sacrificed the unanimous respect and goodwill that the whole country had given across his service as commander in chief of the Continental Army, president of the Constitutional Convention, and President of the United States to that point. He was brutally criticized in Democratic Republican areas of the country like his home state of Virginia. Numerous protestors would picket Mount Vernon and show their anger towards him. Newspapers and cartoons showed Washington being sent to the guillotine. A common protest rally cry was, "A speedy death to General Washington." Some protestors even wanted Washington to be impeached. It was only after Washington's death in 1799 when the whole country reunited and wholeheartedly respected him again. The Federalists fought back and Congress rejected the Jefferson–Madison counter proposals. Washington threw his great prestige behind the treaty, and Federalists rallied public opinion more effectively than did their opponents. Hamilton convinced President Washington that it was the best treaty that could be expected. Washington insisted that the U. S. must remain neutral in the European wars; he signed it, and his prestige carried the day in Congress. The Federalists made a strong, systematic appeal to public opinion, which rallied their own supporters and shifted the debate. Washington and Hamilton outmaneuvered Madison, who was opposition leader. Hamilton by then was out of the government, and he was the dominant figure who helped secure the treaty's approval by the needed 2/3 vote in the Senate. The Senate passed a resolution in June, advising the President to amend the treaty by suspending the 12th article, which concerned trade between the U. S. and the West Indies. In mid August, the Senate ratified the treaty 20–10, with the condition that the treaty contain specific language regarding the June 24 resolution. President Washington signed it in late August. The Treaty was proclaimed in effect on February 29, 1796, but there remained one final, bitter legislative battle. The House of Representatives, which had a Democratic Republican majority, had to agree to appropriate the funds needed to fulfill the Jay Treaty's terms. In April 1796, after two months of bitter fighting that could have doomed the treaty if the House refused to pass the funding related to the Jay Treaty, Federalist Representative Fisher Ames limped to the podium despite being gravely sick and gave an impassioned speech that was later described as one of the greatest speeches in American history in defense of the Jay Treaty. After the 90 minute speech he fell exhausted in his chair and there was an emotional silence in a sign of bipartisan respect for his speech. In the final vote on April 29, 1796, the impasse was stuck in a 49 to 49 tie. The first Speaker of the House (no longer in that office by 1796), Democratic Republican Representative Frederick Muhlenberg, was chairman of the Committee of the Whole that was responsible for this funding bill. The year before he had led protests that included burning copies of the Jay Treaty in front of the home of the British Minister to the United States George Hammond. Everyone in the House chamber believed Muhlenberg was going to kill the Jay Treaty. He shockingly voted yes to fund the treaty. The final vote after one representative flipped his vote to support Muhlenberg after Muhlenberg's tiebreaking decision was 51 to 48. As a symbol of how chaotic and violent the anti Jay Treaty protests were from 1794 to 1796 Muhlenberg not only killed his political career with his decision but he was stabbed by his brother in law who believed he had committed treason when he voted in support of the funding of the Jay Treaty. Muhlenberg survived the attack but faded into obscurity for the rest of his life, never winning another election. James Madison, then a member of the House of Representatives, argued that the treaty could not, under Constitutional law, take effect without approval of the House, since it regulated commerce and exercised legislative powers granted to Congress. The debate which followed was an early example of originalism, in which Madison, the "Father of the Constitution", lost. One interesting feature of this nationwide constitutional debate was an advisory opinion on the subject written by Chief Justice Oliver Ellsworth, in which he rejected any alleged right of the House of Representatives to decide upon the merits of the treaty. After defeat on the treaty in Congress, the Jeffersonian Republicans lost the 1796 presidential election on the issue. When Thomas Jefferson became president in 1801, he did not repudiate the treaty. He kept the Federalist minister, Rufus King, in London to negotiate a successful resolution to outstanding issues regarding cash payments and boundaries. The amity broke down when the treaty expired in 1805. Jefferson rejected a renewal of the Jay Treaty in the Monroe–Pinkney Treaty of 1806 as negotiated by his diplomats and agreed to by London. Relations turned increasingly hostile as a prelude to the War of 1812. In 1815, the Treaty of Ghent superseded the Jay Treaty. The treaty led to the permanent rupture of decades of close friendship and camaraderie between President Washington and the anti Jay Treaty Thomas Jefferson and James Madison. Jefferson wrote a scathing private letter that secretly called Washington senile and an “apostate” who subverted American liberty to “the harlot England”. He also secretly financed and ordered newspapers to personally attack Washington with accusations of mental illness and treason. Madison, even though he wrote the Constitution, claimed as a partisan Democratic Republican member of the House of Representatives that the House also has an equal role in the treaty making process. Washington had to personally find the secret minutes of the 1787 Constitutional Convention where Madison himself said treaties are conducted by only the Senate and President, and he had to argue against Madison with Madison's own words from the Constitutional Convention. Madison forced Washington to invoke executive privilege over this issue. Washington never saw or spoke to Jefferson and Madison ever again after the ratification of the Jay Treaty. Martha Washington said that the election of Jefferson as president in 1800 was the second worst day of her life after the death of her husband, and she believed the shocking words and actions by them towards Washington hastened his death only 2 years after leaving office.
