Кіріспе
Деннис Тейлордың патенттелген фотообъективтер жүйесі. Кук триплеті – 1893 жылы T. Cooke & Sons of York компаниясының бас инженері болып жұмыс істеген Деннис Тейлордың жобалап, патенттеген фотообъективі. Бұл жүйе алғаш рет кескіннің шеттеріндегі оптикалық бұрмалауларды немесе аберрацияларды жоюға мүмкіндік берді. Кук триплеті бес Сейдель аберрациясын түзете алуымен танымал. Объектіттің құрамында үш ауа кеңістігінде орналасқан қарапайым линза элементтері бар: ортадағы екі қоңыр (теріс) линзаны екі дөңгелек (оң) линза қоршап тұрады.
The Cooke triplet is a photographic lens designed and patented in 1893 by Dennis Taylor who was employed as chief engineer by T. Cooke & Sons of York. It was the first lens system that allowed elimination of most of the optical distortion or aberration at the outer edge of the image. The Cooke triplet is noted for being able to correct the five Seidel aberrations. The compound lens design consists of three air spaced simple lens elements: two biconvex (positive) lenses surrounding a biconcave (negative) lens in the middle.
Дизайн
Тейлордың сөзінше, линзаның дизайны бір жұқа теріс және бір жұқа оң элементтен тұратын цементтелген ахроматтық дублет принципіне негізделген; мұндай дублет нөлдік таза қуатымен және тегіс фокус өрісімен күрделі линзаны құрайды. Бірақ, элементтерді бөліп қою арқылы пайда болатын ауа кеңістігі қосымша линза элементі ретінде әрекет етеді, жүйеге оң жалпы қуатты береді, сонымен бірге жазық өріс қасиетін сақтайды. Көлденең аберрацияларды түзету үшін Тейлор бір элементті бөліп, оны қалған элементтің екі жағына орнатуды ұсынды. Ол теріс немесе оң элементті бөлуге қатысты патенттер алған болса да, өзі таңдаған нұсқасында оң элементті бөліп шығарды. Кук триплеті ортасында теріс кремнийлі шыныдан жасалған элементтен және екі жағында оң тажын шыныдан жасалған элементтен тұрады. Бұл конструкцияда Петцваль суммасы нөлге тең, сондықтан фокус өрісі тегіс болады. Яғни, теріс линза диоптрлермен өлшегенде сыртқы екі элементтің күшіне тең болуы мүмкін, бірақ линза жарықты шоғырландырады, себебі сәулелер оптикалық оське жақын орналасқан ортаңғы элементке түседі. Өріс қисықтығы диоптрлердің қосындысымен анықталады, ал фокустық қашықтық анықталмайды.
Дамыту
Артур Кокс анастигматикалық линзалардың «негізінен екі типтің – симметриялық линзаның және Х.Д. Тейлордың Кук үштігінің логикалық дамуы» болғанын атап өтті. Алғашқы туындылардың бірі – 1900 жылы Ханс Хартингтің түпнұсқа Кук үштігінің симметриялық өзгертпесі ретінде жасалған Voigtländer Heliar. Заманауи Zeiss Tessar (1902) Кук үштігінен дамыған деп есептелсе де, ол Пауль Рудольфтың бұрынғы төрт элементтен тұратын конструкцияларынан – Протар мен Унар сияқты – параллель даму деп санау дұрыс. Линзаның жарық сезімталдығын арттыру үшін артқы элемент Эдвард Бауш 1900 жылы патенттегендей екіге бөлінді, немесе Х.В. Лидің 1924 жылы Speedic ретінде патенттегендей, алдыңғы ауа кеңістігіне дөңгелек сызықты элемент қосылды, Людвиг Бертеленің Ernemann және Carl Zeiss AG үшін жасаған Ernostar және Sonnar конструкциялары сияқты.