Бағалаулар
Тарихшылар Стэнли Элкинс пен Эрик Маккитрик атап көрсетеді, Джей «келісімнің ең нашар бөлігін алды», бұл әдеттегі дипломатиялық тұрғыдан және «қақтығыстағы қарсы тараптың келіссөздерінің бір бөлігі» ретінде қарастырылды. Мұндай көзқарас осы күнге дейін сақталып келеді. Олар Джей бейтараптық құқықтарын орнатуға қол жеткізе алмағанын, бірақ «басқа да қажетті шарттарды» алғанын айтады; ол «қажет емес, бірақ пайдалы» нәрселердің ешқайсысын алмады. Олар Джейдің символдық жағынан қарағанда көптеген сынға ұшырағанын қосады. Дегенмен, «нақты» жағынан алғанда, «бұл Ұлыбританиямен соғыстың алдын алған маңызды жетістік болды». Тарихшы Маршалл Смельсер бұл келісім Ұлыбританиямен соғысты тиімді түрде кейінге шегерді, немесе кем дегенде АҚШ оған қарсы тұра алатын күшті болғанға дейін кейінге шегерді деп санайды. Брэдфорд Перкинс 1955 жылы бұл келісім Ұлыбритания мен АҚШ арасындағы ерекше қарым-қатынасты алғаш рет орнатқанын, ал Лорд Солсбери кезінде оның екінші бөлігі жасалғанын мәлімдеді. Оның пікірінше, келісім он жыл бойы Ұлыбритания мен Америка арасындағы бейбітшілікті сақтады: «Осы онжылдық «Бірінші жақындасу» кезеңі деп сипатталуы мүмкін». Перкинс қорытындылайды, шамамен он жыл бойы шекарада бейбітшілік орнады, сауда қатынасының маңыздылығы ортақ түсінікке ие болды, тіпті бұрынғы және кейінгі кезеңдермен салыстырғанда кемелерді тәркілеу және теңізшілерді күштеп жұмысқа алу туралы даулар азайды. Франциямен болған екі дау-жанжал ағылшын тілді елдерді одан да жақын қылды. 1794 жылы шиеленісті азайтып, тыныштық орнатуға көмектескен Джей келісімі туралы Перкинс былай дейді: «Атлантиканың екі жағындағы үкіметтер он жыл бойы шын достыққа жақын қарым-қатынасты орнатып, сақтады». Перкинс, британдық Үндістанмен сауданы ашудан басқа, «Джей американдықтардың одан бұрыннан-ақ құқы бар емес, 1782 жылдан бері өздеріне тиесілі деп танылған аумақтарды босату және тіпті Ұлыбританияның заңсыз деп мойындаған тәркілеулер үшін өтемақы алуға қол жеткізе алмады» деп санайды. Ол сондай-ақ «Бас судьядан да ақылды келіссөзші» одан жақсы шарттарға қол жеткізер еді деп болжайды. Ол «үлкен тарихшы» Генри Адамстың келісімді «жаман» деп айтқан пікірін келтіреді: «Ешкім оның артықшылықтарын қорғауға батыл болмас еді. 1810 жылдан бері АҚШ осындай шарттармен бейбітшілікке қарағанда соғысты артық көреді». Перкинс басқа тарихшыларға қарағанда Үндістанмен және Батыс Индиямен саудаға қатысты маңызды жеңілдіктерге көбірек мән берді. Сонымен қатар, Перкинс корольдік теңіз флотының соғыс кезінде американдық саудаға «біршама кеңшілікпен» қарағанын және көптеген теңізшілер Америкаға қайтарылғанын атап өтті. Испания британдық-американдық бейресми одақты бағалап, АҚШ-тың Миссисипи өзенін пайдалануына бұрынғы қарсылығын жұмсартты және американдықтар қалаған Пинкни шартына қол қойды. Джефферсон билікке келген кезде, ол американдық теңіз қатынасына үлкен пайда әкелген сауда шартын жаңартты. Элкинс пен Маккитрик бұл оң көзқарасқа «бір үлкен қиындық» бар екенін айтады: ол британдықтардың да сондай-ақ келіссөздер жүргізгенін талап етеді. Перкинстен айырмашылығы, олар «мұндай көрсеткіштерге ие емес». Джордж Херрингтің 2008 жылғы АҚШ сыртқы саясатының тарихында 1794 жылы «АҚШ мен Ұлыбритания соғысқа жақындады» делінеді және «Джей келісімі АҚШ-қа маңызды жеңілдіктер берді және оның мүдделерін жақсы қорғады» деп қорытындыланады. Джозеф Эллис келісім шарттарын «Ұлыбританияның пайдасына бір жақты» деп табады, бірақ тарихшылардың консенсусы бойынша бұл АҚШ үшін «ақылды келісім» болды деп мәлімдейді. Бұл, шын мәнінде, болашақтағы Еуропаның үстемдік ететін державасы ретінде Франция емес, Англияға ставка жасады, бұл болжам ақиқатқа айналды. Ол американдық экономиканың Англиямен саудаға тәуелділігін мойындады. Бұл, белгілі бір деңгейде, Монро доктринасының (1823) алдын ала көрінісі болды, өйткені ол американдық қауіпсіздік пен экономикалық дамуды британдық флотқа байланыстырды, ол XIX ғасыр бойында баға жетпес қорғаныш қызметін атқарды. Көбінесе, ол Америка экономикалық және саяси жағынан соғысқа қабілетті болғанға дейін Англиямен соғысты кейінге шегерді.
For about ten years there was peace on the frontier, joint recognition of the value of commercial intercourse, and even, by comparison with both preceding and succeeding epochs, a muting of strife over ship seizures and impressment. Two controversies with France pushed the English speaking powers even more closely together. Starting at swords' point in 1794, the Jay treaty reversed the tensions, Perkins concludes: "Through a decade of world war and peace, successive governments on both sides of the Atlantic were able to bring about and preserve a cordiality which often approached genuine friendship." Perkins suggests that, except perhaps the opening of trade with British India, "Jay did fail to win anything the Americans were not obviously entitled to, liberation of territory recognized as theirs since 1782, and compensation for seizures that even Britain admitted were illegal". He also speculates that a "more astute negotiator than the Chief Justice" would have gotten better terms than he did. He quoted the opinion of "great historian" Henry Adams that the treaty was a "bad one":
No one would venture on its merits to defend it now. There has been no time since 1810 when the United States would not prefer war to peace on such terms. Perkins gave more weight than other historians to valuable concessions regarding trade in India and the concession on the West Indies trade. In addition, Perkins noted that the Royal Navy treated American commerce with "relative leniency" during the wars, and many impressed seamen were returned to America. As Spain assessed the informal British American alliance, it softened its previous opposition to the United States' use of the Mississippi River and signed Pinckney's Treaty, which the Americans wanted. When Jefferson took office, he gained renewal of the commercial articles that had greatly benefited American shipping. Elkins and McKitrick find this more positive view open to "one big difficulty": it requires that the British negotiated in the same spirit. Unlike Perkins, they find "little indication of this". George Herring's 2008 history of US foreign policy says that, in 1794, "the United States and Britain edged toward war" and concludes, "The Jay Treaty brought the United States important concessions and served its interests well." Joseph Ellis finds the terms of the treaty "one sided in Britain's favor", but asserts with a consensus of historians that it was
a shrewd bargain for the United States. It bet, in effect, on England rather than France as the hegemonic European power of the future, which proved prophetic. It recognized the massive dependence of the American economy on trade with England. In a sense it was a precocious preview of the Monroe Doctrine (1823), for it linked American security and economic development to the British fleet, which provided a protective shield of incalculable value throughout the nineteenth century. Mostly, it postponed war with England until America was economically and politically more capable of fighting one.
Танымал мәдениетте
HBO мини-сериалы «Джон Адамс» вице-президент Джон Адамстың Джей шартын ратификациялау үшін шешуші дауыс беріп жатқаны көрсетілген. Шындығында, оның дауысы қажет болған жоқ, себебі Сенат бұл қаулыны 20–10 есебімен қабылдады. Бұған қоса, вице-президенттің келісімді ратификациялау кезінде дауыс беруі қажет емес, өйткені вице-президент тек дауыстар тең болған жағдайда ғана дауыс береді, ал Конституцияның II бабында келісімдерді мақұлдау үшін үштен екі бөлігінің дауысы қажет екені көрсетілген. Дегенмен, вице-президент Адамс 1794 жылы британдықтарға сауда эмбаргосына қарсы дауыс беруді шешкен болатын.